ช็อกโกแลต

เทศกาลวาเลนไทน์ที่กำลังมาถึงนี้ บรรดาคู่รักและคู่แอบรักข้างเดียวในญี่ปุ่น ประเทศที่วัฒนธรรมมอบช็อกโกแลตวันวาเลนไทน์เข้มข้นที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ต้องเผชิญเรื่องปวดหัวมากเป็นพิเศษ เมื่อราคาช็อกโกแลตพุ่งสูงขึ้น หลังการขาดแคลนโกโก้ยังลากยาวต่อเนื่องจากปีที่แล้ว สถานการณ์นี้บีบให้หลายคนต้องหันไปพึ่งช็อกโกแลตทางเลือก ที่มีส่วนผสมหรือผลิตจากวัตถุดิบอื่นแทนโกโก้ ซึ่งช่วยให้ราคาจับต้องได้มากขึ้น ขณะที่แบรนด์สินค้าและผู้ค้าปลีกต่างรับเทรนด์นี้ ด้วยการโฆษณาสินค้าช็อกโกแลตทางเลือกด้วยเช่นกัน สำนักข่าว “นิกเคอิ เอเชีย” รายงานถึงกระแสความต้องการช็อกโกแลตทางเลือกในช่วงวาเลนไทน์ปี 2026 นี้ ว่าราคาช็อกโกแลตในญี่ปุ่นยังคงสูงผิดปกติ ตัวอย่างเช่น สินค้าวาเลนไทน์ในห้างสรรพสินค้าทาคาชิมายายังราคาแพงกว่าปี 2025 ประมาณ 10% แม้ช่วงปี 2025 ที่ผ่านมา ราคาเมล็ดโกโก้จะเริ่มลดลง แต่ยังคงห่างไกลกับระดับราคาเมื่อปี 2022 เกือบ 2 เท่า หลังวิกฤตขาดแคลนในปี 2024 ทำให้ราคาพุ่งทะยานไปถึง 4 เท่าตัว ทั้งนี้ตามข้อมูลจาก เมซง ชาดูน (Maison Chaudun) ผู้ผลิตช็อกโกแลตระดับไฮเอนด์ สัญชาติฝรั่งเศสนั้น ราคาช็อกโกแลตที่ทำจากโกโก้ยังค

ผู้เขียน : ชนุดม สุรัตน์ ในยุคที่เกษตรกรไทยจำนวนไม่น้อยเผชิญปัญหาความผันผวนของราคาพืชเศรษฐกิจ อาจารย์ไพฑูรย์ กระโทกนอก อดีตครูผู้เคยยืนสอนอยู่หน้าชั้นเรียนเมื่อเกษียนเลยเลือกก้าวออกมาสู่เส้นทางใหม่ในฐานะเกษตรกรเต็มตัว ด้วยการสร้าง โกโก้ฟาร์มลำตะคอง ฟาร์มเกษตรผสมผสานขนาดใหญ่กว่า 300 ไร่ ติดกับเขื่อนลำตะคอง จังหวัดนครราชสีมา ที่วันนี้ไม่เพียงเป็นแหล่งผลิตโกโก้คุณภาพ และยังเป็นศูนย์เรียนรู้ต้นแบบให้เกษตรกรรุ่นใหม่ได้เห็นว่า พืชชนิดนี้คือหนึ่งในพืชอนาคต ของไทยอย่างแท้จริง อาจารย์ไพฑูรย์ กล่าว่า “ผมจะเออร์ลี่แล้วจะอยู่เฉยๆ มันเป็นไปไม่ได้ มันต้องรู้ว่ามันจะทำอะไร พอเรารู้ เรามีเวลาประมาณนี้ จะทำอะไรมันก็โอเค”  จุดเริ่มต้นจากยางพาราที่ราคาตกต่ำ เดิมทีพื้นที่แห่งนี้ปลูกยางพาราเต็มพื้นที่ ผลผลิตออกดีแต่ราคากลับผันผวนหนักจนขาดทุน การทำเกษตรในรูปแบบเกษตรอุตสาหกรรม ที่ปลูกทีละมากๆ จึงเริ่มไม่ตอบโจทย์ ความคิดในการหาพืชทางเลือกจึงเกิดขึ้น อาจารย์กล่าวว่า “ถ้ายางราคาตก เราต้องมีพืชสำรอง ต้องหาพืชที่ยั่งยืนได้จริง” เมื่อศึกษาพืชต่างๆ พบว่า โกโก้ เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจมาก ด้วยเหตุผลหลักคือ แปรรูป

“ภารกิจของ ‘กานเวลา’ ที่ทำมาตลอดและตั้งใจมากๆ คือ การยกระดับช็อกโกแลตไทย เราไม่อยากให้คนมองช็อกโกแลตไทย เป็นแค่สินค้าท้องถิ่น สินค้าพื้นบ้าน มาซื้อเพราะความรู้สึกอยากช่วยสนับสนุนชาวบ้าน เราอยากให้คนมองช็อกโกแลตไทย เป็นสินค้าที่มีคุณภาพสูง ทั้งรสชาติ คุณภาพการผลิต และความปลอดภัย แล้วผลพลอยได้จะส่งไปสู่ชาวบ้านที่เป็นเกษตรกรไทย”  คำบอกเล่าของ ‘คุณธนา คุณารักษ์วงศ์’ หรือ ท็อป หนุ่มเชียงใหม่ผู้ใช้เวลาศึกษาและคลุกคลีอยู่กับเกษตรกรไทยผู้ปลูกโกโก้ จนมองเห็นโอกาสที่ ‘โกโก้ไทย’ สามารถไปได้ไกล มากกว่าการเป็นเพียงสินค้าเกษตร ไม่ใช่แค่ปลูกมา ขายไป แต่นำมาสร้างมูลค่าเพิ่มเป็นคราฟต์ช็อกโกแลตพรีเมียม ‘KanVela’ (กานเวลา) แบรนด์ที่อยากเห็นเกษตรกรไทยมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น มีความสุขขึ้น และอยากส่งต่อช็อกโกแลตให้คนทุกเพศทุกวัยทานได้ ในราคาเข้าถึง คุณท็อปและน้องสาว (นิรมล คุณารักษ์วงศ์) จึงช่วยกันพัฒนาสินค้า จากครัวเล็กๆ หลังบ้าน สู่สร้างรายได้เฉียด 50 ล้านบาท ในปี 2024  กว่าจะเป็น กานเวลา คุณท็อป เรียนจบปริญญาตรี ด้านฟู้ดไซน์ และปริญญาโท ด้านการเงิน จากนั้นทำงานในสายการเงินมานานกว่า 10 ปี จนรู้สึกถึ

เทรนด์การบริโภค ผู้คนยุคปัจจุบันให้ความสำคัญกับสุขภาพคือ การลดน้ำตาล ลดไขมัน ทำให้อาหารที่ทำจากพืชธรรมชาติขยายตัวเติบโตมากขึ้น “ช็อกโกแลต” ที่ทำจากผลโกโก้ 100% และใช้สารสกัดหญ้าหวานสตีเวียแทนน้ำตาล จึงเหมาะสำหรับผู้บริโภคที่รักสุขภาพช่วยเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการ และมีหลากหลายรสชาติให้ผู้ชื่นชอบช็อกโกแลตได้เลือกสรร เดิมช็อกโกแลตแท้ๆ ราคาค่อนข้างสูงเพราะต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ทว่าวันนี้สามารถซื้อช็อกโกแลตคุณภาพดี ราคาไม่สูงนักได้ที่จันทบุรี เพราะมีผู้ปลูกโกโก้และผลิตช็อกโกแลตภายใต้แบรนด์ “บีนทูบาร์ ช็อกโคแลต” สามารถไปเที่ยวชม ชิม และซื้อได้ หรืออาจจะมองหาได้ตามร้านจำหน่ายอาหารคีโตทั่วไปทั้งในกรุงเทพมหานคร ต่างจังหวัด และร้านของฝากจังหวัดจันทบุรี เริ่มจากชอบรับประทานทานช็อกโกแลต อาหารคีโตเจนิก     คุณจีรนุช ธรรมอินทอง หรือ คุณปุ้ม อายุ 46 ปี อยู่บ้านเลขที่ 28/3 หมู่ที่ 9 ตำบลคลองทราย อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี เจ้าของแบรนด์ “บีนทูบาร์ ช็อกโคแลต” เล่าว่า เดิมทำสวนมังคุดรุ่นปู่ย่า รับช่วงต่อจากพ่อแม่ มาร่วม 20 ปี เคยทำงานบริษัทโฆษณา นักจัดรายการวิทยุชุมชน เพิ่งทำธุรกิจช็อกโกแลตขายมาได้ 2 ปีเศ

ประเทศไทยมีสภาพแวดล้อมเหมาะสมต่อการปลูกโกโก้เป็นอย่างมาก เกษตรกรไทยหันกลับมาให้ความสนใจปลูกโกโก้มากขึ้นในช่วงนี้เนื่องจากผลตอบแทนดีกว่าพืชเศรษฐกิจหลายชนิด โดยพื้นที่เพาะปลูกทั่วประเทศ อยู่ที่ 5,464.39 ไร่ และพื้นที่เก็บเกี่ยว 4,090.66 ไร่ ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในภาคเหนือ คิดเป็นพื้นที่ 3,957.59 ไร่ ซึ่งจังหวัดที่ปลูกมากคือ จังหวัดน่าน จังหวัดเชียงราย จังหวัดลำปาง และจังหวัดตาก ขณะที่ภาคตะวันออกก็ปลูกมากเช่นกันโดยมีพื้นที่เพาะปลูก 586.48 ไร่ จังหวัดที่ปลูกมากคือ จังหวัดจันทบุรี ขณะที่ผู้ผลิตช็อกโกแลตในประเทศไทยยืนยันว่า ความต้องการบริโภคช็อกโกแลตของคนไทยอยู่ที่ 120 กรัม ต่อคน ต่อปี เมื่อเทียบกับประเทศเบลเยียมอยู่ที่ 8 กิโลกรัม ต่อคน ต่อปี โกโก้สามารถป้อนเข้าสู่อุตสาหกรรมได้หลายผลิตภัณฑ์ ทั้งบริโภคเป็นอาหารทำเป็นช็อกโกแลตโอวัลติน หรือไมโล และยังใช้เป็นส่วนผสมในผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพเครื่องสำอาง ปัจจุบันมีบริษัทเอกชนรับซื้อเมล็ดตากแห้งในราคากิโลกรัมละ 50 บาท เพื่อส่งออกไปยังประเทศญี่ปุ่น ประเทศฝรั่งเศส ประเทศเยอรมนี และประเทศฟิลิปปินส์ ซึ่งถือว่าตลาดโกโก้ในไทยยังมีโอกาสขยายตัวได้อีกมาก ทั้งนี้ คุ

อึ้งหนัก มูลนิธิเพื่อผู้บริโภคสุ่มตรวจ”ช็อกโกแลต” 19 ชนิด พบ 18 ชนิดปนเปื้อน “ตะกั่ว แคดเมียม” เมื่อวันที่ 4 ตุลาคม ที่สำนักงานมูลนิธิเพื่อผู้บริโภค นางสาวสารี อ๋องสมหวัง บรรณาธิการบริหาร นิตยสารฉลาดซื้อ แถลงข่าวผลทดสอบการปนเปื้อนโลหะหนัก 2 ชนิด ได้แก่ แคดเมียม และตะกั่ว ในช็อกโกแลต 19 ตัวอย่าง ที่เป็นที่นิยมในตลาดทั้งผลิตในประเทศและนำเข้า โดยสุ่มเก็บตัวอย่างในเดือนสิงหาคม-กันยายน 2560 แบ่งเป็น ดาร์กช็อกโกแลต 10 ตัวอย่าง และช็อกโกแลต อื่นๆ  9 ตัวอย่าง ผลการทดสอบมีเพียงตัวอย่างเดียว ที่ไม่พบตะกั่วและแคดเมียมเลย คือ ลินด์ สวิส คลาสสิก ไวต์ ช็อกโกแลต ขณะที่อีก 18 ตัวอย่าง พบการปนเปื้อนของตะกั่ว และ/หรือแคดเมียม ดังนี้ 1. พบการปนเปื้อนทั้งแคดเมียมและตะกั่ว 8 ตัวอย่าง 2. พบการปนเปื้อนเฉพาะแคดเมียม 10 ตัวอย่าง แต่ไม่เกินค่ามาตรฐานในต่างประเทศ นางสาวสารี กล่าวว่า แม้จะไม่มีตัวอย่างใดพบการตกค้างตะกั่วจนเกินค่ามาตรฐาน แต่จากการอ่านฉลากพบว่า มี 2 ตัวอย่าง ที่ไม่มีการแสดงฉลากเป็นภาษาไทย และไม่มีการแสดงเลขสารบบอาหาร ซึ่งทั้งสองตัวอย่างผลิตในประเทศมาเลเซีย ทั้งนี้ การไม่แสดงฉลากภาษาไทยเ