ปศุสัตว์

ไก่สีหมอก เป็นไก่พันธุ์ผสมระหว่างไก่ดำที่มีลักษณะกระดูกดำและขนดำสนิท กับไก่ประดู่หางดำ(ที่มีคุณสมบัติเฉพาะ คือโตเร็ว และเนื้อมีรสชาติดี อันเป็นผลผลิตจากงานวิจัยของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัยหรือ สกว.) มาผสมกัน ส่วนผลที่ได้ของการผสมกับไก่ดำ ในระดับฟาร์มนำร่องพบว่าไก่สายพันธุ์ลูกผสมที่เกิด ขึ้นโตเร็ว เนื้อมีรสชาติดีใกล้เคียงกับไก่ประดู่หางดำ และกลิ่นคาวลดลงอย่างมาก อย่างไรก็ตาม แม้ว่าสายพันธุ์ลูกผสมจะคงความเป็นสีดำของขน และกระดูกไว้ แต่สิ่งที่พบคือ สีเนื้อที่ปรากฏไม่ดำสนิท และไม่สม่ำเสมอกันทุกตัว แต่ด้วยลักษณะเนื้อที่มีสีเทาถึงเทาเข้มเป็นส่วนใหญ่ ทำให้คณะผู้วิจัยได้แนวคิดในการผลักดันเป็นตัวสินค้าใหม่ภายใต้ชื่อพันธุ์ “ไก่สีหมอก” ไก่สีหมอก เป็นผลงานวิจัย ของ ศูนย์เครือข่ายวิจัยและพัฒนาด้านการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ (ไก่พื้นเมือง) ภายใต้ความร่วมมือของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) รศ. ดร.มนต์ชัย ดวงจินดา ผู้อำนวยการศูนย์เครือข่ายฯ เผยว่า เป้าหมายของการพัฒนาสายพันธุ์ในครั้งนี้นอกจากจะเป็นความท้าทายในเชิงวิชาการแล้วยังเป็นความท้าทายในการดึงคุณสมบัติเด่นของสายพันธุ์ไก่ประดู่หางดำมาใช้ประ

ในภาวะที่โรค “อหิวาต์” หมูระบาดในหลายพื้นที่ วันนี้มีโอกาสแอบย่อง หรือ “ส่อง” ฟาร์มคนเลี้ยงหมูที่ไม่ยอมย่อท้อ ขับรถจากตัวเมืองสกลนคร ไปตามถนนสายสกลนคร-อุดรธานี หรือที่มีชื่อว่า “ถนนนิตโย” ออกจากตัวเมืองผ่านหน้ามหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร มุ่งหน้าไปตามเส้นทางอุดรธานี มาได้ประมาณ 20 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 15-20 นาที ถึงบริเวณบ้านพาน ตำบลขมิ้น อำเภอเมืองสกลนคร พบลำคลองที่ไหลมาจากเขื่อนชลประทานน้ำอูน แล้วเลี้ยวซ้ายเข้าถนนลำคลองที่เป็นลาดยางอย่างดี เป็นเส้นทางหลวงชนบท เลียบริมคลองได้ประมาณ 7-8 กิโลเมตร จึงเลี้ยวตรงป้ายที่บอกว่า เข้าวัดป่าลำห้วยนาคำ วิ่งมาตามถนนคอนกรีตประมาณ 3 กิโลเมตร ก็พบกับฟาร์มของ คุณพรสวรรค์ อ้วนอินทร์ วัย 49 ปี ที่นี่จะได้กลิ่นเหม็นโชยมาทางลมเป็นระยะ แม้จะมีป่าไม้ที่ขึ้นหนาและป้องกันกลิ่นได้ดี แต่ก็ยังลอยอบอวล มาให้คลื่นเหียนอาเจียนได้ เมื่อทักทายกับคุณพรสวรรค์ เจ้าของฟาร์มที่กำลังง่วนอยู่กับการดูแลลูกหมู ที่ถูกส่งมาเลี้ยง ด้วยการพ่นยาฆ่าเชื้อและทำตามวิธีการก่อนที่จะนำลูกหมูเข้าคอก และสอบถามถึงกลิ่นที่ลอยตามลมมาให้ชวนอ้วกเวียนหัว ก่อนที่จะเข้าพูดคุย ในการเลี้ยงหมู ได้รับคำ

การทำปศุสัตว์อย่างที่หลายๆ คนเข้าใจ อาจมองว่าจะต้องทำเป็นอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ มีการจัดการที่เป็นระบบและมีระบบฟาร์มที่มีมาตรฐานนั้น ในยุคสมัยนี้อาจไม่ได้เป็นเช่นนั้น เพราะการทำปศุสัตว์สามารถนำมาประยุกต์ให้เข้ากับพื้นที่ของตนเองได้ และที่สำคัญมีการเลี้ยงแบบประณีตมากขึ้น ส่งผลให้สัตว์ที่ทำการเลี้ยงได้คุณภาพและสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรรายนั้นเป็นอย่างดี เพราะทำด้วยใจรักและพัฒนาการเลี้ยงอยู่เสมอ คุณวิเชียร นุชสวาท เกษตรกรหญิงวัยเกษียณที่ชื่นชอบการเลี้ยงสุกร ได้ทำการพัฒนาการเลี้ยงสุกรให้มีทั้งขุนและเพาะพันธุ์ลูกสุกรจำหน่าย โดยใช้พื้นที่บริเวณบ้านของเธอเองให้เกิดประโยชน์ สร้างเป็นคอกสำหรับเลี้ยงแม่พันธุ์สุกร สามารถจำหน่ายเป็นอาชีพให้กับเธอมามากกว่า 10 ปี เกิดรายได้อยู่กับบ้านพร้อมความสุขของสาววัยเกษียณท่านนี้ คุณวิเชียร เล่าว่า อาชีพของครอบครัวทำการเกษตรอยู่แล้ว คือทำนา แต่ด้วยการทำนาในพื้นที่นี้ไม่สามารถทำได้ตลอดทั้งปี จึงได้มีโอกาสไปรับจ้างเลี้ยงสุกรในฟาร์มที่อยู่ในละแวกนั้น ต่อมาฟาร์มมีโครงการว่าจะเลิกกิจการ ด้วยความที่เธอได้คลุกคลีอยู่กับสุกรและมีความชอบ จึงได้มีความคิดที่อยากจะนำความรู้ที่ไ

ชาวบ้านจังหวัดเชียงรายนิยมเลี้ยงไก่พื้นเมือง ไก่ไข่ และไก่เนื้อ เป็นอาชีพ จากข้อมูลของสำนักงานเกษตรจังหวัดเชียงรายระบุว่าในปี 2561 มีจำนวนไก่ทั้ง 3 ชนิด รวมประมาณ 3,243,952 ตัว มีปริมาณการผลิต 6,487,904 ตัน โดยแหล่งผลิตไก่สำคัญ ได้แก่ อำเภอพาน อำเภอแม่จัน อำเภอแม่สรวย และอำเภอเทิง คุณประยูร ณ สุนทร  เจ้าของ “ประยูรฟาร์ม” ตั้งอยู่เลขที่ 304 หมู่ที่ 4 บ้านหนองผักจิก ตำบลทรายขาว อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย โทรศัพท์ (095) 696-1789, (096) 691-6222 เป็นฟาร์มเลี้ยงและชำแหละไก่ที่ได้มาตรฐานรับรองจากปศุสัตว์ ส่งขายตลาดในพื้นที่ภาคเหนือ รวมถึงตลาดเพื่อนบ้านต่างประเทศ ไก่ที่คุณประยูรเลี้ยง ได้แก่ ไก่ลูกผสมพื้นเมือง กับไก่ไข่ตัวผู้หรือไก่ชี เป็นพันธุ์ที่ชาวบ้านในพื้นที่นิยมนำไปปรุงอาหารบริโภคมานานเพราะเนื้อแน่น รสอร่อย สมัยก่อนคุณประยูรเพาะลูกไก่เอง แต่มองดูว่ายุ่งยากต้องใช้เวลาและแรงงาน จึงเปลี่ยนมาหาลูกไก่จากเครือข่ายจากศูนย์วิจัยพันธุ์สัตว์ที่พะเยาและเชียงใหม่ นำมาขุนเลี้ยงเอง ขณะเดียวกัน ยังสั่งเผื่อให้ผู้เลี้ยงเครือข่ายในกลุ่ม เพื่อเลี้ยงขุนแล้วรับซื้อคืนเพื่อจำหน่ายเป็นไก่เนื้อให้แก่ลูกค้าในพื้

ปัญหาสำคัญสำหรับชาวบ้านที่อยู่ห่างไกลหรือในพื้นที่ทุรกันดารต้องการเลี้ยงไก่จำนวนไม่มากและเป็นไก่คุณภาพ คือการหาแหล่งเพาะพันธุ์ที่เชื่อถือได้ หรือหลายรายมักถูกปฏิเสธการส่งเพราะมีจำนวนน้อยเกินไป จึงทำให้พวกเขาขาดโอกาสเลี้ยงไก่คุณภาพเพื่ออาชีพและบริโภค ตอนนี้ปัญหาเหล่านั้นได้หมดลงแล้ว เพราะ “ไก่ไข่ สายด่วน By aod Thailand” ที่มี คุณกิติยะ สุเยาว์  หรือ คุณอ๊อด เจ้าของได้ผุดธุรกิจรับ-ส่งไก่จากฟาร์มคุณภาพที่ได้มาตรฐาน ไปส่งยังสถานที่ต่างๆ ทั่วประเทศ ไม่ว่าเป้าหมายปลายทางนั้นจะเป็นชุมชน หมู่บ้านที่อยู่ห่างไกล หรือแม้แต่การคมนาคมไม่สะดวก ก่อนเดินเข้าสู่ธุรกิจนี้ คุณอ๊อดเคยคลุกคลีอยู่ในวงการสัตว์ปีกด้วยการยึดอาชีพเป็นพนักงานขายอาหาร และพันธุ์สัตว์ ขณะลงพื้นที่หลายแห่งพบว่าความจริงแล้วชาวบ้านต้องการเลี้ยงไก่ที่มีคุณภาพ แต่คงมีจำนวนไม่มากเพราะมีทุนทรัพย์น้อย แต่ไม่สามารถหาได้ตามที่ต้องการ ขณะเดียวกัน ฟาร์มไก่ที่มีคุณภาพมักไม่ส่งให้ถ้าสั่งจำนวนเพียงเล็กน้อย ดังนั้น คุณอ๊อดจึงมองเห็นช่องทางอาชีพ จากข้อจำกัดที่ผู้ขายไม่สะดวกที่จะส่งให้เพราะน้อยเกินไปไม่คุ้ม แล้วถ้าไม่มีใครส่งให้เกษตรกรหรือชาวบ้านเห

ในยุคนี้แพะเป็นอีกหนึ่งสัตว์เศรษฐกิจที่สำคัญในการสร้างรายได้ให้กับเกษตรกร เพราะมีการเลี้ยงกันมากขึ้นในหลายพื้นที่ ทำให้เกษตรกรบางรายมีการปรับเปลี่ยนจากสมัยก่อนที่ทำเกษตรเชิงเดี่ยว มาปรับเปลี่ยนเป็นเกษตรผสมผสานด้วยการเลี้ยงสัตว์เสริมเข้าไปในพื้นที่ ซึ่งแพะเป็นหนึ่งสัตว์เลี้ยงที่เกษตรกรต้องการนำมาเลี้ยงในพื้นที่ เพราะการเลี้ยงไม่จำเป็นต้องใช้พื้นที่มาก และที่สำคัญผลิตลูกพันธุ์ให้ได้ไว จึงทำให้เกษตรกรผู้เลี้ยงมีแนวทางการเลี้ยงไปแตกต่างกันไป ตามความถนัดและการตลาดที่ต้องการจะส่งแพะเพื่อจำหน่าย คุณฮีม ไกรพันธุ์ อยู่บ้านเลขที่ 225/5 หมู่ที่ 6 ตำบลชายนา อำเภอเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นผู้ที่มีความสนใจในการเลี้ยงแพะ โดยครอบครัวมีความชำนาญในเรื่องของการทำปศุสัตว์อยู่แล้วคือ การเลี้ยงโค จากนั้นนำแพะเข้ามาเลี้ยง จึงทำให้เกิดรายได้หลากหลายช่องทาง ซึ่งการเลี้ยงแพะของเขาจะเน้นผลิตเป็นสายพันธุ์แท้ ส่งผลให้เวลาจำหน่ายสามารถได้ราคาที่สูงขึ้น คุณฮีม เล่าให้ฟังว่า เริ่มแรกเลี้ยงโคเนื้อเป็นอาชีพหลักของครอบครัว ต่อมาลูกชายรู้สึกสนใจในเรื่องของการเลี้ยงแพะ จึงได้ซื้อเข้ามาเลี้ยงภายในฟาร์มประมาณ 3-4 ตัว

จังหวัดนครศรีธรรมราช นอกจากจะมีในเรื่องของการทำไม้ผลที่มีคุณภาพแล้ว เกษตรกรในบางพื้นที่ได้มีการทำปศุสัตว์ที่สามารถสร้างรายได้อีกหนึ่งช่องทาง จึงทำให้มีการจัดการในระบบฟาร์มอย่างมีแบบแผน สามารถนำวัตถุดิบที่เหลือจากสวนหรือในท้องถิ่นมาเลี้ยงสัตว์ เพื่อเป็นการประหยัดต้นทุนอีกหนึ่งช่องทาง ทำให้การทำปศุสัตว์แม้จะทำเป็นอาชีพเสริมรายได้ แต่ก็สามารถมีเงินเป็นรายรับเพื่อใช้จ่ายในครัวเรือน คุณปิ่นณรงค์ สมัยสง อยู่บ้านเลขที่ 142/2 หมู่ที่ 7 ตำบลควงพัง อำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช ได้แบ่งพื้นที่มาทำปศุสัตว์ ด้วยการเลี้ยงโคเนื้อแบบต้นทุนต่ำ พร้อมทั้งมีการผลิตอาหารไว้ให้โคกินเองภายในฟาร์ม จึงยิ่งช่วยให้มีระบบการจัดการที่ดี ไม่ต้องออกไปตัดหญ้าให้เกิดความยากลำบากเหมือนเช่นสมัยก่อน จึงมีเวลามากขึ้นสามารถไปทำงานด้านอื่นๆ สร้างรายได้หลากหลายช่องทาง คุณปิ่นณรงค์ เล่าว่า สมัยก่อนทำงานเป็นพนักงานเอกชนอยู่ที่กรุงเทพมหานคร ต่อมาเจอพิษเศรษฐกิจในปี 2540 จึงทำให้ได้ต้องกลับมาอยู่จังหวัดนครศรีธรรมราช ในช่วงนั้นเกิดความคิดที่อยากจะทำอาชีพทางการเกษตรโดยทำแบบผสมผสานมีการปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์ไปพร้อมๆ กัน “ช่วง