เลี้ยงไข่ผำ

จากพืชน้ำพื้นบ้านที่คนไทยคุ้นเคยและนิยมนำมาประกอบอาหารในท้องถิ่น วันนี้ “ไข่ผำ” กำลังก้าวขึ้นมาเป็นหนึ่งในวัตถุดิบอาหารแห่งอนาคตที่ได้รับความสนใจจากทั่วโลก ด้วยคุณค่าทางโภชนาการที่อัดแน่นอยู่ในพืชน้ำขนาดจิ๋ว ทั้งโปรตีน วิตามิน แร่ธาตุ และสารอาหารสำคัญต่อร่างกาย จนได้รับการขนานนามว่าเป็นหนึ่งในกลุ่ม “ซูเปอร์ฟู้ด” (Superfood) หรืออาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง แต่ความน่าสนใจของไข่ผำไม่ได้หยุดอยู่เพียงการเป็นแหล่งโปรตีนจากพืชเท่านั้น เพราะในช่วงหลายปีที่ผ่านมา มีงานวิจัยที่ศึกษาถึงประโยชน์ของไข่ผำต่อสุขภาพ ทั้งด้านการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และการเป็นส่วนประกอบของรูปแบบการรับประทานอาหารที่อาจช่วยชะลอการเปลี่ยนแปลงของสมองตามวัย ขณะเดียวกัน ไข่ผำยังเป็นพืชน้ำที่เจริญเติบโตได้รวดเร็ว สามารถนำไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อาหารได้หลากหลาย จึงกลายเป็นอีกหนึ่งพืชเศรษฐกิจทางเลือกที่น่าจับตามอง โดยเฉพาะในยุคที่ผู้บริโภคหันมาให้ความสำคัญกับอาหารเพื่อสุขภาพและโปรตีนจากพืชมากขึ้น รู้จัก “ไข่ผำ” พืชน้ำขนาดจิ๋ว อุดมด้วยโปรตีนและสารอาหาร ไข่ผำ หรือที่บางพื้นที่เรียกว่า ไข่น้ำ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Wolffia globo

ที่อำเภอทับสะแก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ คือจุดกำเนิดของการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญในวงการเกษตรกรรมไทย โดยเฉพาะในแวดวงการผลิตมะพร้าวกะทิ หนึ่งในผลผลิตที่หายากและมีมูลค่าสูง เกษตรกรรุ่นใหม่ในพื้นที่แห่งนี้ คือ คุณต้น – สมภพ แซ่ลิ้ม เกษตรกรสวนมะพร้าวกะทิล้วนได้ใช้ความรู้ ความกล้า และความเชื่อมั่นในการต่อยอดสวนมะพร้าวพื้นเมืองเดิม สู่การพัฒนา “มะพร้าวกะทิพันธุ์แท้” ผ่านเทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ร่วมมือกับนักวิชาการจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน คุณต้น เล่าให้ฟังว่า อดีตเดิมของสวนมะพร้าวในพื้นที่แห่งนี้ ครอบครัวได้ปลูกมะพร้าวแกงแบบดั้งเดิม ซึ่งต้องเผชิญกับราคาที่ผันผวนและปัญหาผลผลิตตกต่ำ ทำให้เมื่อได้กลับมาอยู่บ้านและต้องการต่อยอดสวนแห่งนี้ จึงเริ่มตั้งคำถามว่าจะทำอย่างไรให้สวนมะพร้าวของบรรพบุรุษก้าวข้ามข้อจำกัดดังกล่าวได้ คำตอบที่พบคือ “มะพร้าวกะทิ” พืชที่เขาคุ้นเคยมาตั้งแต่วัยเด็กและรับรู้ว่ามีความพิเศษในตลาด เป็นของฝากที่หายากและสร้างความตื่นตาให้กับผู้พบเห็น จากการคัดเลือกพันธุ์ สู่การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ สำหรับการคัดเลือกสายพันธุ์มะพร้าวให้กลายเป็นมะพร้าวกะทิล้วน ใ

พืชพื้นบ้านที่ปลูกไว้ริมรั้วหรือพบเห็นได้ทั่วไป หากรู้จักนำมาแปรรูปและเพิ่มมูลค่า ก็สามารถเปลี่ยนจากผลผลิตที่แทบไม่มีราคาให้กลายเป็นสินค้าสร้างรายได้อย่างน่าสนใจ “ตะลิงปลิง” เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของพืชพื้นบ้านที่หลายคนคุ้นเคย มีจุดเด่นคือให้ผลผลิตดก ดูแลไม่ยุ่งยาก แต่ด้วยรสชาติที่เปรี้ยวจัด ทำให้มีข้อจำกัดด้านการบริโภค ส่วนใหญ่นิยมนำไปประกอบอาหาร เช่น แกงส้ม ต้มส้ม หรือน้ำพริก โดยเฉพาะในช่วงที่มะนาวมีราคาแพง เมื่อผลผลิตออกมาพร้อมกันจำนวนมากและเกินความต้องการบริโภค ตะลิงปลิงจำนวนไม่น้อยจึงถูกปล่อยให้สุกหล่นและเน่าเสียไปอย่างน่าเสียดาย แต่สำหรับ นางสาวสุมาลี เมืองมีศรี หรือ “คุณไหม” อายุ 44 ปี ชาวอำเภอย่านตาขาว จังหวัดตรัง กลับมองเห็นโอกาสจากผลไม้รสเปรี้ยวที่หลายคนมองข้าม ก่อนนำมาต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ “ตะลิงปลิงแปรรูป” ที่สามารถจำหน่ายได้ในราคาสูงถึงกิโลกรัมละ 500 บาท พร้อมสร้างรายได้ให้กับตัวเอง และเปิดโอกาสให้ชาวบ้านในชุมชนมีช่องทางจำหน่ายผลผลิตเพิ่มขึ้น จากอดีตพนักงาน อบต. กลับบ้านเกิด ปั้นตะลิงปลิงริมรั้วให้กลายเป็นเงิน คุณไหมเล่าว่า ก่อนจะหันมาทำอาชีพแปรรูปผลไม้ เคยทำงานเป็นพนักงานองค์

เสาวรส ผลไม้มากประโยชน์ มีวิตามินเอสูง ซึ่งช่วยในการบำรุงสายตา บำรุงผิวพรรณ ลดริ้วรอยเหี่ยวย่น และเพิ่มสมดุลให้ร่างกาย สามารถทานผลสดได้ มีถิ่นกำเนิดอยู่ในทวีปอเมริกาใต้ บริเวณประเทศบราซิล ปารากวัย อาร์เจนตินา ผลเป็นทรงกลม ผลอ่อนสีเขียว เมื่อสุกมีหลายสีแล้วแต่พันธุ์ ทั้งสีม่วง เหลือง ส้ม ชั้นในสุดของเปลือกเป็นเยื่อสีขาวที่เรียกรก เนื้อรสเปรี้ยวจัด บางพันธุ์มีรสอมหวาน แหล่งปลูกเสาวรสที่สำคัญคือภาคเหนือ และพื้นที่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยเพชรบูรณ์มีพื้นที่ปลูกมากที่สุด รองลงมาคือเชียงราย ซึ่งด้วยคุณประโยชน์และรสชาติที่ถูกใจคนไทย เสาวรสจึงถือเป็นอีกหนึ่งพืชทางเลือกสร้างรายได้เสริมที่น่าสนใจ และเกษตรกรทั่วทุกภาคให้ความสนใจปลูกอย่างแพร่หลาย คุณลัดดาวรรณ ชอบทำกิจ หรือ พี่กุ้ง ยังสมาร์ทฟาร์มเมอร์สุราษฎร์ อยู่ที่หมู่ที่ 12 ตำบลท่าขนอน อำเภอคีรีรัฐนิคม จังหวัดสุราษฎร์ธานี อดีตพนักงานประจำ ผันตัวเป็นเกษตรกรปลูกเสาวรสพันธุ์พื้นเมืองสร้างรายได้บนพื้นที่ 2 ไร่ มีรายได้มากกว่างานประจำ ลงทุนครั้งเดียวเก็บเกี่ยวได้นานถึง 4 ปี พี่กุ้ง เล่าให้ฟังว่า เมื่อก่อนตนเองทำงานประจำอยู่ที่โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี