มะปี๊ด
มะปี๊ด หรือ ส้มจี๊ด พืชครัวประจำท้องถิ่นของจันทบุรี มีกลิ่นหอมเป็นเอกลักษณ์ และมีความเปรี้ยวไม่แพ้มะนาว ชาวจันท์จึงมักนำ “มะปี๊ด” มาใช้เป็นวัตถุดิบประกอบอาหารแทนการใช้มะนาว เนื่องจากหาทานได้ง่าย หลายบ้านปลูกเป็นพืชข้างครัว ปัจจุบันกลายเป็นพืชเศรษฐกิจสร้างรายได้ให้คนเมืองจันท์ไม่น้อย คุณวรพชร วงษ์เจริญ หรือ คุณนุ่ม อยู่ที่บ้านโป่งแรด ตำบลพลับพลา อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี ลูกหลานเกษตรกร ผู้ปั้นแบรนด์ แรบบิท จันท์ (Rabbit Chan) ดัน “มะปี๊ด” พืชประจำถิ่นของคนเมืองจันท์ สู่พืชเศรษฐกิจรองจากมังคุดและทุเรียน โดยปีที่ผ่านมาสร้างรายได้จากการขายผลิตภัณฑ์แปรรูปจากมะปี๊ด กว่า 4 ล้านบาท ซึ่งภายในปี 66 นี้ ตั้งเป้าทำรายได้ต้องไม่ต่ำกว่า 15 ล้านบาท เตรียมเดินหน้าส่งออกตลาดต่างประเทศ คุณนุ่ม เล่าประวัติของมะปี๊ดให้ฟังว่า มะปี๊ด ถือเป็นพืชคู่ครัวเมืองจันท์มาไม่ต่ำกว่า 150 ปี มีปลูกกันมาตั้งแต่สมัยโบราณ ตามคำบอกเล่าของบรรพบุรุษ โดยส่วนใหญ่เกษตรกรในพื้นที่จังหวัดจันทบุรีจะปลูกมังคุดและทุเรียนเป็นพืชหลัก ส่วนมะปี๊ดมีปลูกกันมาตั้งแต่สมัยโบราณ ปลูกเอาไว้เป็นพืชข้างครัวสำหรับนำมาทำกับข้าว แทนการใช้ม
ถ้าเอ่ยชื่อผลไม้อย่าง “มะปี๊ด” หลายคนอาจจะทำหน้าสงสัย แต่พอบอกว่า “มะปี๊ด” ก็คือ “ส้มจี๊ด” ใครต่อใครก็น่าจะพากันร้องอ๋อ เพราะเจ้าส้มผลเล็กๆ นี้ หากมีลูกดกเต็มต้น นอกจากจะเชื่อกันว่าเป็นสิริมงคลแก่คนปลูกแล้ว ยังมีคุณประโยชน์อีกมากมายเลยทีเดียว ชื่อสามัญของ “มะปี๊ด” คือ Calamondin Orange ขณะที่ชื่อวิทยาศาสตร์ คือ Citrus x microcarpa Bunge. อยู่ในวงศ์ Rutaceae ซึ่งก็คือพืชในตระกูลส้ม มะนาว ส้มโอ ส้มเขียวหวานนั้นเอง โดย “มะปี๊ด” เป็นชื่อที่เรียกขานกันทั่วไปแถบจังหวัดจันทบุรี อยู่ในวัฒนธรรมอาหารมายาวนาน เพราะชาวจันทบุรีใช้มะปี๊ด ประกอบอาหารทดแทนมะนาว และน้ำมะปี๊ดยังมีความหอมเป็นเอกลักษณ์อีกด้วย “มะปี๊ด” หรือ “ส้มจี๊ด” มีถิ่นกำเนิดอยู่ในประเทศจีน ชื่อภาษาอังกฤษที่เรียกกันว่า “Kumquats” หรือ “Cumquats” น่าจะมีรากศัพท์มาจากภาษาจีนกวางตุ้ง ออกเสียงว่า “ก่ำควิด หรือ ก่ำควอท” หมายถึงส้มแมนดารินที่มีสีทอง โดยมีการใช้ประโยชน์อย่างแพร่หลาย ทั้งในแถบเอเชียตะวันออก เอเชียใต้ และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ไปจนถึงยุโรปและอเมริกาเหนือ ความนิยมของ “มะปี๊ด” นั้น มาจากรสชาติที่นำมาทำของกินได้หลากหลา
BEDO ร่วมกับ สคทช. เปิดศูนย์เรียนรู้การพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพระดับชุมชน ณ วิสาหกิจชุมชนพัฒนาทรัพยากรชีวภาพตำบลวันยาว จังหวัดจันทบุรี นางสุวรรณา เตียรถ์สุวรรณ ผู้อํานวยการ BEDO เป็นประธานเปิดศูนย์เรียนรู้การพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพระดับชุมชน พร้อมด้วย ดร.ธนิต ชังถาวร รองผู้อํานวยการ BEDO นายศุภสิทธ์ จำปาวงษ์ ผู้อำนวยการสำนักเศรษฐกิจชีวภาพ ร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ หรือ สคทช. โดย ดร.รวีวรรณ ภูริเดช ผู้อำนวยการ สคทช. พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ BEDO เจ้าหน้าที่ สคทช. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร่วมพิธีทำบุญและเปิดศูนย์เรียนรู้การพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพระดับชุมชน เพื่อเป็นสถานที่ในการศึกษา ดูงาน สำหรับวิสาหกิจชุมชน หน่วยงานองค์กรต่างๆ ที่ให้ความสนใจ เกี่ยวกับมะปี๊ดหรือส้มจี๊ด ทรัพยากรชีวภาพที่มีในชุมชน ตั้งแต่การปลูก ดูแลรักษา แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจให้กับชุมชน และการอนุรักษ์สายพันธุ์มะปี๊ดเพื่อให้เกิดการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน รวมถึงกิจกรรมอื่นๆ ที่ชุมชนดำเนินการอยู่ซึ่งมีสมาชิกเครือข่ายทั้งสิ้น 78 ราย และพื้นที่บางส่วนของสมาชิกเป็นพื้นที่ คทช. ที่ได้จัดสรรให้ประชาช
