การเลี้ยงโคนมให้มีต้นทุนต่ำ และเพิ่มน้ำนมวัวอย่างมีประสิทธิภาพ อาศัยหลักการสำคัญ คือ การจัดการอาหาร, การกระตุ้นการผลิตน้ำนม และการดูแลสุขภาพของแม่โค การเพิ่มอาหารที่มีโปรตีนสูงและมีใยอาหารสูงจะช่วยเพิ่มน้ำนมได้ ควบคู่กับการกระตุ้นการรีดน้ำนมให้สม่ำเสมอตามรอบ จะทำให้แม่โคสร้างน้ำนมเพิ่มขึ้น สุดท้าย การจัดการด้านสุขภาพ เช่น การป้องกันการเจ็บป่วย การลดความเครียด และการพักผ่อนให้เพียงพอ จะส่งผลดีต่อประสิทธิภาพการผลิตน้ำนม
ลุงทินกร ศิริสมบัติ ผู้เลี้ยงโคนมในพื้นที่ตำบลป่าเด็ง อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี เจ้าของรางวัลเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ สาขาอาชีพเลี้ยงสัตว์ ประจำปี 2554 มีเทคนิคการเลี้ยงโคนมให้มีต้นทุนต่ำและได้ผลผลิตสูงที่เกิดจากการสะสมประสบการณ์การเลี้ยงโคนมมานานหลายสิบปี
ลุงทินกรปรับเปลี่ยนวิธีการจัดการภายในฟาร์มโคนมมาอย่างต่อเนื่อง สำหรับด้านอาหารสัตว์นั้น จะใช้อาหารหยาบเพื่อลดต้นทุน ทั้งเช่าพื้นที่ปลูกหญ้าเลี้ยงโคนม คือ หญ้ารูซี่ กินนีสีม่วง เพื่อเป็นแหล่งอาหารหยาบคุณภาพดีสำหรับโคนม เน้นอาหารหญ้าสดคุณภาพดีจากแปลงหญ้าที่ปลูก เสริมด้วยกากสับปะรดและอาหารสำเร็จรูป ทั้งพัฒนาการเลี้ยงจนได้ฟาร์มมาตรฐานของกรมปศุสัตว์ และเป็นฟาร์มโคนมต้นแบบสาธิตของจังหวัดเพชรบุรี ที่มีสัดส่วนโครีดนม ไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ของฝูง
ดูแลใส่ใจการเลี้ยงทุกขั้นตอน
ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ลุงทินกรประสบความสำเร็จในอาชีพ เกิดจากการดูแลใส่ใจ พัฒนาการเลี้ยงโคนมตามหลักวิชาการอย่างเป็นระบบมาโดยตลอด มีการปรับปรุงพันธุ์โคนมโดยใช้การผสมเทียม รวมทั้งมีการคัดเลือกแม่โคในฟาร์มโดยเน้นรูปร่างภายนอก เช่น ลักษณะโครงสร้างใหญ่ รูปทรงตรงตามลักษณะประจำสายพันธุ์ รูปทรงเป็นสามเหลี่ยม เส้นเลือดที่เต้านมใหญ่ เต้านมกว้างและระยะเต้านมห่าง คอเล็ก ผิวหนังบาง กีบสวย ถือเป็นลักษณะของโคนมที่แข็งแรงและให้น้ำนมดี นอกจากนี้ ยังมีการนำสายพันธุ์บราวน์สวิสมาทดลองผสมเพื่อพัฒนาสายพันธุ์ของโคนมภายในฟาร์มด้วย
นอกจากนี้ ลุงทินกรยังมุ่งเน้นการเลี้ยงด้วยอาหารหยาบและอาหารข้นคุณภาพดี โดยส่วนของอาหารหยาบนั้นเน้นการใช้หญ้าคุณภาพดี เช่น รูซี่ กินนีสีม่วง โดยจะตัดให้กินในระยะที่เหมาะสม อายุไม่เกิน 45 วัน และฟางแห้งในฤดูแล้ง ส่วนอาหารข้นใช้การผสมจากวัตถุดิบและวัสดุเหลือใช้ราคาถูกที่มีในท้องถิ่นเป็นหลัก เน้นจัดสัดส่วนอาหารที่มีอาหารหยาบหมักและอาหารข้นร่วมด้วย อาทิ มันเส้น สับปะรดหมัก กากถั่วเหลือง กากเบียร์ กระถินป่น รำแป้ง วิตามิน แร่ธาตุรวมสำหรับโครีดนม ลุงทินกรจะให้อาหารแก่แม่โคได้กินเต็มที่ตามต้องการ ก่อนรีดนม 15 นาที ตัวละไม่น้อยกว่า 8-9 กิโลกรัม/ครั้ง วันละ 2 ครั้ง และจัดหาอาหารแร่ธาตุก้อนให้โคได้เลียกินตลอดเวลา
นอกจากนี้ ลุงทินกร ยังมีเทคนิคการจัดการให้ได้น้ำนมสูง ที่เรียกว่า “การระเบิดฐานนม” คือ การเน้นเพิ่มอาหารและยาบำรุงเป็นพิเศษสำหรับแม่โคหลังนมแห้ง 1 เดือน เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับแม่โคก่อนและหลังคลอด อีกทั้งมีการจัดการฝูงโคนมที่จัดสัดส่วนแม่โคให้นมในสัดส่วนที่สูงกว่าแม่โคไม่ให้นม โดยมีสัดส่วนร้อยละ 60 ของแม่โคนมทั้งหมด
ด้านการป้องกันโรค จะเน้นการสุขาภิบาลและการทำวัคซีนเพื่อป้องกันโรคปากและเท้าเปื่อยปีละ 2 ครั้ง พร้อมกับการเจาะเลือดเพื่อตรวจหาโรคบรูเซลโลซีส วัณโรคและพาราทูเบอร์คูโลซีส ปีละครั้ง ถ่ายพยาธิ 21 วัน/ครั้ง รวมทั้งฉีดยาบำรุงร่างกาย โดยดูจากสุขภาพและฉีดหลังคลอด 2 สัปดาห์
ที่สำคัญอีกประการคือ การควบคุมปัญหาโรคเต้านมอักเสบโดยการรีดด้วยมือตาม หลังการรีดด้วยเครื่องทุกครั้ง เน้นความสะอาดในคอกรีดและอุปกรณ์รีดนม หลังรีดนม ให้แม่โคพักในคอกในระยะหนึ่งก่อนปล่อยเพื่อให้รูเต้านมปิดสนิทป้องกันเชื้อโรค
ด้านการจัดการฟาร์ม ลุงทินกรได้พัฒนารูปแบบการจัดการฟาร์มจนได้รับรองให้เป็นฟาร์มมาตรฐานโคนม โดยมีลักษณะแยกโรงเรือนออกเป็นส่วนๆ คือ คอกรีดนม คอกพักโค คอกลูกโค คอกโครุ่น-โคสาว คอกโคสาวท้อง คอกโคพักท้อง ห้องเก็บอาหาร ห้องเก็บวัสดุ ที่เก็บยาเวชภัณฑ์ ที่เก็บอุปกรณ์รีดนม ที่เก็บมูลโค ที่เก็บฟาง/หญ้าเลี้ยงโค เพื่อให้ง่ายต่อการจัดการและเพื่อความเหมาะสมต่อการดูแลป้องกันโรคภายในฟาร์ม
ด้านตลาด ลุงทินกรเป็นสมาชิกสหกรณ์โคนมไทย-เดนมาร์คห้วยสัตว์ใหญ่ จำกัด โดยส่งน้ำนมให้สหกรณ์ วันละ 2 ครั้ง ในช่วงเช้าและบ่าย มีการจัดทำบัญชีรายรับ-รายจ่าย มีปริมาณน้ำนมเฉลี่ยมากกว่า 21 กิโลกรัม/ตัว/วัน มีค่าไขมันนมเฉลี่ยร้อยละ 4 คุณภาพของน้ำนมอยู่ในระดับดีถึงดีมากตลอดปี ทำให้มีผลกำไรดีต่อเนื่อง นอกจากนี้ ยังมีการสร้างเครือข่ายผู้เลี้ยงโคนม ช่วยเหลือ ส่งเสริม สนับสนุนและแก้ไขปัญหาให้แก่เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมที่มีปัญหา รวมทั้งให้ความร่วมมือกับหน่วยงานราชการต่างๆ เป็นอย่างดี
เพิ่มปริมาณน้ำนม ด้วยเทคนิคระเบิดฐานนม
ลุงทินกรพัฒนาระบบการจัดการฟาร์ม เพื่อให้โคนมสามารถให้ผลผลิตน้ำนมได้มากนั้น ถือเป็นเทคนิคสำคัญที่ลุงทินกรได้กระทำมาอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งนำวิชาการตามข้อแนะนำของกรมปศุสัตว์เข้ามาช่วย รวมถึงการคิดค้นพัฒนาเทคนิคการเลี้ยงของตนเองขึ้นมา
การระเบิดฐานนม เป็นหนึ่งในเทคนิคที่ลุงทินกรได้คิดค้นขึ้น และได้ปฏิบัติใช้ในฟาร์มจนประสบความสำเร็จ สามารถทำให้แม่โคมีปริมาณการให้น้ำนมต่อตัวที่เพิ่มมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
สิ่งสำคัญที่ทำให้ลุงทินกรประสบความสำเร็จในอาชีพการเลี้ยงโคนม อาศัยการใส่ใจดูแลเอาใจแม่โคนมเป็นอย่างดี โดยเฉพาะในเรื่องของสุขภาพ เพราะถือหลักว่า เลี้ยงโคนมเหมือนกับการเลี้ยงลูกหลานในครอบครัว ทำให้โคนมทุกตัวให้น้ำนมสูงทั้งสิ้น โดยเลี้ยงโคนมตัวหนึ่ง จะสามารถรีดน้ำนมได้ไม่ต่ำกว่า 3,000-4,000 กิโลกรัม สิ่งสำคัญคือ ต้องมีการดูแลเอาใจใส่ ให้ทั้งอาหารและยาบำรุงอย่างเต็มที่
จุดเริ่มต้นของการใช้เทคนิคระเบิดฐานนมของลุงทินกร เกิดขึ้นจากวันหนึ่งได้ซื้อแม่โคนมท้อง 3 จากฟาร์มของเพื่อนเกษตรกรเข้ามาเลี้ยง แต่แม่โคกลับไม่ให้ปริมาณน้ำนมมากนัก จึงมาพิจารณาหาสาเหตุ ก็พบว่า จากการเลี้ยงที่ผ่านมา แม่โคไม่ได้รับการให้อาหารที่ดี และไม่มีการบำรุงเลย ลุงทินกรจึงปรับโปรแกรมการเลี้ยงใหม่ทั้งหมด ทั้งให้อาหารและฉีดยาบำรุงต่อเนื่อง จนมีสุขภาพดีขึ้น แม่โคก็ให้ปริมาณน้ำนมมากขึ้น จากเดิมที่เคยให้น้ำนมเพียง 18 กิโลกรัม ต่อวัน เพิ่มขึ้นมาเป็น 32-40 กิโลกรัม เลยทีเดียว แต่กว่าจะสำเร็จได้ ก็ลองผิดลองถูกอยู่นานเหมือนกัน
สำหรับเทคนิคการระเบิดฐานนมนั้น มีเคล็ดลับสำคัญ 2 ประการ คือ การให้อาหาร และการฉีดยาบำรุง รวมถึงการถ่ายพยาธิ ต้องเริ่มทำตั้งแต่แม่โคตั้งท้องได้ประมาณ 7 เดือน การให้อาหารนั้นดูจากสภาพโคเป็นหลักว่ามีลักษณะอ้วนหรือผอม จากนั้นให้อาหารกินอย่างเต็มที่ในช่วงแรก โดยใช้สูตรอาหารที่คิดส่วนผสมขึ้นเอง มีปลาป่น เปลือกสับปะรดหมัก กากเบียร์ แร่ธาตุ กินดิน รำ เป็นส่วนผสมหลัก ให้แม่โคกินเต็มที่ วันละ 5-7 กิโลกรัม นานประมาณ 2 เดือน ก่อนหยุดรีดนม
แต่เดือนสุดท้าย จะหยุดการให้อาหารข้น เปลี่ยนมาให้ฟางหรือเปลือกสับปะรดหมักเพียงอย่างเดียว เพื่อให้แม่โคนมแห้งมากที่สุด และต้องมีการรีดนมออกทุกวัน เพื่อป้องกันการเกิดการอักเสบของเต้านม ซึ่งตรงนี้เจ้าของโคต้องมีการตรวจเช็คดูแลตลอดว่า เต้านมของแม่โคมีการอักเสบ หรือเป็นฝีเกิดขึ้นหรือไม่ หากพบก็รีบให้ดำเนินการแก้ไข พอนมเหลือวันละ 6-7 กิโลกรัม ต่อวัน ก็จะหยุดการรีด ปล่อยให้เป็นโคดราย หลังจากแม่โคคลอดลูกแล้วประมาณ 3 เดือน ก็จะผสมพันธุ์รอบใหม่
ส่วนยาบำรุง จะฉีดยาให้กับแม่โคอย่างต่อเนื่อง ทุก 7-10 วัน โดยดูจากสภาพโคเป็นหลัก ว่าอ้วนหรือผอม และหลังจากคลอดลูกแล้ว การฉีดยาบำรุงก็จะทำต่อเนื่อง โดยฉีดให้ทุก 7-15 วัน เช่นกัน รวมถึงการถ่ายพยาธิอย่างต่อเนื่องด้วย
คุณสุระ จันทร์ศิริ เป็นเกษตรกรที่ทำการผลิตไม้ดอกไม้ประดับมาเป็นเวลานาน โดยก่อนหน้านั้นเขาได้ผลิตไม้ประดับชนิดอื่นๆ ก่อน ต่อมาเมื่อเห็นว่าตลาดมีความต้องการต้นแก้วพวงดวงใจและต้นแก้วลิลลี่ เขาจึงได้มาปรับเปลี่ยนทำไม้ที่มีดอกหอม 2 ชนิดนี้ สร้างเป็นรายได้ที่ดีไม่น้อยทีเดียว โดยการผลิตมีทั้งการผลิตให้เป็นไม้ประดับในกระถางและไม้ขุดล้อมที่มีต้นใหญ่ๆ ให้กับลูกค้าได้ต่อเนื่องได้ตลอดทั้งปี เปลี่ยนจากสวนไม้ผล เข้าสู่วงการไม้ประดับ คุณสุระ เล่าให้ฟังว่า สมัยก่อนนั้นเริ่มทำอาชีพทางการเกษตรด้านไม้ผลและการปลูกไผ่ ต่อมาไผ่ที่ทำการปลูกเกิดออกดอกและตายยกสวน ทำให้ได้ปรับเปลี่ยนมาปลูกมะนาวและทุเรียน ซึ่งช่วงที่ปลูกทุเรียนสมัยนั้นยังไม่มีลูกค้าเข้ามาซื้อมากนักเหมือนปัจจุบัน จึงได้ปรับเปลี่ยนมาปลูกไม้ดอกไม้ประดับ เพื่อให้ตรงตามที่ตลาดต้องการ เพราะมีลูกค้าเข้ามารับซื้อถึงสวน จึงเป็นจุดเริ่มต้นให้ยึดอาชีพนี้มาจนถึงปัจจุบัน “พอมีกลุ่มหมู่บ้านไม้ดอกไม้ประดับเฉลิมพระเกียรติ บ้านดงบังเกิดขึ้น กลุ่มนี้ก็เป็นกลุ่มที่ใหญ่ขึ้น ก็มีการทำไม้ดอกไม้ประดับหลากหลายชนิด ช่วงแรกผมทำต้นโมกจำหน่ายก่อน หลังๆ มา ตลาดเริ่มมีการป
กล้วยน้ำว้าปากช่อง 50 ได้เปิดตัวเป็นครั้งแรกในปี 2551 ถือเป็นอีกหนึ่งผลงานเด่นของอาจารย์กัลยาณี สุวิทวัส และคณะ สถานีวิจัยปากช่อง อันเป็นสถานีที่วิจัยงานทางด้านไม้ผลเขตร้อนของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กล้วยน้ำว้าปากช่อง 50 เกิดจากการคัดเลือกสายพันธุ์กล้วยน้ำว้าไส้เหลืองที่เก็บรวบรวมพันธุ์ไว้ที่สถานีวิจัยปากช่อง กว่า 10 สายพันธุ์ โดยพบว่าสายพันธุ์ที่คัดเลือกได้นี้มีคุณสมบัติที่เหมาะในการปลูกเพื่อการค้าลักษณะเด่น คือ – เครือใหญ่ น้ำหนักเครือมากกว่า 30 กิโลกรัม (ไม่รวมก้านเครือ) – จำนวนหวีมากกว่า 10 หวี – จำนวนผลต่อหวีประมาณ 18 ผล – ผลกล้วยใหญ่อ้วนดี น้ำหนักผลโดยเฉลี่ยประมาณ 140 กรัม ต่อผล – ไส้กลางไม่แข็ง ออกสีเหลือง เนื้อแน่น – เมื่อสุกมีความหวานประมาณ 26 องศาบริกซ์ ทั้งนี้ สิ่งที่เป็นเป้าหมายสำคัญของการวิจัยพัฒนาสายพันธุ์เพื่อให้เกษตรกรในประเทศไทยได้ปลูกกล้วยน้ำว้า ที่ปลูกแล้วให้เครือใหญ่ คุ้มกับการลงทุน และภาคอุตสาหกรรมของกล้วยน้ำว้าจะได้มีการเติบโต หนุนใช้เทคโนโลยีใหม่ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการปลูก จากการทุ่มเทและคลุกคลีกับการปลูกกล้วยน้ำว้ามาอย่างยาวนานกว่า 10 ปี จึงทำให้อาจารย์กัลยาณีค
“กาแฟ” เป็นหนึ่งในพืชเศรษฐกิจไม่กี่ชนิดที่มีการบริโภคกันทั่วโลก โดยแหล่งปลูกส่วนใหญ่จะอยู่กลุ่มประเทศในแถบเส้นศูนย์สูตร เช่น บราซิล หรือเพื่อนบ้านเราอย่างเวียดนาม สำหรับประเทศไทย สัดส่วนพื้นที่ปลูกยังน้อยมากเมื่อเทียบกับเพื่อนบ้าน ลำพังผลิตเพื่อบริโภคในประเทศยังไม่เพียงพอ แต่ช่วงหลายปีนี้วงการกาแฟไทยตื่นตัวขึ้นมาก จากเดิมที่ปลูกแค่ภาคเหนือและภาคใต้ ปัจจุบันภาคอีสานก็หันมาปลูกจนประสบความสำเร็จ ผลิตเป็นกาแฟสเปเชียลตี้ได้น่าภูมิใจ ล่าสุดถือเป็นข่าวดีของพื้นที่ภาคกลาง เมื่อมีผู้ประกอบการหันมาลงทุนทดลองปลูกกาแฟบนพื้นที่ราบลุ่มใกล้กรุงเทพฯ กว่า 100 ไร่ บริเวณคลอง 8 จังหวัดปทุมธานี แม้จะเพิ่งเริ่มปลูกได้เพียง 3 เดือน แต่อัตราการรอดชีวิตและการเจริญเติบโตของต้นกล้าเบื้องต้นถือเป็นที่น่าพอใจ ซึ่งถ้าหากประสบความสำเร็จ ที่นี่จะกลายเป็นศูนย์การเรียนรู้ และสร้างประโยชน์ สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้ไม่น้อย คุณทศพล แพ่งเกษร Owner & Managing Director, Pranakorn Coffee Roaster บอกเล่าถึงภาพรวมและการเติบโตของ “กาแฟพระนคร” ว่า ตลอดระยะเวลากว่า 20 ปีในอุตสาหกรรมกาแฟ กาแฟพระนครมุ่งมั่นขับเคลื่อนธุรกิจควบคู
ในอดีตการเลี้ยงกุ้งกุลาดำเป็นอาชีพที่รุ่งเรืองมากเพราะให้ผลตอบแทนที่สูง เมื่อประมาณ 20-30 ปีก่อน พื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช มองไปทางไหนก็เห็นสว่างไสวไปด้วยแสงไฟจากบ่อกุ้ง ต่อมา สภาพสิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรม มีปัญหาโรคกุ้งทำให้ผลผลิตลดลง แถมประสบปัญหาราคากุ้งตกต่ำในบางช่วงจึงหยุดเลี้ยงกุ้งในที่สุด ส่งผลให้นากุ้งนับแสนไร่กลายเป็นนากุ้งร้าง “พี่โชค” หรือ คุณณัฏฐชัย นาคเกษม เป็นหนึ่งที่เกษตรกรที่เคยล้มเหลวจากอาชีพทำนากุ้งแถมเป็นหนี้เป็นสิน 6-7 ล้าน จนกระทั่งปี 2560 พี่โชคหันมาเพาะเลี้ยงปูทะเล ในชื่อ“ คุณโชคฟาร์ม ” โดยศึกษาเรียนรู้ด้วยตัวเอง และจากการทำงานวิจัยร่วมกันระหว่างฟาร์มและมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย ภายใต้การสนับสนุนทุนวิจัยจาก หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) จนสามารถพัฒนาให้เป็นฟาร์มเลี้ยงปูทะเลครบวงจรที่ได้รับมาตรฐานการเพาะเลี้ยงสัตว์นํ้าที่ดีสำหรับการผลิตสัตว์นํ้า (GAP) ของกรมประมง ภายในเนื้อที่ 27 ไร่ ของ คุณโชคฟาร์ม ประกอบด้วยบ่อเลี้ยง บ่อชำ การเลี้ยงปูทะเลในบ่อพลาสติกและการเลี้ยงปูไข่แบบคอนโด เป็นฟาร์มต้นแบบการเลี้ยงปูทะเลในพื้น
