นับตั้งแต่ปี พ.ศ.2509 เป็นต้นมา คณะรัฐมนตรีได้ลงมติให้วันพระราชพิธีพืชมงคล เป็น “วันเกษตรกร” ประจำปีด้วย เพื่อให้ผู้มีอาชีพทางการเกษตรได้ตระหนักถึงความสำคัญของการเกษตร ซึ่งเป็นภาคการผลิตและเป็นรากฐานทางเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศ คณะรัฐมนตรีจึงได้กำหนดให้จัดงานวันเกษตรกรควบคู่กับวันพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ เพื่อบำรุงขวัญแก่เกษตรกรนับแต่นั้นเป็นต้นมา สำหรับในปีนี้ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้คัดเลือกบุคคลที่มีคุณสมบัติเหมาะสมให้รับรางวัลปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน เกษตรกร สถาบันเกษตรกร และสหกรณ์ดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ.2568 เพื่อเข้ารับพระราชทานโล่รางวัลในงานพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ในวันศุกร์ที่ 9 พฤษภาคม 2568 ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง
เมื่อวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2568 นายประยูร อินสกุล ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในฐานะประธานกรรมการส่งเสริมปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน ได้ลงนามประกาศรับรองมติคณะกรรมการส่งเสริมปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน ครั้งที่ 1/2568 เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2568 เพื่อแต่งตั้งบุคคลเป็นปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน ประจำปี 2568 จำนวน 3 สาขา ดังนี้

1.ปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน สาขาปราชญ์เกษตรเศรษฐกิจพอเพียง ได้แก่ ร้อยตรีสุรชัย บุญคง บ้านเลขที่ 131 หมู่ 6 ตำบลย่านรี อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี
ปัจจุบันร้อยตรีสุรชัย วัย 68 ปี มีผลงานโดดเด่นด้านการปลูกแฝกและเกษตรทฤษฎีใหม่ หลังลาออกจากข้าราชการ ได้หันมาทำอาชีพเกษตร ปลูกมันสำปะหลังและมะม่วง บนเนื้อที่ 26 ไร่ แต่รายได้ไม่พอกับค่าใช้จ่ายแถมมีปัญหาด้านสุขภาพจากการใช้สารเคมีในการเพาะปลูก จึงหันมาทำเกษตรผสมผสาน โดยปลูกปุ๋ยพืชสดเช่น ถั่วพุ่ม ถั่วพร้า และปอเทือง เพื่อบำรุงดินพร้อมเลี้ยงหมูหลุม เพื่อนำมูลมาฟื้นฟูดิน ต่อมาเจอปัญหาดินลูกรังทำให้น้ำในสระมีสีแดงขุ่นไม่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ จึงปลูกหญ้าแฝกบริเวณขอบสระ ใช้เวลาแค่ 6 เดือน ก็ทำให้น้ำใสตามที่ต้องการ และ การปลูกหญ้าแฝกยังช่วยลดการพังทลายของดินลูกรังได้อีกด้วย
สวนเกษตรผสมผสานของ ร้อยตรีสุรชัย ไม่ใช้ปุ๋ยเคมี เพราะตัดหญ้าแฝกมาคลุมรักษาความชุ่มชื้นหน้าดินและเป็นปุ๋ยบำรุงดินตามธรรมชาติ ทำให้ต้นมะพร้าวน้ำหอม มะม่วงและพืชต่างๆ ที่ปลูกได้ผลผลิตที่ดีโดยไม่ต้องพึ่งพาปุ๋ยเคมี ร.ต.สุรชัย เข้าร่วมกิจกรรม “เครือข่ายคนรักษ์แฝก” เป็นสภาเกษตรประจำหมู่บ้าน เป็นที่ปรึกษาศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีเกษตรประจำตำบล เป็นเจ้าของศูนย์เรียนรู้ถ่ายทอดเทคโนโลยีประจำตำบลย่านรีแห่งที่ 2 โดยเปิดโอกาสให้ผู้สนใจได้เข้ามาเรียนรู้การเกษตรตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอย่างต่อเนื่อง

2.ปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน สาขาปราชญ์เกษตรดีเด่น ได้แก่ นายสวง คุ้มวิเชียร บ้านเลขที่ 23/1 หมู่ 3 ตำบลนราภิรมย์ อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม
คุณสวง คุ้มวิเชียร หนึ่งในเกษตรกรที่เชี่ยวชาญด้านการเพาะเลี้ยงกล้วยไม้ มีการพัฒนาสายพันธุ์ใหม่ๆ มาอย่างต่อเนื่อง ทั้งเป็นผู้ก่อตั้ง “ แอร์ออร์คิดส์&แลบ ” ซุปเปอร์มาร์เก็ตกล้วยไม้แห่งแรกของประเทศ สวนกล้วยไม้ของคุณสวง ไม่เพียงแต่เป็นแหล่งผลิตกล้วยไม้ที่มีคุณภาพเท่านั้น แต่ยังเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการปลูกเลี้ยงกล้วยไม้ให้กับเกษตรกรในชุมชนอีกด้วยและเป็นแหล่งเพาะพันธุ์กล้วยไม้เพื่อการส่งออก สร้างรายได้เข้าประเทศเป็นจำนวนมากในแต่ละปี คุณสวง นับเป็นบุคคลที่มีความรู้ ความสามารถ และประสบการณ์อันยาวนานในด้านการเพาะพันธุ์กล้วยไม้เป็นแบบอย่างที่ดีให้แก่ เกษตรกรรุ่นใหม่ และเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาภาคการเกษตรของประเทศ

3.ปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน สาขาปราชญ์เกษตรผู้นำชุมชนและเครือข่าย ได้แก่ นายวันนา บุญกลม บ้านเลขที่105 หมู่ 3 ตำบลห้วยไร่ อำเภอเมืองอำนาจเจริญ จังหวัดอำนาจเจริญ
ปัจจุบันนายวันนา บุญกลม เป็นประธานสภาเกษตรกรจังหวัดอำนาจเจริญ,เป็นประธานแปลงใหญ่ข้าวอินทรีย์ห้วยไร่ และเป็นประธานเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์จังหวัดอำนาจเจริญ ในอดีต ชาวนาในพื้นที่ตำบลห้วยไร่ ประสบปัญหาเรื่องต้นทุนการผลิตสูง จากการใช้สารเคมี เกษตรกรผลิตข้าวไม่ได้คุณภาพและไม่มีมาตรฐานรองรับไม่ตรงกับความต้องการของตลาด นายวันนาจึงเป็นแกนนำรวมกลุ่มเกษตรกร จดทะเบียนในนาม วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผลิตข้าวหอมมะลิอินทรีย์ตำบลห้วยไร่
ข้าวอินทรีย์ของท้องถิ่นแห่งนี้ มีทั้งข้าวหอมมะลิ105 ข้าวมะลิแดง ข้าวมะลิดำ และข้าวเหนียวมีจุดเด่น “ใหญ่ ยาว ขาว นุ่ม หอม” ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่นแล้ว สถาบันเกษตรกรแห่งนี้ถือว่ามีความเข้มแข็งด้านการตลาดเพราะใช้นโยบาย “การตลาดนำการผลิต” มาอย่างต่อเนื่อง นับเป็นต้นแบบองค์กรชุมชนที่มีความรู้ความสามารถในการผลิตข้าวอินทรีย์กว่า24,000ไร่ที่ได้การรับรองมาตรฐานสากล Fairtrade, EU, NOP, JAS และ COFCC ถือเป็นกลุ่มข้าวอินทรีย์ส่งออกที่ได้ใบรับรองมาตรฐานมากที่สุดในประเทศ
