Video Content
ดุ๊ก–ภาณุเดช วัฒนสุชาติ อดีตนักแสดงที่หลายคนคุ้นหน้า วันนี้เขาไม่ได้อยู่แค่ในบทบาทบนหน้าจออีกต่อไป แต่กำลังเปิดอีกมุมของตัวเองให้เราได้รู้จักมากขึ้น ในฐานะคนรักงานศิลปะการจัดสวนและการใช้ชีวิตใกล้ชิดธรรมชาติ จากประสบการณ์และแพสชันส่วนตัว “พี่ดุ๊ก” ชวน,kออกแบบพื้นที่สีเขียวให้เป็นมากกว่าสวนสวย ด้วยการมิกซ์แอนด์แมตช์ “ไม้ประดับ” เข้ากับ “พืชผักสวนครัว” อย่างลงตัว สร้างสวนที่ทั้งสวยงาม น่าอยู่ และกินได้จริงในพื้นที่เดียว ไม่เพียงเท่านั้น ยังชี้ให้เห็น “ทิศทางไม้ดอก” ที่ไม่ได้เป็นแค่กระแสชั่วคราว แต่คือโอกาสของเกษตรกรในระยะยาว ไม้ดอกอายุยืน ดูแลง่าย ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์คนเมือง และสอดรับแนวคิดความยั่งยืนอย่างแท้จริง #ดุ๊กภาณุเดช #นักจัดสวน #เปิดบ้านดุ๊กภาณุเดช #ธุรกิจจัดสวน #เทคโนโลยีชาวบ้าน #technologychaoban
ท่ามกลางบรรยากาศอันร่มรื่นของจังหวัดฉะเชิงเทรา มีพื้นที่แห่งหนึ่งที่ไม่ได้เป็นเพียงคาเฟ่สำหรับแวะพักผ่อน แต่ยังเป็นสวนเกษตรที่เกิดจากความตั้งใจของคนในครอบครัว ที่ค่อยๆ ปลูกต้นไม้ทีละต้น วางแผนพื้นที่อย่างพิถีพิถัน และเปลี่ยนที่ดินรกร้างให้กลายเป็นแหล่งอาหารที่สร้างทั้งรายได้และความสุขในเวลาเดียวกัน แนวคิดทั้งหมดเริ่มต้นจากกระดาษ A4 เพียงแผ่นเดียว ที่คนในครอบครัวช่วยกันวางแผนว่าพื้นที่แห่งนี้ควรถูกจัดสรรอย่างไรให้เกิดประโยชน์สูงสุด เดิมพื้นที่มีคูน้ำและร่องสวนผลไม้เก่าอยู่แล้ว จึงนำโครงสร้างเดิมมาปรับใช้ พร้อมตั้งคำถามสำคัญว่า “จะปลูกอะไรให้มีผลผลิตเก็บได้ทุกเดือนตลอดทั้งปี” แนวคิดนี้ช่วยให้สามารถควบคุมคุณภาพได้อย่างเต็มที่ พร้อมตั้งราคาขายได้เอง โดยไม่ต้องพึ่งพาตลาดพ่อค้าคนกลางหรือล้ง
จากคนที่เริ่มต้นด้วยศูนย์ความรู้เกษตร สู่เจ้าของสวนมะพร้าวน้ำหอม GI คุณภาพ ของ คุณโจ–ธราพงษ์ วงศ์วัฒนากิจ เจ้าของสวน Gardener House จ.ราชบุรี 🥥 กับการปั้นโมเดล Smart Farmer ที่ผสานทั้ง “สายพันธุ์แท้–การจัดการสวน–การตลาด” อย่างลงตัว หัวใจความสำเร็จอยู่ที่เข้าใจธรรมชาติ ทั้งการให้น้ำตามฤดูกาล ลดความร้อนในดิน และใช้ชีววิธีคุมศัตรูพืชแทนสารเคมี 100% จนได้มะพร้าวน้ำหอมเกรดพรีเมียม สดจากสวนสู่ขวด และกลายเป็นแรงบันดาลใจให้เกษตรกรรุ่นใหม่ทั่วประเทศ 🌱 อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่ : เปิดสวนเกษตรอินทรีย์ 4.5 ไร่ เรียนรู้ปลูกมะพร้าวน้ำหอม GI ผสาน IoT เพิ่มผลผลิตอย่างมีคุณภา : สวนมะพร้าวติด IoT รดน้ำแม่นยำ ลดต้นทุน 1.2 แสน/ปี ผลผลิตเพิ่มเกือบ 60%
ปลาสลิดดอนกำยานเป็นสินค้าอร่อยที่มีชื่อเสียงมานานกว่า 80 ปี มีบันทึกของกรมประมงว่า อธิบดีประมงท่านหนึ่งติดใจรสชาติความอร่อยของปลาสลิดดอนกำยานจึงได้นำพันธุ์ปลาชนิดนี้ไปเผยแพร่ในพื้นที่อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ ทำให้เกิดการเลี้ยงปลาสลิดเชิงพาณิชย์ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา . ที่มาของชื่อปลาสลิดดอนกำยาน มาจากชื่อคลองดอนกำยาน ที่ไหลผ่าน 8 อำเภอในจังหวัดสุพรรณบุรี ได้แก่ อำเภอเมือง ศรีประจันต์ สามชุก เดิมบางนางบวช ดอนเจดีย์ บางปลาม้า สองพี่น้อง และอู่ทอง โซนนี้ปลาสลิดชุกชุมมาก เนื่องจากเป็นพื้นที่ลุ่มต่ำ มักประสบปัญหาน้ำท่วมขังนาน ทำให้ต้นกำยานหรืออบเชยเถาที่ขึ้นอยู่ทั่วไป เกิดการเน่าเปื่อย เมื่อปลาสลิดมากินรากกำยาน ซึ่งเป็นส่วนที่หอม ทำให้ปลาสลิดดอนกำยาน มีรสชาติหอมอร่อย ถือเป็นอัตลักษณ์ที่โดดเด่นไม่เหมือนใคร จึงได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ลำดับที่ 2 ของจังหวัดสุพรรณบุรี ต่อจากแห้วสุพรรณ . ปัจจุบัน ชุมชนประมงท้องถิ่น – บ้านดูธรรม สุพรรณบุรี ภายใต้การนำของประธานกลุ่มฯ คุณอริสา เยือกเย็น หรือ “ครูทม” นับเป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องการผลิตแปรรูปปลาสลิดดอนกำยาน
“อร่าม ทรงสวยรูป” อดีตช่างภาพรางวัลพูลิตเซอร์ วัย 63 ปี ผันตัวเองเป็นชาวนาตามรอยบรรพบุรุษ ทำนาอินทรีย์บนเนื้อที่ 10 ไร่ ที่อำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา ในชื่อ “ออฟฟิศชาวนา” มุ่งอนุรักษ์สายพันธุ์ “ข้าวปะกาอัมปึล” และ “ข้าวพญาลืมแกง” โดยนำภูมิปัญญาชาวบ้านมาประยุกต์ใช้สืบสานพันธุ์ข้าวพื้นบ้านอีสานให้เติบโตอย่างยั่งยืน พร้อมปลูกพืชผักอินทรีย์แบบผสมผสาน ส่งขายที่ตลาดจริงใจ Farmer’s Market ใน Tops Food Hall และ K Village Farmers’ Market สร้างรายได้ตลอดทั้งปี ผู้สนใจสามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลการทำเกษตรอินทรีย์กับลุงอร่าม ทรงสวยรูป ได้ที่ วิสาหกิจชุมชนออฟฟิศชาวนาคนกระโทก “ครอบครัวเอิร์ทเซฟ (Earthsafe)” ตั้งอยู่บ้านเลขที่ 258 หมู่ที่ 9 บ้านโนนสะอาด ตำบลท่าเยี่ยม อำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา โทร. 081-911-2607 หรือติดตามข้อมูลได้ทาง FB : ออฟฟิศ ชาวนา BY ลุงอร่าม Moja rice
บ้านดอนศาลเจ้า จ.สุพรรณบุรี ชุมชนที่เกษตรกรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตร (เชิงเดี่ยว) ปลูกอ้อย มัน ข้าวโพด และพริก แต่ละปีชาวบ้านต้องลุ้นว่าจะได้ผลผลิตและราคามากน้อยอย่างไร แต่หลังจากที่คนในชุมชนหันมาเดินตาม “หลักเศรษฐกิจพอเพียง” ปรับวิถีการทำเกษตรเพื่อบริโภค เหลือจึงนำไปขาย เน้นปลูกพืชหลากหลาย โดยยึดหลักของ”เกษตรอินทรีย์” ทำให้วันนี้ชุมชนยกระดับเป็นชุมชนอยู่ดีมีสุขได้อย่างแท้จริง ติดตามเรื่องราวและความสำเร็จได้ในสารคดีเสียงจากแผ่นดิน#6 – EP.11 ตอน : ผักอินทรีย์บ้านดอนศาลเจ้าพืชเสริมแต่สร้างรายได้หลัก
จากสัตว์ที่คนในชุมชนไม่ยอมรับ เพราะด้วยกลิ่นฉี่ที่เหม็น ส่งผลทำให้อาชีพการเลี้ยงแพะบ้านเขาจรเข้ ไม่ได้รับการยอมรับเท่าที่ควร แต่วันนี้กลับกลายเป็นสัตว์เศรษฐกิจที่เนื้อหอมมากที่สุดของชุมชนตอนนี้ ติดตามเรื่องราวและความสำเร็จของการรวมกลุ่มผู้เลี้ยงแพะบ้านเขาจระเข้ได้ในสารคดีเสียงจากแผ่นดิน#6 – EP.10 ตอน : “แพะบ้านเขาจรเข้” เลี้ยงลดต้นทุน เน้นอาหารธรรมชาติ
ผศ.อิทธิพล ศรีเสาวลักษณ์ ผู้ประสานงานการศึกษานโยบายที่ดิน สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) ได้กล่าวเสริมว่า คณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (คทช.) จะคอยบูรณาการงานต่างๆที่เกี่ยวกับที่ดินทั้งหมดไว้ในที่เดียวกันการที่มีทิศทางแน่นอนมันจะทำให้ในอนาคตการบริหารจัดการที่ดินของประเทศเป็นไปในรูปแบบเดียวกัน มีทิศทางแน่นอน มีเป้าหมายเดียวกัน ทั้งนี้ ทุกคนที่อยู่ในประเทศไทยใช้ที่ดินควรต้องได้รับการแก้ไขปัญหา ปัญหาที่มีอยู่ถ้าส่งผ่านไปที่ คทช.ก็จะเป็นกลไกหนึ่งที่สามารถช่วยแก้ไขปัญหาได้ “คนส่วนใหญ่ของประเทศทั่วทุกจังหวัด เดือดร้อนสามารถส่งปัญหาให้กับสภาเกษตรกรฯสะท้อนปัญหาขึ้นมาให้ภาครัฐ อย่างน้อยที่สุดก็จะมีทิศทางตอบสนองต่อปัญหา แทนที่จะให้ คทช.พิจารณาไปโดยไม่มีฐานข้อมูล ไม่มีจุดร่วมของการตัดสินใจ ถ้าระบุปัญหาชัดเจนและไม่เข้าข้างตัวเองก็จะเป็นเรื่องที่ คทช.พิจารณาแก้ไขปัญหาในภาพรวมกับสาธารณะ เพราะนอกจากแก้ไขปัญหาให้ภาคเกษตรกรแล้วภาคส่วนอื่นความต้องการเหล่านี้จะต้องเป็นที่ยอมรับได้ด้วย” ผศ.อิทธิพล กล่าว
นายประพัฒน์ ปัญญาชาติรักษ์ ประธานสภาเกษตรกรแห่งชาติ กล่าวว่า ปัญหาปวดใจของพี่น้องเกษตรกรที่สภาเกษตรกรฯสะท้อนขึ้นมาเพื่อให้ภาครัฐจัดการบริหารและแก้ไขให้ตรงจุดมากที่สุด ซึ่งยืดเยื้อยาวนานและเป็นปัญหามาตลอดชีวิตของเกษตรกรคือที่ดินทำกินไม่มีความมั่นคงในการถือครอง ในพื้นที่ชนบทห่างไกลการบริการของภาครัฐเข้าไม่ถึง ด้วยอ้างเหตุผลว่าขาดงบประมาณ ขาดกำลังพล ผลพวงของนโยบายต่างๆจึงไปไม่ถึงเกษตรกร ไม่สามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้ โครงการความช่วยเหลือต่างๆจากภาครัฐมักประกาศว่าที่ดินต้องมีเอกสารสิทธิ์ การบังคับใช้กฎหมายไม่ได้ดูถึงข้อเท็จจริงว่าเกษตรกรเจตนาเพียงแค่ประกอบการยังชีพไม่ได้มีเจตนาบุกรุกหรือเข้าไปทำลายทรัพย์สิน และแต่ละรายมีพื้นที่ทำกินประมาณ คนละ 5-20 ไร่ รัฐควรผ่อนปรนและละเว้น การบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศไทยนั้นปัจจุบันมีกฎหมายหลายฉบับมาก แต่ไม่เป็นเอกภาพและไม่มีกรอบแนวทางในการกำหนดแนวทางการพัฒนา ภารกิจ รวมถึงการทำงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน หากไม่สามารถแก้ปัญหาเหล่านี้ปัญหาความเหลื่อมล้ำก็ยังคงอยู่และจะลุกลามรุนแรงต่อไปและมากขึ้น เมื่อครั้งการประชุม
พื้นที่บ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี เป็นพื้นที่ที่ทำนาเกลือมากที่สุดในประเทศไทย ประมาณ 20,000 กว่าไร่ และบริบทของคนบ้านแหลมที่ยึดอาชีพนาเกลือมายาวนานกว่า 40-50 ปี ที่ผ่านมาเกลือจากนาของเกษตรกรจถูถส่งจำหน่ายไปยังพ่อค้าคนกลางเพื่อนำไปบริหารจัดกระจายไปยังผู้อุปโภค บริโภค ซึ่งบางปีปริมาณเกลือมาก เกษตรกรจะถูกกดราคา ด้วยเห็นนี้ คนในชุมชนจึงรวมกลุ่มกันจัดตั้งกลุ่มเพื่อนำเกลือมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์จำหน่ายเพิ่มมูลค่า ติดตามความสำเร็จของการพัฒนาได้ในสารคดีเสียงจากแผ่นดิน#6 – EP.9 ตอน : “เกลือธรรมชาติ กังหันทอง” มูลค่าจากภูมิปัญญาท้องถิ่น
จังหวัดน่าน ถือเป็นพื้นที่นำร่องที่มูลนิธิปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ เข้าไปสร้างต้นแบบการประยุกต์แนวพระราชดำริเพื่อพัฒนาพื้นที่่ ตั้งแต่ปี 2552 จากการคัดเลือก 3 อำเภอ 20 หมู่บ้าน ในลุ่มน้ำยาว ลุ่มน้ำสบสาย ที่ครอบคลุมพื้นที่การเกษตรกว่า 250,000 ไร่ ด้วยหลักการทำงาน “แก้ปัญหาที่จุดเล็กและทำตามลำดับขั้นตอน” ผ่านมา 10 ปี การพัฒนาพื้นที่ดังกล่าวเกิดองค์ความรู้เชิงบริหารจัดการที่เกิดจากการพัฒนา เกิดรูปแบบบูรณาการแผนงานและงบประมาณร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและองค์กรท้องถิ่น ติดตามความสำเร็จของการพัฒนาได้ในสารคดีเสียงจากแผ่นดิน#6 – EP.8 ตอน : ต้นแบบพื้นที่มูลนิธิปิดทองหลังพระฯ “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” เพิ่มผืนป่า…สร้างอาชีพ
ชุมชนตำบลหนองสาหร่าย อ.พนมทวน จ. กาญจนบุรี ครั้งนึงคนในชุมชนเคยถูกครอบงำจากความเชื่อและค่านิยมที่ผิดๆ จนทำให้เกษตรกรในชุมชนดังกล่าวประสบความล้มเหลวในการทำเกษตรกรรม แต่การลุกขึ้นสู้และริเริ่มแนวคิดของคนในชุมชนกลุ่มเบล็กๆที่อยากจะทำให้ผู้คนในชุมชนให้หลุดพ้นจากวังวนแห่งหนี้สินและความทุกข์ โดยได้น้อมนำปลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวงรัชกาลที่ 9 มาใช้เป็นแนวทางและทิศทางในการดำเนินชีวิตเพื่อการหลุดพ้นหนี้สินต่างๆ ในชุมชน
ทำได้จริง “ก๊าชชีวภาพ – ถ่านอัดแท่ง” พลังงานสะอาดสร้างอาชีพ ต.คำแคน อ.มัญจาคีรี จ.ขอนแก่น ต้นแบบชุมชนพลังงานทางเลือก ใครจะไปคิดว่ามูลสุกร หรือ (ขี้หมู) ที่ส่งกลิ่นเหม็นจะกลายมาเป็นพลังงานสะอาดที่ #ก๊าชชีวภาพ ต่อเข้าชุมชนให้กับครัวเรือนนำไปใช้แทนแก๊ส จากพลังความร่วมมือในการแก้ปัญหาของคนในชุมชน ต.คำแคน อ.มัญจาคีรี จ.ขอนแก่น ที่เดิมก็ประกอบอาชีพทำไร่ ทำนา เกษตรกรเลี้ยงไก่ เลี้ยงเป็ดธรรมดา แต่ต่อมาด้วยบ้านเมืองพัฒนาทำให้มีระบบการเลี้ยงใหญ่ขึ้น เช่น เลี้ยงไก่แบบทั่วไปก็พัฒนาเป็นฟาร์มไก่ขนาดใหญ่ การเลี้ยงหมูก็ขยายเป็นฟาร์มหมูขนาดใหญ่ แต่การเลี้ยงระบบฟาร์มขนาดใหญ่ส่งผลกระทบในพื้นที่การเกษตรรอบข้าง โดยเฉพาะเรื่องกลิ่นของมูลสุกร มูลไก่ ส่งผลกระทบเรื่องระบบระบายน้ำเสียต่างๆ ลงในพื้นที่ใกล้เคียง แม่น้ำลำคลอง ตลอดปลายปีที่ผ่านมาปัญหาถูกร้องเรียนจากคนในชุมชนโดยเป้าหมาย คือ #ปิดฟาร์มหมู ที่อยู่ในพื้นที่ชุมชนลง แต่ด้วยการปิดฟาร์มไม่ใช่ทางออกที่ดีที่สุด เนื่องจากการปิดฟาร์มส่งผลกระทบต่อผู้เพาะเลี้ยง และอีกหลายๆปัจจัยที่ส่งผลเสียงต่อรายได้และอาชีพของคนในชุมชน การร้องเรียนให้ปิดฟาร์มไม่สามารถทำได้
ถั่วดาวอินคา สมุนไพรที่เคยสร้างความเสียหายให้กับชุมชนบ้านกุดตาเพชร วันนี้ยกระดับเป็นพืชสมุนไพรที่นำมาแปรรูปเพิ่มมูลค่า สร้างทั้งเงิน สร้างทั้งงานให้กับคนในชุมชนหลายร้อยครัวเรือน