Featured พืชทำเงิน เกษตรรอบด้าน

“ บุญนาค ” กล้วยหอมทองพันธุ์ใหม่ ต้นเตี้ย ให้ผลไว ปลูกระยะชิดได้ รสชาติหวานละมุน

กล้วยหอมทองมีลำต้นเทียมที่อวบน้ำและใบขนาดใหญ่ จึงหักโค่นหรือล้มง่ายเมื่อเจอภัยธรรมชาติ เช่น ลมพายุและฝนตกหนัก โดยเฉพาะต้นที่กำลังออกปลีหรือมีเครือขนาดใหญ่ แม้เกษตรกรจะพยายามใช้ไม้ไผ่ค้ำพยุงต้น และปลูกต้นไม้กันลม แต่ป้องกันไม่ได้ เมื่อเจอลมพายุแรง

ที่ผ่านมา สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์ฯ (วว.)พยายามลดความเสียหาย จากการหักลมเนื่องจากลมพายุด้วยนวัตกรรมกล้วยเตี้ยโดยใช้“สารแพคโคลบิวทราโซล” ควบคุมการเจริญเติบโตของพืช มีต้นทุนผลิตแค่ต้นละ 10 บาท ช่วยให้กล้วยหอมต้นเตี้ยลงจากเดิม 1 เมตร ลดความเสียหายจากพายุได้อย่างดี แต่ยังไม่โดนใจเกษตรกรเท่าที่ควร เพราะลำต้นเตี้ยทำให้ได้ผลผลิตลดลงตามไปด้วย

แปลงปลูกกล้วยหอมทองพันธุ์บุญนาค

“ บุญนาค ” กล้วยหอมทองพันธุ์ใหม่ ต้นเตี้ย

ข่าวดีสำหรับผู้ปลูกกล้วยหอมทอง ล่าสุด สวนเเม่บุญนาค หรือที่รู้จักกันในชื่อ แลปเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ลำปาง ประสบความสำเร็จในการพัฒนากล้วยหอมทองพันธุ์ใหม่ “บุญนาค” ต้นเตี้ย ประมาณ 1.7–2.0 เมตร ออกปลีได้เร็วราว 4 เดือนกว่า ช่วยให้เก็บเกี่ยวและหมุนเวียนรายได้เร็วขึ้น ปลูกระยะชิดได้ 1.5 x 1.5 เมตร เฉลี่ย 711 ต้นต่อไร่เป็นอีกหนึ่งนวัตกรรมทางเลือก ลดความเสียหายจากพายุได้อย่างดี  

"Advertiser"

 เมื่อวันที่ 18 พ.ย. 2569   FB: เกษตรสุข Kaset Sook by Pawin  ของ ผศ.พาวิน มะโนชัย  นักวิชาการด้านไม้ผล ได้ลงพื้นที่ไปติดตามเจาะลึกกล้วยหอมทองพันธุ์ใหม่”บุญนาค” ต้นเตี้ย ทรงพัดในจังหวัดลำปาง

ผศ.พาวิน มะโนชัย  ให้สัมภาษณ์เพิ่มเติมว่า กล้วยหอมทองพันธุ์บุญนาคพัฒนาพันธุ์มาจากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ “กล้วยหอมทองพันธุ์เเขนทอง” ดั่งเดิมที่ลำต้นมีความสูงมาก ภายหลังการคัดเลือกสายพันธุ์จนได้กล้วยต้นเตี้ย ปลูกทดสอบจนได้ผลผลิต เมื่อนำไปตรวจสอบดีเอ็นเอ พบว่ากล้วยพันธุ์นี้มีคุณสมบัติทางกายภาพและให้ผลผลิตคุณภาพดี ไม่แพ้สายพันธุ์ที่ปลูกเชิงการค้าในปัจจุบัน

กล้วยหอมทองพันธุ์บุญนาคมีข้อดีหลายประการคือ 1. ลำต้นเตี้ยและมีความแข็งแรง สามารถลดความเสียหายจากลมพายุได้อย่างดีแล้ว 2.ใบกล้วยเป็นรูปพัด ดังนั้นมุมการรับแสงจึงดีกว่ากล้วยพันธุ์ทั่วไป 3. เนื่องจากเป็นกล้วยต้นเตี้ยเพียงแค่เมตรกว่า ดังนั้นการห่อกล้วยจึงทำได้ง่าย ไม่ต้องใช้บันได  4. ตอบโจทย์เรื่องของต้นทุนการผลิต ปกติกล้วยหอมทั่วไปใช้เวลาปลูก 8-9 เดือน แต่กล้วยพันธุ์นี้ใช้เวลาแค่ 7 เดือนเท่านั้น ใช้เวลาปลูกสั้นลงประมาณ เดือนครึ่งถึงสองเดือน จึงประหยัดต้นทุนการปลูกได้ดี   

“  หากใครอยากทดสอบรสชาติกล้วยหอมทองพันธุ์บุญนาค ต้องอดใจรอจนถึงเดือนมกราคม  กล้วยสุกครบอายุเก็บเกี่ยวพอดี   กล้วยพันธุ์บุญนาค จะได้ผลผลิต 18 กก.ต่อเครือ  ขายได้ในราคา กก.ละ  25 บาท แล้วเขาปลูก ระยะชิดได้ ได้ 700กว่าต้น ผมคูณตัวเลขรายได้ ยังตกใจ แค่ได้ผลผลิตสักครึ่งหนึ่งก็พอแล้ว ตอนนี้เหลือแต่เรื่องการยอมรับด้านการตลาด ฟังอาจารย์ศักดา ที่เขาให้กลุ่มวิสาหกิจทดสอบปลูกป้อนตลาดส่งออกก็มีกระแสตอบรับดีมาก  ผมคิดว่า กล้วยหอมทองพันธุ์บุญนาค น่าจะช่วยพลิกโฉมการส่งออกกล้วยหอมทองไทยได้ในอนาคต  ” ผศ.พาวินกล่าวในที่สุด

ผลงานเด่น สวนเเม่บุญนาค / แลปเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ลำปาง

อนึ่ง สวนเเม่บุญนาค หรือที่รู้จักกันในชื่อ แลปเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ลำปาง ปัจจุบันประสบความสำเร็จในการพัฒนาสายพันธุ์กล้วยหอมทองจำนวน 2 สายพันธุ์ได้แก่  

  1. กล้วยหอมทอง พันธุ์แขนทอง

กล้วยหอมทอง พันธุ์แขนทอง เป็นสายพันธุ์ตั้งต้นที่ถูกพัฒนามาจากกล้วยหอมทองท่ายาง จุดเด่นสำคัญคือ ลำต้นสูงใหญ่ตามลักษณะของกล้วยหอมทองทั่วไป ลักษณะผลใหญ่ ยาว และอวบหนา (ขนาดเท่าแขนเด็ก) รสชาติหวานละมุน เนื้อเหนียวเเน่น หนึบ และมีกลิ่นหอมชัดเจน เปลือกค่อนข้างหนา  เก็บได้นาน และทนทานต่อการขนส่งระยะไกล ส่งออกตลาดต่างประเทศ ไม่สุกระหว่างทางการขนส่ง  ปัจจุบันมีการผลิตเป็นต้นกล้าเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อปลอดโรคจำหน่ายให้กับเกษตรกรทั่วไปแล้ว

กล้วยหอมทอง พันธุ์แขนทอง

2.กล้วยหอมทอง พันธุ์บุญนาค

ส่วนสายพันธุ์ใหม่ล่าสุด คือ กล้วยหอมทอง พันธุ์บุญนาค  เป็นสายพันธุ์ที่พัฒนาต่อยอดมาจากพันธุ์แขนทอง โดยการชักนำให้เกิดความแปรปรวนทางพันธุกรรมในหลอดแก้ว (Somaclonal Variation) และคัดเลือกต้นที่มีลักษณะเด่นเฉพาะตัว คือ ลำต้นเตี้ยมาก สูงเพียง 1.7 – 2.0 เมตร โคนต้นใหญ่ ก้านใบสั้นและตั้งชัน ทรงพัด( Fan-shaped ) ทำให้สามารถปลูกระยะชิดได้ดี  ระยะ 1.5 x 1.5 เมตร ได้จำนวนต้นต่อไร่สูงขึ้น 711 ต้นต่อไร่  ระยะเวลาให้ผลผลิต  ตกเครือและให้ผลผลิตไวกว่าพันธุ์แขนทองประมาณ 1 เดือน  ลักษณะผลยาว 18-20 เซนติเมตร เนื้อแน่นหนึบคล้ายพันธุ์แขนทอง แต่มีกลิ่นหอมแรงมากกว่าพันธุ์แขนทอง   

ข้อจำกัดในการปลูก  เนื่องจากต้นเตี้ยและตกเครือไว หากดูแลไม่ถึง น้ำและปุ๋ยไม่พอ ผลผลิตจะลดลงอย่างมาก ผลลีบ  

สรุปการเปรียบเทียบเชิงเลือกปลูก:

  หากต้องการปลูกเพื่อการค้าในตอนนี้ มีต้นพันธุ์พร้อมปลูก และเน้นการขนส่งง่าย  พันธุ์แขนทอง ตอบโจทย์ที่สุด  หากต้องการกล้วยต้นเตี้ย ปลูกได้จำนวนต้นต่อไร่หนาแน่น ให้ผลผลิตไว และหอมแรงกว่าเดิม  พันธุ์บุญนาค เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจมาก แต่ต้องอดใจรอ สรุปผลวิจัยและเปิดจำหน่ายอย่างเป็นทางการ

จุดเด่น  ต้นเตี้ย ทรงพัด

ด้าน FB: แลปเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ลำปาง ได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ กล้วยหอมทองพันธุ์ใหม่ว่า   กล้วยหอมทองพันธุ์บุญนาคไม่ได้เป็นแค่พันธุ์เตี้ยธรรมดา แต่เป็น “นวัตกรรมการดีไซน์ทรงต้นเชิงวิศวกรรมสรีรวิทยา (Physiological Architecture)” ที่ถูกออกแบบมาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการรับแสงและการจัดการแปลงโดยเฉพาะ

เมื่อพิจารณาจากข้อมูลสำคัญ “สรีรทรงต้นเมื่อเริ่มเป็นสาวและใกล้แทงปลีจะมีรูปทรงก้านใบเรียงตัวคล้ายพัด (Fan-shaped) ต่างจากกล้วยทั่วไปที่เป็นเวียนเกลียว (Spiral-shaped)” หากเป้าหมายคือการทำให้ใบกล้วยทำหน้าที่เหมือน “แผงโซลาร์เซลล์” ที่รับแสงแดดได้เต็มที่ตลอดทั้งวัน (เช้าถึงเย็น) โดยที่แสงแดดส่องถึงพื้นและลมพัดผ่านได้ดีที่สุด เกษตรกรควรวางแผนผังแปลงและทิศทางการหันต้นดังนี้

1. ทิศทางการหันหน้าแผงพัดของต้นกล้วย (Plant Orientation)

• คำแนะนำ: ต้องปลูกให้ระนาบแบนของแผงพัด หันหน้าไปทาง ทิศตะวันออก และ ทิศตะวันตะวันตก

• วิธีปฏิบัติขณะลงปลูก: ในขั้นตอนการปลูกต้นกล้าเนื้อเยื่อ ให้สังเกตทิศทางการเริ่มแตกใบที่เป็นระนาบแบน แล้วจัดวางให้ “หน้าพัดด้านหนึ่งหันตรงไปทางทิศตะวันออก และหน้าพัดอีกด้านหนึ่งหันตรงไปทางทิศตะวันตก”

• ผลลัพธ์ตามหลักสรีรวิทยา:

 • ช่วงเช้า (06.00 – 12.00 น.): ดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออก แผงพัดด้านตะวันออกจะทำหน้าที่เป็นแผงโซลาร์เซลล์รับแสงแดดเต็มหน้าพุ่ม ใบทุกใบในซีกนั้นจะสังเคราะห์แสงได้อย่างหนาแน่นโดยไม่บังกันเอง

 • ช่วงเที่ยง (12.00 – 13.00 น.): แสงแดดจะส่องลงตรงๆ จากด้านบน เนื่องจากก้านใบสั้นตั้งกาง 45 องศา แสงจะส่องทะลุกรอบก้านใบลงไปถึงโคนต้นและพื้นดินด้านล่าง ช่วยฆ่าเชื้อราและลดความอับชื้นที่ผิวหน้าดิน

 • ช่วงบ่าย (13.00 – 18.00 น.): ดวงอาทิตย์อ้อมลงทิศตะวันตก แผงพัดด้านตะวันตกจะรับช่วงต่อในการดักแสงแดดครึ่งวันบ่าย ทำให้ต้นกล้วยสะสมอาหารได้ยาวนานและเสถียรที่สุดตลอดวัน

2. ทิศทางการวางแนวแถวปลูก (Row Direction)

เมื่อเกษตรกรกำหนดทิศทางการหันต้นตามข้อ 1 แล้ว แนวแถวเดิน (ร่องแปลง) ของเกษตรกรจะถูกบังคับให้วิ่งในแนว “ทิศเหนือ – ทิศใต้” (North-South Rows) โดยอัตโนมัติ ซึ่งเป็นทิศทางที่ดีที่สุดในเชิงพาณิชย์

• การจัดการลมและการระบายอากาศ: เมื่อแถววิ่งแนวเหนือ-ใต้ และหน้าพัดกางออกตะวันออก-ตะวันตก แปลว่า “ช่องว่างระหว่างแถว (ร่องแปลง) จะเปิดโล่งในแนวเหนือ-ใต้” ซึ่งโดยทั่วไปลมมรสุมในประเทศไทยจะพัดในแนวทิศตะวันตกเฉียงใต้และตะวันออกเฉียงเหนือ ลมจึงสามารถพัดผ่านร่องแปลงที่โปร่ง (เพราะก้านใบสั้นและไม่เวียนเกลียวมาขวางทาง) ได้อย่างสะดวก อากาศจึงถ่ายเทได้ดี ไม่เกิดสภาวะร้อนชื้นที่เป็นแหล่งสะสมของโรคตายพรายหรือโรคใบจุดจากเชื้อรา

3. แผนผังการจัดวางแปลงเพื่อประสิทธิภาพสูงสุด 711 ต้น/ไร่ (Layout Pattern)

เพื่อให้โมเดล 711 ต้น/ไร่ (ระยะประมาณ 1.5 x 1.5 เมตร) ประสบความสำเร็จและไม่บังแสงกันเอง:

• ให้ปลูกแบบสลับฟันปลา (Triangular Matrix) ในแนว เหนือ-ใต้: แถวที่ 1, แถวที่ 2, แถวที่ 3 ให้วางต้นเยื้องสลับกัน

• ผลลัพธ์: ปลายก้านใบของแผงพัดในแต่ละต้นที่กางออก 45 องศา จะสอดประสานกันในช่องว่างอย่างพอดี (Optimized Canopy Space) โดยไม่ซ้อนทับจนเกิดร่มเงาบังใบล่างของต้นข้างๆ 

ปัจจุบันสวนเเม่บุญนาค ยังไม่ได้เปิดจำหน่ายต้นพันธุ์เป็นการทั่วไป เนื่องจากอยู่ในขั้นตอนการปลูกทดสอบผลผลิตในระบบการปลูกเเบบไว้กอ ปลูกเเบบไม่ไว้กอ  การทดลองปลูกระยะชิด  และอยู่ในกระบวนการยื่นขอจดสิทธิบัตรคุ้มครองพันธุ์พืช ทางสวนจึงแนะนำให้เกษตรกรติดตามผลการทดลองจนเสร็จสิ้นก่อนตัดสินใจจอง   หากใครสนใจกล้วยหอมทองพันธุ์ใหม่ ติดตามข่าวสารเพิ่มเติมได้ทาง FB: แลปเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ลำปาง เบอร์โทร 081 717 9291

Related Posts