พริกแกง
มีหลายผลิตภัณฑ์ที่ชุมชนผลิตขึ้นมาแล้วขายไม่ได้ เนื่องจากติดปัญหาเรื่องการตลาด เช่น เครื่องแกงเจ๊ะฆูลา ที่ผลิตโดยกลุ่มวิสาหกิจชุมชนนิปิสกูเละ จังหวัดปัตตานี ซึ่งขึ้นชื่อเรื่องคุณภาพ รสชาติ ความสะอาด และวัตถุดิบที่เลือกใช้ก็นำมาจากชุมชนใกล้เคียง ซึ่งผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่ก็ขายในชุมชน และตลาดในประเทศเท่านั้น ดร.ณรงค์ หัศนี รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยฟาฏอนี ผู้ดำเนินโครงการพัฒนาผู้ประกอบการและการยกระดับเครื่องปรุงมลายูเพื่อการส่งออกเมืองชายแดนมาเลเซีย มองว่าผลิตภัณฑ์ของชุมชนสามารถยกระดับและต่อยอดไปได้อีกหลายรูปแบบ อาทิ เครื่องแกง เครื่องเคียง เครื่องปรุงสด และของกินเล่น ด้วยการยกระดับมาตรฐานผลิตภัณฑ์และกระจายสินค้าไปยังพื้นที่อื่น ๆ โดยเฉพาะในประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซีย “จังหวัดชายแดนภาคใต้เป็นพื้นที่ที่มีศักยภาพทางวัฒนธรรมและทรัพยากรท้องถิ่นสูง โดยเฉพาะในด้านอาหารที่สะท้อนถึงเอกลักษณ์ของมลายูภาคใต้ อย่างไรก็ตาม การพัฒนาผลิตภัณฑ์ในชุมชนเพื่อการส่งออกยังคงเป็นความท้าทาย เนื่องจากขาดการจัดการในเชิงมาตรฐานและการเข้าถึงตลาดต่างประเทศ โดยเฉพาะตลาดมาเลเซียที่มีโอกาสสูงในกา
เวลาเราพูดถึง “รสชาติ” ของอาหารแถบหมู่บ้านนั้นหมู่บ้านนี้ จังหวัดนั้นจังหวัดนี้ หรือภาคนั้นภาคนี้ บางทีมันก็ยากที่จะอธิบายชัดๆ ลงไปว่า มัน “ต้อง” เป็นยังไงแน่นะครับ เพราะว่ารสมือที่ต่างกันของบรรดาแม่ๆ พ่อๆ แต่ละบ้านนั่นเอง ที่เป็นตัวแปร ทำให้แม้แต่อาหารของบ้านตรงข้ามเรา ก็ยังรสไม่เหมือนบ้านเราเลย ดังนั้น มิไยจะต้องเอ่ยถึงภาพรวมของ ตำบล อำเภอ ว่าจะกำหนดเหมารวมได้อย่างไร ว่ามันต้องมีลักษณะเด่นตรงไหน ยิ่งมาสมัยนี้ ที่การขนส่งวัตถุดิบรวดเร็วทั่วถึง ไม่ว่าใครก็สามารถจับจ่ายซื้อหาผักหญ้า เครื่องเทศสมุนไพรข้ามภูมิภาค มาใส่ในหม้อในกระทะของตนได้อย่างแทบไร้ขีดจำกัด มิติความเป็น “ท้องถิ่น” ของอาหารก็ยิ่งพร่าเลือนเข้าหากัน จนแทบไม่สามารถจะนิยามเฉพาะเจาะจงลงไปได้เลยทีเดียว อย่างไรก็ดี ผมคิดว่าแม้เราไม่สามารถผูกมัดจำกัดรสชาติอาหารที่กำลังเปลี่ยนไปได้แน่ๆ แต่หลายครั้ง เมื่อเรา “จับ” เค้าโครงหรือไวยากรณ์หลักของอาหารบางท้องถิ่นได้ มันก็พอจะนับเป็นความสนุกรื่นรมย์ในการกินอยู่ไม่น้อยทีเดียวแหละครับ ท่ามกลางความดาดๆ เหมือนๆ กันไปหมด ก็คงมีแต่ความแตกต่างที่เราพอจับรสชาติได้ การล่วงรู้ที่มาของวัตถุดิบ ความเ
จากกองทัพผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมอาหารของไทยและต่างประเทศ 1,800 ราย ใน 4,600 คูหา ที่จัดทัพมาร่วมงาน “ไทย เฟค-เวิล์ด ออฟ ฟู้ด เอเชีย 2016” (THAIFEX-World of Food Asia 2016) ที่อิมแพค เมืองทองธานี เมื่อช่วงปลายเดือนพฤษภาคม 2559 ที่ผ่านมา มีผู้ประกอบการไทยที่นำสินค้ามาเปิดตัว และโดนใจผู้ที่มาเดินชมงาน นั่นก็คือ เครื่องแกง แบรนด์ไทย “สมใจนึก” ของดีจากจังหวัดสงขลา “สมใจนึก” มาพร้อมกับบรรจุภัณฑ์ที่ทันสมัยไม่แพ้ชาติใดในโลก จัดว่าเป็น “เครื่องแกง โกอินเตอร์” ทำให้ตัวเองให้สวยตั้งแต่ก้าวแรก ด้วยการนำวัตถุดิบทางเกษตร ซึ่งเป็นส่วนประกอบของเครื่องแกงที่มาจากธรรมชาติ 100% ทั้ง ตะไคร้ ใบมะกรูด พริก และมะนาว เป็นต้น มาใส่กระบวนการผลิตแปรรูปจนมีรูปลักษณ์สวยงาม ราคาไม่แพง โดย คุณสารภี อิสโร เจ้าของสูตรเครื่องแกง “สมใจนึก” บอกกับ “เทคโนโลยีชาวบ้าน” ว่าปีนี้ใครจะยอดขายไม่ดี แต่สำหรับน้ำพริกสมใจนึก มียอดขายดีกว่าทุกปีเลยทีเดียว ใช้เวลา 12 ปี กว่าจะขายดี จากจุดเริ่มต้นผลิตเครื่องแกง โดยการรวมกลุ่มภายใต้ชื่อ “กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเครื่องแกงสมใจนึก” มีสมาชิก 13 คน แบ่งกลุ่มกันทำงานอย่างเป็นระบบ ทั้งฝ่ายบริหา
