จาวปลวก
จุลินทรีย์จาวปลวก เป็นจุลินทรีย์ท้องถิ่นที่สามารถนำมาใช้ในเกษตรอินทรีย์ได้ง่ายและใช้เวลาไม่นานในการเตรียม อีกทั้งยังช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตของพืช และเสริมสร้างความแข็งแรงให้กับราก ภายในจาวปลวกมีแบคทีเรียชนิดหนึ่งที่เรียกว่า Bacillus cereus SPt245 ซึ่งมีคุณสมบัติเด่นในการเร่งการเจริญเติบโตของราก และช่วยลดความรุนแรงของโรคทางราก เช่น โรครากเน่า รากขาว และรากปม ส่งผลให้พืชสามารถเติบโตได้ดีและให้ผลผลิตสูงขึ้น จาวปลวก คือ รังเลี้ยงตัวอ่อนหรือ “คอมบ์” (comb) ซึ่งมีลักษณะเป็นโครงสร้างรูพรุนคล้ายฟองน้ำ รูปร่างคดเคี้ยวไปมา บางชนิดมีลักษณะคล้ายสมอง ปะการัง หรือรังผึ้ง ความแตกต่างของลวดลายเหล่านี้สามารถใช้แยกแยะสกุลของปลวกได้ ขนาดของรังเลี้ยงตัวอ่อนมีความหลากหลาย ตั้งแต่ขนาดเล็กประมาณ 8*6 เซนติเมตร ไปจนถึงขนาดใหญ่ที่มีลักษณะยาว ตามแนวโพรงหรือห้องที่อยู่ใต้ดิน รวมถึงภายในจอมปลวก การสร้างจาวปลวกจากมูลของปลวก จาวปลวกเกิดจากมูลของปลวกเอง ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็นสองประเภทหลัก ได้แก่ มูลชนิดแรก เป็นมูลที่ผ่านการย่อยภายในลำไส้เพียงเล็กน้อย อยู่ในสภาพเป็นของแข็ง ประกอบด้วยเศษพืชและไม้ขนาดเล็กที
หมอเกษตร ทองกวาว แนะวิธีเพาะหรือปลูกเห็ดโคน ด้วยภูมิปัญญาชาวบ้าน เริ่มจากนำจาวปลวก ที่อยู่ภายในจอมปลวก มีขนาดใกล้เคียงกับกะลามะพร้าวผ่าซีก จอมปลวกหนึ่งรังจะมีจาวปลวกหลายอัน มีลักษณะเบา โปร่ง ซุย มีรอยทางเดิน ซอกแซก ทะลุถึงกันได้ จาวปลวกน่าจะเป็นสวนปลูกเห็ดอ่อน เพราะมีเส้นใยขาวเต็มไปหมด สามารถพัฒนาเป็นดอกเห็ดต่อไป เกษตรกรจะนำจาวปลวกออกมาถู หรือขยี้ให้เป็นฝุ่นโปรยลงบนข้าวเหนียวนึ่งสุก ทิ้งให้เย็น เติมน้ำเล็กน้อยแล้วคลุกให้เข้ากัน คล้ายกับการทำสาโท นำไปหมักในถังพลาสติก ปิดปากถังด้วยผ้าขาวบาง เกษตรกรบางท่านอาจฉีกหมวกเห็ดโคนผสมลงไปด้วยก็มี เก็บในร่ม ปล่อยให้เส้นใยเจริญเพิ่มปริมาณจนมองเห็นสีขาวชัดเจน ใช้เวลาประมาณ 3-4 สัปดาห์ จึงนำไปหว่านในสวนในร่มรำไร อย่าให้แสงแดดจ้า ในช่วงแล้งควรสับฟางข้าว หรือนำใบไม้แห้งโรยลงพื้นเพื่อเพิ่มอินทรียวัตถุเป็นอาหารชั้นดีของเห็ด เมื่อเตรียมหัวเชื้อไว้เรียบร้อยแล้วจึงนำไปหว่านลงดิน กะให้พอดีกับต้นฤดูฝน หากฝนทิ้งช่วงควรรดน้ำให้บ้างเป็นครั้งคราว จากนั้นอีกประมาณ 30-45 วัน จะมีดอกเห็ดปรากฏให้เห็น ทั้งหมดนี้เป็นภูมิปัญญาชาวบ้านล้วนๆ ในทางวิชาการยังขาดการวิจัยในวิธี
เรื่องปลาทูมีอะไรมากกว่าที่คิด…ชีวิตคนไทยผูกพันกับปลาทู และเราก็ชอบกินน้ำพริก-ปลาทูกันทุกครัวเรือนจนกลายเป็นอาหารประจำชาติอย่างหนึ่งไปแล้ว โดยทั่วไปชาวประมงจะแบ่งปลาทูออกเป็น 2 ชนิด คือ ปลาสั้น และ ปลายาว ปลาสั้น มักจะหมายถึงปลาทูแม่กลอง มีลักษณะหน้าเป็นสามเหลี่ยม ตัวสั้น แบน เนื้อนิ่มเวลากดลงไปที่ตัวปลาแล้วเนื้อปลาจะกลับคืนสภาพเดิมไม่บุ๋มลงไปตามลอยแรงกด ปลาสั้นจะมีลำตัวสีเงิน หรือ อมเขียว ตาดำ ปลายาว จะมีชื่อเรียกกันหลายชื่อ เช่น ปลาลัง ปลายาว ปลาอินโด ซึ่งก็เป็นปลาชนิดเดียวกันทั้งหมด ลักษณะของปลายาว ตัวจะใหญ่และยาวกว่าปลาทูแม่กลอง ปากแหลม นี่เป็นข้อสังเกตง่ายๆ ที่จะเลือกซื้อปลาทู แต่ในทางวิทยาศาสตร์แล้วสกุลปลาทูของไทยคือ Rastrelliger เป็นสกุลของปลาทะเลในวงศ์ Scombridae ซึ่งเป็นวงศ์เดียวกับปลาโอ, ปลาอินทรี และปลาทูน่า ซึ่งปลาในสกุล Rastrelliger มีด้วยกัน 3 สายพันธุ์ได้แก่ ปลาทู (ชื่อสามัญ Short Mackerel) ปลาลัง หรือปลาทูโม่ง (ชื่อสามัญ Indian Mackerel) ปลาทูปากจิ้งจก (ชื่อสามัญ Island mackerel) ปลาทูที่เป็นปลาทูไทย (Short Mackerel) หรือปลาทูแม่กลองที่เราเข้าใจกันนั้น พูดได้เต็มป
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พบบัวบาชนิดใหม่ของโลก 5 ชนิด จากแหล่งน้ำของประเทศไทย บ่งชี้ถึงความร่ำรวยทรัพยากรพืชของไทย และความสำคัญของงานวิจัยวิทยาศาสตร์พื้นฐาน ของสถาบันการศึกษา นักวิจัย มก. นำโดย รศ.ดร. เฉลิมพล สุวรรณภักดี จากภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ค้นพบบัวบาชนิดใหม่ของโลกจำนวน 5 ชนิด โดยตีพิมพ์เผยแพร่การค้นพบนี้ในวารสาร Aquatic Botany ฉบับปี 2026 การค้นพบครั้งนี้เป็นการบูรณาการวิจัยร่วมระหว่างหน่วยงานซึ่งประกอบด้วย ดร. ณัฐพล นพพรเจริญกุล นักวิจัย จากองค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช) และ Prof. Dr. Trevor R. Hodkinson จากทรินิตี้คอลเลจ มหาวิทยาลัยแห่งกรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ โดยเป็นการบูรณาการวิจัยร่วมทางด้านอนุกรมวิธานพืช สัณฐานวิทยาและเซลล์วิทยา รศ.ดร. เฉลิมพล สุวรรณภักดี กล่าวว่า พืชสกุลบัวบา (Nymphoides) วงศ์ Menyanthaceae เป็นพืชน้ำที่มีการใช้ประโยชน์ทางด้านการใช้เป็นพืชประดับ และผักพื้นบ้าน ในประเทศไทยเคยมีรายงาน 5 ชนิด จากการศึกษาวิจัยพบว่า บัวบาของประเทศไทยมีทั้งหมด 10 ชนิด และเป็นพืชชนิดใหม่ของโลก 5 ชนิด แต่ละชนิดมีศักยภาพในการนำไปใช้ปร
คุณแคต – วิภาดา โควินท์ เกษตรกรรุ่นใหม่ จังหวัดราชบุรี ได้เปลี่ยนกิจการสวนกล้วยของครอบครัวให้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรครบวงจร ใกล้ตัวเมืองจังหวัดราชบุรี เปิดให้ผู้สนใจเข้ามา เรียนรู้ด้านการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรที่ผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้ากับเทคโนโลยีอย่างลงตัว ที่นี่ไม่เพียงปลูกพืชปลอดภัย แต่ยังปลูกความยั่งยืนให้ชุมชน โดยจัดตั้งวิสาหกิจชุมชนคนคลองบางป่า รับซื้อผลผลิตจากสมาชิกมาแปรรูป สร้างอาชีพและรายได้สู่ชุมชนในระยะยาว Gen 4 สืบทอดธุรกิจครอบครัว คุณแคต เจ้าของสวนเกษตรผสมผสานชื่อ “สวนโควินท์” ตั้งอยู่หมู่ที่ 2 ตำบลบางป่า อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี เป็นหนึ่งในเกษตรกรรุ่นใหม่ที่มีจิตสำนึกรักบ้านเกิด คุณแคตนำความรู้ที่เล่าเรียนจากภาควิชาพืชสวน จากมหาวิทยาเกษตรศาสตร์ บางเขน มาใช้พัฒนาธุรกิจครอบครัวที่บรรพบุรุษได้สร้างไว้ จนกลายเป็นแหล่งเรียนรู้เกษตรอินทรีย์วิถีพอเพียงที่ได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวทั่วประเทศ “ที่นี่เป็นบ้านเกิดของคุณพ่อค่ะ แคตเป็นเจเนอเรชันที่ 4 ของครอบครัว สวนโควินท์ปลูกกล้วยเป็นหลักมีทั้งกล้วยหอม กล้วยไข่ กล้วยน้ำว้าผลสด หลังเรียนจบกลับมาก็ขายกล้วย
“อะโวคาโด” เป็นไม้ผลที่กำลังได้รับความนิยมในกลุ่มผู้รักสุขภาพและความงาม แม้ว่าจะสามารถปลูกได้ในประเทศ แต่ยังขาดคุณสมบัติทางด้านคุณภาพ ด้วยเหตุนี้จึงมีการนำเข้าอะโวคาโดจากต่างประเทศมาขายในตลาดบ้านเราในราคาค่อนข้างสูง อีกทั้งมีมูลค่าในการสั่งนำเข้าเพื่อการบริโภคและแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ปีละมากมาย จังหวัดตาก เป็นอีกแหล่งที่มีพื้นที่และผลผลิตอะโวคาโดมาก จึงทำให้บรรดานักท่องเที่ยวต่างแวะซื้อกัน เหตุผลประการหนึ่งเพราะการมีพื้นที่จำนวนมากทางภาคตะวันตกของจังหวัดตากมีความเหมาะสมและได้เปรียบทางด้านภูมิประเทศ เนื่องจากลักษณะทางกายภาพส่วนใหญ่ล้วนเป็นป่าไม้และภูเขาสูง ทั้งนี้ การปลูกอะโวคาโดของชาวบ้านในช่วงแรกไม่ได้เน้นคุณภาพ เมื่อมีผลผลิตก็มักขายเหมาทั้งสวน จึงทำให้ได้ราคาต่ำ ภายหลังการเข้าไปส่งเสริมของภาคราชการที่รับผิดชอบ เพื่อมุ่งหวังให้ชาวบ้านปรับแนวทางการปลูกอะโวคาโดให้มีคุณภาพเทียบเท่าต่างประเทศ เพื่อประโยชน์ทางด้านการขาย ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตรจังหวัดตาก (เกษตรที่สูง) สังกัดกรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นอีกหน่วยงานหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมพัฒนา พร้อมกับ