ข้าววัชพืช
รู้หรือไม่ … ข้าวดีดข้าวเด้งหรือข้าววัชพืช คือ อุปสรรคสำคัญที่ฉุดรั้งไม่ให้ชาวนารวย !! เพราะข้าววัชพืชเหล่านี้แย่งชิงปุ๋ย น้ำ ทำให้ผลผลิตข้าวลดลง แม้เพียง 10% กำไรก็หายหมดแล้ว ทุกวันนี้ ข้าวดีดข้าวเด้งปล้นชาวนาใน 3 มิติ คือ 1. ขโมยผลผลิต แย่งแสง พื้นที่และขโมยปุ๋ยจากข้าวปลูกโดยตรง ทำให้ชาวนาสูญเสียผลผลิต 16-74% 2. ขโมยต้นทุน ทำให้ชาวนาต้องแบกรับค่าใช้จ่ายในการถอนข้าววัชพืช รวมไปถึงภาระค่าน้ำ ค่าสารเคมีที่เพิ่มขึ้นโดยไม่เกิดรายได้ 3.ฝากหนี้อนาคต เพราะข้าวดีดข้าวเด้งเมล็ดร่วงก่อนการเก็บเกี่ยว เติมธนาคารเมล็ดวัชพืชใต้ดิน หรือ Seedbank ลงดิน บังคับให้ต้องจ่ายต้นทุนซ้ำในฤดูถัดไป ที่มาของ ข้าววัชพืช หลายคนเจอข้าวดีดเต็มนาแล้วถามว่า “มันมาจากไหน? เมื่อก่อนนาเราไม่เคยมี…” ปัญหาข้าวดีด–ข้าวเด้ง” ไม่ได้ระบาดเพราะโชคร้าย แต่มันมี “ทางเข้า” และมี “โรงงานผลิตเมล็ด” อยู่ในนาเราเอง “ข้าวดีด–ข้าวเด้งไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกันทีเดียวทั้งแปลง แต่เริ่มจาก การปนเปื้อนเพียงเล็กน้อยแล้วเราปล่อยให้มันสะสมเมล็ดลงดินทีละฤดู จนกลายเป็น Seedbank ”คุณสุภชัย ปิติวุฒิ กรรมการบร
ข้าววัชพืช เป็นข้าวป่า จัดอยู่ในวงศ์เดียวกับข้าวปลูก แต่มีลักษณะที่ไม่ต้องการ ข้าววัชพืชอาจเรียกหลายชื่อ เช่น หญ้าละมาร ข้าวหาง ข้าวดีด ข้าวเด้ง ข้าวลาย และข้าวแดง พบการระบาดรุนแรงในบริเวณที่ลุ่มภาคกลาง เมื่อปี พ.ศ. 2544 หากมีการปนเปื้อนข้าววัชพืชแล้ว โรงสีที่รับซื้อข้าวจะตัดราคาซื้อขายลง เกวียนละ 200-500 บาท การแพร่กระจายของข้าววัชพืชเกิดจากติดมากับรถเก็บเกี่ยวข้าว ลักษณะเด่นของข้าววัชพืช คือ มีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว เมล็ดสุกแก่ก่อนข้าวปลูก และมักร่วงหล่นลงในนาข้าว เมื่องอกใหม่จะแย่งน้ำและอาหารของข้าวปลูก เมล็ดข้าวเปลือกมักมีหางยาว เมล็ดข้าวกล้อง สีแดง สีลาย หรือสีน้ำตาล เมล็ดข้าวเปลือกมีการพักตัวได้นาน 2-12 ปี และการงอกจะไม่พร้อมกัน ทำให้การกำจัดทำได้ยาก ต้องใช้เวลาอย่างน้อย 3 ปี หรือ 6 ฤดูปลูกจึงจะสามารถกำจัดได้ ข้อสังเกตต้นข้าววัชพืชมักสูงกว่าข้าวปลูก การกำจัดเบื้องต้น ให้ตัดต้นที่สูงโด่เด่ทิ้งออกจากแปลงปลูก เมล็ดพันธุ์ต้องคัดให้บริสุทธิ์ อีกทั้งต้องทำความสะอาดรถเก็บเกี่ยวให้สะอาดก่อนเคลื่อนย้ายไปเก็บเกี่ยวในแปลงอื่น หากปฏิบัติได้ตามคำแนะนำ ปัญหาข้าววัชพืชระบาดจะลดลงเป็นที่น่าพ
