อาทิตย์ละต้น : กระท้อน

ในยุคที่ความมั่นคงทางอาหารกลายเป็นประเด็นสำคัญ หลายคนเริ่มหันมาปลูกผักกินเองมากขึ้น ทั้งเพื่อสุขภาพ ความปลอดภัย และลดรายจ่ายในครัวเรือน หนึ่งในวิธีที่ได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ คือ การปลูกผักในภาชนะเหลือใช้ หรือที่เรียกง่ายๆ ว่า “แปลงผัก D.I.Y.” ที่ใครๆ ก็สามารถทำได้ที่บ้าน ไม่ว่าจะมีพื้นที่มากหรือน้อยก็ตาม การปลูกผักในภาชนะเป็นทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับคนที่มีพื้นที่จำกัดหรืออยากเริ่มต้นทำเกษตรในบ้าน การเลือกภาชนะให้เหมาะสมกับพืชและพื้นที่ที่เรามีเป็นสิ่งสำคัญ เพราะภาชนะที่ดีไม่เพียงช่วยให้ผักเติบโตได้ดี แต่ยังเพิ่มความสวยงามให้กับพื้นที่ของเราอีกด้วย มาดูกันว่ามีภาชนะประเภทไหนบ้างที่เหมาะกับการปลูกผัก และข้อดีข้อเสียของแต่ละแบบคืออะไร เคล็ดลับการเลือกภาชนะ การเลือกภาชนะสำหรับปลูกผักเป็นขั้นตอนสำคัญที่จะช่วยให้พืชเจริญเติบโตได้ดี และทำให้การดูแลสะดวกขึ้น การเลือกภาชนะที่เหมาะสมต้องคำนึงถึงหลายปัจจัย ดังนี้ 1. ขนาดของภาชนะ สำคัญมาก ภาชนะต้องมีขนาดเหมาะสมกับชนิดพืช ผักรากตื้น เช่น ผักสลัด กะเพรา ใช้กระถางตื้นหรือเล็กก็เพียงพอ ผักรากลึก เช่น มะเขือเทศ แครอท ควรเลือกภาชนะลึกและใหญ่ 2. การ

พลิกวิกฤตเป็นโอกาสของคุณพ่อศิริ โดยก่อนหน้านี้คุณพ่อศิริมีปัญหาทางด้านสุขภาพ ป่วยเป็นโรคถุงลมโป่งพองจากการสูบบุหรี่ แต่เมื่อคุณพ่อศิริได้ทานสมุนไพรมะม่วงหาว มะนาวโห่เป็นประจำอย่างต่อเนื่อง จนอาการดีขึ้น จึงเป็นจุดเริ่มต้นรวบรวมสายพันธุ์นำมาปลูกที่สมุทรสงคราม จนกลายเป็นธุรกิจครบวงจรของเกษตรกรยุคใหม่ เป็นศูนย์การเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยงเชิงเกษตร คุณทสม์ เจริญช่าง เจ้าของสวนมะนาวโห่ลุงศิริ ต่อจากรุ่นคุณพ่อ คุณทสม์ เล่าว่า “ถ้ามองย้อนไปในช่วง 12 ปีก่อน ขณะที่คุณทสม์ยังศึกษาปริญญาโทบริหารธุรกิจอยู่นั้น ได้ทำวิจัยเกี่ยวกับเรื่องการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงเกษตร จึงใช้สวนมะนาวโห่ของคุณพ่อเป็นกรณีศึกษา จึงได้เริ่มปรับปรุงและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จนปัจจุบันสวนของครอบครัวพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร และปลูกมะม่วงหาว มะนาวโห่ แบบเกษตรอินทรีย์ บนพื้นที่กว่า 40 ไร่ ตั้งอยู่ที่ตำบลบางนกแขวก อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม “Advertiser” ผลไม้ชนิดนี้มีชื่อว่า “มะม่วงหาว มะนาวโห่” เรียกได้ว่ามีหลากหลายชื่อเลยทีเดียว บางคนก็เรียกว่า “หนามแดง” บ้างก็เรียกว่า “มะม่วงไม่รู้หาว มะนาวไม่รู้โห่” ซึ่งหลายๆ คน

ทุเรียนป่าละอู เป็นทุเรียนพันธุ์หมอนทองและชะนีที่ปลูกในพื้นที่ป่าละอู ตำบลห้วยสัตว์ใหญ่ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554  ซึ่งเป็นเครื่องหมายรับรองว่าพืชนั้นปลูกในพื้นที่เฉพาะ มีดิน น้ำ ภูมิอากาศ และภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ไม่เหมือนที่อื่น เพราะเนื้อทุเรียนมีรสชาติ  มันมากกว่าหวาน เนื้อเนียนละเอียด นุ่มลิ้น และมีกลิ่นไม่รุนแรง  เนื้อหนา แห้ง ไม่แฉะ  น้ำหนักประมาณ 1.5 – 5 กิโลกรัมต่อลูก ทรงผลรี ฐานแหลม หนามคม และร่องพูชัดเจน โดยจะมีผลผลิต ออกสู่ตลาดในช่วงเดือนพฤษภาคม – สิงหาคมของทุกปี   หลังติดทะเบียนสินค้าจีไอ  ทุเรียนป่าละอู กลายเป็นสินค้าขายดีเป็นที่นิยมของผู้บริโภคทั่วประเทศมาอย่างต่อเนื่อง ในเวลาต่อมา  “ทุเรียนพันธุ์ทองบางสะพาน” ของสวนมีตังค์ ในพื้นที่อำเภอบางสะพาน ได้รับการจดทะเบียนรับรองพันธุ์จากกรมวิชาการเกษตร เมื่อเดือนธันวาคม 2561  คุณวันชัย นิลวงศ์ ซึ่งรับตำแหน่งเกษตรจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ในขณะนั้น ได้เชิญชวนสื่อมวลชน เยี่ยมชมสวนมีตังค์ ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดของทุเรียนทองบางสะพาน ในช่วงเดือนพฤษาคม

คุณเดี่ยว หรือ “ว่าที่ ร.ต. พิทักษ์ พึ่งพเดช” เกษตรกรรุ่นใหม่ไฟแรงที่ประสบความสำเร็จในเส้นทางอาชีพเกษตรกรรม โดยเริ่มต้นจากนำที่ดินมรดกมาปรับปรุงเป็นสวนมะพร้าวอินทรีย์ ปลูกเอง พัฒนาตลาดเอง เน้นความสด “ปอกปุ๊บดื่มปั๊บ” เน้นขายสินค้าผ่านสื่อออนไลน์ ภายใต้แบรนด์ “เดี่ยว บ้านแพ้ว” กลายเป็นที่รู้จักจดจำของลูกค้า สินค้าเด่น คุณภาพดี ขายเป็น ก็เห็นกำไร โดยไม่ต้องพึ่งพาพ่อค้าคนกลางเหมือนในอดีต เวลาที่คุณเดี่ยวนำสินค้าออกขายงานอีเว้นต์ในแต่ละครั้ง ลูกค้าเข้าคิวยาวเหยียด ขายดิบขายดีจนสินค้าขายหมดในระยะเวลาอันรวดเร็ว จนขึ้นชื่อ “เดี่ยว บ้านแพ้ว” มะพร้าวอินทรีย์ของดีเมืองสมุทรสาครไปแล้ว ส่งผลให้ คุณเดี่ยว บ้านแพ้ว กลายเป็นเกษตรกรต้นแบบ ที่สร้างแรงจูงใจให้หนุ่มสาววัยทำงานหลายๆ คน อยากหวนคืนบ้านเกิด เพื่อไปพลิกฟื้นผืนดินให้เป็นแหล่งทำมาหากินเลี้ยงดูครอบครัวเช่นเดียวกับ “เดี่ยว บ้านแพ้ว” เกษตรกรไอดอลคนดัง สานต่ออาชีพเกษตรจากรุ่นสู่รุ่น ปัจจุบัน คุณเดี่ยว หรือ “ว่าที่ ร.ต. พิทักษ์ พึ่งพเดช” อาศัยอยู่บ้านเลขที่ 78/1 หมู่ที่ 6 ซอย 1 ถนนยกกระบัตร-หลักสี่ ตำบลยกกระบัตร อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร คุณเดี

      จุดเริ่มต้นและแรงบันดาลใจ “เจ้เอ๋ – สากล วงศา” ชาวบ้าน ตำบลศรีกะอาง อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก เดิมประกอบอาชีพช่างเย็บผ้า รับผ้ามาจากโรงงาน รายได้เพียงพอเลี้ยงชีพแต่ไม่มั่นคงนัก ในช่วงนั้น อบต. มีโครงการส่งเสริมให้ชาวบ้านทดลองปลูกผักหวานบ้านเพื่อหารายได้เสริม เจ้เอ๋จึงตัดสินใจเข้าร่วม และใช้พื้นที่ 4 ไร่เป็นจุดเริ่มต้นของเส้นทางเกษตรกร เมื่อผักหวานเริ่มให้ผลผลิต ตลาดกลับไม่เพียงพอรองรับ เจ้เอ๋ต้องขับรถออกไปขายเองทุกเช้า ลงทุนวันละประมาณ 1,500 บาท ขายผักจากท้ายรถและหาพ่อค้ารับซื้อเพิ่มเติม ทำให้วันหนึ่งๆ สามารถขายได้หลักร้อยกิโลกรัม ในยุคปี 2537 ที่ผักหวานกิโลละ 50 บาท รายได้เริ่มเปลี่ยนคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น ต่อมาได้ชวนญาติพี่น้องกว่า 10 ครัวเรือนมาปลูกผักร่วมกัน ทดลองผิดถูกจนชำนาญ และเพาะต้นแม่พันธุ์แจกจ่ายในกลุ่ม จุดเปลี่ยนสำคัญคือเมื่อตลาดสี่มุมเมืองปรับปรุงครั้งใหญ่ เจ้เอ๋จึงเปิดแผงค้าถาวรครั้งแรก ด้วยความพร้อมทั้งผลผลิต ฐานลูกค้า และประสบการณ์ที่สั่งสม เครือข่ายเกษตรกรเข้มแข็ง ปลูกครบวงจร มั่นใจขายได้ทุกวัน จากกลุ่มเล็กๆ ที่เริ่มต้นด้วยญาติพี่น้องไม่กี่ครัวเรือน ค่อยๆ ขยายเป็น

ในวันที่โลกกำลังเผชิญกับวิกฤตซ้ำซ้อน ทั้งสงครามที่ยืดเยื้อ ภาวะเศรษฐกิจที่เอาแน่เอานอนไม่ได้ ไปจนถึงภัยธรรมชาติจากปรากฏการณ์โลกเดือดที่รุนแรงขึ้นทุกปี หลายคนมักตั้งคำถามว่า “ในเมื่อปากท้องยังลำบาก เราจะปลูกต้นไม้ไปเพื่ออะไร” เรามักถูกสอนให้แยก ‘ปัญหาเศรษฐกิจ’ ออกจาก ‘ปัญหาสิ่งแวดล้อม’ โดยเชื่อว่าต้องเอาชีวิตให้รอดก่อน แล้วค่อยกลับมาดูแลธรรมชาติ แต่นั่นอาจเป็นกับดักทางความคิดที่ทำให้เรามองไม่เห็นทางออกที่แท้จริง เพราะในความเป็นจริงแล้ว ปากท้องกับสิ่งแวดล้อมคือเรื่องเดียวกัน การปลูกป่าในวันนี้จึงไม่ใช่เพียงการทำเพื่อการค้าหรือประโยชน์ส่วนตัว แต่มันคือการสร้างฐานรากให้กับทุกมิติของชีวิต เพราะเมื่อเรามีสิ่งแวดล้อมที่ดี มีต้นไม้ที่ช่วยดูดซับคาร์บอนและคืนสมดุลให้สภาพอากาศ เมื่อนั้นเราจะทำงานได้ดีขึ้น พืชผลทางการเกษตรจะงอกงามขึ้น และบรรยากาศโดยรวมของสังคมไปจนถึงเศรษฐกิจก็จะขยับดีตามไปด้วย คุณขิม-ลีนา นาคะวิโรจน์ จากพนักงานออฟฟิศผู้หลงรักการเดินป่า สู่การเป็นอินฟลูเอนเซอร์เจ้าของช่อง “สาวใต้ปลูกต้นไม้” ที่ตัดสินใจทิ้งงานประจำมาปลูก “ไม้ป่าและไม้เศรษฐกิจ” อย่างเต็มตัว”Advertiser” คุณขิมเล่าว่า