โคเนื้อ เป็นอีกหนึ่งสัตว์เลี้ยงที่นอกจากเลี้ยงเป็นอาชีพหลักได้แล้ว บางท่านยังเลี้ยงเป็นอาชีพเสริมสำหรับสร้างเป็นเงินเก็บรายปี และไม่เกิดความยุ่งยากที่จะทำควบคู่ไปกับการทำงานประจำ ซึ่งโคเนื้อหากเลี้ยงแบบมีการจัดการที่ดีแบ่งพื้นที่ชัดเจน โดยเฉพาะในเรื่องของหญ้าอาหารสัตว์ ก็จะช่วยให้ผู้เลี้ยงไม่เหนื่อยต่อการเลี้ยง ซึ่งการเลือกสายพันธุ์โคขึ้นอยู่กับผู้เลี้ยงว่าต้องการสายพันธุ์ใด จึงทำให้การเลือกสายพันธุ์ไม่ใช่เรื่องที่ตายตัว เพราะแต่ละพื้นที่มีความต้องการและทำตลาดที่แตกต่างกันไป
คุณกชพรรณ กุกไชย ได้นำโคเนื้อลูกผสมชาร์โรเล่ส์มาเลี้ยงเพื่อเป็นอาชีพเสริมรายได้ เพราะด้วยฟาร์มของเธอตั้งอยู่ที่ตำบลอวน อำเภอปัว จังหวัดน่าน ค่อนข้างเป็นพื้นที่สูงบนภูเขา และที่สำคัญครอบครัวของเธอทำการเกษตรเป็นพืชเชิงเดี่ยวมาก่อน ด้วยราคาผลผลิตที่ไม่แน่นอนในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้ จึงเกิดความสนใจที่อยากจะทำปศุสัตว์ในพื้นที่มาเสริมรายได้ ซึ่งโคลูกผสมชาโรเล่ส์เป็นสายพันธุ์ที่เธอเลือก เพราะในพื้นที่พ่อค้าเข้ามาติดต่อซื้อถึงฟาร์ม จึงเน้นเลี้ยงโคที่ตลาดมีความต้องการเป็นหลัก
จากซื้อมาขายไป
สู่เกษตรกรผู้เลี้ยงเต็มตัว
คุณกชพรรณ เล่าให้ฟังว่า ครอบครัวของเธอมีอาชีพทางการเกษตรมานานแล้ว แต่หลังๆ ราคาพืชผลทางการเกษตรที่เป็นพืชไร่จำหน่ายไม่ค่อยได้ราคา พร้อมทั้งครอบครัวทำการซื้อโคเนื้อเข้ามาแล้วขายออกไปทำกำไร แต่ไม่กี่ปีมานี้ผลตอบแทนที่ได้ก็ไม่ดีเท่าที่ควร จึงทำให้ครอบครัวตัดสินใจว่าน่าจะเลี้ยงโคเนื้อเอง อาจช่วยในเรื่องของผลกำไรที่ดีกว่าเดิม จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการเลี้ยงโคเนื้อในเวลาต่อมา
“พื้นเพครอบครัวทำเกษตรปลูกพืช ช่วงนั้นก็จะมีซื้อโคพันธุ์พื้นเมืองเข้ามาขายออกไป พอหลังๆ มา ต้นทุนการทำแบบนี้เริ่มสูงขึ้น จึงทำให้คิดว่าไม่น่าจะไปต่อได้ เพราะกำไรที่ได้จากการขายนิดเดียว พอเริ่มรู้สึกว่ามันหมุนเวียนอยู่แบบนี้ และเงินเก็บจากกำไรแทบไม่มี ทีนี้พี่ชายเริ่มสนใจโคสายพันธุ์ลูกผสมชาร์โรเล่ส์ บวกกับในพื้นที่เองก็เริ่มมีการเลี้ยงบ้าง พอเห็นว่าตลาดน่าจะไปได้ ทีนี้เราก็มาจัดสรรพื้นที่ จากเดิมที่เคยทำพืชเชิงเดี่ยว ก็มีการเปลี่ยนมาปลูกหญ้าอาหารสัตว์ และทำให้มันครบวงจรมากขึ้น” คุณกชพรรณ บอก
แปลงหญ้าอาหารสัตว์
ส่วนสำคัญช่วยประหยัดต้นทุน
คุณกชพรรณ เล่าให้ฟังอีกว่า เมื่อต้องการที่จะเลี้ยงโคเนื้อสร้างรายได้แล้ว การแบ่งพื้นที่สำหรับการทำฟาร์มจึงค่อนข้างที่จะสำคัญ เนื่องจากเธอมีงานประจำที่ต้องทำ แต่การเลี้ยงโคเนื้อเป็นเพียงอาชีพเสริม ดังนั้น การแบ่งพื้นที่ให้สัตว์เดินเล่นในแต่ละวันได้จึงสำคัญ โดยในพื้นที่ 12 ไร่ แบ่งปลูกหญ้าสายพันธุ์รูซี่เพื่อให้โคได้เดินกินระหว่างวันเป็นจำนวน 10 ไร่ และอีก 2 ไร่ เตรียมไว้ปลูกพืชผักสวนครัวเพื่อต่อยอดเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรในอนาคต
โดยพื้นโรงเรือนที่ให้โคเนื้อลูกผสมชาร์โรเล่ส์ทำเป็นโรงเรือนให้หลบแดดหลบฝนได้ เมื่อถึงเวลาเช้าโคก็จะออกไปหาหญ้ากินตามทุ่งหญ้าที่ปลูกไว้ในทุ่ง และเวลาเย็นก็จะกลับเข้ามานอนภายในโรงเรือน เพื่อให้เธอผูกเชือกหลังจากที่เธอกลับมาจากทำงานประจำ ซึ่งการผสมพันธุ์โคภายในฟาร์มจะเน้นการใช้พ่อพันธุ์ของเกษตรกรรายอื่นๆ ในพื้นที่เป็นหลักเนื่องจากพื้นที่ที่เธออยู่ยังไม่มีน้ำเชื้อพ่อพันธุ์เข้ามาจำหน่ายสำหรับผสมเทียม จึงเน้นการผสมด้วยวิธีธรรมชาติเป็นหลัก
“เวลาผสมพันธุ์ถ้าจ้างหมอเข้ามาผสมเทียม ยังเป็นเรื่องที่ค่อนข้างยาก เพราะเขาไม่ได้มีน้ำเชื้อพ่อพันธุ์เก็บไว้ หลักๆ เราก็จะเน้นใช้พ่อพันธุ์จากเพื่อนเกษตรกรในพื้นที่ มาทับแม่พันธุ์ภายในฟาร์ม มีค่าใช้จ่ายการผสมพันธุ์เป็นจำนวนเงินประมาณ 500 บาท การผสมแบบธรรมชาติแม่พันธุ์ก็ตั้งท้องได้ค่อนข้างดี โดยการผสมของเรา ก็จะเน้นให้โคเนื้อชาร์โรเล่ส์ มีสายเลือดอยู่ประมาณไม่เกิน 70 เปอร์เซ็นต์ ถึงจะอยู่ภายในสภาพแวดล้อมที่นี่ได้” คุณกชพรรณ บอก
เมื่อแม่พันธุ์ลูกผสมชาร์โรเล่ส์ผสมติดและตั้งท้อง 9 เดือน จนคลอดลูกออกมาแล้ว ในช่วงแรกจะให้ลูกโคอยู่กับแม่ หลังจากได้อายุ 3 เดือน ก็จะทำวัคซีนป้องกันโรคต่างๆ ให้กับลูกโค ส่วนแม่โคภายในฟาร์มจะทำวัคซีนทุก 6 เดือนครั้ง ตามแผนการทำวัคซีนที่กำหนดไว้ ซึ่งหลังจาก 6 เดือนไปแล้วลูกโคก็จะเริ่มหย่านม จากนั้นเลี้ยงต่อไปเรื่อยๆ อีก 1 ปี จนลูกโคมีอายุ 1 ปีครึ่ง ก็จะจำหน่ายได้ทันที
อาหารที่ใช้เลี้ยงโคเนื้อภายในฟาร์ม นอกจากปล่อยให้เดินแทะเล็มภายในทุ่งหญ้าแล้ว คุณกชพรรณ บอกว่า ภายในโรงเรือนนอนจะมีฟางไว้ให้กินอยู่ตลอด โดยจะหาซื้อมาในช่วงที่ฤดูนาเก็บเกี่ยว พร้อมทั้งเสริมด้วยอาหารข้นที่มีโปรตีนอยู่ที่ 21 เปอร์เซ็นต์ ให้กิน 1 กิโลกรัม ต่อตัว ต่อวัน เพื่อเป็นการเสริมให้โคที่เลี้ยงได้รับสารอาหารอย่างเพียงพอ
ตัวผู้จำหน่าย
ตัวเมียใช้เป็นแม่พันธุ์
สำหรับในเรื่องของการทำตลาดเพื่อจำหน่ายโคเนื้อภายในฟาร์ม คุณกชพรรณ บอกว่า ไม่ใช่เรื่องยากที่จะหาลูกค้าและทำตลาด เพราะครอบครัวของเธอมีการจำหน่ายโคเนื้อมาก่อนแล้ว เมื่อมาลงมือเลี้ยงเพื่อจำหน่ายเอง จึงทำให้รู้กลไกการทำตลาด โดยตัวผู้ส่วนใหญ่เมื่อเลี้ยงจนได้อายุ 18 เดือนขึ้นไปก็จะจำหน่ายออกทันที ส่วนตัวเมียที่ทรงดีทรงสวยหากไม่เก็บไว้เป็นแม่พันธุ์ทดแทน ก็จะมีจำหน่ายออกบ้างให้กับเกษตรกรรายอื่นๆ ที่สนใจ ซึ่งลูกค้าที่เข้ามาซื้อโคภายในฟาร์มส่วนใหญ่ลูกค้าจะรู้จักด้วยวิธีการบอกต่อแบบปากต่อปาก จึงทำให้มีลูกค้าเข้ามาหมุนเวียนซื้อขายอยู่เป็นประจำ
โดยราคาโคลูกผสมชาร์โรเล่ส์อายุ 18 เดือนขึ้นไป ตัวผู้ราคาเฉลี่ยต่อตัวเริ่มต้นอยู่ที่ 30,000 บาท ส่วนตัวเมียที่ทรงสวยเกษตรกรท่านอื่นๆ สนใจที่จะนำไปทำเป็นแม่พันธุ์ภายในฟาร์ม ราคาเริ่มต้นเฉลี่ยอยู่ที่ 40,000 บาท ต่อตัว และตัวเมียบางตัวจะเก็บไว้เป็นแม่พันธุ์ทดแทนภายในฟาร์มต่อไป
“ตั้งแต่มาเลี้ยงโคเนื้อแบบเต็มตัว ไว้จำหน่ายเอง ทำเป็นอาชีพเสริม ต้องบอกเลยว่า เรามีรายได้ที่ดีขึ้น ทำเป็นเงินเก็บได้ เพราะเราสามารถเก็งราคาได้ สมมุติเขามาให้ราคาที่เท่านี้ แต่เรายังไม่ตกลงปลงใจขาย เราก็เลี้ยงต่อไป เพื่อเก็บไว้ขายในราคาที่เราพอใจได้ เวลานี้ การเลี้ยงโคเนื้อ ถ้าเรามีการจัดการที่ดี มีพื้นที่ที่ชัดเจน ระหว่างวันเราก็สามารถไปทำอย่างอื่นได้ ยิ่งเรามีแปลงหญ้าอาหารสัตว์เอง โคเราก็มีอาหารกินตลอดทั้งปี การเลี้ยงเราก็ไม่ยุ่งยาก ประสบผลสำเร็จมีเงินเก็บจากการเลี้ยงได้” คุณกชพรรณ บอก
สำหรับท่านใดที่สนใจในเรื่องของการเลี้ยงโคเนื้อลูกผสมชาร์โรเล่ส์ ต้องการข้อมูลเพิ่มเติมสามารถติดต่อสอบถามได้ที่ คุณกชพรรณ กุกไชย หมายเลขโทรศัพท์ 093-391-6705
วันพุธที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ.2565
…………………………………………………..
สำหรับแฟนๆ นิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้าน หากต้องการนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านรายปักษ์ ส่งตรงถึงบ้าน รวดเร็วทันใจอ่านได้ในทุกๆ 15 วัน สามารถสมัครสมาชิกได้ที่ คลิกลิงก์ https://shorturl.asia/0zJwQ 
– Line: @matichonbook หรือ สำนักพิมพ์มติชน เลขที่ 12 ถนนเทศบาลนฤมาล หมู่บ้านประชานิเวศน์ 1 แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900 ติดต่อฝ่ายขาย 02-589-0020 ต่อ 3354
ทุเรียนป่าละอู เป็นทุเรียนพันธุ์หมอนทองและชะนีที่ปลูกในพื้นที่ป่าละอู ตำบลห้วยสัตว์ใหญ่ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 ซึ่งเป็นเครื่องหมายรับรองว่าพืชนั้นปลูกในพื้นที่เฉพาะ มีดิน น้ำ ภูมิอากาศ และภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ไม่เหมือนที่อื่น เพราะเนื้อทุเรียนมีรสชาติ มันมากกว่าหวาน เนื้อเนียนละเอียด นุ่มลิ้น และมีกลิ่นไม่รุนแรง เนื้อหนา แห้ง ไม่แฉะ น้ำหนักประมาณ 1.5 – 5 กิโลกรัมต่อลูก ทรงผลรี ฐานแหลม หนามคม และร่องพูชัดเจน โดยจะมีผลผลิต ออกสู่ตลาดในช่วงเดือนพฤษภาคม – สิงหาคมของทุกปี หลังติดทะเบียนสินค้าจีไอ ทุเรียนป่าละอู กลายเป็นสินค้าขายดีเป็นที่นิยมของผู้บริโภคทั่วประเทศมาอย่างต่อเนื่อง ในเวลาต่อมา “ทุเรียนพันธุ์ทองบางสะพาน” ของสวนมีตังค์ ในพื้นที่อำเภอบางสะพาน ได้รับการจดทะเบียนรับรองพันธุ์จากกรมวิชาการเกษตร เมื่อเดือนธันวาคม 2561 คุณวันชัย นิลวงศ์ ซึ่งรับตำแหน่งเกษตรจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ในขณะนั้น ได้เชิญชวนสื่อมวลชน เยี่ยมชมสวนมีตังค์ ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดของทุเรียนทองบางสะพาน ในช่วงเดือนพฤษาคม
บอนสี เป็นอีกหนึ่งไม้ประดับใบที่ผ่านยุคผ่านสมัย ในวงการไม้ดอกไม้ประดับในบ้านเรามาหลายทศวรรษทีเดียว จะเห็นได้จากในช่วงไม่กี่ปีมานี้มีเกษตรกรหน้าใหม่เกิดขึ้นอยู่เสมอ ยิ่งช่วงสถานการณ์โควิด-19 ระบาดในระยะแรกนั้น ถือเป็นจุดเริ่มต้นให้กระแสของบอนสีเป็นที่รู้จักของมือสมัครเล่นด้วยเช่นกัน สาเหตุที่บอนสียังเป็นที่นิยมและไม่ตกกระแสและยืนหยัดมาได้จนถึงทุกวันนี้นั้น เกิดจากเกษตรกรมีการพัฒนาสายพันธุ์อยู่เสมอ จึงทำให้ในวงการมีลูกไม้ใหม่ให้ลูกค้าได้เลือกซื้อตลอดเวลา คุณประเสริฐ เข้มแข็ง เป็นอีกหนึ่งเกษตรกรที่ได้เข้ามาในวงการบอนสี โดยช่วงที่นำไม้เข้ามาปลูกนั้นเพียงเพราะความชื่นชอบเท่านั้น จากนั้นเรียนรู้การพัฒนาสายพันธุ์จนเกิดความชำนาญ จึงทำให้ภายในสวนมีลูกไม้ใหม่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ชนิดที่ว่ามีผู้สนใจและอยากจะได้ไม้จากภายในสวนของเขา จนไม่คาดคิดว่าสิ่งที่ทำด้วยความชอบจะสามารถเป็นงานที่สร้างรายได้ และสวนของเขาเป็นที่รู้จักของลูกค้าทั้งในและต่างประเทศ จุดเริ่มต้นปลูกบอนสี เพราะความชื่นชอบ คุณประเสริฐ เล่าให้ฟังว่า เดิมทีมีอาชีพค้าขายเปิดร้านก๋วยเตี๋ยวสร้างรายได้หลัก ซึ่งในระหว่างนี้ก็จะปลูกบอนสีไปด้
พลิกวิกฤตเป็นโอกาสของคุณพ่อศิริ โดยก่อนหน้านี้คุณพ่อศิริมีปัญหาทางด้านสุขภาพ ป่วยเป็นโรคถุงลมโป่งพองจากการสูบบุหรี่ แต่เมื่อคุณพ่อศิริได้ทานสมุนไพรมะม่วงหาว มะนาวโห่เป็นประจำอย่างต่อเนื่อง จนอาการดีขึ้น จึงเป็นจุดเริ่มต้นรวบรวมสายพันธุ์นำมาปลูกที่สมุทรสงคราม จนกลายเป็นธุรกิจครบวงจรของเกษตรกรยุคใหม่ เป็นศูนย์การเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยงเชิงเกษตร คุณทสม์ เจริญช่าง เจ้าของสวนมะนาวโห่ลุงศิริ ต่อจากรุ่นคุณพ่อ คุณทสม์ เล่าว่า “ถ้ามองย้อนไปในช่วง 12 ปีก่อน ขณะที่คุณทสม์ยังศึกษาปริญญาโทบริหารธุรกิจอยู่นั้น ได้ทำวิจัยเกี่ยวกับเรื่องการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงเกษตร จึงใช้สวนมะนาวโห่ของคุณพ่อเป็นกรณีศึกษา จึงได้เริ่มปรับปรุงและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จนปัจจุบันสวนของครอบครัวพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร และปลูกมะม่วงหาว มะนาวโห่ แบบเกษตรอินทรีย์ บนพื้นที่กว่า 40 ไร่ ตั้งอยู่ที่ตำบลบางนกแขวก อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม “Advertiser” ผลไม้ชนิดนี้มีชื่อว่า “มะม่วงหาว มะนาวโห่” เรียกได้ว่ามีหลากหลายชื่อเลยทีเดียว บางคนก็เรียกว่า “หนามแดง” บ้างก็เรียกว่า “มะม่วงไม่รู้หาว มะนาวไม่รู้โห่” ซึ่งหลายๆ คน
ในวันที่ต้นทุนการเลี้ยงสัตว์น้ำเพิ่มขึ้น ขณะที่ราคาผลผลิตและความต้องการของตลาดเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ การเลี้ยงปลาให้ได้ผลผลิตเพียงอย่างเดียว อาจไม่เพียงพอสำหรับการสร้างอาชีพที่มั่นคงอีกต่อไป เกษตรกรจึงต้องมองให้ไกลกว่าขอบบ่อ ตั้งแต่การลดต้นทุน การผลิตลูกพันธุ์เอง การควบคุมคุณภาพ ไปจนถึงการแปรรูปและสร้างตลาด เพื่อให้ผลผลิตหนึ่งชนิดสามารถสร้างมูลค่าได้ตลอดทั้งห่วงโซ่ ผู้ใหญ่โก๋ – นุชรี บุญมี ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนปลานิลแปลงใหญ่ ตำบลท่าข้าม อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี ที่เริ่มต้นจากการเห็นคุณพ่อเลี้ยงปลามาตั้งแต่ประมาณปี 2530 ก่อนนำประสบการณ์มาศึกษาและพัฒนาต่อยอดจนกลายเป็นอาชีพของตัวเอง จากการซื้อลูกพันธุ์มาเลี้ยง สู่การเพาะฟักลูกพันธุ์เอง ขยายพื้นที่เลี้ยง และพัฒนาธุรกิจให้ครอบคลุมตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ จากประสบการณ์ในครอบครัว สู่ฟาร์มปลาครบวงจร “Advertiser” ผู้ใหญ่โก๋ เล่าให้ฟังว่า ย้อนกลับไปเมื่อประมาณปี 2530 ผู้ใหญ่โก๋ได้เห็นคุณพ่อเริ่มต้นเลี้ยงปลาด้วยการซื้อลูกพันธุ์มาเลี้ยงเอง ด้วยลักษณะของอาชีพที่ไม่ได้ใช้เวลาตลอดทั้งวัน และยังสามารถแบ่งเวลาไปทำกิจกรรมอื่นได้ จึงเกิดความสนใจและเริ่
