เรื่องโดย พลชัย เพชรปลอด
เมื่อก่อนจะค้าจะขาย เราบอกว่า “ต้องตามใจลูกค้า” เพราะ “ลูกค้า คือ พระเจ้า”
แต่ตอนนี้ คนที่ค้าขายออนไลน์ อาจต้องเปลี่ยนคำพูดใหม่ ว่า “AI คือ พระเจ้า” เพราะโอกาสการเข้าถึงลูกค้า มาจากการสนับสนุนของ AI เป็นสำคัญ
ตั้งแต่ต้นปีมาจนเข้าสู่ช่วงปลายปีแล้ว ปีนี้ถือว่าโลกได้เผชิญจุดเปลี่ยนสำคัญอีกระดับ คือ การที่ AI กลายมาเป็นผู้มีบทบาทในชีวิตมนุษย์ ซึ่งกระทบทั้งด้านดี และด้านร้าย ให้มนุษยชาติต้องปรับตัวกันอีกมโหฬารแทบทุกด้าน
นับตั้งแต่ระบบสื่อสารไร้สายกลายเป็นวิถีชีวิตของเรา การตลาด การค้าขาย ก็มีหลายธุรกิจ เลือกเอาช่องทางออนไลน์ เป็นช่องทางการขายหลัก แน่นอนว่า “โอกาส” มักมาพร้อม “ความเสี่ยง” ด้วยเสมอ
ก่อนหน้าคนค้าขายออนไลน์ ต้องพยายามทำความเข้าใจ “อัลกอรึทึม” หรือวิธีประมวลผลของระบบ เพื่อให้การเข้าถึงลูกค้าเป้าหมายทำได้ดีขึ้น ซึ่งลักษณะของอัลกอรึทึม เป็นชุดความคิดพื้นฐานในการประมวลผล ที่ชุดคำสั่งเหมือนกัน คำตอบก็เหมือนกัน
คนค้าขายสินค้าก็พยายามเอาชนะ ส่วนคนคิดระบบ ก็ต้องการเอาชนะเช่นกัน เพราะค้าขายระบบ ย่อมต้องการเงินจากการใช้งานระบบ การพัฒนาไปสู่ AI ที่ใช้อัลกอรึทึมอันซับซ้อน และที่สำคัญ AI จะเรียนรู้และพัฒนา “ความฉลาด” มากขึ้นเรื่อยๆ เอง ดังนั้น คำถามเดิม คำตอบไม่เดิมอีกต่อไป แต่กลับพิสดารยิ่งขึ้น
ดังนั้น ถ้าบอกว่า คนค้าขายออนไลน์ตอนนี้ ไม่ได้มุ่งว่า “จะเอาใจลูกค้าอย่างไร” แต่มุ่ง “เอาใจ AI อย่างไร” ก็คงไม่เกินจริง
เมื่อเดือนก่อน กระแสเจนนี่ฟีเวอร์ในการไลฟ์สดขายสินค้า ถึงกับสะเทือนวงการค้าขายออนไลน์ ซึ่งสาระสำคัญอันหนึ่งที่เจนนี่ออกมาพูดถึงคือ “ความเข้าใจ AI” เพื่อให้ AI เสริมส่งการมองเห็น โอกาสเข้าถึงลูกค้าเป้าหมายยิ่งมีมากขึ้น
สิ่งหนึ่งที่เป็นความเปลี่ยนแปลงจาก AI ตามมาด้วย นั่นคือ “ระบบการค้นหาข้อมูล” พฤติกรรมลูกค้าเปลี่ยนแปลงไปตามเทคโนโลยี จากที่เคยพึ่งพา “อากู๋” ชื่อเรียกเล่นๆ ของ “Google” แต่ในปีนี้ ได้สูญเสียตำแหน่งนี้ให้ AI ไปเรียบร้อยแล้ว เพราะคนยุคปัจจุบัน เริ่มหันมาถาม AI มากกว่าถาม Google และแม้ว่าจะถามผ่าน Google คำตอบที่ได้รับก็เป็นคำตอบ ที่ประมวลผล สรุปคำตอบมาให้โดย AI
คนค้าขายออนไลน์ แต่เดิมมักพึ่งพาเครื่องมือหนึ่งของ Google นั่นคือ SEO (Search Engine Optimization) เครื่องมือค้นหาที่จะช่วยให้ระบบค้นหาของ Google เจอเว็บไซต์ของเราง่ายขึ้น แรกๆ ก็เจอง่าย ถ้ามีการใช้ชื่อของเราบ่อยๆ ระบบก็จะเจอได้ง่าย ภายหลัง จ่ายเงินให้ Google ระบบก็จะเจอได้…ง้าย…ง่าย ไม่ต้องคิดมาก
แต่ในปีนี้ คนค้าขายออนไลน์ เริ่มต้องเปลี่ยนวิธีใหม่ให้ไม่ขัดใจ AI เพราะสิ่งที่เรียกว่า GEO (Generative Engine Optimization) ได้เข้ามาทดแทน SEO เรียบร้อยแล้ว
ระบบนี้คือ การที่ AI ได้หยิบเอาเนื้อหาข้อมูลของธุรกิจเรา เข้าไปประมวลอยู่ในคำตอบด้วย เช่น ถ้ามีใครตั้งคำถามว่า ไปเที่ยวน่าน ฉันควรไปนั่งกินกาแฟถ่ายรูปให้เพื่อนอิจฉาที่ไหนดี AI ก็จะประมวลผล ไปดึงข้อมูลจากแหล่งต่างๆ เอามาสรุปให้เรา
แน่นอนว่า AI จะต้องทำตัวรู้ดี แนะนำว่าไปร้านโน้นร้านนี้ จากเดิมที่เราใช้ SEO ค้นหา “ร้านกาแฟ น่าน” แล้วเพจของเรา เว็บของเรา เด้งขึ้นมาอันดับแรกๆ (จ่ายเงินให้ Google ก็จะได้ขึ้น) ตอนนี้ต้องเอาใจ AI ให้ช่วยหยิบข้อมูลร้านเราไปแนะนำด้วย ซึ่งไม่ง่ายเหมือนเดิมซะแล้ว
กูรูผู้รู้ใจ AI เขาแนะนำว่า ต้องเป็นข้อมูลที่ให้ประโยชน์ ดูดีมีความจริงใจ AI ถึงจะชื่นชอบ แล้วจะหยิบเอาไปประมวลผลให้เราฟรีๆ
สาระสำคัญอย่างหนึ่ง ที่พึงระลึกเอาไว้ หากต้องการคบหากับ AI นั่นคือ “ความน่าเชื่อถือ”
ข้อมูลเกี่ยวกับธุรกิจที่ดูดี มีข้อมูลอันน่าเชื่อถือ เป็นข้อมูลที่บอกเล่าด้วยภาษามนุษย์คือ ไม่ต้องปรุงแต่งเยอะ อ่านง่าย เข้าใจง่าย มีอ้างอิง มีข้อมูลยืนยัน รวมๆ คือ “น่าเชื่อ” แบบนี้แหละ AI ชอบ แล้วจะดึงเอาไปประมวลผล
และหากเรามีการใช้งานเผยแพร่ข้อมูลธุรกิจผ่านหลายแพลตฟอร์ม ควรทำให้ข้อมูลเหล่านั้นมีความเชื่อมโยงกัน สอดคล้องไปในทิศทางเดียวกัน แบบนี้ AI จะยิ่งค้นพบเราง่ายขึ้น
ตั้งแต่ต้นปี มาจนถึงปลายปีตอนนี้ เรามาไกลเกินกว่าจะย้อนกลับแล้ว คนเจเนอเรชันใหม่ ใช้ AI ทำงานแทน เรียนหนังสือแทน ทำการบ้านแทน ถามทุกเรื่องแทน ความขี้เกียจถาม Google แล้วต้องมานั่งเปิดอ่านทีละเว็บ ทีละเพจ เปลี่ยนไปแล้ว ถาม AI คำถามเดียว ได้ทั้งคำตอบ ได้ทั้งข้อเสนอ (ที่เราอาจคิดไม่ถึง) มาทีเดียวครบ
ไม่ต้องลุ้นแล้วว่า เพจของเราจะโผล่อันดับต้นๆ ให้เขากดดูไหม แต่ต้องมาลุ้นว่า “AI จะพูดถึงเราบ้างไหม”
นั่นแปลว่า ถ้าธุรกิจของเราโดน AI เมิน ย่อมหมายถึง การหายไปจากสายตาของลูกค้าเป้าหมาย โอกาสที่จะถูกมองเห็น หายไปในบัดดล
AI ประเมินพฤติกรรมของผู้ใช้งานแพลตฟอร์มต่างๆ ว่าชอบอะไร แล้วพยายามทำตัวรู้ดี นำเสนอแต่สิ่งนั้นให้ผู้ใช้งาน สิ่งนี้อาจดีสำหรับผู้ใช้งาน ไม่ต้องเสียเวลาดูอะไรก็ไม่รู้ ที่ไม่ได้ชอบ ไม่ได้ต้องการ แต่ในมุมของธุรกิจ หมายถึง การโดนเขี่ยออกจาก “โอกาส” ด้วยเช่นกัน เพราะคนที่อาจหลงมาเป็นลูกค้า ถูก AI กันออกไปเรียบร้อยแล้ว
ดังนั้น โดยสรุปสำหรับปีนี้เป็นต้นไป การค้าขายออนไลน์ ความเข้าใจผู้บริโภค อาจสำคัญน้อยกว่า “ความเข้าใจ และทำให้ถูกใจ AI”
แต่หากเราศึกษารูปแบบการดำเนินธุรกิจแบบฝรั่งทั้งหลาย เราจะพบว่า เริ่มต้นด้วยการให้ใช้ของฟรี เพื่อสะสมจำนวนสาวก จำนวนสมาชิก เพื่อเอาไปต่อรองเชิงโฆษณา จากนั้นเมื่อมั่นใจว่า สาวกทั้งหลายติดหนึบ การออกแพ็กเกจเก็บเงิน ก็เริ่มมา ถ้าเก็บเงินแล้ว สาวกยังเหนียวแน่น ก็จะยิ่งเก็บเงินแพงขึ้นเรื่อยๆ
แล้วอะไรที่ดูเหมือนว่าจะเป็นการประมวลผลแบบอิงข้อมูล อิงความมีประโยชน์ ถึงจุดหนึ่ง ก็สามารถอิง “ค่าใช้จ่าย” ได้เช่นกัน ซึ่งผมเชื่อว่า ในอนาคต GEO ระบบตอบโดย AI ที่ดูเหมือนเป็นการตอบแบบไม่มีอคติในตอนนี้
ถึงตอนนั้น คำตอบคงอิงว่า…“ใครจ่ายมากกว่า” AI จะเชียร์สุดแรง เชื่อสิ…คอยดูกัน…
นี่คือตัวอย่างกรณีศึกษาของธุรกิจที่ ยอดขายปัง แต่สะดุดเพราะระบบหลังบ้าน ความสำคัญของ Cash Flow และระบบบัญชีต้นทุนที่ผู้ประกอบการห้ามมองข้าม เกิดเป็นกระแสข่าวที่คนกำลังให้ความสนใจอย่างมาก จากข่าวการประสบปัญหากระแสเงินสดตึงตัวจนเกิดการจ่ายเงินเดือนล่าช้าของร้านอาหารชื่อดังอย่าง “เนื้อแท้” ที่มีอดีตนักร้องนำวง Silly Fools (วีรชน ศรัทธายิ่ง หรือบังโต) นั่งแท่นประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ของบริษัท คอมพานี บี จำกัด กลายเป็นข่าวที่กำลังสร้างความตกใจให้แก่วงการธุรกิจไม่น้อย เพราะภาพลักษณ์ภายนอกคือแบรนด์ที่ประสบความสำเร็จและมียอดขายเติบโตอย่างต่อเนื่อง วิกฤตครั้งนี้ไม่ได้เกิดจากสินค้าไม่ดีหรือไม่มีลูกค้า แต่เกิดจากแผลในบ้าน ที่ผู้ประกอบการทุกคนสามารถนำมาถอดบทเรียนเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นกับธุรกิจของตนเองได้ ผลประกอบการย้อนหลัง 3 ปี ของบริษัท คอมพานี บี จำกัด ปี 2565 รายได้รวม 333 ล้านบาท กำไรสุทธิ 2.3 ล้านบาท ปี 2566 รายได้รวม 504 ล้านบาท กำไรสุทธิ 13 ล้านบาท ปี 2567 รายได้รวม 635 ล้านบาท กำไรสุทธิ 16 ล้านบาท 1. ยอดขายโต ≠ กำไร กับดักของการคำนวณต้นทุนผิดพลาด ผู้บริหารเนื้อแท้ได้ออกมายอมรับว่า “ส
ปฏิเสธไม่ได้ว่าเทรนด์สายสุขภาพกำลังมาแรงมาก หลายปีมานี้ ทำไมคนหันมารักสุขภาพกัน ย้อนไปช่วง COVID-19 กำลังแพร่ระบาด คนหันมาออกกำลังกายกันมากขึ้น หรือที่เรียกว่า wellness (การดูแลสุขภาพแบบเชิงรุก) เพื่อให้ร่างกายแข็งแรง เสริมภูมิคุ้มกัน และต้านโรคภัย จากผลสำรวจปี 2568 มีการออกกำลังกายได้รับความนิยมหลากหลายรูปแบบด้วยกัน หนึ่งในนั้นคือ การเดินเร็ว/วิ่ง คิดเป็น 68.40% ถือเป็นอันดับที่หนึ่งของการออกกำลังกายทุกรูปแบบ และยิ่งเป็นการวิ่งที่มีรางวัลล่อใจ วิ่งทีได้ทั้งแว่น ชานม ยันเบียร์ฟรี ขี้เกียจขนาดไหน ใครก็อยากออกไปวิ่งทั้งนั้น พาส่องกลยุทธ์การตลาดของแบรนด์ต่างๆ ที่ออกมาร่วมเกาะกระแส จัดแคมเปญ “วิ่งแลกรางวัล” เพื่อสนับสนุนให้คนออกมาวิ่งเพื่อสุขภาพ ไม่ว่าจะวิ่งแลกเลนส์แว่นตา แลกสิทธิ์รักษาสิวฟรี แลกนม 300CC หรือวิ่งแลกเบียร์ฟรีที่ญี่ปุ่น เริ่มจากในไทย แบรนด์ที่โดดเด่นในกระแสวิ่งแลกรางวัลครั้งนี้คือ ‘แว่นท็อปเจริญ’ ที่สร้างกระแสปลุกคนมาวิ่งทั้งเมือง โดยมีเงื่อนไขว่าต้องวิ่งให้ระยะทางครบ 3 กิโลเมตร หรือเดินให้ครบ 5,000 ก้าว เพื่อรับเลนส์สายตาตัดแสง หรือวิ่งให้ครบ 11 กิโลเมตร หรือเดินให้ครบ 19,
ในยุคที่ภาคเกษตรกรรมไทยต้องเผชิญกับความผันผวนด้านราคาและกลไกตลาด การปรับตัวจากเกษตรกรถือเป็นทางรอดสำคัญ และหนึ่งในนั้นเป็นเรื่องราวของ คุณนพเก้า จันโย เกษตรกรรุ่นใหม่แห่ง “บ้านสวนย่าน้อย” อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย ผู้ที่เปลี่ยนความหลงใหลในการปลูกกุหลาบให้กลายเป็นสินค้ามูลค่าสูง ด้วยการบริหารจัดการในรูปแบบเกษตรอินทรีย์ พร้อมต่อยอดเป็น“กุหลาบอินทรีย์อบแห้ง” ขายในราคากิโลกรัมละ 5,000 บาท และยังถูกนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง เช่น โลชั่นบำรุงผิว รวมถึงผลิตภัณฑ์ดูแลผิวอื่นๆ เพื่อเพิ่มทางเลือกให้กับผู้บริโภค จุดเริ่มต้นกุหลาบอินทรีย์ จุดเริ่มต้นของธุรกิจเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2555 เมื่อคุณนพเก้าตัดสินใจกลับมาสานต่ออาชีพเกษตรของครอบครัว พร้อมกับตั้งโจทย์ว่า “จะทำเกษตรอย่างไรให้ยั่งยืน และไม่ทำลายสุขภาพ” คำตอบจึงตกอยู่ที่การทำ “เกษตรอินทรีย์” เริ่มจากนาอินทรีย์ และขยายผลมาสู่ “กุหลาบ” ซึ่งเป็นดอกไม้ที่ตนเองชื่นชอบและสะสมสายพันธุ์ไม้ต่างๆ มาโดยตลอด โดยมองเห็นโอกาสในตลาดคนรักสุขภาพที่กำลังเติบโตอย่างต่อเนื่อง เธอจึงเลือกปลูกเป็นกุหลาบพันธุ์ไทยที่มีกลิ่นหอมโดดเด่น 2 สายพันธุ์ ได้แก่ มอญไกลกังว
กระแสอาหารไทยโบราณยังแรงต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมนูประจำฤดูร้อนอย่าง “ข้าวแช่นารา” ของ NARA Thai Cuisine ที่สร้างยอดขายกว่า 10,000 เซ็ต ภายในระยะเวลาเพียง 2 เดือน กลายเป็นเมนูอันดับหนึ่งของร้านในช่วงซัมเมอร์ที่ผ่านมา ภายใต้แคมเปญ “สำรับไทย..ไว้ใจนารา” หรือ TASTE NARA – TASTE OF THAILAND ตอกย้ำจุดยืนการยกระดับอาหารไทยสู่มาตรฐานสากล ผ่านการนำเสนอสำรับไทยโบราณในรูปแบบร่วมสมัย เบื้องหลังความสำเร็จของ ข้าวแช่นารา โดยปีนี้นาราไทย คูซีน ยังได้นางเอกซุปตาร์อย่าง ใหม่-ดาวิกา โฮร์เน่ เป็นตัวแทนถ่ายทอดเสน่ห์สำรับไทยประจำฤดูกาล ผ่านเมนู ‘ข้าวแช่นารา’ จนสามารถขยายฐานกลุ่มนักชิมสู่คนรุ่นใหม่ได้มากขึ้น ปลุกกระแสความนิยมอาหารไทยโบราณให้กลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง นอกจากกระแสตอบรับจากนักชิมชาวไทยแล้ว ล่าสุดยังได้รับความสนใจจากบุคคลระดับโลก เมื่อ จูเลีย มอร์ลีย์ ประธานและซีอีโอองค์กรมิสเวิลด์ พร้อมด้วย ปิยาภรณ์ แสนโกศิก หรือ แม่ปุ้ย TPN ผู้ถือลิขสิทธิ์เวทีประกวด Miss World Thailand และเวทีนางงามระดับนานาชาติ ร่วมรับประทานอาหารไทย โดยมี คุณยีน-สิริโสภา จุลเสวก ผู้บริหารนารา กรุ๊ป ให้การต้อนรับที่ร้านนาราไท
