ดินสอพอง

เมื่อถึงเทศกาลสงกรานต์ ภาพที่เราคุ้นตาคงหนีไม่พ้นเสียงหัวเราะสดใส เสื้อลายดอกสีสด และการสาดน้ำคลายร้อน แต่มีอีกหนึ่งไอเทมที่มักจะถูกหยิบมาใช้ในช่วงนี้ และกลายเป็นสัญลักษณ์ลับๆ ที่หลายคนอาจมองข้ามไป นั่นก็คือ… “ดินสอพอง” ดินสอพอง คือดินแร่ธรรมชาติที่มีชื่อเรียกว่า “ดินมาร์ล” เป็นดินสีขาว เนื้อละเอียดแน่น พบได้ในบางพื้นที่ของประเทศไทย เช่น หมู่บ้านหินสองก้อน จังหวัดลพบุรี ที่ขึ้นชื่อว่าเป็นแหล่งผลิตดินสอพองที่ดีที่สุดในประเทศ แม้จะไม่เหมาะสำหรับการปลูกพืช แต่ชาวบ้านนำดินชนิดนี้มาเผาและผ่านกรรมวิธีแบบภูมิปัญญาท้องถิ่น จนกลายเป็นดินสอพองที่มีคุณสมบัติเด่น ทั้งด้านการดูดซับความมันเยิ้มบนใบหน้า บรรเทาอาการร้อนผิว และใช้ได้แม้แต่ในอุตสาหกรรมแป้ง เครื่องสำอาง และยาสมุนไพร จากตำราโบราณ…สู่การใช้จริง ดินสอพอง ไม่ได้มีดีแค่ใช้เล่นสงกรานต์ แต่ยังเป็นสมุนไพรที่อยู่คู่กับคนไทยมายาวนาน โดยจัดอยู่ในกลุ่ม “สมุนไพรแร่ธาตุ” หรือที่เรียกว่า “เครื่องยาธาตุวัตถุ” น้อยคนจะรู้ว่า “ดินสอพอง” ถูกบันทึกไว้ใน ตำราพระโอสถพระนารายณ์ ซึ่งเป็นตำรายาโบราณตั้งแต่สมัย สมเด็จพระนารายณ์มหาราช โดยมีสูตรยา

“ ดินสอพอง”  เป็นทรัพย์ในดินที่มีคุณค่าของจังหวัดลพบุรี ดินสอพอง เป็นดินขาว มีคุณสมบัติเป็นด่าง ไร้กลิ่น  สมัยโบราณ ก่อนนำไปใช้งาน จะนำดินสอพองไปอบด้วยหม้อดิน เรียกว่า “สะตุ” เพื่อฆ่าเชื้อโรค คนโบราณนิยมทาดินสอพองตามร่างกายและใบหน้า เพื่อซับไขมันบนใบหน้า และป้องกันแบคทีเรียเข้าสู่ร่างกาย “ บาลารี สปา ” ร้านสปาขนาดกะทัดรัด ตั้งอยู่ถนนพระปิยะ ป่าตาล  อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี บริหารงานโดย คุณตวงภาคย์  วิไลเนตร หรือ “คุณอ้อม ”   ได้นำผลิตผลทางการเกษตรมาดัดแปลงเสริมแต่ง เพื่อใช้ในกิจการส่งเสริมความงาม ถือเป็นภูมิปัญญาที่น่าสนใจแถมช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มสินค้าเกษตรเมืองลพบุรี ในรูป“ ผลิตภัณฑ์ สปา ” หลากหลายรูปแบบผู้คนที่เคยลองใช้ ต่างติดอกติดใจไปตามๆ กัน ปัจจุบัน ร้านสปาแห่งนี้ เปิดให้บริการดูแลผิวพรณเหมือนสปาทั่วไป โดยเปิดบริการอบ โอโซน สครับ นวดหน้ากดจุด มาสค์หน้า นวดอโรมา สครับผิว นวดเท้า นวดแผนไทย และมาสค์น้ำผึ้งดินสอพอง ผลิตภัณฑ์ทุกชิ้นของบาลารี สปา มีส่วนผสมจากพืชพันธุ์ธรรมชาติ ที่เป็นสินค้าออแกรนิกส์ 100% ที่ผลิตจากภูมิปัญญาคนท้องถิ่นผสมผสานกับเทคโนโลยีใหม่ “ผลิตภัณฑ์บอดี้สคร

โด่งดังไม่มีหยุด สำหรับละครบุพเพสันนิวาส ล่าสุดในฉากละครตอนหนึ่ง ที่คุณหญิงจำปาสอนแม่หญิงการะเกด ทำแป้งร่ำจากดินสอพอง ด้วยการสอนกรรมวิธีการอบร่ำให้กลิ่นหอม รวมไปถึงอีกฉากหนึ่งของละคร ที่แม่หญิงการะเกิดไปช่วยแม่หญิงจันทร์วาดทำดินสอพองถึงเรือน เรามาดูกันดีกว่าว่า ดินสอพองมีประโยชน์อย่างไร… นอกจากกระแสละครที่มีการใช้สมุนไพรใกล้ตัวในการบำรุงผิวพรรณ หรือแม้แต่ล่าสุดจะมีการนำดินสอพองมาประทินผิวด้วยแล้ว เรื่องดินสอพองยังเป็นเรื่องใกล้ตัว เพราะช่วงสงกรานต์ของทุกปีสมัยโบราณถือว่าเป็นปีใหม่ของคนไทย กิจกรรมประเพณีสงกรานต์ที่ขาดไม่ได้คือ การทำบุญ ตักบาตร การรดน้ำ ดำหัวขอพรผู้ใหญ่ และการเล่นสาดน้ำ ทาแป้งกันในกลุ่มวัยต่างๆ ซึ่งแป้งที่ว่าก็หนีไม่พ้นแป้งจาก “ดินสอพอง” ซึ่งมีการนำมาใช้ประโยชน์ในการเล่นสงกรานต์และสืบทอดกันมาถึงปัจจุบัน เมื่อวันที่ 5 เมษายน นพ.เกียรติภูมิ วงศ์รจิต อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข(สธ.) กล่าวว่า ข้อมูลจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และกองพัฒนายาแผนไทยและสมุนไพร กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข ได้ดำเนินการส่งเสริมผู้ประกอบการ OTOP

นพ.ปราโมทย์ เสถียรรัตน์ รองอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กล่าวว่า เดือนเมษายนของทุกปีทุกภาคของประเทศไทยจะมีอากาศที่ร้อนจัด การดูแลสุขภาพในช่วงนี้ตามหลักภูมิปัญญาไทยแล้วมักจะใช้เครื่องหอมไทย ซึ่งมีหลากหลายชนิด เหมาะสำหรับการนำมาใช้ในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะช่วงฤดูร้อน เพราะทำให้รู้สึกเย็นสบาย คลายร้อนและระงับเหงื่อ เครื่องหอมไทยประเภทประทินโฉม ได้แก่ แป้งร่ำ แป้งพวง แป้งหอม แป้งผงกลิ่น ดินสอพอง แป้งเกสรดอกไม้ เป็นเครื่องหอมที่ทำมาจากธรรมชาติ ได้รับการถ่ายทอดและสืบทอดมาจากภูมิปัญญาของคนไทยในสมัยโบราณ ซึ่งที่นิยมใช้กันเป็นส่วนใหญ่ ได้แก่ ดินสอพอง ดินสอพอง เป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้จากดินธรรมชาติ โดยการนำดินมาร์ล มาบด ร่อน ผสมน้ำแล้วกรองให้สะอาด หากประชาชนต้องนำดินสอพองมาใช้กับผิวหน้าหรือผิวกาย ต้องมีการนำไปฆ่าเชื้อ โดยศาสตร์ทางการแพทย์แผนไทยที่เรียกว่า การสะตุ คือ การนำดินสองพองไปเผาไฟซึ่งเป็นการทำให้ดินสอพองปราศจากสิ่งปนเปื้อน โดยใช้กรรมวิธีนำ ดินสอพองใส่หม้อดิน ปิดฝาหม้อตั้งไว้จนดินสอพองร้อนระอุทั่วหม้อแล้ว จึงปิดไฟและทิ้งไว้ให้เย็น จะพบว่า ดินสอพองที่ผ่านการสะตุต้องมีกลิ่นที่ดีตามธ

นางอภิรดี ตันตราภรณ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า กระทรวงร่วมกับจังหวัดลพบุรี ผลักดันหมู่บ้าน หินสองก้อน ให้เป็นหมู่บ้านทำมาค้าขาย ซึ่งมีชื่อเสียงด้านแหล่งผลิตดินสอพองที่มีคุณภาพดีสุดของไทย เนื่องจากดินบริเวณนี้มีเนื้อเนียนละเอียดแน่น สีขาว เรียกว่า ดินมาร์ล จึงไม่เหมาะแก่การปลูกพืช คนในหมู่บ้านจึงทำเป็นดินสอพองทุกครัวเรือน ดินสอพอง หรือต่างประเทศเรียก ดิน Marl เป็นเป็นผงแร่ที่ได้จากธรรมชาติ มีองค์ประกอบหลักเป็นแคลเซียมคาร์บอเนต (CO3) ประมาณ 80-90% นอกนั้น จะเป็นแร่ ดินเหนียว และส่วนประกอบอื่นๆ เช่น แมกนีเซียม เหล็ก แคลเซียม ซิลิกา และอาราโกไนต์ มีประโยชน์เป็นตัวปรับสภาพดิน จากที่เป็นกรดให้มีสภาพเป็นกลาง มีลักษณะอ่อน ร่วนซุย เหมาะที่จะนำไปทำปุ๋ยปรับสภาพดิน มีประโยชน์เป็นที่ต้องการสำหรับเกษตรกรมาก เพราะใช้ปรับสภาพดิน ช่วยให้พืชฝังรากลงพื้นดินได้ง่าย ในโรงงานฟอกหนังใช้ดินมาร์ล สำหรับกำจัดขนออกจากหนังสัตว์ได้ สำหรับประเทศไทย มีการพัฒนาจากเดิมที่ใช้ทำแป้ง เพิ่มเป็นวัตถุดิบในการทำผลิตภัณฑ์หลายชนิด เช่น ใช้ในอุตสาหกรรมผลิตเครื่องสำอาง ที่เน้นการรักษาสิว เพราะมีแคลเซียมคาร์บอเนตซึ่