ในปัจจุบันการก้าวเข้าสู่ตลาดแรงงานอาจไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับคนรุ่นใหม่อีกต่อไป เมื่อโลกแห่งการทำงานกำลังเปลี่ยนแปลงไปพร้อมกับการมาถึงของ AI ขณะที่นายจ้างเริ่มมองหาผู้สมัครที่มีมากกว่าวุฒิการศึกษา ทั้งทักษะที่ตรงกับตำแหน่งงาน ประสบการณ์จริง ไปจนถึงความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
ข้อมูลจากกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ประเมินว่า งานประมาณ 40% ทั่วโลกอาจได้รับผลกระทบจาก AI ขณะที่ในอีก 15 ปีข้างหน้า คนรุ่นใหม่กว่า 1.2 พันล้านคนทั่วโลกจะเข้าสู่วัยทำงาน สถานการณ์ดังกล่าวจึงทำให้ตลาดแรงงานต้องเผชิญโจทย์สำคัญ ทั้งการรองรับคนทำงานรุ่นใหม่และการเตรียมทักษะให้สอดคล้องกับความต้องการขององค์กร
Tharman Shanmugaratnam ประธานาธิบดีสิงคโปร์ กล่าวบนเวที “Small AI: More and Better Jobs” ในการประชุมประจำปี IMF-World Bank 2026 ที่กรุงเทพฯ ที่ชี้ว่า ความต้องการจ้างงานในตำแหน่งระดับเริ่มต้นกำลังลดลง โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมเทคโนโลยี และเริ่มเห็นแนวโน้มในอุตสาหกรรมอื่น
ซึ่งการเปลี่ยนแปลงจาก AI อาจไม่ได้เกิดขึ้นในรูปแบบที่เทคโนโลยีเข้ามาแทนที่คนทั้งตำแหน่งในทันที แต่เกิดจากการที่ AI ค่อย ๆ เข้ามาเปลี่ยนลักษณะงานทีละส่วน ซึ่งย่อมทำให้ทักษะที่จำเป็นสำหรับการทำงานแต่ละบทบาทเปลี่ยนตามไปด้วย
อย่างไรก็ตาม การเข้ามาของ AI ไม่ได้หมายความว่าทุกตำแหน่งงานจะถูกแทนที่ทั้งหมดในทันที แต่อาจเริ่มจากการเปลี่ยนแปลงขั้นตอนการทำงานบางส่วน ส่งผลให้ทักษะที่องค์กรต้องการจากพนักงานถูกเปลี่ยนตามไปด้วย
จากข้อมูล IMF ยังระบุว่า การประกาศรับสมัครงานในประเทศที่พัฒนาแล้วประมาณ 1 ใน 10 ต้องการทักษะใหม่อย่างน้อยหนึ่งทักษะ โดยความต้องการดังกล่าวพบมากในกลุ่มงานวิชาชีพ งานเทคนิค และงานบริหาร ส่วนงานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT) มีสัดส่วนมากกว่าครึ่งของความต้องการทักษะใหม่
ภาพเหล่านี้สะท้อนว่า การเตรียมตัวเข้าสู่โลกการทำงานอาจต้องเปลี่ยนไปจากเดิม คนรุ่นใหม่ไม่เพียงต้องมีวุฒิการศึกษาตามสายงานที่สนใจ แต่ยังต้องรู้จักพัฒนาตัวเองให้ทันกับทักษะที่ตลาดกำลังมองหา
คุณดวงพร พรหมอ่อน กรรมการผู้จัดการ Jobsdb by SEEK ประเทศไทย “AI กำลังเปลี่ยนรูปแบบการทำงานและทักษะที่องค์กรต้องการ คนรุ่นใหม่จึงต้องมองให้ไกลกว่าวุฒิการศึกษา ทำความเข้าใจความต้องการของตลาด และพัฒนาทักษะให้ตรงกับสายงานที่สนใจ พร้อมใช้ AI เป็นเครื่องมือสร้างโอกาสในการทำงาน โดย Jobsdb มุ่งสนับสนุนให้คนรุ่นใหม่เข้าถึงข้อมูลตลาดแรงงาน เพื่อวางแผนเส้นทางอาชีพได้อย่างมั่นใจ”
3 สิ่งที่เด็กจบใหม่ควรเตรียม ก่อนเข้าสู่ตลาดงานยุค AI
เมื่อการมีวุฒิการศึกษาเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอสำหรับการแข่งขันในตลาดแรงงาน Jobsdb เสนอ 3 องค์ประกอบที่คนรุ่นใหม่ควรให้ความสำคัญ ได้แก่ Skills, Experience และ AI Readiness ซึ่งเป็นทั้งทักษะ ความสามารถจากประสบการณ์จริง และความพร้อมในการทำงานร่วมกับเทคโนโลยี
“Skills” มีทักษะตรงกับงาน และพร้อมเรียนรู้สิ่งใหม่
ความรู้เฉพาะทางจากสาขาที่เรียนยังเป็นพื้นฐานสำคัญ แต่การทำงานในปัจจุบันต้องอาศัยทักษะที่หลากหลายมากขึ้น ทั้งความสามารถด้านดิจิทัลและ AI รวมถึง Human Skills อย่างการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และการสื่อสาร
สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การพยายามเรียนรู้ทุกเครื่องมือที่กำลังได้รับความนิยม แต่ควรเริ่มจากการสำรวจตำแหน่งงานที่สนใจว่าต้องการทักษะใด แล้วเลือกพัฒนาความสามารถให้ตรงกับสายอาชีพที่ต้องการ
“Experience” มีผลงานให้เห็น ไม่ใช่แค่เขียนทักษะลงในเรซูเม่
สำหรับเด็กจบใหม่ การไม่มีประสบการณ์ทำงานอาจเป็นข้อจำกัดในการสมัครงาน แต่การสะสมประสบการณ์ไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากงานประจำเท่านั้น เพราะสามารถทำได้ตั้งแต่ยังเรียนอยู่ เช่น การฝึกงาน งานพาร์ตไทม์ การทำโปรเจกต์ หรือเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ
ประสบการณ์เหล่านี้ช่วยให้ผู้สมัครได้ทดลองนำความรู้ไปใช้จริง และสามารถรวบรวมผลงานลงใน Portfolio เพื่อแสดงให้ผู้ประกอบการเห็นถึงความสามารถของตนเอง ไม่ว่าจะเป็นสิ่งที่เคยทำ บทบาทที่ได้รับ หรือปัญหาที่สามารถแก้ไขได้
“AI Readiness” ใช้ AI เป็น แต่ต้องตรวจสอบผลลัพธ์ได้
การรู้จักใช้เครื่องมือ AI เป็นเพียงจุดเริ่มต้น เพราะการทำงานร่วมกับเทคโนโลยีจำเป็นต้องอาศัยความสามารถในการประเมินข้อมูลและตรวจสอบผลลัพธ์ด้วย
คนทำงานจึงควรรู้ว่า AI สามารถช่วยงานส่วนใดได้บ้าง ผลลัพธ์ที่ได้รับมีความถูกต้องหรือไม่ และควรนำข้อมูลเหล่านั้นไปใช้ประกอบการทำงานอย่างไร โดยยังต้องอาศัยความคิดวิเคราะห์และวิจารณญาณของตัวเองในการตัดสินใจ
สำรวจตลาดงานให้เป็น รู้ว่าตัวเองต้องพัฒนาอะไร
นอกจากการเตรียมทักษะทั้ง 3 ด้านแล้ว อีกเรื่องที่คนหางานไม่ควรมองข้ามคือการทำความเข้าใจความต้องการของตลาดแรงงาน เพราะแต่ละตำแหน่งงานมีคุณสมบัติและทักษะที่แตกต่างกัน การดูประกาศรับสมัครงานจริงจึงเป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยให้เห็นว่าองค์กรกำลังมองหาคนแบบไหน และผู้สมัครยังขาดคุณสมบัติด้านใด
Jobsdb by SEEK แนะนำให้คนรุ่นใหม่ใช้ข้อมูลจากตลาดงานมาประกอบการวางแผนอาชีพ ทั้งการสำรวจตำแหน่งงานที่เปิดรับ แนวโน้มของอาชีพที่เติบโต และคำแนะนำด้านอาชีพ (Career Advice) เพื่อให้สามารถเตรียมตัวได้ตรงกับความต้องการของนายจ้างมากขึ้น
ท้ายที่สุดแล้ว โลกการทำงานยุค AI ไม่ได้วัดความพร้อมของคนรุ่นใหม่จากใบปริญญาเพียงอย่างเดียว แต่ยังให้ความสำคัญกับทักษะที่นำไปใช้ได้จริง ประสบการณ์ที่แสดงให้เห็นถึงความสามารถ และการปรับตัวให้เข้ากับเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ การรู้เท่าทันความต้องการของตลาดและพัฒนาตัวเองอย่างต่อเนื่อง จึงเป็นอีกหนึ่งกุญแจสำคัญในการเพิ่มโอกาสก้าวสู่การทำงาน
