ขม
เมื่อเข้าสู่ความหนาวเย็นอย่างจริงจัง หลังพายุใหญ่ลูกสุดท้าย “ปาบึก”ผ่านไป เอหรือว่ายังจะมีพายุอีกหลายลูกชั่งเถอะ แต่ระยะนี้ ดอกสะเดากำลังสดน่ากิน เป็นที่นิยมของคนสมัยนี้กันมาก คงเป็นเพราะยึดแนวคิดตามสำนวนโบราณ “หวานเป็นลม ขมเป็นยา” แท้จริงแล้วคำพังเพยนี้ว่ากันถึง คำพูดของคนเรานะ คือพูดหวาน ไพเราะ ทำให้คนเชื่ออย่างไม่ต้องหามูลเหตุ แต่คนพูดไม่เพราะ แม้ว่าจะพูดเรื่องจริง คนก็ไม่รู้สึกนิยมชมชอบ เหมือนยาขม ไม่ชอบกิน ความขมของพืชหลายชนิดที่นิยมลิ้มรสกัน แล้วแต่คนชอบ ขมมากขมน้อย หรือบางคนไม่ชอบขมเลย คงจะให้คำตอบว่า ชีวิตนี้ก็ขมมากพอแล้วไม่อยากเติมความขมเข้าตัวเองอีก ก็ว่ากันไป นิยมขมมากหน่อยก็ต้องเจอแบบ คนอื่นไม่กล้ากิน กัดทีขมติดลิ้น ซึมเข้าประสาทลิ้มรสแบบไม่ต้องกลืน เช่น บอระเพ็ดแสนเข็ดขม ฟ้าทลายโจรก็สุดขม หนานเฉาเหว่ย (ป่าช้าหมอง) ก็ที่สุด บางคนแม้แต่ขมผลมะแว้ง ก็เมินหน้าหนีแล้ว แต่ที่แนะนำวันนี้คือ ของขมอร่อย มีขมหลายระดับ แต่ถ้ารู้จักทำกินจะขมแบบพึงใจ ขมของสะเดาเป็นขมที่ตบท้ายด้วยหวาน ที่จริงสะเดามีความขมหลายระดับ ตั้งแต่ขมจัด ขมมาก ขมปานกลาง ขมน้อย จนถึงไม่ขมแต่มีรสจืดปนมัน คือแต่ละต้น
ชื่อทั่วไป : Heartleaves moonseed ชื่อวิทยาศาสตร์ : Tinospora crispa/Tinospora cordifolia Family : MENISPERMACEAE บอระเพ็ด ไม้เลื้อยเถาอ่อน มีตุ่มรอบๆ ใบรูปหัวใจ ชื่อคุ้นหูคนไทยมาแต่โบราณ แม่ลูกอ่อนใช้ทาหัวนม เวลาจะให้ลูกหย่านม หรือใครที่อายุ 35-40 ปีขึ้นไป คงจะเคยโดนคุณครูประจำชั้นลงโทษสถานเบา โดยการให้อมบอระเพ็ดแก้ง่วงเหงาหาวนอนกันมาบ้าง รวมทั้งผู้เขียนด้วย ทุกวันนี้ยังจำได้อยู่เลย รสชาติตอนนั้นนี่ ขมติดปากหลอนไปหลายวัน นับว่าเป็นกุศโลบายการทำโทษที่ลึกซึ้งมากของบรรพบุรุษไทยเรา ท่านได้แฝงเอาสิ่งดีๆ ไว้ในการลงทัณฑ์ นัยว่าทำโทษด้วยความรักและหวังดีไปพร้อมๆ กัน เนื่องจากในความขมนั้นมีประโยชน์ต่อร่างกายหลายอย่างแฝงอยู่ด้วย บอระเพ็ดนั้น หาได้ไม่ยาก พบได้ทุกภาคทั่วไทย ตั้งแต่ชายป่าละเมาะ ป่าเบญจพรรณ เชิงเขา จนถึงหน้าผาหินปูนก็พบเจอได้บ่อยๆ เหมือนกัน เถาบอระเพ็ดเมื่อถูกกรีดหรือตัด จะมียางสีเหลืองไหลออกมา รสชาติขมจัด ดอกออกเป็นช่อๆ ตามซอกใบ เป็นดอกชนิดแยกเพศอยู่บนก้านช่อเดียวกัน ประกอบด้วยกลีบรองดอก 6 อัน กลีบดอกอีก 6 อัน มีเกสรเพศเมียอยู่ตรงกลางล้อมรอบด้วยเกสรตัวผู้ 6 อัน ผลกลมๆ เป็นช่อ ดิบๆ
ผักแพว เป็นผักที่ผู้บริโภคนิยมนำใบอ่อนหรือยอดอ่อนที่มีกลิ่นหอม มีรสเผ็ดร้อนมากินกับซุบหน่อไม้ น้ำตกหรือลาบ หรือนำไปเป็นส่วนผสมการทำข้าวยำ หรือใส่ในแกงปลาก็ทำให้ได้อาหารรสแซ่บอร่อยเช่นกัน ผักแพวเป็นพืชผักพื้นบ้านที่ปลูกง่าย ให้ผลผลิตไว ซึ่งหลังจากปลูก 30 วัน จะมียอดงามๆ ให้ตัดเก็บไปกินหรือแบ่งปัน ผักแพวเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญที่มีเกษตรกรปลูกขายทำให้มีรายได้มีความมั่นคง วันนี้จึงนำเรื่องราวความสำเร็จของ ลุงโชติ สายด้วง ปลูกผักแพวงานเดียว ตัดเก็บขาย รายได้กว่าหมื่นบาท มาบอกเล่าสู่กันครับ ลุงโชติ สายด้วง ประธานกลุ่มปลูกผักปลอดสารพิษ ตำบลสิงหนาท เล่าให้ฟังว่า ผักแพว หรือผักไผ่ เป็นพืชผักพื้นบ้านชนิดหนึ่ง เจริญเติบโตได้ดีในสภาพพื้นที่ชื้นแฉะ ลักษณะต้นมีความสูงหรือยาวเลื้อย 30-35 เซนติเมตร ลำต้นแบ่งเป็นข้อๆ และทุกข้อจะมีรากงอกออกมา ใบ เป็นใบเดี่ยวออกสลับกัน ใบเป็นรูปหอกหรือรูปหอกแกมรูปไข่ ขอบใบเรียว ปลายใบแหลม ฐานใบเป็นรูปลิ่ม ใบมีความกว้างและยาวด้านละ 2.5-3×5.5-8 เซนติเมตร ก้านใบสั้น มีหูใบเป็นปลอกหุ้มรอบลำต้นที่บริเวณเหนือข้อ ดอก ออกเป็นช่อ หนึ่งช่อดอกจะมีดอกย่อยขนาดเล็กสีขาวนวลหรือสีชมพู
“ อำเภอบางแพ ”เป็นแหล่งเพาะเลี้ยงกุ้งก้ามกราม ที่มีชื่อเสียงของ จังหวัดราชบุรี เพราะกุ้งที่นี่มีเอกลักษณ์โดดเด่นไม่เหมือนกุ้งที่เพาะเลี้ยงในพื้นที่อื่นๆ เพราะสภาพที่ดินในโซนนี้เกิดจากการทับถมของน้ำทะเลในอดีต ลักษณะเป็นดินเหนียวเนื้อละเอียดสีเทาเข้มถึงสีดำ มีชั้นหิน อุดมไปด้วยแร่ธาตุ และจุลินทรีย์สูงส่งผลให้กุ้งโตเร็ว มีเอกลักษณ์สีสวย เนื้อแน่นเต็มเปลือก เมื่อปรุงสุกจะมีรสชาติหวานธรรมชาติ มีมันกุ้งมาก และไม่มีกลิ่นคาว สินค้าขายดี เป็นที่ต้องการของตลาดมาก กรมทรัพย์สินทางปัญญาได้ขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ ( GI) กุ้งก้ามกรามบางแพ เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน 2566 โดยเป็นสินค้า GI ลำดับที่ 5 ของจังหวัดราชบุรี จังหวัดราชบุรี ได้จัดงาน “เทศกาลกินกุ้ง และของดีอำเภอบางแพ” เป็นประจำทุกปี เพื่อประชาสัมพันธ์ กุ้งก้ามกรามซึ่งเป็นกุ้งGI เป็นของดีของอำเภอบางแพ เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ สนับสนุนเกษตรกร และส่งเสริมการท่องเที่ยวในพื้นที่ซึ่งเป็นแหล่งปลูกสินค้าเกษตรนานาชนิดไม่ว่าจะเป็นพืชผัก ผลไม้ มะพร้าว องุ่น ชมพู่ ฝรั่ง มะม่วง ลำไย รวมถึงผลผลิตจากกลุ่มวิสาหกิจชุมชนและโอทอปต่างๆ ในท้องถิ
แพะนม เป็นอีกหนึ่งสัตว์เลี้ยงทางด้านปศุสัตว์ที่ได้รับความนิยม เพราะนอกจากนำตัวผู้ส่งขายได้แล้ว ตัวเมียยังสามารถผลิตลูกและรีดน้ำนมได้ทุกวันเพื่อสร้างรายได้อีกหนึ่งช่องทาง นอกจากนี้ น้ำนมแพะยังสามารถนำมาแปรรูปเพิ่มมูลค่าทำเป็นสบู่นมแพะ ซึ่งสายพันธุ์ของแพะนมที่เลือกเลี้ยงก็จะแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับความชอบของเกษตรกรว่าจะเลี้ยงสายพันธุ์แบบไหนในพื้นที่และสภาพแวดล้อมที่ต้องการ คุณธนา กนกธัญธนัง เกษตรกรเลี้ยงแพะนม ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 ตำบลทาเหนือ อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ โดยเขาได้เลือกเลี้ยงแพะนมพันธุ์ซาแนนเลือดสูงเป็นหลัก เพราะแพะสายพันธุ์นี้ให้น้ำนมในปริมาณมาก สามารถรีดได้ทุกวันจนมีการกล่าวขานว่าเป็น “ราชินีแห่งนม” ลักษณะประจำพันธุ์คือ มีสีขาว มองแล้วสะอาดตา บางตัวอาจเป็นสีครีม ใบหน้าแบน ใบหูสั้น ตั้งตรงชี้ไปข้างหน้า สนใจทำปศุสัตว์ เพื่อสร้างรายได้ คุณธนา เล่าจุดเริ่มต้นของการเลี้ยงแพะนมให้ฟังว่า เมื่อเขาได้กลับมาอยู่บ้านและต้องการหาอาชีพที่มั่นคงให้กับครอบครัว โดยเขาสนใจในเรื่องของการเลี้ยงแพะนม เพราะได้ศึกษาในเรื่องของตลาดมาแล้วว่ามีแหล่งรับซื้อที่แน่นอน สามารถรีดน้ำนมจำหน่ายได้ทุก
นางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานการประชุมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง “CAD Trust: ยกระดับมาตรฐานและความเชื่อมั่นด้านการเงินการบัญชี” เพื่อมอบนโยบายแก่บุคลากรกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ พร้อมประกาศขับเคลื่อน “CAD Trust” เป็นกรอบยุทธศาสตร์สำคัญในการยกระดับมาตรฐานและความเชื่อมั่นด้านการเงินการบัญชีของสหกรณ์ไทย เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2569 ณ โรงแรมรามา การ์เด้นส์ กรุงเทพฯ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ให้ความสำคัญกับการสร้างความเข้มแข็ง ความโปร่งใส และธรรมาภิบาลให้กับระบบสหกรณ์ไทย ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก จึงมอบหมายให้กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ขับเคลื่อนนโยบาย “CAD Trust” ผ่าน 8 Flagship เพื่อยกระดับมาตรฐานและความเชื่อมั่นด้านการเงินของภาคสหกรณ์อย่างเป็นรูปธรรม โดยนโยบายดังกล่าวมุ่งยกระดับการกำกับดูแลสหกรณ์เชิงรุก ด้วยการนำเทคโนโลยีดิจิทัล ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการใช้ประโยชน์จากข้อมูล (Data-driven) มาเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจสอบบัญชี การเฝ้าระวัง และการเตือนภัยทางการเงิน พ