“ใยนุ่น” หรือ Kapok Fiber เส้นใยธรรมชาติสีขาวนวลที่หลายคนคุ้นเคยในฐานะวัสดุยัดไส้หมอนหรือที่นอน กำลังถูกยกระดับสู่บทบาทใหม่ในโลกวัสดุนวัตกรรม หลังนักวิจัยไทยค้นพบและพัฒนา ศักยภาพที่ซ่อนอยู่ของเส้นใยชนิดนี้ จนสามารถต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่ในลักษณะ “แผ่นนุ่น” ที่ใช้งานได้หลากหลายและตอบโจทย์อุตสาหกรรมยุคใหม่
ด้วยคุณสมบัติโดดเด่นของใยนุ่น ทั้งน้ำหนักเบา นุ่มฟู ให้ความอบอุ่น กันน้ำ ลอยน้ำได้ และเป็นฉนวนกันความร้อน ทำให้เส้นใยชนิดนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ของใช้ในครัวเรือนอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็น “วัสดุชีวภาพทางเลือก” ที่มีศักยภาพแข่งขันในระดับสากล
ผลงาน “นวัตกรรมแผ่นนุ่น” ประกอบด้วยผลิตภัณฑ์ต้นแบบหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นแผ่นทำความสะอาดผิวหน้า แผ่นดูดซับน้ำมันในครัวเรือน แผ่นดูดซับน้ำมันชนิดทนไฟ ไปจนถึงแผ่นกรองอากาศและฆ่าเชื้อโรคในหน้ากากอนามัย โดยทั้งหมดเป็นผลงานของนักวิจัยไทยที่ได้รับการรับรองจากฐานข้อมูลวัสดุระดับโลก Material ConneXion นครนิวยอร์ก ในปี 2568 และถูกคัดเลือกให้เป็นตัวแทนนวัตกรรมวัสดุไทยสู่เวทีโลก
นวัตกรรมดังกล่าวถูกจัดแสดงภายใต้แนวคิด Innovation & Natural Materials ในกลุ่มวัสดุชีวภาพ ณ ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC) กรุงเทพฯ ผ่านนิทรรศการ Material Submission Showcase from Local to Global ซึ่งเปิดพื้นที่ให้เห็นศักยภาพของวัสดุไทยที่สามารถ “ไปไกลระดับโลก” ได้อย่างเป็นรูปธรรม
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
ผศ. ดร.ธิดารัตน์ บุญศรี หัวหน้ากลุ่มวิจัยวัสดุชีวภาพอัจฉริยะและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี กล่าวว่า จุดเริ่มต้นของงานวิจัยนี้มาจากคำถามสำคัญว่า จะทำอย่างไรให้เส้นใยธรรมชาติอย่างนุ่น ซึ่งมีลักษณะเส้นใยสั้น สามารถขึ้นรูปเป็นแผ่นได้เหมือนวัสดุสิ่งทอชนิดอื่น
“ข้อจำกัดของนุ่นคือเส้นใยสั้น ไม่สามารถทอเป็นผ้าหรือขึ้นรูปแบบฝ้ายได้ ทำให้ถูกจำกัดการใช้งานมาโดยตลอด โจทย์ของเราคือการปลดล็อกข้อจำกัดนี้ และทำให้นุ่นสามารถใช้งานในรูปแบบใหม่ได้จริง”
ความก้าวหน้าสำคัญของงานวิจัย คือ การพัฒนาเทคนิคทำให้นุ่นยึดเกาะกันเองได้โดยไม่ใช้กาว ผ่านกระบวนการละลายผนังเซลล์บางส่วนให้เกิดคุณสมบัติกาวธรรมชาติ (Self-adhesive) ส่งผลให้เส้นใยรวมตัวเป็นแผ่นได้อย่างมีเสถียรภาพ พร้อมทั้งใช้เทคโนโลยีปรับสภาพผิว (Surface Modification) เพื่อเพิ่มคุณสมบัติเฉพาะทางให้เหมาะกับการใช้งานแต่ละประเภท
ผลิตภัณฑ์ต้นแบบที่พัฒนาขึ้น สะท้อนให้เห็นถึงการต่อยอดเชิงอุตสาหกรรมอย่างชัดเจน ตั้งแต่ “แผ่นนุ่นทำความสะอาดผิวหน้า” ที่เคลือบสารซิงค์อะซิเตตเพื่อยับยั้งแบคทีเรีย เหมาะกับผู้มีผิวแพ้ง่าย และยังคว้ารางวัลจากเวที Cosmetic Victory Valley ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ไปจนถึง “แผ่นนุ่นดูดซับน้ำมันในครัวเรือน” ที่ช่วยลดการใช้น้ำและสารเคมี และ “แผ่นนุ่นทนไฟ” ที่ลดควันและเขม่าจากการประกอบอาหาร
ขณะเดียวกันแผ่นนุ่นกรองอากาศและฆ่าเชื้อโรค ยังถูกพัฒนาเพื่อต่อยอดเป็นวัสดุหน้ากากอนามัย โดยเฉพาะสำหรับกลุ่มเด็กที่มีข้อจำกัดด้านโครงสร้างใบหน้า เช่น เด็กปากแหว่งเพดานโหว่ สะท้อนการนำงานวิจัยไปเชื่อมโยงกับมิติทางสังคมและสุขภาพ
มากไปกว่านั้น งานวิจัยนี้ยังเชื่อมโยงกับประเด็นสิ่งแวดล้อมและการฟื้นฟูระบบนิเวศ โดยเฉพาะในพื้นที่ป่าเสื่อมโทรม เช่น จังหวัดน่าน ผ่านแนวคิดการส่งเสริม “ป่านุ่น” แทนพืชเศรษฐกิจเชิงเดี่ยวอย่างยูคาลิปตัส เนื่องจากนุ่นเป็นพืชโตเร็ว ปลูกง่าย ไม่ต้องพึ่งสารเคมี มีระบบรากช่วยยึดหน้าดิน และให้ผลผลิตต่อเนื่องทุกปี
ในอดีตประเทศไทยเคยเป็นผู้ส่งออกใยนุ่นอันดับหนึ่งของโลก และปัจจุบันยังมีความต้องการในตลาดต่างประเทศ เช่น ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และฝรั่งเศส ซึ่งหากสามารถยกระดับนุ่นสู่การเป็นวัสดุนวัตกรรมได้ ก็จะช่วยปลุกอุตสาหกรรมเดิมให้กลับมามีมูลค่าอีกครั้ง
“ผู้บริโภคยุคใหม่ให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น การใช้วัสดุย่อยสลายได้แทนเส้นใยสังเคราะห์ เช่น โพลีเอสเตอร์ หรือไนลอน ที่ก่อปัญหาไมโครพลาสติก จึงเป็นทิศทางสำคัญ งานวิจัยนี้จึงตอบโจทย์ทั้งด้านประสิทธิภาพ ความยั่งยืน และการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ ยิ่งใช้มาก ก็ยิ่งกระตุ้นการปลูกนุ่น และช่วยฟื้นระบบนิเวศ”
ในวันที่โลกกำลังมองหาวัสดุทางเลือก “ใยนุ่นไทย” อาจไม่ใช่แค่ของเก่าในความทรงจำอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็นหนึ่งในคำตอบของอนาคต ที่เชื่อมโยงเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และนวัตกรรมเข้าไว้ด้วยกันอย่างลงตัว
ปัญหาปลาหมอคางดำ สร้างความปวดหัวให้แก่ชาวประมงอย่างมากเพราะเป็นสัตว์ต่างถิ่นที่ปรับตัวได้เก่ง สามารถอยู่ได้ในแหล่งน้ำทุกประเภท สามารถแพร่พันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว กำจัดเท่าไหร่ก็ไม่หมดไม่สิ้น ในรายการ เปลี่ยนมุมคิด สถานีโทรทัศน์รัฐสภา วันที่ 25 พฤษภาคม 2569 เวลา 20.15 น.คุณธวัช สุระบาล ประธานคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา กล่าวตอนหนึ่งว่า ปัญหาปลาหมอคางดำไม่ควร “หาคนผิด” เพราะมีหลายปัจจัยไม่รู้ว่ามาจากอะไร กรณีปัญหาการลักลอบนำเข้าสัตว์ต่างถิ่นรวมทั้งประเด็นความรับผิดชอบคงต้องรอฟังข้อเท็จจริงจากกระบวนการศาล ทุกวันนี้ หลายพื้นที่ประสบปัญหาเรื่องคุณภาพน้ำอยู่แล้ว จำเป็นต้องจัดการทั้งระบบนิเวศ ไม่ใช่มองแค่ปัญหาปัญหาหมอคางดำเพียงอย่างเดียว ปัญหาเฉพาะหน้าที่ต้องเร่งเดินหน้าจัดการก็คือ ช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ รวมทั้งควบคุมการแพร่ระบาด ลดประชากรปลา ผ่านโมเดล “จับ-ลด-ใช้ประโยชน์” พร้อมเปลี่ยนมุมมอง หมอคางดำ จากวายร้ายเป็นทรัพยากร ที่สามารถ นำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายทั้ง อาหารคน อาหารสัตว์ อาหารพืช ปลาป่น วัตถุดิบเลี้ยงปูขาว และสินค้าโอท็อป เพื่อสร้างห่วงโซ่เศรษฐกิจใหม่ให้ชุมชน
การเลี้ยงไก่นอกจากเรื่องของอาหารที่ต้องใส่ใจเป็นพิเศษแล้ว การป้องกันโรคต่างๆ โดยไม่ใช้ยาปฏิชีวนะเป็นอีกหนึ่งสิ่งที่ต้องใส่ใจ ซึ่งพืชสมุนไพรเป็นอีกหนึ่งตัวเลือกที่เกษตรกรในหลายพื้นที่นำมาผสมกับอาหารให้ไก่กิน เพราะนอกจากจะหาง่ายแล้ว ยังเป็นตัวช่วยแบบประหยัดต้นทุนให้กับเกษตรกร วันนี้จะพามารู้จักกับพืชสมุนไพร 5 ชนิด ที่นิยมนำมาผสมอาหารให้กับไก่ที่เลี้ยงกิน มีดังนี้ ฟ้าทะลายโจร เป็นสมุนไพรพื้นบ้านของไทยที่มีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลก ด้วยสรรพคุณทางยาที่หลากหลาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่มีการระบาดของโรคติดเชื้อต่างๆ เช่น โควิด-19 ทำให้ฟ้าทะลายโจรกลายเป็นสมุนไพรที่ได้รับความสนใจและถูกนำมาศึกษาอย่างแพร่หลาย ลักษณะของฟ้าทะลายโจร การนำฟ้าทะลายโจรมาใช้กับไก่นั้นเป็นที่นิยมในหมู่เกษตรกรและผู้เลี้ยงไก่ เนื่องจากมีสรรพคุณทางยาที่หลากหลายและสามารถช่วยป้องกันโรคในไก่ได้หลายชนิด สรรพคุณของฟ้าทะลายโจรเมื่อใช้กับไก่ ต้านเชื้อแบคทีเรียช่วยป้องกันและรักษาโรคที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย เช่น โรคท้องเสีย ต้านการอักเสบช่วยลดอาการอักเสบในระบบทางเดินอาหารและระบบหายใจ เสริมสร้างภูมิคุ้มกันช่วยให้ไก่แข็งแรงและต้า
“ถั่วแระญี่ปุ่น” คือถั่วเหลืองฝักสด เป็นพืชล้มลุก มีทรงพุ่ม ผลเป็นฝัก มีลักษณะทรงแบน ยาวรี โค้งงอเล็กน้อย มีขนอ่อนๆ ฝักมีสีเขียว ฝักจะนูนขึ้น มีเมล็ดโตเรียงกันอยู่ข้างใน เมล็ดไม่แก่ไม่อ่อนเกินไป เมล็ดสีเขียว มีรสชาติหวานมันกว่าเมล็ดใหญ่กว่า นุ่มกว่า มีถิ่นกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น ต่อมาได้มีปลูกกันมากในหลายประเทศทั่วโลก ญี่ปุ่น จีน และเกาหลี มีประวัติการบริโภคถั่วเหลืองในระยะฝักไม่อ่อนและไม่แก่เกินไป ชาวญี่ปุ่นนิยมรับประทานถั่วแระเป็นกับแกล้มเบียร์ หรืออาหารว่างเกือบทุกครัวเรือน จึงมีการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ถั่วเหลืองให้มีฝักและเมล็ดใหญ่กว่าถั่วเหลืองธรรมดา 2 เท่า เมล็ดนุ่ม รสชาติหวานมัน ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์สำหรับบริโภคฝักสดเพียงอย่างเดียว และมีความพยายามปลูกถั่วแระส่งตลาดตลอดทั้งปี ซึ่งความต้องการบริโภคถั่วแระญี่ปุ่น หรือถั่วเหลืองฝักสด (Vegetable Soybean) ของชาวญี่ปุ่น ประมาณปีละ 150,000 ตัน แต่สามารถผลิตภายในประเทศได้เพียง 100,000-110,000 ตัน จึงต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ถั่วแระญี่ปุ่นเป็นพืชโปรตีนสูง (ถั่วแระญี่ปุ่น มีโปรตีน 12.7% ถั่วฝักยาว มีโปรตีน 2.4%) รสชาติอร่อย สามารถนำไปประกอบอาหา
สมาพันธ์ปศุสัตว์และเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย ผนึกพันธมิตร 4 สมาคมด้านปศุสัตว์ แจงเหตุผลต้องนำเข้าข้าวโพดสหรัฐฯ ช่วยลดต้นทุนภาคปศุสัตว์ ลด PM 2.5 ย้ำไม่กระทบเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดในประเทศ ส่วนประเด็น GMO มีมาตรฐานใช้ทั่วโลกกว่า 30 ปี ไม่กระทบสุขภาพ สมาพันธ์ปศุสัตว์และเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย พร้อมพันธมิตร 4 สมาคมในภาคอุตสาหกรรมปศุสัตว์และประมง ร่วมแถลงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากสหรัฐอเมริกา ภายใต้กรอบองค์การการค้าโลก (WTO) เพื่อสร้างความเข้าใจต่อสาธารณะ นายพรศิลป์ พัชรินทร์ตนะกุล นายกสมาคมผู้ผลิตอาหารสัตว์ไทย และเลขาธิการสมาพันธ์ปศุสัตว์และเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย กล่าวว่า การนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากสหรัฐอเมริกามีความจำเป็นด้วยเหตุผล 2 ประการ 1. เพื่อบรรเทาผลกระทบภาษีของสหรัฐฯ แม้ปัจจุบันศาลฎีกาสหรัฐฯ มีคำวินิจฉัยให้ยกเลิกมาตรการภาษีนำเข้าทั่วโลก แต่ยังเป็นภัยคุกคามอยู่เนื่องจากสหรัฐฯ ใช้อำนาจตามมาตรา 122 แห่งกฎหมายการค้าปี 1974 ประกาศจัดเก็บภาษีนำเข้าทั่วโลกในอัตรา 10% และเก็บสูงสุดได้ถึง 15% ไทยจึงมีความจำเป็นต้องเจรจาเปิดตลาดกับสหรัฐอเมริกาอย่างต่อเนื่อง 2. ภาคปศุสัตว์
