เห็ด

เห็ดตับเต่า ได้พึ่งพาต้นโสนเป็นพืชอาศัยเพื่อทำให้เชื้อเห็ดเดินและเจริญเติบโตได้ดี เห็ดตับเต่าเป็นอาหารโปรตีนชั้นยอดที่มีผู้นิยมบริโภคกันอย่างแพร่หลายในทุกภูมิภาคของไทย ปัจจุบันความก้าวหน้าทางด้านการศึกษาวิจัยเห็ดและผสมผสานกับภูมิปัญญาท้องถิ่น จึงมีผู้สนใจได้นำผลงานมาต่อยอดด้วยการเพาะเห็ดตับเต่าขายในเชิงการค้า เห็ดตับเต่าเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญที่จะผลิตสร้างรายได้เพื่อนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตในแบบวิถีพอเพียง มั่นคง วันนี้จึงนำเรื่อง เห็ดตับเต่า…พืชเศรษฐกิจในดงโสน ผลิตเพื่อการค้าด้วยวิถีพอเพียง มาบอกเล่าสู่กัน คุณวิภาดา สุภานันท์ เกษตรอำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เล่าให้ฟังว่า ในช่วงฤดูฝนมักจะมีเห็ดตับเต่าและเห็ดอีกหลายชนิดเจริญเติบโตในป่าธรรมชาติ และเห็ดตับเต่าเป็นชนิดหนึ่งที่มีผู้นิยมบริโภคกันแพร่หลายในทั่วทุกภูมิภาคของไทย โดยเฉพาะหมู่คนภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เห็ดตับเต่ามีสรรพคุณเป็นยาบำรุงหัวใจ บำรุงตับ บำรุงปอด บำรุงกำลัง หรือดับพิษร้อนภายในร่างกาย นอกจากนี้ ยังช่วยบำบัดอาการปวดข้อ ปวดเส้นเอ็น หรือปวดหลัง เห็ดตับเต่า มีชื่อเรียกต่างกัน ภาคเหนือ เรียกว่า เห็ดห้า

ปัจจุบัน ผู้คนส่วนใหญ่หันมาให้ความสำคัญและใส่ใจสุขภาพกันมากขึ้น ด้วยเหตุนี้จึงมีผู้ที่รักสุขภาพจำนวนไม่น้อยสนใจอยากที่จะปลูกผักเพื่อสุขภาพไว้รับประทานเองที่บ้าน แต่ต้องประสบปัญหาในเรื่องของพื้นที่ที่มีอย่างจำกัด ครั้งนี้ผู้เขียนได้มีโอกาสได้พูดคุยกับ คุณเขมจิรา กิตติสิทธิการ เกษตรกรโครงการสมาร์ทฟาร์มเมอร์ ได้แนะนำวิธีการเพาะเห็ดที่แสนง่าย มีเงินลงทุนเพียงหลักร้อย ใช้พื้นที่ข้างบ้านก็สามารถเพาะเห็ดได้ ส่วนวิธีการเพาะ การดูแล ก็ทำได้ไม่ยาก งานนี้ได้ทั้งสุขภาพและราคาที่ดีต่อใจ คุณเขมจิรา กิตติสิทธิการ หรือ คุณเขม อยู่บ้านเลขที่ 60 หมู่ที่ 10 ตำบลธวัชบุรี อำเภอธวัชบุรี จังหวัดร้อยเอ็ด รู้จักกันในนาม “บ้านสวนเห็ดคุณยาย” โดยก่อนหน้าที่จะมาเพาะเห็ด คุณเขม เล่าให้ฟังว่า ตนเองได้ผ่านมาหลายอาชีพ ตั้งแต่ทำงานเสริมความงามที่กรุงเทพฯ แต่มีเหตุที่ต้องกลับต่างจังหวัด เพราะแม่ไม่สบาย พอกลับมาอยู่กับแม่ก็เริ่มมองหาอาชีพเพื่อเลี้ยงตัวเอง ตอนนั้นมองว่าอาชีพขายหมูปิ้งนมสดน่าจะดี จึงลองทำดู ช่วงแรกๆ ก็ขายดี อยู่ไปสักพักเหมือนคนตกงานใครก็อยากมาขายหมูปิ้ง เราจึงหยุดการขายหมูปิ้ง หลังจากเลิกขายหมูปิ้งก็ยังไม่

นายระพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า กรมวิชาการเกษตรได้ก่อตั้งศูนย์รวบรวมเชื้อพันธุ์เห็ดแห่งประเทศไทยขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาเชื้อเห็ดที่ไม่มีคุณภาพและไม่ได้มาตรฐาน และดำเนินการเก็บรวบรวมและรักษาเชื้อพันธุ์เห็ดทั้งของไทยและต่างประเทศไม่ให้กลายพันธุ์ ซึ่งการอนุรักษ์เชื้อพันธุ์เห็ดมีความสำคัญอย่างมาก หากไม่มีวิธีการที่เหมาะสม อาจส่งผลให้เชื้อพันธุ์เห็ดที่มีลักษณะและคุณสมบัติที่ดีสูญหายหรือลดลง ก่อให้เกิดผลกระทบต่อระบบการผลิตเห็ดที่ดีมีคุณภาพ โดยในปี 2536 ศูนย์รวบรวมเชื้อพันธุ์เห็ดฯ ได้เริ่มให้บริการเชื้อพันธุ์เห็ดที่ดีมีคุณภาพให้แก่เกษตรกร ผู้ประกอบการ และหน่วยงานราชการต่างๆ ตลอดจนสนับสนุนงานวิจัยเพื่อพัฒนาต่อยอดสร้างนวัตกรรม ช่วยเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจภายในประเทศ ศูนย์รวบรวมเชื้อพันธุ์เห็ดแห่งประเทศไทย เป็นแหล่งรวบรวมความหลากหลายทางพันธุกรรมเห็ดเพื่อสนับสนุนงานด้านการวิจัยและพัฒนาเชื้อพันธุ์เห็ด โดยคำนึงถึงความต้องการของเกษตรกรและความเหมาะสมในแต่ละภูมิภาค เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของผู้บริโภค เพิ่มทางเลือกการใช้เชื้อพันธุ์เห็ดของเกษตรกร และผู้ประกอบการ รวมทั้งยังมุ่งเน้

บนโลกที่น่ารักน่าอยู่ใบนี้ เวลาคือทรัพย์สินเพียงอย่างเดียวในชีวิตที่เราไม่ต้องมีเงินทุน และเวลานั้นจะสามารถนำไปเปลี่ยนเป็นเชื้อเพลิงที่ให้เราสามารถเป็นเงินทุนได้ เราจึงจำเป็นอย่างมากที่ต้องใช้เวลาไปสร้างชีวิตตัวเองให้ได้อย่างเต็มความสามารถของเราอย่างรู้คุณค่าก้าวไปบนเส้นทางของกาลเวลา เนื่องจากเวลาคือสิ่งเดียวที่เราไม่มีวันเรียกมันให้กลับคืนได้ ก่อนอื่นขอขอบพระคุณอย่างมากมายจากเทคโนโลยีชาวบ้านและผู้เขียน ที่มีแฟนๆ ให้แรงใจกันมาตลอดทุกครั้งเมื่อหนังสือวางแผงมักจะมีการส่งเสียงโทร. 081-846-0652 และทางเฟซบุ๊ก สมยศ ศรีสุโร หรือ ไอดีไลน์ Janyos จากแฟนๆ ที่ให้แรงใจเสมอมากับทุกเรื่องราวที่ได้นำมาเสนอขอขอบพระคุณอีกครั้ง ขอฝากคอลัมน์นี้ไว้ในอ้อมใจแฟนๆ ด้วยนะครับ ปักษ์นี้มีความยินดีอย่างมหาศาลในการนำเสนอเรื่องนี้พร้อมชวนเชิญแฟนๆ ทุกท่านไปเยี่ยมเยือนตำบลสามเรือน อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เนื่องจากที่นี่เป็นจุดเรียนรู้เรื่องราวการเพาะเลี้ยงเห็ดตับเต่า และการท่องเที่ยววิถีชีวิตของคนพื้นถิ่นริมน้ำ ที่สามเรือนจะมีสภาพเป็นพื้นที่ลุ่ม อุดมไปด้วยป่าโสนทั้งสองข้างทางของคลองโพธิ์ ซึ่งเป็นสายน้ำหล

เห็ดร่างแห หรือเห็ดเยื่อไผ่ มีเขตกระจายพันธุ์ทั่วทุกภาคของประเทศไทย มักขึ้นเป็นดอกเดี่ยวบนพื้นดินที่มีใบไม้เน่าเปื่อยผุพัง พบมากในช่วงฤดูฝน ลักษณะเด่นอันเป็นที่มาของชื่อคือ ที่ใต้หมวกดอกเห็ดมีเยื่อบางๆ คล้ายร่างแหกางห้อยลงมาคลุมก้านดอก ดูคล้ายสุ่มร่างแห ยามที่โดนลม สุ่มนี้จะพัดแกว่งไกวราวกับสตรีใส่กระโปรงลูกไม้เต้นระบำอยู่ เป็นที่มาของชื่อ Dancing mushroom ในส่วนของภาคใต้จังหวัดกระบี่ถือเป็นจังหวัดแรกๆ ที่นำเห็ดเยื่อไผ่มาเพาะปลูกเพื่อสร้างรายได้เสริม เนื่องจากพื้นที่ภาคใต้มีสภาพอากาศร้อนชื้น ฝนตกชุก ทำให้การดูแลเห็ดชนิดนี้มีความยุ่งยากขึ้น แต่ทั้งนี้สำนักงานเกษตรจังหวัดกระบี่ร่วมกับมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ และ นายอาบีดีน จิเหลา หรือ อาจารย์ดีน ที่ปรึกษาด้านการเพาะเห็ดร่างแห ก็ได้คิดค้นวิธีการเพาะให้เหมาะสมกับพื้นที่และสภาพอากาศของทางภาคใต้ ทำให้เห็ดร่างแหเจริญเติบโตได้ดี และเพาะปลูกกันเป็นที่แพร่หลายในอำเภอลำทับ อำเภอเหนือคลอง และอำเภอคลองท่อม จังหวัดกระบี่ สำนักงานเกษตรจังหวัดกระบี่ เข้ามาส่งเสริมการเพาะเห็ดร่างแห ตั้งแต่ช่วงเดือนเมษายน ปี 2565 โดยได้รับงบประมาณสนับสนุนจากงบพัฒนาจังหวัด

กรมวิชาการเกษตรแนะใช้น้ำหมักเห็ดเรืองแสงสิรินรัศมีควบคุมโรครากเน่าโคนเน่าในทุเรียนสาเหตุจากเชื้อราไฟทอปธอรา ปาล์มมิโวลาพบระบาดได้ดีช่วงฝนตกชุก และดินมีน้ำขัง อาการรุนแรงทำต้นทุเรียนทรุดโทรมและยืนต้นตาย  เผยเห็ดเรืองแสงสิรินรัศมีสร้างสารออริซิน-เอยับยั้งการสร้างเส้นใยรวมถึงการขยายพันธุ์ของเชื้อราสาเหตุโรค ทาเพียงครั้งเดียวเห็นผลรอยแผลเน่าแห้งลง เชื้อไม่ลุกลามและสร้างเนื้อไม้เข้าหุ้มรอยแผลด้วย นายระพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตรเปิดเผยว่าปัญหาที่สำคัญในการผลิตทุเรียนคือการระบาดของโรค เช่น “โรครากเน่าโคนเน่า”ในทุเรียนที่มีสาเหตุมาจากเชื้อราไฟทอปธอราปาล์มมิโวลา(Phytophthora palmivora)ต้นเหตุสำคัญทำให้ต้นทุเรียนที่กำลังเติบโตทรุดโทรมลงไปจนถึงยืนต้นตายสร้างความเสียหายอย่างมากในแหล่งปลูกทุเรียนของไทยหลายแห่ง  โดยอาการของโรคที่สังเกตได้ คือเริ่มแรกจะพบใบอ่อนที่ปลายกิ่งมีสีซีดไม่เป็นมันเงา ใบเหลืองเหี่ยวลู่ลง บางใบมีแผลสีน้ำตาลฉ่ำน้ำ อาจพบเส้นใบเป็นสีดำ หรือเกิดใบไหม้แห้งคาต้นอย่างรวดเร็วแล้วค่อยๆ ร่วงอาการที่กิ่งและลำต้นพบคราบน้ำบริเวณผิวเปลือกที่มีรอยแผลเน่าอยู่ ซึ่งในช่วงเช้าที่อ

เห็ดหูหนู ฝรั่งตั้งชื่อว่า Ear Fungus ด้วยความที่มันมีรูปร่างคล้ายหูนั่นเอง! ส่วนชาติอื่นก็ตั้งชื่อในความหมายว่า หูหนู เพราะรับมาจากคนจีนเช่นกัน ภาษาจีนเรียกเห็ดหูหนูดำ ว่า โอวหมกยื่อ เป็นเห็ดในตระกูลที่มีเนื้อเป็นวุ้นเช่นเดียวกับเห็ดหูหนูขาว ประชาชนในประเทศจีนมักนิยมกินเห็ดหูหนูกันมาอย่างต่อเนื่อง นับตั้งแต่สมัยราชวงศ์ถัง หรือประมาณ ค.ศ. 618 เครื่องยาจีนตระกูลเห็ด เป็นอาหารเพื่อสุขภาพมาตั้งแต่ยุคจีนโบราณ โดยพ่อครัวเอกในราชสำนัก เป็นผู้คิดค้นสูตรอาหารที่ปรุงใส่สมุนไพรให้กับราชวงศ์ เพื่อเสริมสร้างสุขภาพให้แข็งแรงและมีอายุยืนยาว ตามหลักการกิน ยารักษาโรค และเมื่อความนิยมอาหารจากเครื่องยาจีนเริ่มแพร่หลาย ประชาชนทั่วไป จึงได้นำมาปรุงเป็นอาหารในครัวเรือน และพัฒนาสูตรต่างๆ ควบคู่กับการรักษาโรคแบบแพทย์จีนแผนโบราณ ทำให้เครื่องยาจีนนั้นมีหลากหลาย ซึ่งส่วนใหญ่นั้นเป็นวัตถุดิบหาง่าย และมีขั้นตอนในการปรุงไม่ซับซ้อน ปัจจุบันเมื่อผู้คนให้ความสำคัญในการดูแลสุขภาพมากขึ้น เครื่องยาจีนจึงไม่จำกัดอยู่เพียงอาหารประจำชาติของจีนอีกต่อไป ประโยชน์ของเห็ดหูหนู เห็ดหูหนูมีธาตุเหล็ก คือ ใน 100 กรัม จะมีอยู่ประมาณ

เห็ดตับเต่า ได้พึ่งพาต้นโสนเป็นพืชอาศัยเพื่อทำให้เชื้อเห็ดเดินและเจริญเติบโตได้ดี เห็ดตับเต่าเป็นอาหารโปรตีนชั้นยอดที่มีผู้นิยมบริโภคกันอย่างแพร่หลายในทุกภูมิภาคของไทย ปัจจุบันความก้าวหน้าทางด้านการศึกษาวิจัยเห็ดและผสมผสานกับภูมิปัญญาท้องถิ่น จึงมีผู้สนใจได้นำผลงานมาต่อยอดด้วยการเพาะเห็ดตับเต่าขายในเชิงการค้า เห็ดตับเต่าเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญที่จะผลิตสร้างรายได้เพื่อนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตในแบบวิถีพอเพียง มั่นคง วันนี้จึงนำเรื่อง เห็ดตับเต่า…พืชเศรษฐกิจในดงโสน ผลิตเพื่อการค้าด้วยวิถีพอเพียง มาบอกเล่าสู่กัน อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ในช่วงฤดูฝนมักจะมีเห็ดตับเต่าและเห็ดอีกหลายชนิดเจริญเติบโตในป่าธรรมชาติ และเห็ดตับเต่าเป็นชนิดหนึ่งที่มีผู้นิยมบริโภคกันแพร่หลายในทั่วทุกภูมิภาคของไทย โดยเฉพาะหมู่คนภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เห็ดตับเต่ามีสรรพคุณเป็นยาบำรุงหัวใจ บำรุงตับ บำรุงปอด บำรุงกำลัง หรือดับพิษร้อนภายในร่างกาย นอกจากนี้ ยังช่วยบำบัดอาการปวดข้อ ปวดเส้นเอ็น หรือปวดหลัง เห็ดตับเต่า มีชื่อเรียกต่างกัน ภาคเหนือ เรียกว่า เห็ดห้า เนื่องจากพบอยู่ใต้ต้นหว้า ภาคตะวันออกเฉียงเห

นางสาวสุไลลา หะหลี อายุ 25 อยู่บ้านเลขที่ 91/1 หมู่ที่ 3 ตำบลควนโนรี อำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี กำลังศึกษาอยู่มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา ปีที่ 3 ซึ่งต้องดิ้นรนชีวิต นำความรู้จากที่เรียน หันมาทำปุ๋ยไส้เดือนและเพาะเห็ดขาย เพื่อนำรายได้ส่งตัวเองและหลานสาวอีก 2 คนเรียนให้จบ อีกทั้งยังต้องเลี้ยงแม่ที่อายุมากแล้ว ซึ่งครอบครัวนางสาวสุไลลาฐานะยากจน โดยมีพี่น้องทั้งหมด 8 คน เธอเป็นคนสุดท้อง ส่วนที่เหลือแยกย้ายไปมีครอบครัวกันหมด ปัจจุบันอยู่กับแม่ พี่สาว 1 คน และหลานสาวอีก 2 คน สำหรับนางสาวสุไลลาได้ทำปุ๋ยมูลไส้เดือนแท้และเพาะเห็ดขาย มานากว่า 3 ปี โดยไม่มีโรงงาน ไม่มีเครื่องจักร ใช้พื้นที่ของบ้านเป็นที่ผสมวัตถุดิบ โดยใช้วิถีแบบบ้านๆ ใช้กะละมัง ใช้มือผสมปุ๋ย และทำก้อนเห็ด ก่อนบรรจุใส่ถุง โดยจ้างชาวบ้านที่ลำบากมาทำงาน เมื่อมีลูกค้าสั่ง เธอกับคนงาน ต้องใช้รถจักรยานยนต์บรรทุกปุ๋ยและเห็ด น้ำหนักไม่ต่ำกว่า 60 กิโลกรัม เพื่อส่งตามที่ต่างๆ ทั้งจังหวัดยะลาและจังหวัดนราธิวาส แม้ไม่มีรถยนต์แต่เธอก็ยังสู้ชีวิตโดยมีพี่สาวคนสำคัญคอยให้ทุนและกำลังใจเสมอมา สำหรับธุรกิจของเธอ เริ่มต้นแทบไม่มีลูกค้าสั่งสินค้าเลย บางว

เห็ด พืชมากประโยชน์ที่คนไทยรู้จักกันดี และอาจจะคุ้นเคยกับผลิตภัณฑ์จากเห็ดมามากมายหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบของเห็ดสด เห็ดชุบแป้งทอด เห็ดสามรส น้ำพริกเห็ด แหนมเห็ด และอีกมากมายหลายผลิตภัณฑ์ที่สามารถจะทำได้ แต่ในฉบับนี้ผู้เขียนมานำเสนออีกหนึ่งไอเดียสร้างสรรค์ของสาวนักกายภาพบำบัด ใช้เวลาว่างสร้างรายได้เสริม ด้วยการทำชุดเห็ดพร้อมปลูก MUSHROOM Ready to Grow Kit ขึ้นมาโดยมีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมพัฒนาการเรียนรู้ให้กับเด็ก คุณอาภาภรณ์ จันทร์แก้ว หรือ พี่โอ๋ อยู่ที่บ้านป่าลาน ตำบลสันทรายหลวง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ สาวนักกายภาพบำบัดไอเดียเก๋ ใช้เวลาว่างสร้างรายได้เสริมจากงานอดิเรกที่รักคือการเพาะเห็ด จนได้มีการพัฒนาต่อยอดผลิตภัณฑ์จากเห็ดเพื่อสร้างรายได้ทำเป็น “ชุดเห็ดพร้อมปลูก” เสริมการเรียนรู้ให้กับเด็กๆ รวมถึงเป็นชุดทดลองให้สำหรับคนที่สนใจอยากทำเป็นอาชีพเสริมก็สามารถซื้อชุดเห็ดพร้อมปลูกนี้ไปทดลองทำ เพื่อทดสอบฝีมือของตัวเองว่าจะสามารถทำได้ไหม แล้วจึงค่อยขยายทำเป็นอาชีพหลักสร้างรายได้ก็ดีไม่น้อย พี่โอ๋ เล่าถึงจุดเริ่มต้นของไอเดียสร้างสรรค์ว่า เริ่มแรกเกิดจากที่ตนเองอยากจะหากิจกรรมให้ต