“นมโรงเรียน”ถือเป็นผลิตภัณฑ์ในตำนานของสหกรณ์โคนมพัทลุง จำกัด อ.เมือง จ.พัทลุง ที่เด็กนักเรียนโรงเรียนจังหวัดพัทลุงและจังหวัดใกล้เคียงรู้จักมักคุ้นกันเป็นอย่างดีและเติบโตมาด้วยนมถุงพาสเจอร์ไรส์ผลิตจากนมโคแท้ 100% ภายใต้แบรนด์”นมพัทลุง”
“นมพัทลุงส่งตรงความสดใหม่ถึงมือคุณทุกวัน” สโลแกนหลักของผลิตภัณฑ์และคำขวัญยอดฮิตที่สื่อถึงคุณภาพ “นมโคสดแท้100% อร่อยคุณภาพดีมีประโยชน์” รวมถึงแนวคิด “นมคุณภาพดีจากวัวอารมณ์ดีคนดื่มแฮปปี้”
จากนมโรงเรียนต่อยอดมาเป็นผลิตภัณฑ์อย่างหลากหลายในปัจจุบัน แต่ก็ยังใช้แบรนด์เดิมก็คือ “นมพัทลุง” ซึ่งเป็นแบรนด์ท้องถิ่นที่รู้จักกันดีในพื้นที่ภาคใต้ตอนล่าง เนื่องจากมีเพียงสหกรณ์โคนมแห่งเดียวในภาคใต้ที่ผลิตผลิตภัณฑ์แปรรูปจากนมโค
นายสถาพร ชูแสวง ผู้จัดการสหกรณ์โคนมพัทลุง จำกัด กล่าวว่า นมพัทลุงเป็นอีกหนึ่งความภูมิใจของคนพัทลุงที่ดำเนินกิจการมากว่า 30 ปี โดยเริ่มจากเกษตรกรกลุ่มเล็ก ๆ ที่รวมตัวกันเลี้ยงโคนม โดยการสนับสนุนของสภาจังหวัดหรือองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) ในปัจจุบัน ก่อนจัดตั้งเป็นสหกรณ์โคนมพัทลุง จำกัด ในปี 2535 หรือกว่า 30 ปีมาแล้ว ปัจจุบันสหกรณ์โคนมพัทลุง มีผลิตภัณฑ์ออกมาอย่างหลากหลายเพื่อตอบสนองผู้บริโภค ไม่ว่าจะนมต้ม นมสดพร้อมดื่ม ไอศกรีม โดยมีผลิตภัณฑหลักคือนมพาสเจอร์ไรส์ และนมยูเอชที ซึ่งนมพาสเจอร์ไรส์นั้น ปัจจุบันมี 7 รสชาติ ได้แก่ รสหวาน รสช็อคโกแลต รสสตอเบอร์รี่ รสกาแฟ รสส้ม และรสสับปะรด ส่วนนมยูเอชที มี 2 รสชาติ ได้แก่ รสจืดกับรสช็อคโกแลต และแบบพร่องมันเนย รสจืด
“อาชีพเลี้ยงโคนมในจังหวัดพัทลุงเริ่มขึ้นปี 2528 เป็นการแก้ปัญหาความยากจนในจังหวัดพัทลุง ซึ่งทางสภาจังหวัดพัทลุงหรืออบจ.ในปัจจุบันมีแนวคิดแจกโคนมให้เกษตรกรเลี้ยงคนละ 2 ตัวก่อนเพื่อแก้ปัญหาความยากจนแล้วพัฒนามาเรื่อย พอปี 2531 ก็จดทะเบียนเป็นสหกรณ์โคนมพัทลุง จำกัด ตั้งอยู่ที่สามแยกท่ามิหรำ ต.ท่ามิหรำ อ.เมืองพัทลุง
นายสถาพรย้อนอดีตที่มาของสหกรณ์ฯ โดยในระยะแรกสหกรณ์ฯ ผลิตภัณฑ์นมโรงเรียนเป็นช่องทางการตลาดหลักสร้างรายได้หล่อเลี้ยงสหกรณ์ฯ เมื่อกิจการเริ่มเติบโตขึ้นก็ได้ย้ายที่ทำการใหม่ในปี 2542 มาอยู่ที่ ต.นาท่อมริมถนนสายพัทลุง-ตรัง ห่างจากที่ทำการเดิมประมาณ 20 กิโลเมตร พร้อมติดตั้งโรงงานแปรรูปขนาดใหญ่ มีกำลังการผลิต 80 ตันต่อวันเพื่อรองรับการเติบโตของตลาดนมในพื้นที่ภาคใต้
“ในปัจจุบันเรามีโรงงานยูเอชทีและพาสเจอร์ไรส์ โรงงานยูเอชทีสนับสนุนโดยงบไทยเข้มแข็ง”
นายสถาพรระบุ
ปัจจุบันสหกรณ์โคนมพัทลุง จำกัด มีสมาชิกจำนวน 64 ราย มีโคนมอยู่ในความดูแลกว่า 1,000 ตัว ผลิตน้ำนมดิบส่งสหกรณ์ปริมาณเฉลี่ย 9 ตันต่อวัน ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักในการผลิตนมพาสเจอร์ไรส์และยูเอชทีในโครงการนมโรงเรียน ซึ่งรับผิดชอบพื้นที่ 5 จังหวัดภาคใต้ตอนล่าง ได้แก่ พัทลุง สงขลา ยะลา ปัตตานีและนราธิวาส ส่วนที่เหลือเป็นนมพาณิชย์ และผลิตภัณฑ์อื่น อาทิ ดริ้งกิ้งโยเกิร์ต ไอศกรีม นมต้มส่งร้านนมในตัวเมืองพัทลุงและพื้นที่ใกล้เคียง โดยทุกผลิตภัณฑ์จะใช้แบรนด์ “นมพัทลุง”
ผู้จัดการสหกรณ์ฯคนเดิมยังกล่าวถึงการช่วยเหลือเครือข่ายสหกรณ์โคนมด้วยกัน โดยการรับซื้อน้ำนมดิบส่วนเกินจากสหกรณ์โคนมไทย-เดนมาร์คอ่าวน้อย จำกัด จ.ประจวบคีรีขันธ์ ในการปริมาณ 3.5 ตันต่อวันเพื่อมาผลิตนมโรงเรียน ซึ่งเป็นสหกรณ์ในเครือข่ายได้ดำเนินการมาหลายปีแล้ว ไม่ใช่เพิ่งเกิดขึ้นตอนมีปัญหานมล้นตลาด
“ของเราอยู่ที่ 9 ตันต่อวัน รับมาจากประจวบฯอีกวันละเกือบ 25 ตันต่อวัน เพราะไม่เช่นนั้นมันจะไม่สมดุลกัน ส่วนหนึ่งเหลือ อีกส่วนขาดเราเอามาเติมเต็มดีกว่า รับมาเกือบ 25 ตันต่อวัน ใช้กับนมโรงเรียนทั้งหมด ไม่เช่นนั้นเดินเครื่องไปก็ไม่คุ้ม เพราะโรงงานมีกำลังผลิตสูงสุด 80 ตันต่อวันนมพาสเจอร์ไรส์ นมยูเอชทีขั้นต่ำ
28 ตันต่อวัน สองภาคส่วนผลิตเฉลี่ย 100 ตันต่อวัน” นายสถาพรเผย
ในส่วนการสนับสนุนกรมส่งเสริมสหกรณ์นั้น ผู้จัดการสหกรณ์ฯกล่าวว่าที่ผ่านมาทางสำนักงานสหกรณ์จังหวัดพัทลุงได้ส่งเจ้าหน้าที่มาดูแลอย่างต่อเนื่อง พร้อมให้การสนับสนุนในทุกเรื่อง ซึ่งที่ผ่านมาสนับสนุนอุปกรณ์การตลาด โดยได้เครื่องบรรจุผลิตภัณฑ์ รถบรรทุกน้ำนมดิบและโรงเก็บผลิตภัณฑ์นม ล่าสุดได้รับสนับสนุนเครื่องบรรจุนมถุง มูลค่า 2.8 ล้านบาท
“ปีนี้ได้ขอรถโฟคลิฟไป 1 ตัว แต่ยังไม่ได้” นายสถาพรเผย พร้อมกล่าวถึงอนาคตอาชีพการเลี้ยงโคนมของสมาชิกสหกรณ์ว่าเริ่มลดลงเรื่อย ๆ เนื่องจากคนรุ่นใหม่ไม่อยากสานต่ออาชีพดังกล่าว ขณะที่คนรุ่นเก่าอายุมากขึ้น โดยพวกเขามองว่าเหนื่อยและไม่มีเวลาอยู่กับโคในทุก ๆ วัน จึงค่อนข้างน่าเป็นห่วงอาชีพเลี้ยงโคนมในจังหวัดพัทลุงในระยะยาว
“นมพัทลุง”ผลิตจากนมโคแท้100% อีกแบรนด์ท้องถิ่นนมสหกรณ์ที่อยู่คู่กับจ.พัทลุงมาอย่างยาวนาน เพื่อตอบสนองความต้องการผู้บริโภคภาคใต้ตอนล่าง สนใจผลิตภัณฑ์โทร.074-671593-4,09-3583-8061
ในแต่ละวัน หลายบ้านต้องหุงข้าว และสิ่งที่มักถูกเททิ้งไปพร้อมกับน้ำล้างข้าวก็คือ “น้ำซาวข้าว” ทั้งที่ของเหลือจากครัวชนิดนี้ยังสามารถนำมาใช้ประโยชน์ต่อได้ โดยเฉพาะคนที่ปลูกต้นไม้ ทำสวน หรือทำเกษตรแบบพึ่งพาตัวเอง น้ำซาวข้าวมีสารอินทรีย์บางส่วนที่หลุดออกมาจากเมล็ดข้าว เช่น แป้งและสารอาหารในปริมาณเล็กน้อย ซึ่งสามารถเป็นแหล่งอาหารของจุลินทรีย์บางกลุ่ม เมื่อนำมาหมักอย่างเหมาะสม จึงเกิดเป็นน้ำหมักที่สามารถนำไปใช้ร่วมกับการดูแลสวน ช่วยเพิ่มอินทรียวัตถุและส่งเสริมกิจกรรมของจุลินทรีย์ในดิน วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านชวนมาทำ “จุลินทรีย์น้ำซาวข้าว” สูตรง่ายๆ ใช้วัตถุดิบไม่กี่อย่าง เหมาะสำหรับคนที่ปลูกผักสวนครัว ไม้ผล หรือไม้ประดับที่ต้องการนำวัสดุเหลือใช้กลับมาใช้ให้เกิดประโยชน์ หัวใจสำคัญจึงไม่ได้อยู่ที่การนำ “น้ำซาวข้าว” ไปรดต้นไม้โดยตรงเพียงอย่างเดียว แต่คือการนำมาใช้เป็นวัตถุดิบในการหมัก เพื่อให้เกิดผลิตภัณฑ์หมักที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการดูแลแปลงปลูก วัตถุดิบ หมายเหตุ: หากต้องการทำในปริมาณมาก สามารถเพิ่มสัดส่วนวัตถุดิบตามอัตราส่วนเดิมได้ วิธีทำ ขั้นตอนที่ 1 เตรียมน้ำซาวข้าว นำน้ำที่ได้จากการซาวข้
ในยุคที่เกษตรกรเริ่มหันมาปลูกพืชแบบปลอดสารพิษมากขึ้น สมุนไพรพื้นบ้าน กลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยลดการใช้สารเคมี หนึ่งในสมุนไพรที่ได้รับความสนใจอย่างมาก คือ “หนอนตายหยาก” ซึ่งมีสรรพคุณโดดเด่นในการ ป้องกันและกำจัดศัตรูพืช โดยเฉพาะหนอนและแมลงต่างๆ ได้ผลดีแถมปลอดภัยกับคนและสิ่งแวดล้อม รู้จักกับ “หนอนตายหยาก” หนอนตายหยาก (ชื่อวิทยาศาสตร์: Derris elliptica) เป็นไม้เลื้อยที่พบได้ทั่วไปในป่าเบญจพรรณของไทย มีชื่อเรียกในแต่ละท้องถิ่นแตกต่างกัน เช่น “กำลังช้างเผือก”, “เครือเขาหนัง”, หรือ “บงตายหยาก” นิยมใช้รากและเถ้าเป็นส่วนผสมหลักในการทำยากำจัดแมลง จุดเด่นอยู่ที่สาร โรติโนน (Rotenone) ที่มีอยู่ในรากและเปลือกลำต้น ซึ่งเป็นสารธรรมชาติที่ออกฤทธิ์ในการทำลายระบบประสาทของแมลง ทำให้แมลงหยุดกิน หยุดเคลื่อนไหว และตายในที่สุด สรรพคุณในการป้องกันและกำจัดศัตรูพืช โดยไม่ทำอันตรายต่อพืชหรือผู้บริโภค จึงเหมาะกับเกษตรอินทรีย์หรือผู้ที่ต้องการลดการใช้สารเคมีในสวนของตน หนอนตายหยากสามารถใช้ไล่และฆ่าแมลงศัตรูพืชได้หลายชนิด เช่น วิธีการทำน้ำหมักสมุนไพรหนอนตายหยาก ส่วนผสม วิธีทำ วิธีใช้เจือจางน้ำหมัก 100 ซีซี ต่อน
ลำไยเป็นพืชเศรษฐกิจที่สร้างงานสร้างเงิน สร้างรายได้ให้กับเกษตรเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะพื้นที่ปลูกลำไยในภาคเหนือ ในช่วงปลายเดือนกรกฎาคมนี้เกษตรกรกำลังเก็บเกี่ยวผลผลิตลำไยในฤดูอยู่ เป็นช่วงที่ลำไยติดผลและเจริญเติบโตตามธรรมชาติ ให้ผลผลิตปริมาณมากที่สุดในรอบปี เปิดตลาดพรีออเดอร์ลำไยลำพูน จังหวัดลำพูน เป็นแหล่งปลูกลำไยสำคัญของภาคเหนือ ซึ่งปี 2569 มีจำนวนเกษตรกรผู้ปลูกลำไย จำนวน 53,386 ราย ผ่านการรับรองมาตรฐาน GAP 16,110 ราย ด้านพื้นที่ปลูก เนื้อที่ยืนต้น 361,227 ไร่ ให้ผลผลิต 356, 687 ไร่ แบ่งเป็นลำไยในฤดู 258,404 ไร่ และลำไยนอกฤดู 98,283 ไร่ มีการรวมกลุ่มแปลงใหญ่ลำไยจังหวัดลำพูน จำนวน 60 แปลง มีเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ 3,131 ราย พื้นที่ 19,088.75 ไร่ สำนักงานเกษตรจังหวัดลำพูนสำรวจผลผลิตลำไยของจังหวัดลำพูน ในปี 2569 คาดว่ามีปริมาณลำไยทั้งสิ้น 227,871 ตันสด แปรรูปอยู่ที่ 18,019 ตันสด คิดเป็นร้อยละ 79 แยกเป็นน้ำสกัดลำไยเข้มข้น ลำไยกระป๋อง ลำไยคว้านเมล็ด และแปรรูปอบแห้ง ส่วนการบริโภคสดอยู่ที่ 47,852 ตันสด คิดเป็นร้อยละ 21 แยกเป็นตลาดในประเทศปริมาณ ร้อยละ 6 และตลาดส่งออกร้อยละ 15 สำหรับลำไยสด ในป
ทุกครั้งที่เกษตรกรปลูกมันสำปะหลัง สิ่งที่หลายคนคาดหวังคือผลผลิตที่ดี หัวใหญ่ เปอร์เซ็นต์แป้งสูง และขายได้ราคา แต่สิ่งที่หลายคนอาจมองข้ามคือ “ต้นพันธุ์” ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของความสำเร็จทั้งหมด เพราะหากเริ่มต้นด้วยต้นพันธุ์ที่มีโรคติดมา แม้จะดูแลแปลงอย่างดีเพียงใด ผลผลิตก็อาจไม่เป็นไปตามที่หวัง โดยเฉพาะปัญหาโรคใบด่างมันสำปะหลัง ที่กลายเป็นความท้าทายสำคัญของเกษตรกรไทยในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เพื่อทำความเข้าใจว่าเหตุใด “ต้นพันธุ์สะอาด” จึงเป็นหัวใจสำคัญของการปลูกมันสำปะหลัง คุณกุลชาต นาคจันทึก นักวิชาการเกษตรชำนาญการ ผู้รับผิดชอบงานด้านปรับปรุงพันธุ์ เก็บรักษาเชื้อพันธุกรรม และเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อมันสำปะหลัง ศูนย์วิจัยพืชไร่ จังหวัดระยอง ได้อธิบายตั้งแต่สาเหตุของโรคใบด่าง ไปจนถึงกระบวนการผลิตต้นพันธุ์ด้วยเทคโนโลยีเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ที่กำลังเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือสำคัญในการยกระดับการผลิตมันสำปะหลังของไทย โรคใบด่างรักษาไม่ได้ ต้นพันธุ์สะอาดจึงสำคัญ คุณกุลชาต อธิบายว่า ปัญหาโรคใบด่างเกิดจากเชื้อไวรัส ซึ่งแตกต่างจากโรคพืชทั่วไป เพราะไม่สามารถรักษาด้วยวิธีทางสรีรวิทยาได้ เนื่องจากเชื้อไวรัสแฝงต
