วันที่ 4 มิถุนายน 2569 ดร.ปิ่นสักก์ สุรัสวดี อธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (อทช.) พร้อมด้วย นายอุกกฤต สตภูมินทร์ รองอธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง รวมทั้งผู้แทนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้เข้าร่วมประชุมกับคณะกรรมาธิการการป้องกันและบรรเทาผลกระทบจากภัยธรรมชาติและสาธารณภัย โดยมี นายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ ประธานคณะกรรมาธิการฯ เป็นประธานการประชุม เพื่อพิจารณาการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำและผลกระทบต่อเกษตรกร การประมงพื้นบ้าน และระบบนิเวศ ณ ห้องประชุมกรรมาธิการ N 405 ชั้น 4 อาคารรัฐสภา
ดร.ปิ่นสักก์ ร่วมให้ข้อมูลด้านวิชาการเกี่ยวกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ ผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติ ความหลากหลายทางชีวภาพ สัตว์น้ำท้องถิ่น และระบบนิเวศทางน้ำ ตลอดจนผลการดำเนินงานในการเฝ้าระวัง ติดตาม และประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม รวมถึงแนวทางการควบคุม ป้องกัน และลดผลกระทบจากชนิดพันธุ์ต่างถิ่นรุกราน เพื่อสนับสนุนการกำหนดมาตรการบริหารจัดการปัญหาอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ
ดร.ปิ่นสักก์ กล่าวว่า ทช. ใช้ระยะเวลากว่า 2 ปี ศึกษาการแพร่กระจายของปลาหมอคางดำในระบบนิเวศทางทะเล เพราะห่วงกังวลว่า ปลาหมอคางดำจะขุดคุ้ยตะกอนดิน ส่งผลกระทบแหล่งหญ้าทะเล แนวประการัง ความสมบูรณ์สัตว์น้ำวัยอ่อนและสัตว์ทะเลหายาก จากการลงพื้นที่พบการแพร่กระจายในคลองปากแม่น้ำ ส่วนแนวปะการังไม่พบการแพร่กระจาย ส่วนโซนแหล่งหญ้าทะเลพบ ปลาหมอคางดำในช่วงน้ำลง และพบบางช่วงในโซนอ่าวที่เป็นระบบปิด เช่น คุ้งกระเบน ฯลฯ
“ทช. ได้ติดตามปัญหาผลกระทบปลาหมอคางดำ ทั้งลงพื้นที่สำรวจและทำแบบสอบถามกับเกษตรกรเครือข่าย นำมาประกอบการพิจารณาผลกระทบทั้งด้านทฤษฎีและความเป็นไปได้ หลังจากติดตามข้อมูลต่อเนื่องกว่า 2 ปี ยังไม่พบความเสียหายต่อทะเล ส่วนเรื่องป่าชายเลนยังพิสูจน์ไม่ได้ว่ามีความเสียหายเพราะมีน้ำขึ้นน้ำลงอยู่ตลอด ความหลากหลายทางชีวภาพมันเท่าเดิม ไม่ใช่ ทช. ไม่ใส่ใจทะเล แต่เราทำตามหลักวิชาการเท่านั้นเอง จึงไม่สามารถฟ้องร้องและใช้ ม.97 ในการดำเนินการได้ในขณะนี้” ดร.ปิ่นสักก์กล่าว
กรณี นายเทวฤทธิ์ มณีฉาย สว. ได้ตั้งกระทู้ถาม นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในที่ประชุมวุฒิสภา เรื่องการประเมินความเสียหายปลาหมอคางดำ ในด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อเป็นฐานคำนวณมูลค่าความเสียหายตาม พ.ร.บ.สิ่งแวดล้อมมาตรา 97 นั้น ทช. ขอชี้แจงว่า แหล่งหญ้าทะเลในพื้นที่อ่าวคุ้งกระเบน มีความอุดมสมบูรณ์มากขึ้น จากเดิมมีแค่ 2,000 ไร่ เพิ่มเป็น 2,400 ไร่ และไม่มีการแพร่กระจายของปลาหมอคางดำลงในทะเล อย่างไรก็ตาม ทช. ยังคงเฝ้าระวังต่อเนื่องเพื่อปกป้องระบบนิเวศทางทะเล สว.เทวฤทธิ์ได้เสนอแนะให้ ทช. ศึกษาเพิ่มเติ่มเรื่องระบบนิเวศหาดโคลน ซึ่ง ทช. จะเร่งดำเนินการต่อไป
นอกจากนี้ รมว.สุชาติ ได้มอบหมายให้สำนักนโยบายและแผน เร่งพิจารณายกร่าง พ.ร.บ.ความหลากหลายทางชีวภาพ รวมทั้งนำเสนอเป็นมาตรการเชิงป้องกัน กรณีสัตว์ต่างถิ่นรุกรานต่างๆ คาดว่าจะได้ข้อสรุปภายในเดือนมิถุนายนนี้ นอกจากนี้ ทช. มีการบูรณาการทำงานร่วมกับกรมประมงเพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลเชิงกฎหมาย และร่วมกันพิจารณาแนวทางการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศในระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว ตลอดจนการบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการติดตามสถานการณ์และป้องกันการเกิดปัญหาชนิดพันธุ์ต่างถิ่นรุกรานซ้ำในอนาคต
ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2569 คณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา ได้จัดสัมมนาเรื่อง มิติใหม่แห่งการบริหารจัดการปลาหมอคางดำ : สู่การใช้ประโยชน์และเพิ่มมูลค่า นายอุกกฤตได้ให้ข้อมูลต่อที่ประชุมว่า ปัจจุบัน ทช. ได้ติดตามสถานการณ์การแพร่กระจายของปลาหมอคางดำในพื้นที่ชายฝั่งทะเลของประเทศไทย โดยจากการสำรวจและเก็บข้อมูลร่วมกับเครือข่ายชุมชนชายฝั่งและผู้ทรงคุณวุฒิ พบการกระจายตัวปลาหมอคางดำในหลายพื้นที่ อาทิ จังหวัดระยอง จังหวัดจันทบุรี จังหวัดสมุทรสาคร จังหวัดชุมพร และจังหวัดนครศรีธรรมราช ขณะที่พื้นที่ทะเลสาบสงขลาตอนล่าง แม้ปัจจุบันยังไม่พบการแพร่กระจาย แต่พบในพื้นที่ใกล้เคียง จึงมีการติดตามเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่อง
ทช. ดำเนินงานบริหารจัดการปลาหมอคางดำ ซึ่งเป็นชนิดพันธุ์ต่างถิ่น ภายใต้แนวทางการควบคุมและติดตามผลกระทบต่อระบบนิเวศตามหลักวิชาการโดยการดำเนินการต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เป็นส่วนหนึ่งของแนวทางการบริหารจัดการเพื่อลดผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มิใช่การส่งเสริมหรือสนับสนุนการเพาะเลี้ยงและขยายพันธุ์เพิ่มเติมแต่อย่างใด พร้อมทั้งบูรณาการความร่วมมือกับทุกภาคส่วนในการเฝ้าระวัง ติดตาม และประเมินผลกระทบต่อระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่งอย่างต่อเนื่อง เพื่อรักษาความสมดุลของทรัพยากรธรรมชาติให้เกิดความยั่งยืนต่อไป
ปัญหาหมอกควันและฝุ่น PM2.5 จากการเผาเศษวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรในภาคเหนือ กำลังถูกยกระดับจากมาตรการรณรงค์ “งดเผา” ไปสู่โมเดลเศรษฐกิจใหม่ที่ทำให้เกษตรกรเห็นผลตอบแทนเป็นรูปธรรม ผ่านการเปลี่ยนฟางข้าว ตอซัง และเศษวัสดุเหลือทิ้งให้กลายเป็นสินค้า พลังงานทดแทน และรายได้ใหม่ของชุมชน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จับมือกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม หรือ อว. เดินหน้าโครงการ “เหนือสานสร้าง เลิกเผา เป๋าตุง” ปักหมุดจังหวัดเชียงรายเป็นพื้นที่ขยายผล พร้อมทำข้อตกลงรับซื้อเศษวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรจากภาคเอกชนแล้วกว่า 20 ล้านบาท ตั้งเป้าสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจรวมกว่า 3,000 ล้านบาทภายใน 5 ปี ขณะที่ ARDA ใช้งานวิจัยเปลี่ยนฟางข้าวเป็นชีวมวลอัดเม็ด ลดพื้นที่เผากว่า 2,000 ไร่ เพิ่มรายได้สุทธิเกษตรกรสูงสุด 49% และเชื่อมต่อสู่ตลาดอุตสาหกรรมพลังงานสะอาด “ปิยะรัฐชย์” เปิดโครงการเชียงราย เปลี่ยนเศษวัสดุเกษตรเป็นรายได้ นางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ลงพื้นที่ ณ โรงเรียนภาษาจีนเล่าฟู่ ตำบลป่าตึง อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย พร้อมด้วย ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวั
ต้นยางนา พบได้ทั่วไปในประเทศไทย ซึ่งยืนยันได้จากชื่อหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ ที่มีคำว่า “ยาง” มีอยู่ในทุกภาคของประเทศ เช่น อำเภอท่ายาง ท่าสองยาง ยางตลาด และยางชุมน้อย เป็นต้น และยางนา ไม้มีค่าคู่เมืองไทยมาช้านาน ความสำคัญแต่โบราณ ยาง หรือยางนา คือต้นยางที่ให้น้ำมันยางแก่คนไทยในรุ่นโบราณอย่างเป็นล่ำเป็นสัน รวมทั้งยังเป็นต้นไม้ที่คนไทยรุ่นเก่า ท่านได้นำมาใช้ประโยชน์ในการก่อสร้างบ้านเรือนเป็นที่อยู่อาศัยเป็นลำดับรองลงมาจากไม้สัก เป็นต้นไม้ที่ขึ้นได้ดีในทุกภาคของประเทศไทย โดยเฉพาะในเขตป่าดิบใกล้ๆ ลำห้วย ลำธาร ปัจจุบัน ปริมาณไม้ยางนาในประเทศลดลงมาก เนื่องจากการบุกรุกทำลายป่า เพื่อใช้ประโยชน์ที่ดินสำหรับการเกษตร โดยเฉพาะพื้นที่อุดมสมบูรณ์ใกล้ๆ แหล่งน้ำที่มีไม้ยางนาขึ้นอยู่ จะเป็นที่ต้องการเพื่อการเพาะปลูกมาก การเจาะโคนไม้ยางเพื่อเอาน้ำมันยาง โดยใช้ไฟสุมและเผา ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำลายแหล่งพันธุกรรมไม้ยางนา จึงควรที่มีการอนุรักษ์และส่งเสริมการปลูกกันต่อไป ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ลำต้น ไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ สูง 40-50 เมตร ลำต้นเปลาตรง เปลือกหนา เรียบ สีเทาหรือเทาปนขาว โคนต้นมักเป็นพูสูงขึ้นมาเล็กน้อย ข
ปลาหมอคางดำ (Blackchin Tilapia) เป็นปลาต่างถิ่นที่เข้ามาในประเทศไทยและแพร่ระบาดในหลายจังหวัด ก่อให้เกิดผลกระทบต่อระบบนิเวศและสัตว์น้ำท้องถิ่น กรมประมงรายงานว่า ณ ปี 2568 พบการแพร่ระบาดใน 17 จังหวัด และได้ดำเนินการกำจัดไปแล้วกว่า 7.2 ล้านกิโลกรัม ตามแผนปฏิบัติการแก้ไขปัญหาการแพร่ระบาด พ.ศ. 2567–2570 แม้จะเป็นปลาต่างถิ่น แต่เป็นปลาที่บริโภคได้ หลายฝ่ายมองถึงโอกาสในการใช้ประโยชน์จากปลาหมอคางดำเพื่อเป็นพลังขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ด้วยการนำปลาหมอคางดำมาแปรรูป มาพัฒนาและวิจัยเป็นนวัตกรรมในด้านต่างๆ คุณค่าทางโภชนาการ งานวิจัยและข้อมูลจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรีพบว่า ก้างปลาหมอคางดำสามารถสกัดเป็นแคลเซียมบริสุทธิ์ ใช้เป็นอาหารเสริมสำหรับผู้สูงอายุและผู้ป่วยทางกระดูก เพราะมีโปรตีนสูง เช่น เนื้อปลาสุก 30 กรัมให้โปรตีนประมาณ 7 กรัม ทั้งยังมีไขมันต่ำ หากเทียบกับปลาน้ำจืดบางชนิด เช่น ปลานิล ปลาช่อน หากรับประทานในปริมาณเท่าๆ กัน จึงเหมาะสำหรับผู้ที่ดูแลน้ำหนัก ส่วนก้างก็อุดมด้วยแคลเซียมและฟอสฟอรัส ปรุงเป็นอาหารหลากหลายเมนู ในช่วงที่ผ่านมาหลายชุมชน เช่น จ.สมุทรปราการ จ.เพชรบุรี มีการจัดกิจกรรม “ล
“ผมล้างหนี้ 10 ล้านได้ เพราะรายได้จากฟาร์มเห็ดนี่แหละ เห็ดเป็นพืชเศรษฐกิจที่สร้างอาชีพและทำเงินดีมาก” เรื่องเล่าจากประสบการณ์ตรงของ คุณศักดิ์ชัย พลชัย เจ้าของสวนเห็ดตระการ อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี เห็ด พืชเศรษฐกิจทำเงิน คุณศักดิ์ชัยเล่าให้ฟังว่า ผมเป็นคนนครปฐมทำไร่ทำนาเป็นหลัก ต่อมาหันมาทำฟาร์มเห็ด สร้างรายได้เป็นกอบเป็นกำ จึงนำผลกำไรจากธุรกิจฟาร์มเห็ดไปต่อยอดธุรกิจหลายอย่าง ลงทุนทำธุรกิจใหม่ด้วยความไม่ชำนาญ ทำให้ธุรกิจล้มเหลว มีภาระหนี้สินก้อนโตถึง 10 ล้านบาทในปี 2539 จึงตัดสินใจย้ายถิ่น มาทำมาหากินที่จังหวัดอุบลราชธานี ด้วยเงินทุนติดกระเป๋า 500 บาทกับรถเก๋งเก่าๆ 1 คัน คุณศักดิ์ชัยใช้เงินทุนหลักร้อยทำธุรกิจซื้อมาขายไป สะสมผลกำไรไปเรื่อยๆ ช่วงปี 2541-2542 ตัดสินใจทำธุรกิจฟาร์มเห็ดอีกครั้งโดยใช้พื้นที่เล็กๆ ข้างบ้านเป็นโรงเรือนเพาะเห็ดนางฟ้า เห็ดนางรม จำนวน 1,000 ก้อน ขายเห็ดในชุมชนรอบบ้านเป็นหลัก ต่อมาเพิ่มสินค้าตัวใหม่คือ เห็ดขอนขาว ฟาร์มแห่งนี้ขายเห็ดสดคุณภาพดี เป็นที่ต้องการของตลาด กิจการก้าวหน้า มีรายได้หลักแสนในระยะเวลา 4-5 ปีต่อมา ทุกวันนี้ สวนเห็ดตระการดำเนินธุรกิจแ
