เนื่องในวันอาหารปลอดภัยโลก (World Food Safety Day 2026) ประเด็นเรื่อง “อาหารปลอดภัย” ยิ่งมีความสำคัญมากยิ่งขึ้น เพราะทุกวันนี้โลกกำลังเผชิญกับความท้าทายด้านความมั่นคงทางอาหารอย่างต่อเนื่อง ทั้งจากความเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ โรคและแมลงศัตรูพืชที่รุนแรงขึ้น ต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น ไปจนถึงปริมาณผลผลิตที่ลดลงและราคาสินค้าเกษตรที่ไม่แน่นอน
ความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ล้วนส่งผลกระทบโดยตรงต่อเกษตรกร ซึ่งถือเป็นต้นทางสำคัญของระบบอาหารโลก และทำให้เกษตรกรยุคใหม่ต้องปรับตัวมากกว่าที่เคย ทั้งการเรียนรู้เทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ การวางแผนจัดการแปลงเพาะปลูกอย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงการปรับรูปแบบการเพาะปลูกให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่และความถนัดของแต่ละคน ในขณะเดียวกัน ความตระหนักเรื่องเกษตรปลอดภัยและอาหารปลอดภัยก็เพิ่มมากขึ้น ทั้งในกลุ่มเกษตรกร ผู้บริโภค และภาคส่วนต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับห่วงโซ่อาหาร
ปัจจุบัน เกษตรกรจำนวนมากจึงเริ่มหันมาให้ความสำคัญกับการใช้ผลิตภัณฑ์สารอารักขาพืชอย่างถูกต้องและปลอดภัย ตั้งแต่การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐาน การปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด การใช้ในปริมาณที่เหมาะสม การเรียนรู้เรื่องการจัดการสารอย่างรับผิดชอบ รวมถึงการเว้นระยะก่อนการเก็บเกี่ยวอย่างถูกต้อง เพื่อช่วยลดความเสี่ยงของสารตกค้าง และสร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภค ตลอดจนการทำเกษตรตามมาตรฐาน GAP (Good Agricultural Practices) เพื่อช่วยยกระดับคุณภาพผลผลิต สร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภค และเพิ่มโอกาสทางการตลาดในระยะยาว
นอกจากนี้ เทคโนโลยีทางการเกษตรยังเข้ามามีบทบาทสำคัญในการช่วยให้เกษตรกรสามารถปรับตัวได้ดีขึ้น ไม่ว่าจะเป็น ระบบวิเคราะห์สภาพอากาศ การจัดการน้ำ การใช้โดรนในการเกษตร เทคโนโลยีการเกษตรแบบแม่นยำ (Precision Agriculture) หรือ เครื่องมือดิจิทัลที่ช่วยวางแผนการเพาะปลูกและบริหารจัดการศัตรูพืชอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งช่วยลดการใช้ทรัพยากรเกินความจำเป็น และช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตควบคู่ไปกับการดูแลความปลอดภัยของอาหาร
ในฐานะบริษัทผู้นำด้านวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมด้านการเกษตร ซินเจนทาให้ความสำคัญกับการสนับสนุนเกษตรกรไทยผ่านทั้งนวัตกรรม เทคโนโลยี และการถ่ายทอดองค์ความรู้อย่างต่อเนื่อง เพื่อช่วยให้เกษตรกรสามารถรับมือกับความท้าทายที่เปลี่ยนแปลงไป พร้อมยกระดับการผลิตอาหารให้มีคุณภาพ ปลอดภัย และยั่งยืน
ที่ผ่านมา ซินเจนทาได้จัดอบรมและถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการใช้ผลิตภัณฑ์สารอารักขาพืชอย่างถูกต้องและปลอดภัยให้แก่เกษตรกรทั่วประเทศ ผ่านทางโครงการ เพาะดี กินดี และความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐ พันธมิตรในภาคการเกษตร และชุมชนท้องถิ่น เพื่อส่งเสริมแนวทางการทำเกษตรปลอดภัยและการผลิตอาหารอย่างยั่งยืน รวมถึงการผลักดันแนวทางการใช้ผลิตภัณฑ์อย่างถูกต้องและรับผิดชอบ ผ่านการให้ความรู้ด้านการใช้สารอย่างปลอดภัย รวมถึงการส่งเสริมแนวทาง “กฏทอง 5ช.” เพื่อช่วยสร้างความเข้าใจเรื่องการใช้ผลิตภัณฑ์สารอารักขาพืชอย่างเหมาะสม ตั้งแต่การเลือกใช้ การสวมอุปกรณ์ป้องกัน การผสมและฉีดพ่นอย่างถูกวิธี ไปจนถึงการจัดการหลังใช้งานอย่างปลอดภัย
นางสาววรรณภร วัฒนาเกษมสัตย์ ผู้อำนวยการฝ่ายความยั่งยืนและบรรษัทสัมพันธ์ บริษัท ซินเจนทา ครอป โปรเทคชั่น จำกัด กล่าวว่า “ในวันความปลอดภัยอาหารโลก เราไม่ได้พูดถึงเพียงมาตรฐานการผลิตอาหาร แต่กำลังพูดถึงรากฐานสำคัญของความมั่นคงทางอาหารในระยะยาว ซินเจนทาจึงเดินหน้าโครงการ ‘เพาะดี กินดี’ เพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรผลิตพืชตามมาตรฐาน GAP พร้อมสร้างความเข้าใจเรื่องการใช้ผลิตภัณฑ์อย่างถูกต้องและปลอดภัย เพื่อช่วยยกระดับคุณภาพผลผลิต สร้างความเชื่อมั่นให้ผู้บริโภค และสนับสนุนระบบอาหารที่ปลอดภัยและยั่งยืนมากขึ้น เราเชื่อว่าอาหารที่ปลอดภัย เริ่มต้นจากการทำการเกษตรที่ดี และความมั่นคงทางอาหารที่แท้จริงจะเกิดขึ้นได้ เมื่อเกษตรกรมีคุณภาพชีวิตที่ดี ผู้บริโภคมีความมั่นใจ และสิ่งแวดล้อมได้รับการดูแลอย่างสมดุล”
ด้าน นางสาวสุรัชนี ตันตระกูล ผู้อำนวยการกลุ่มถ่ายทอดเทคโนโลยี สำนักงานวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 1 จังหวัดเชียงใหม่ กล่าวว่า “ปัจจุบัน ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับเรื่องอาหารปลอดภัยมากขึ้น ทำให้มาตรฐานการผลิตทางการเกษตรมีความสำคัญอย่างมาก โดยเฉพาะมาตรฐาน GAP ซึ่งเป็นแนวทางที่ช่วยให้เกษตรกรสามารถผลิตพืชผลที่มีคุณภาพและปลอดภัย ตั้งแต่กระบวนการเพาะปลูก การจัดการแปลง การใช้สารอย่างเหมาะสม ไปจนถึงการเก็บเกี่ยวและขนส่ง นอกจากช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคแล้ว มาตรฐาน GAP ยังช่วยเพิ่มโอกาสทางการตลาดเพื่อส่งเสริมประเทศไทยให้กลายเป็นครัวของโลก และสนับสนุนให้เกษตรกรสามารถพัฒนาคุณภาพการผลิตได้อย่างยั่งยืนในระยะยาว”
ท่ามกลางความท้าทายด้านอาหารที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง “อาหารปลอดภัย” จึงไม่ใช่หน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นความร่วมมือของทุกภาคส่วน ตั้งแต่เกษตรกร ภาครัฐ ภาคเอกชน ไปจนถึงผู้บริโภค เพราะท้ายที่สุด ทุกมื้ออาหารที่ปลอดภัย ล้วนเริ่มต้นจากความใส่ใจตั้งแต่วันแรกในแปลงเพาะปลูก
เกี่ยวกับซินเจนทา ครอป โปรเทคชั่น
ซินเจนทา ครอป โปรเทคชั่น เป็นผู้นำด้านนวัตกรรมทางการเกษตร โดยนำเสนอเทคโนโลยีและโซลูชั่นที่ล้ำหน้าด้านการกสิกรรมที่ช่วยให้เกษตรกรสามารถทำการเพาะปลูกพืชอย่างมีประสิทธิผลและยั่งยืน เรานำเสนอนวัตกรรมชั้นนำด้านโซลูชั่นอารักขาพืชเพื่อสุขภาพพืชและดิน ตลอดจนดิจิทัลโซลูชั่นที่ช่วยให้เกษตรกรมีทางเลือกอันหลากหลายมากยิ่งขึ้น เรามีพนักงานกว่า 18,300 คน ที่ทำหน้าที่พัฒนาภาคการเกษตรในกว่า 90 ประเทศทั่วโลก ซินเจนทา ครอป โปรเทคชั่น มีสำนักงานใหญ่ในเมืองบาเซิล ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และเป็นส่วนหนึ่งของ ซินเจนทา กรุ๊ป
นนทบุรีอาจเป็นจังหวัดเล็กที่หลายคนจดจำผ่านภาพเมืองขยายตัว คอนโดมิเนียม และย่านเศรษฐกิจรอบกรุงเทพมหานคร แต่ภายใต้ภาพของเมืองใหญ่ที่เติบโตอย่างรวดเร็ว ยังมีอีกด้านหนึ่งที่หยั่งรากลึกอยู่กับวิถีเกษตรกรรม โดยเฉพาะสวนผลไม้ยกร่องที่หล่อเลี้ยงเป็นพื้นที่สีเขียวและสร้างอัตลักษณ์ให้จังหวัดมาอย่างยาวนาน ท่ามกลางแรงกดดันจากการขยายตัวของเมือง เกษตรกรรมนนทบุรีจึงไม่ใช่เรื่องของพื้นที่จำนวนมากอีกต่อไป แต่คือการสร้างคุณค่าและมูลค่าให้กับพื้นที่ที่เหลืออยู่ ในวันที่ที่ดินทุกตารางวากลายเป็นทรัพย์สินราคาแพง การรักษาพื้นที่เกษตรเอาไว้จึงไม่ใช่เพียงเรื่องเศรษฐกิจ แต่คือการรักษาภูมิปัญญา วิถีชีวิต และของดีประจำถิ่นที่สืบทอดมาหลายชั่วอายุคน อย่างเช่น “ทุเรียนนนท์” ที่ไม่ได้เป็นเพียงผลไม้ราคาแพง หากแต่เป็นผลผลิตที่สะท้อนความละเอียดอ่อนของธรรมชาติ ความประณีตของชาวสวน และระบบนิเวศเฉพาะถิ่นที่หาไม่ได้จากที่อื่น คุณนิพิจ พินิจผล เกษตรจังหวัดนนทบุรี เปิดเผยว่า นนทบุรีมีพื้นที่รวมประมาณ 1,000,000 ไร่ แต่พื้นที่ที่ใช้ทำการเกษตรจริงมีเพียงราว 10% หรือประมาณ 99,901 ไร่เท่านั้น ภายในพื้นที่ดังกล่าวมีเกษตรกรประมาณ 10,0
การเลี้ยงไก่นอกจากเรื่องของอาหารที่ต้องใส่ใจเป็นพิเศษแล้ว การป้องกันโรคต่างๆ โดยไม่ใช้ยาปฏิชีวนะเป็นอีกหนึ่งสิ่งที่ต้องใส่ใจ ซึ่งพืชสมุนไพรเป็นอีกหนึ่งตัวเลือกที่เกษตรกรในหลายพื้นที่นำมาผสมกับอาหารให้ไก่กิน เพราะนอกจากจะหาง่ายแล้ว ยังเป็นตัวช่วยแบบประหยัดต้นทุนให้กับเกษตรกร วันนี้จะพามารู้จักกับพืชสมุนไพร 5 ชนิด ที่นิยมนำมาผสมอาหารให้กับไก่ที่เลี้ยงกิน มีดังนี้ ฟ้าทะลายโจร เป็นสมุนไพรพื้นบ้านของไทยที่มีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลก ด้วยสรรพคุณทางยาที่หลากหลาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่มีการระบาดของโรคติดเชื้อต่างๆ เช่น โควิด-19 ทำให้ฟ้าทะลายโจรกลายเป็นสมุนไพรที่ได้รับความสนใจและถูกนำมาศึกษาอย่างแพร่หลาย ลักษณะของฟ้าทะลายโจร การนำฟ้าทะลายโจรมาใช้กับไก่นั้นเป็นที่นิยมในหมู่เกษตรกรและผู้เลี้ยงไก่ เนื่องจากมีสรรพคุณทางยาที่หลากหลายและสามารถช่วยป้องกันโรคในไก่ได้หลายชนิด สรรพคุณของฟ้าทะลายโจรเมื่อใช้กับไก่ ต้านเชื้อแบคทีเรียช่วยป้องกันและรักษาโรคที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย เช่น โรคท้องเสีย ต้านการอักเสบช่วยลดอาการอักเสบในระบบทางเดินอาหารและระบบหายใจ เสริมสร้างภูมิคุ้มกันช่วยให้ไก่แข็งแรงและต้า
ปัญหาปลาหมอคางดำ สร้างความปวดหัวให้แก่ชาวประมงอย่างมากเพราะเป็นสัตว์ต่างถิ่นที่ปรับตัวได้เก่ง สามารถอยู่ได้ในแหล่งน้ำทุกประเภท สามารถแพร่พันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว กำจัดเท่าไหร่ก็ไม่หมดไม่สิ้น ในรายการ เปลี่ยนมุมคิด สถานีโทรทัศน์รัฐสภา วันที่ 25 พฤษภาคม 2569 เวลา 20.15 น.คุณธวัช สุระบาล ประธานคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา กล่าวตอนหนึ่งว่า ปัญหาปลาหมอคางดำไม่ควร “หาคนผิด” เพราะมีหลายปัจจัยไม่รู้ว่ามาจากอะไร กรณีปัญหาการลักลอบนำเข้าสัตว์ต่างถิ่นรวมทั้งประเด็นความรับผิดชอบคงต้องรอฟังข้อเท็จจริงจากกระบวนการศาล ทุกวันนี้ หลายพื้นที่ประสบปัญหาเรื่องคุณภาพน้ำอยู่แล้ว จำเป็นต้องจัดการทั้งระบบนิเวศ ไม่ใช่มองแค่ปัญหาปัญหาหมอคางดำเพียงอย่างเดียว ปัญหาเฉพาะหน้าที่ต้องเร่งเดินหน้าจัดการก็คือ ช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ รวมทั้งควบคุมการแพร่ระบาด ลดประชากรปลา ผ่านโมเดล “จับ-ลด-ใช้ประโยชน์” พร้อมเปลี่ยนมุมมอง หมอคางดำ จากวายร้ายเป็นทรัพยากร ที่สามารถ นำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายทั้ง อาหารคน อาหารสัตว์ อาหารพืช ปลาป่น วัตถุดิบเลี้ยงปูขาว และสินค้าโอท็อป เพื่อสร้างห่วงโซ่เศรษฐกิจใหม่ให้ชุมชน
“ถั่วแระญี่ปุ่น” คือถั่วเหลืองฝักสด เป็นพืชล้มลุก มีทรงพุ่ม ผลเป็นฝัก มีลักษณะทรงแบน ยาวรี โค้งงอเล็กน้อย มีขนอ่อนๆ ฝักมีสีเขียว ฝักจะนูนขึ้น มีเมล็ดโตเรียงกันอยู่ข้างใน เมล็ดไม่แก่ไม่อ่อนเกินไป เมล็ดสีเขียว มีรสชาติหวานมันกว่าเมล็ดใหญ่กว่า นุ่มกว่า มีถิ่นกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น ต่อมาได้มีปลูกกันมากในหลายประเทศทั่วโลก ญี่ปุ่น จีน และเกาหลี มีประวัติการบริโภคถั่วเหลืองในระยะฝักไม่อ่อนและไม่แก่เกินไป ชาวญี่ปุ่นนิยมรับประทานถั่วแระเป็นกับแกล้มเบียร์ หรืออาหารว่างเกือบทุกครัวเรือน จึงมีการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ถั่วเหลืองให้มีฝักและเมล็ดใหญ่กว่าถั่วเหลืองธรรมดา 2 เท่า เมล็ดนุ่ม รสชาติหวานมัน ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์สำหรับบริโภคฝักสดเพียงอย่างเดียว และมีความพยายามปลูกถั่วแระส่งตลาดตลอดทั้งปี ซึ่งความต้องการบริโภคถั่วแระญี่ปุ่น หรือถั่วเหลืองฝักสด (Vegetable Soybean) ของชาวญี่ปุ่น ประมาณปีละ 150,000 ตัน แต่สามารถผลิตภายในประเทศได้เพียง 100,000-110,000 ตัน จึงต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ถั่วแระญี่ปุ่นเป็นพืชโปรตีนสูง (ถั่วแระญี่ปุ่น มีโปรตีน 12.7% ถั่วฝักยาว มีโปรตีน 2.4%) รสชาติอร่อย สามารถนำไปประกอบอาหา
