เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เดินหน้ายกระดับ “กล้วยหอมทอง” เป็นพืชทางเลือกเชิงยุทธศาสตร์ของประเทศชูจุดแข็งปลูกง่าย ใช้เวลาผลิตสั้น ปรับตัวต่อสภาพอากาศได้ดี เหมาะเป็นทั้งพืชเสริมรายได้และพืชฟื้นฟูเศรษฐกิจเกษตร พร้อมเร่งพัฒนาคุณภาพทั้งระบบ ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ เพื่อขยายโอกาสสู่ตลาดส่งออกที่มีความต้องการต่อเนื่อง อาทิ ญี่ปุ่น จีน และตะวันออกกลาง นางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า การดำเนินงานดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนนโยบาย “เกษตรนวัตกรรม เพื่อความยั่งยืนของเกษตรกรไทย” โดยมุ่งยกระดับการบริหารจัดการสินค้าเกษตรในรูปแบบ “ห่วงโซ่มูลค่า” (Value Chain) อย่างครบวงจร ตั้งแต่การผลิต การแปรรูป การตลาด ไปจนถึงการเชื่อมโยงข้อมูล โดยได้ผลักดันการนำนวัตกรรม “การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อกล้วยอย่างง่าย” มาใช้กับเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน หรือผู้ประกอบการ เพื่อให้สามารถผลิตต้นพันธุ์คุณภาพได้ด้วยตนเอง ลดต้นทุน และเพิ่มความสม่ำเสมอของผลผลิต ควบคู่กับการส่งเสริมเทคโนโลยีดิจิทัล เช่น ระบบตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) แพลตฟอร์มข้อมูล (Data Platform) และ Smart Farming เพื่

นายเข้มแข็ง ยุติธรรมดำรง อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า กรมส่งเสริมการเกษตร ตั้งเป้าจะเป็นหน่วยงานหลักในการผลิตและขยายพืชพันธุ์ดีครบทั้ง 4 สายการผลิต คือ การผลิตเมล็ดพันธุ์ ต้นพันธุ์ ท่อนพันธุ์ และการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ เพื่อให้เกษตรกรได้มีต้นพันธุ์พืชคุณภาพดี หลากหลายชนิด ในราคาย่อมเยา เนื่องจากที่ผ่านมาในพืชเศรษฐกิจหลายชนิด พบว่าเกษตรกรส่วนใหญ่ประสบปัญหาไม่สามารถเข้าถึงพืชพันธุ์ดีได้ หรือมีปริมาณพืชพันธุ์ดีไม่เพียงพอกับความต้องการของเกษตรกร โดยจะมีศูนย์ขยายพันธุ์พืช เป็นหน่วยผลิตและจำหน่ายหลัก ซึ่งเดิมเกษตรกรสามารถสั่งซื้อ/ สั่งจอง และเข้าไปติดต่อขอรับพืชพันธุ์ดีได้ที่ศูนย์ขยายพันธุ์พืชเท่านั้น เพื่ออำนวยความสะดวกแก่เกษตรกรในยุคดิจิทัล กรมส่งเสริมการเกษตร จึงได้พัฒนาแพลตฟอร์มใหม่ เพื่อให้เกษตรกรสามารถเข้าถึงการสั่งจองพืชพันธุ์ดีได้ง่ายขึ้น ภายใต้ชื่อ “DOAE Marketplace” อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวอีกว่า DOAE Marketplace เป็นระบบฐานข้อมูลการจำหน่ายพืชพันธุ์ดีที่ผลิตในโครงการระเบียบกรมส่งเสริมการเกษตรว่าด้วยการใช้จ่ายเงินรายได้จากการดำเนินงานส่งเสริมด้านการเกษตรพ.ศ. 2562 โดยมีเ

วช.สนับสนุนทีมวิจัย ม.นเรศวร ต่อยอดเทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อจากอินทผลัม สู่มะพร้าวน้ำหอมได้สำเร็จครั้งแรก พร้อมถ่ายทอดเทคโนโลยีและช่วยผู้ประกอบการผลิตน้ำมะพร้าวน้ำหอม 100% พร้อมดื่ม ด้วยเทคโนโลยีความดันสูง ช่วยยืดอายุน้ำมะพร้าวสด นาน 2 เดือน โดยที่รสชาติไม่เปลี่ยนแปลง และปลอดภัยต่อผู้บริโภค ดร. วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า ปัจจุบันงานวิจัยถูกนำมาใช้ประโยชน์ด้านการเกษตรอย่างแพร่หลาย ทั้งการพัฒนาเทคโนโลยีในด้านการปรับปรุงสายพันธุ์ที่มีคุณภาพ ด้านกระบวนการผลิต เก็บเกี่ยว รวมไปถึงด้านการแปรรูปผลิตภัณฑ์เพิ่มมูลค่า เพื่อให้สามารถแข่งขันได้ในเชิงพาณิชย์ทั้งตลาดในประเทศและต่างประเทศ ที่ผ่านมาสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ได้ให้ทุนสนับสนุนกับโครงการ “การคัดเลือกสายพันธุ์และขยายพันธุ์มะพร้าวน้ำหอมและอินทผลัมเชิงพาณิชย์” มี “รศ.ดร.พีระศักดิ์ ฉายประสาท” จากคณะเกษตรศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยนเรศวร เป็นหัวหน้าโครงการ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการขยายพันธุ์มะพร้าวน้ำหอมที่มีต้นพันธุ์ที่ดีในอน

ผู้เขียน : วรนัฐ เสนีวงศ์ ณ อยุธยา  ธุรกิจการค้ากล้วยไม้โลกมี 2 ประเภท ประเภทแรก เป็นการปลูกเลี้ยงกล้วยไม้เพื่อตัดดอกขาย ประเภทที่สอง เป็นการปลูกเลี้ยงเพื่อขายต้นติดดอก การปลูกเพื่อตัดดอกขายของผู้ปลูกเลี้ยงจากประเทศไทย ส่วนใหญ่เป็นกล้วยไม้สกุลหวาย รองลงมาเป็นม็อคคารา ออนซิเดียม และแวนด้า ส่วนการส่งออกต้นกล้วยไม้ส่วนใหญ่เป็นกล้วยไม้สกุลฟาแลนนอปซิส และซิมบิเดียม ประเทศไทยเป็นผู้ส่งออกดอกกล้วยไม้เขตร้อน อันดับ 1 โดยมีสัดส่วนการส่งออก ประมาณร้อยละ 70 ของโลก ธุรกิจเหล่านี้จำเป็นต้องพึ่งพาต้นกล้วยไม้ที่ได้มาจากการขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ประโยชน์ของการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อกล้วยไม้ เพื่อขยายพันธุ์กล้วยไม้ ต้นกล้วยไม้ที่มีลักษณะเด่น เช่น มีดอกสวย บานทน เริ่มแรกได้มาจากธรรมชาติ อดีตที่ผ่านมากล้วยไม้ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการแยกกอหรือปักชำ ทำให้ได้ต้นพันธุ์จำนวนไม่เพียงพอต่อระบบธุรกิจการค้ากล้วยไม้ แต่ในปัจจุบันนี้กล้วยไม้สามารถขยายพันธุ์โดยใช้วิธีเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชทำให้ได้ต้นพันธุ์จำนวนมากและใช้เวลาไม่นาน ต้นพันธุ์ที่ได้ก็มีความสม่ำเสมอ ให้ผลผลิตสูง มีพันธุกรรมเหมือนต้นแม่พันธุ์

พันธุ์พืชดี มีคุณภาพ นับเป็นปัจจัยหลักที่สำคัญและจำเป็นสำหรับเกษตรกรในการผลิตพืช เพื่อให้มีผลผลิตสูงและมีคุณภาพดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งจะลดต้นทุนการผลิตของเกษตรกรโดยตรง เนื่องจากการใช้พันธุ์พืชที่มีคุณภาพดีจะลดปริมาณการใช้พันธุ์พืชต่อไร่ ทำให้ผลผลิตต่อไร่เพิ่มขึ้น ที่ผ่านมา ผลผลิตพืชเศรษฐกิจบางชนิดของประเทศไทยผลิตได้ไม่เพียงพอกับความต้องการใช้ภายในประเทศ ต้องมีการนำเข้าผลผลิตหรือวัตถุดิบอื่นทดแทนจากต่างประเทศ คิดเป็นมูลค่าหลายหมื่นล้านบาทต่อปี และมีแนวโน้มสูงขึ้นทุกปี กรมส่งเสริมการเกษตร จึงได้ปรับปรุงศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตร (พันธุ์พืชเพาะเลี้ยง) จำนวน 10 ศูนย์ เป็นศูนย์ขยายพันธุ์พืชที่ 1-10 ซึ่งมีบทบาทและภารกิจหลักในการขยายพันธุ์พืช ใน 4 สายการผลิต คือ ต้นพันธุ์ ท่อนพันธุ์ เมล็ดพันธุ์ และการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ซึ่งจำเป็นต้องมีการจัดหาแม่พันธุ์พืชพันธุ์ดี และจัดสร้างเกษตรกรเครือข่ายการผลิตขยายพันธุ์พืช รวมทั้งการจัดทำสื่อเรียนรู้ประชาสัมพันธ์และจัดงานสถานีถ่ายทอดความรู้ด้านการผลิตและขยายพันธุ์พืชเพื่อให้เกษตรกรได้รับรู้ถึงการดำเนินงานผลิตขยายพันธุ์พืชของศูนย์ขยายพันธุ์พืชดังกล่

เมื่อเร็วๆ นี้ ดร.จงรัก วัชรินทร์รัตน์ อธิการบดี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พร้อมด้วย นายสมปรารถนา สุขทวี รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ร่วมแถลงข่าว วิธีมอบท่อนพันธุ์อ้อยสะอาดให้กับเกษตรกรต้นแบบที่ประสบปัญหาภัยแล้งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคเหนือ และภาคกลาง โดยมีโครงการที่เข้าร่วม 7 แห่ง ทั้งนี้ การผลิตอ้อยปลอดโรคใบขาวแบบประณีตแนวใหม่ NIP เป็นระบบการผลิตอ้อยที่เน้นคุณภาพ สะอาด  อาศัยกรอบแนวคิดจากหลักการ “เพิ่มจากลด” (more with less) ของระบบ Sustainable Sugarcane Initiative (SSI) (ICRISAT-WWF Project, 2009) เป็นพื้นฐานเพื่อพัฒนา โดยยึดหลัก “เพิ่มจากลด” คือ การผลิตแบบประณีตจะเพิ่มในสิ่งที่เป็นประโยชน์และลดในสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ เพื่อให้ได้ผลตอบแทนสูงสุดทั้งปริมาณและคุณภาพ ซึ่งจะช่วยให้การผลิตอ้อยของเกษตรกรไทยได้กำไรเพิ่มจากผลผลิตอ้อยที่มีคุณภาพดีและปริมาณสูง จากการลดการเกิดโรค ลดจำนวนท่อนพันธุ์ปลูก ลดค่าใช้จ่ายในการลงทุนกำจัดศัตรูพืช เพิ่มระยะเวลาในการไว้ตอได้นานขึ้น เพิ่มกำไรในการปลูกอ้อยต่อครั้ง และสุดท้ายจะเป็นการเพิ่มความยั่งยืนในการปลูกอ้อยของ อุดมศักดิ์ และคณะ, 2560 ได้รายงา

ผู้เขียน : วรนัฐ เสนีวงศ์ ณ อยุธยา  กล้วย เป็นพืชสารพัดประโยชน์ คงมีพืชไม่กี่ชนิดในโลกนี้ที่สามารถนําเอาส่วนต่างๆ มาใช้ประโยชน์ได้สารพัดอย่างได้แบบกล้วย เพราะทุกส่วนของกล้วยล้วนนำมาใช้ประโยชน์ได้ทั้งสิ้น ตั้งแต่ ปลีกล้วย ผลอ่อน ผลแก่ ผลสุกหรือสุกงอม ก้านกล้วย ใบกล้วย หรือลำต้นกล้วย ล้วนสามารถนํามาเป็นประโยชน์เกี่ยวข้องต่อการดำรงชีวิตประจําวันของมนุษย์ได้ทั้งสิ้น กล้วย เป็นผลไม้และพืชอาหารที่สําคัญของชาวโลก ประเทศไทยมีกล้วยนับร้อยสายพันธุ์ เจริญเติบโตในทุกภูมิภาคของประเทศ กล้วยที่นิยมมีหลายชนิด เช่น กล้วยน้ำว้า กล้วยเล็บมือนาง กล้วยหักมุก กล้วยไข่ และกล้วยหอมทอง แต่ในโลกนี้โดยเฉพาะประเทศที่ต้องนำเข้าผลผลิตกล้วยเขานิยมบริโภคกล้วยหอมเขียวหรือกล้วยคาเวนดิช กล้วยชนิดนี้ให้ผลผลิตสูง มีลำต้นแข็งแรง ประมาณปี พ.ศ. 2531 กรมส่งเสริมการเกษตร เคยได้รับต้นพันธุ์กล้วยหอมเขียวสายพันธุ์เเกรนเนนและวิลเลี่ยมจากภาควิชาพืชสวน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน ที่ขยายพันธุ์มาจากวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ และได้นำไปทดลองปลูกในพื้นที่ตำบลประชาธิปัตย์ จังหวัดปทุมธานี ผู้เขียนเคยอยู่ในคณะทำงานดังกล่าว สรุปได้ว่า ก

ชื่อสามัญ : เทพทาโร Safrol laurel ชื่อวิทยาศาสตร์ : Cinnamomum porrectum (Roxb.) Kosterm. วงศ์ :  LAURACEAE                                                                                                                              ปีนี้อากาศแปรปรวนอย่างน่าวิตก…ไม้ป่าที่หายากก็ติดเมล็ดเสียมากมาย เหมือนมันตื่นรู้ความผิดปกติของธรรมชาติ…ผู้เขียนมีโอกาสได้เพาะเมล็ดไม้หลากหลายชนิด “เทพทาโร” ก็เป็นไม้หนึ่งที่ได้เพาะ ดั่งต้องมนต์สะกดยามได้กลิ่น กลิ่นที่หอมรัญจวนทำให้ห้องนอนหอมอบอวลไปตลอดทั้งคืน ตื่นเช้ามาต้องรีบนำออกไปเพาะ หากได้ติดตามอ่าน จะทราบว่า เทพทาโร อยู่ในสกุลอบเชย เป็นพันธุ์ไม้ที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจ ความโดดเด่นของไม้เทพทาโร คือ ความหอม ปัจจุบัน “เทพทาโร” เป็นไม้ 1 ใน 22 ชนิด ที่ตกอยู่ในภาวะเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ เพราะการนำไปใช้ประโยชน์ที่ไม่ได้ปลูกทดแทนไม้เดิมที่ตัดไป ทำให้เทพทาโรลดปริมาณลงอย่างรวดเร็วแทบจะสูญพันธุ์ น้อยคนจะทราบว่า เทพทาโร มีกลิ่นหอมหลายกลิ่น “อาจารย์สมบูรณ์ บุญยืน” สำนักวิจัยและพัฒนาการป่าไม้ กรมป่าไม้ ได้ศึกษาพบว่า ใบ และผล มีกลิ่นต่างกันถึง 4 แบบ ได้แก่ กลิ่

สวนภูผาลัม อำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ เป็นสวนแรกๆ ที่เริ่มลงปลูกด้วยต้นพันธุ์เพาะเนื้อเยื่อ และครั้งนี้เป็นการพูดคุยเพื่อให้เห็นความก้าวหน้าของผู้ปลูกอินทผลัมรายต้นๆ ของประเทศ ว่าประสบความสำเร็จหรือพบกับปัญหาอุปสรรคอย่างไร คุณอภิชน วรรณี เจ้าของสวนภูผาลัม ยังคงให้การต้อนรับอย่างอบอุ่นเช่นเคย ที่นี่ปลูกต้นอินทผลัมทั้งพันธุ์แบบเพาะเมล็ด พันธุ์จากการแยกหน่อ รวมถึงพันธุ์ที่ซื้อต้นเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อมาปลูก โดยนำเข้ามาจากต่างประเทศในกลุ่ม UAE ซึ่งสามารถคัดแยกเพศ พร้อมกับระบุสายพันธุ์ได้อย่างชัดเจน พร้อมกับขายผลผลิตที่ปลูก แล้วยังขายต้นพันธุ์จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อจากต่างประเทศ ต้นพันธุ์ที่คุณอภิชนสั่งซื้อมา เป็นต้นอินทผลัมจากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อนำเข้า ซื้อมาหลายพันธุ์จากทาง UAE เขาให้เหตุผล เพราะต้องการทดสอบปลูกในแต่ละพันธุ์เพื่อหาความเหมาะสมในพื้นที่ แต่พันธุ์ที่เน้นมากคือ บาร์ฮี (Barhi) เพราะเป็นพันธุ์ที่เหมาะสำหรับการรับประทานผลสดโดยเฉพาะ สัดส่วนระหว่างต้นตัวเมียและต้นตัวผู้ควรมีความเหมาะสม อย่างที่ได้ศึกษามาหลายแห่ง พบว่า จะให้ต้นตัวผู้มี 1 ต้น ต้นตัวเมีย 30-40 ต้น ซึ่งเป็น

วงการกล้วยไม้ในประเทศไทยนั้น จัดว่าเป็นอีกพรรณไม้ที่มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ทำให้ตลาดทั้งในและต่างประเทศมีความชื่นชอบกล้วยไม้ที่ผ่านการผลิตจากเกษตรกรไทยหลากหลายสายพันธุ์ ไม่ว่าจะเป็นกล้วยไม้ตัดดอก หรือกล้วยไม้ที่จำหน่ายต้นพร้อมดอก สามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรผู้ปลูกได้เป็นอาชีพ ที่ส่งต่อสู่รุ่นลูกหลานต่อไปได้ คุณคชพันธ์ พันธุ์แตง อยู่บ้านเลขที่ 97/1 หมู่ที่ 5 ตำบลวังเย็น อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี เป็นเกษตรกรรุ่นใหม่ไฟแรง อายุ 28 ปี ที่ยึดการปลูกกล้วยไม้คัทลียาเป็นอาชีพให้กับตัวเขาเอง จนเกิดรายได้โดยที่เขาไม่ต้องออกไปทำงานไกลบ้าน สามารถพัฒนาสายพันธุ์และปลูกเลี้ยงกล้วยไม้ให้มีคุณภาพ จำหน่ายให้กับลูกค้าทั้งในและต่างประเทศ คุณคชพันธ์ หนุ่มมาดเข้มที่ทั้งหัวใจชื่นชอบในการปลูกกล้วยไม้คัทลียา เล่าให้ฟังว่า ผู้ที่ริเริ่มทำสวนกล้วยไม้มาก่อนนั้นคือคุณพ่อกับคุณแม่ ต่อมาเขาได้มารับช่วงต่อ เพราะเป็นคนที่ค่อนข้างชอบในเรื่องของการทำเกษตรอยู่แล้ว เพราะตั้งแต่เด็กก็เห็นครอบครัวทำอาชีพเกี่ยวกับการปลูกต้นไม้เป็นหลัก ไม้ที่ทำจำหน่ายสมัยก่อนจะเป็นไม้ผล ไม้กระถางหลากหลายชนิด ต่อมาเมื่อคุณพ่อเริ่มมารู้จักก