โคเนื้อเป็นสัตว์เศรษฐกิจที่สามารถเลี้ยงเป็นทั้งอาชีพหลักและอาชีพเสริมได้อย่างเหมาะสม หลายครอบครัวนิยมเลี้ยงเพื่อสร้างรายได้ประจำปี และสามารถดูแลควบคู่ไปกับงานประจำได้ไม่ยุ่งยาก หากมีการจัดการฟาร์มที่ดี โดยเฉพาะการแบ่งพื้นที่ทำแปลงหญ้าอาหารสัตว์อย่างเป็นระบบ ซึ่งช่วยลดภาระและลดต้นทุนได้มาก การเลือกใช้สายพันธุ์ก็ขึ้นอยู่กับความต้องการของตลาดในแต่ละพื้นที่ จึงไม่มีสูตรตายตัวสำหรับผู้เลี้ยง เพราะแต่ละชุมชนก็มีเอกลักษณ์และรูปแบบการค้าขายที่แตกต่างกันไป
คุณมิ้น-กชพรรณ กุกไชย ได้เริ่มเลี้ยงโคเนื้อลูกผสมชาโรเล่ย์เป็นอาชีพเสริม ภายในฟาร์มที่ตั้งอยู่ท่ามกลางหุบเขาในตำบลอวน อำเภอปัว จังหวัดน่าน เดิมทีครอบครัวทำเกษตรเชิงเดี่ยวมาตลอด แต่ราคาผลผลิตในช่วงหลายปีที่ผ่านมาค่อนข้างผันผวน ทำให้รายได้ไม่แน่นอน จึงเริ่มมองหาแนวทางสร้างรายได้เพิ่ม การเลี้ยงโคเนื้อจึงกลายเป็นคำตอบที่เหมาะสม โดยเฉพาะโคลูกผสมชาโรเล่ย์ที่ตลาดในพื้นที่มีความต้องการสูง พ่อค้ามักเข้ามารับซื้อถึงหน้าฟาร์ม ทำให้เป็นสายพันธุ์ที่เธอเลือกพัฒนาต่ออย่างจริงจัง
พลิกเกมโคเนื้อด้วยโคลูกผสมชาโรเล่ย์
ลดต้นทุน-เพิ่มกำไรอย่างเห็นผล
คุณมิ้น เล่าให้ฟังว่า ครอบครัวเคยมีประสบการณ์ในการซื้อโคพื้นเมืองเข้ามาขายเพื่อทำกำไร แต่เมื่อเวลาผ่านไปต้นทุนสูงขึ้นและผลตอบแทนลดลง จึงเริ่มปรับแนวคิดจากการ “ซื้อมาขายไป” มาเป็นการเลี้ยงเองเพื่อเพิ่มกำไร พี่ชายของเธอเป็นผู้เริ่มสนใจโคลูกผสมชาโรเล่ย์ก่อน เมื่อเห็นว่าตลาดกำลังมาแรง จึงเริ่มจัดการพื้นที่ใหม่ทั้งหมด จากเดิมที่ปลูกพืชเชิงเดี่ยว ก็ปรับพื้นที่เป็นแปลงหญ้าอาหารสัตว์ ทำให้การเลี้ยงโคเป็นระบบครบวงจรมากขึ้นและลดต้นทุนค่าอาหารได้อย่างชัดเจน
“พื้นเพครอบครัวทำเกษตรปลูกพืช ช่วงนั้นซื้อโคพันธุ์พื้นเมืองเข้ามาขายออกไป พอหลังๆ มา ต้นทุนการทำแบบนี้เริ่มสูงขึ้น จึงทำให้คิดว่าไม่น่าจะไปต่อได้ พอเริ่มรู้สึกว่ามันหมุนเวียนอยู่แบบนี้ และเงินเก็บจากกำไรแทบไม่มี ทีนี้พี่ชายเริ่มสนใจโคสายพันธุ์ลูกผสมชาโรเล่ย์ บวกกับในพื้นที่เองก็เริ่มมีการเลี้ยงบ้าง พอเห็นว่าตลาดน่าจะไปได้ จากเดิมที่เคยทำพืชเชิงเดี่ยว ก็มีการเปลี่ยนมาปลูกหญ้าอาหารสัตว์ และทำให้มันครบวงจรมากขึ้น”
ฟาร์ม 12 ไร่ ปลูกผัก-หญ้าเลี้ยงโค
ต่อยอดสู่ท่องเที่ยวเชิงเกษตร
ในพื้นที่ทั้งหมด 12 ไร่ ได้แบ่งปลูกหญ้าลูซี่เป็นจำนวน 10 ไร่ไว้สำหรับให้โคเล็มหญ้าตลอดวัน ส่วนพื้นที่อีก 2 ไร่ ใช้ปลูกพืชผักสวนครัวเพื่อต่อยอดสู่การท่องเที่ยวเชิงเกษตร โรงเรือนสร้างไว้ให้โคพักตอนกลางคืนและหลบแดดฝน ส่วนกลางวันปล่อยให้เดินกินหญ้าตามธรรมชาติ ทำให้ดูแลง่ายแม้ช่วงระหว่างวันจะมีงานประจำก็ตาม
ด้านการผสมพันธุ์โคภายในฟาร์ม คุณมิ้น บอกว่า ในพื้นที่ยังไม่มีน้ำเชื้อสำหรับผสมเทียม โคภายในฟาร์มจึงผสมตามธรรมชาติ โดยใช้พ่อพันธุ์จากเกษตรกรในพื้นที่ มีค่าใช้จ่ายครั้งละประมาณ 500 บาท และควบคุมสายเลือดชาโรเล่ย์ไม่ให้เกิน 70% เพื่อให้เหมาะกับสภาพภูมิอากาศบนภูเขา
“เวลาผสมพันธุ์ถ้าจ้างหมอเข้ามาผสมเทียม ยังเป็นเรื่องที่ค่อนข้างยาก เพราะเขาไม่ได้มีน้ำเชื้อพ่อพันธุ์เก็บไว้ เราก็จะเน้นใช้พ่อพันธุ์จากเพื่อนเกษตรกรในพื้นที่ มาทับแม่พันธุ์ภายในฟาร์ม การผสมแบบธรรมชาติแม่พันธุ์ก็ตั้งท้องได้ค่อนข้างดี โดยการผสมจะเน้นให้โคเนื้อชาโรเล่ย์มีสายเลือดอยู่ประมาณไม่เกิน 70 เปอร์เซ็นต์ ถึงจะอยู่ภายในสภาพแวดล้อมที่นี่ได้”
ลูกโคหลังคลอดจะอยู่กับแม่จนถึงอายุ 3 เดือน ก่อนเริ่มทำวัคซีนตามแผน และจะหย่านมเมื่ออายุ 6 เดือน จากนั้นเลี้ยงต่ออีกประมาณ 1 ปี เพื่อเตรียมจำหน่ายออกไป การให้อาหารโคเนื้อนั้นนอกจากการเล็มหญ้าในแปลงแล้ว ภายในโรงเรือนยังมีฟางไว้ให้กินตลอด พร้อมเสริมอาหารข้นโปรตีน 21% 1 กิโลกรัมต่อตัว เพื่อให้ได้รับสารอาหารครบถ้วนและเจริญเติบโตดี
เสริมคาเฟ่ชมวิวสร้างรายได้เพิ่ม
หนุนความมั่นคงทั้งปศุสัตว์และท่องเที่ยว
ตลาดจำหน่ายโคของฟาร์มไม่ได้มีความยุ่งยากมากนัก คุณมิ้น บอกว่า ครอบครัวมีประสบการณ์ด้านนี้อยู่แล้ว ลูกค้าที่เข้ามาซื้อส่วนใหญ่รู้จักจากการบอกต่อ ทำให้มีผู้สนใจเข้ามาซื้ออย่างต่อเนื่อง โคลูกผสมชาโรเล่ย์เพศผู้ที่มีอายุ 18 เดือนขึ้นไป มีราคาเริ่มต้นประมาณ 30,000 บาท ส่วนเพศเมียที่ทรงดีและเหมาะทำแม่พันธุ์ จะเริ่มต้นที่ประมาณ 25,000 บาท โดยบางตัวก็ถูกคัดเก็บไว้เสริมฝูงเป็นแม่พันธุ์ทดแทนภายในฟาร์มต่อไป
“ตั้งแต่มาเลี้ยงโคเนื้อ ทำเป็นอาชีพเสริม เรามีรายได้ที่ดีขึ้น ทำเป็นเงินเก็บได้ เวลานี้การเลี้ยงโคเนื้อ ถ้าเรามีการจัดการที่ดี มีพื้นที่ที่ชัดเจน ระหว่างวันเราก็สามารถไปทำอย่างอื่นได้ ยิ่งเรามีแปลงหญ้าอาหารสัตว์เอง โคเราก็มีอาหารกินตลอดทั้งปี การเลี้ยงก็ไม่ยุ่งยากประสบผลสำเร็จมีเงินเก็บจากเลี้ยงได้”
คุณมิ้น เล่าเสริมให้ฟังอีกว่า ปัจจุบันสภาพเศรษฐกิจในช่วงที่ผ่านมาไม่ค่อยดีนัก ครอบครัวจึงเริ่มมองหาช่องทางสร้างรายได้เพิ่มเติมจากทรัพยากรที่มีอยู่ ฟาร์มตั้งอยู่ในพื้นที่สวยงาม มองเห็นทิวเขาและทุ่งหญ้ากว้าง จึงกลายเป็นจุดเด่นที่นำไปสู่แนวคิดการเปิดคาเฟ่เล็กๆ ภายในฟาร์ม เพื่อให้ผู้มาเยือนได้มาชมวิวธรรมชาติ พูดคุยเรื่องการเลี้ยงโค และชิมเมนูเครื่องดื่มที่ทำจากผลผลิตในพื้นที่ คาเฟ่จึงกลายเป็นอีกหนึ่งรายได้ที่ช่วยเสริมความมั่นคงให้ครอบครัว และทำให้ฟาร์มมีความหลากหลายมากขึ้นทั้งในมุมธุรกิจและการท่องเที่ยว
สำหรับผู้ที่สนใจการเลี้ยงโคเนื้อลูกผสมชาโรเล่ย์ หรืออยากเยี่ยมชมฟาร์มเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้เพิ่มเติม สามารถติดต่อได้ที่คุณกชพรรณ กุกไชย ฟาร์มตั้งอยู่ที่ ต.อวน อ.ปัว จ.น่าน โทรศัพท์ 093-391-6705 และทางเพจเฟซบุ๊ก : ไร่ปางวัว
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรก 7 ธันวาคม 2025
ปัญหาปลาหมอคางดำ สร้างความปวดหัวให้แก่ชาวประมงอย่างมากเพราะเป็นสัตว์ต่างถิ่นที่ปรับตัวได้เก่ง สามารถอยู่ได้ในแหล่งน้ำทุกประเภท สามารถแพร่พันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว กำจัดเท่าไหร่ก็ไม่หมดไม่สิ้น ในรายการ เปลี่ยนมุมคิด สถานีโทรทัศน์รัฐสภา วันที่ 25 พฤษภาคม 2569 เวลา 20.15 น.คุณธวัช สุระบาล ประธานคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา กล่าวตอนหนึ่งว่า ปัญหาปลาหมอคางดำไม่ควร “หาคนผิด” เพราะมีหลายปัจจัยไม่รู้ว่ามาจากอะไร กรณีปัญหาการลักลอบนำเข้าสัตว์ต่างถิ่นรวมทั้งประเด็นความรับผิดชอบคงต้องรอฟังข้อเท็จจริงจากกระบวนการศาล ทุกวันนี้ หลายพื้นที่ประสบปัญหาเรื่องคุณภาพน้ำอยู่แล้ว จำเป็นต้องจัดการทั้งระบบนิเวศ ไม่ใช่มองแค่ปัญหาปัญหาหมอคางดำเพียงอย่างเดียว ปัญหาเฉพาะหน้าที่ต้องเร่งเดินหน้าจัดการก็คือ ช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ รวมทั้งควบคุมการแพร่ระบาด ลดประชากรปลา ผ่านโมเดล “จับ-ลด-ใช้ประโยชน์” พร้อมเปลี่ยนมุมมอง หมอคางดำ จากวายร้ายเป็นทรัพยากร ที่สามารถ นำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายทั้ง อาหารคน อาหารสัตว์ อาหารพืช ปลาป่น วัตถุดิบเลี้ยงปูขาว และสินค้าโอท็อป เพื่อสร้างห่วงโซ่เศรษฐกิจใหม่ให้ชุมชน
ในวันที่โลกกำลังเผชิญวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ทั้งภัยแล้ง อุณหภูมิสูง ดินเสื่อม และต้นทุนการผลิตที่พุ่งสูงขึ้น การทำเกษตรจึงยากกว่าที่เคย โดยเฉพาะปัญหาราคาปุ๋ยและคุณภาพดินที่ถดถอยต่อเนื่อง จนเกษตรกรจำนวนมากต้องลงทุนเพิ่ม แต่ผลผลิตกลับไม่เพิ่มตาม “ไบโอชาร์” จึงถูกมองว่าเป็นหนึ่งในทางรอดสำคัญของภาคเกษตรยุคใหม่ เพราะไม่ใช่เพียงถ่านธรรมดา แต่คือคาร์บอนจากชีวมวลพืชที่มีโครงสร้างรูพรุนสูง ช่วยฟื้นฟูดินถึงระดับโครงสร้างพื้นฐาน ทำให้ดินร่วนซุย อุ้มน้ำได้ดี ลดการสูญเสียธาตุอาหาร และช่วยให้จุลินทรีย์ที่มีประโยชน์เติบโตได้มากขึ้น และสิ่งที่น่าสนใจคือ เกษตรกรสามารถผลิตไบโอชาร์ใช้เองได้จากเศษวัสดุในไร่นา ไม่ว่าจะเป็นฟางข้าว ใบอ้อย กิ่งไม้ ซังข้าวโพด หรือเศษพืชจากสวนผลไม้ เพราะพืชทุกชนิดล้วนมีคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ เมื่อนำมาเผาภายใต้สภาวะออกซิเจนจำกัด ก็จะได้ไบโอชาร์ที่สามารถนำกลับไปฟื้นดินในแปลงของตัวเองได้อีกครั้ง คุณประสาน สุขสุทธิ์ อดีตหัวหน้ากลุ่มอารักขาพืช สำนักงานเกษตรจังหวัดสระแก้ว และเจ้าของสวนไผ่โป๋ยแจ่ม สระแก้ว ได้ให้มุมมองในเรื่องของไบโอชาร์ไว้ว่า แม้ไบโอชาร์จะไม่ใช่ยาวิเศษที่แก้ได้ทุกปัญหาในทั
“ถั่วแระญี่ปุ่น” คือถั่วเหลืองฝักสด เป็นพืชล้มลุก มีทรงพุ่ม ผลเป็นฝัก มีลักษณะทรงแบน ยาวรี โค้งงอเล็กน้อย มีขนอ่อนๆ ฝักมีสีเขียว ฝักจะนูนขึ้น มีเมล็ดโตเรียงกันอยู่ข้างใน เมล็ดไม่แก่ไม่อ่อนเกินไป เมล็ดสีเขียว มีรสชาติหวานมันกว่าเมล็ดใหญ่กว่า นุ่มกว่า มีถิ่นกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น ต่อมาได้มีปลูกกันมากในหลายประเทศทั่วโลก ญี่ปุ่น จีน และเกาหลี มีประวัติการบริโภคถั่วเหลืองในระยะฝักไม่อ่อนและไม่แก่เกินไป ชาวญี่ปุ่นนิยมรับประทานถั่วแระเป็นกับแกล้มเบียร์ หรืออาหารว่างเกือบทุกครัวเรือน จึงมีการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ถั่วเหลืองให้มีฝักและเมล็ดใหญ่กว่าถั่วเหลืองธรรมดา 2 เท่า เมล็ดนุ่ม รสชาติหวานมัน ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์สำหรับบริโภคฝักสดเพียงอย่างเดียว และมีความพยายามปลูกถั่วแระส่งตลาดตลอดทั้งปี ซึ่งความต้องการบริโภคถั่วแระญี่ปุ่น หรือถั่วเหลืองฝักสด (Vegetable Soybean) ของชาวญี่ปุ่น ประมาณปีละ 150,000 ตัน แต่สามารถผลิตภายในประเทศได้เพียง 100,000-110,000 ตัน จึงต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ถั่วแระญี่ปุ่นเป็นพืชโปรตีนสูง (ถั่วแระญี่ปุ่น มีโปรตีน 12.7% ถั่วฝักยาว มีโปรตีน 2.4%) รสชาติอร่อย สามารถนำไปประกอบอาหา
กรมส่งเสริมการเกษตร ส่งเสริมให้เกษตรกรสามารถลดต้นทุนและเพิ่มรายได้ในการทำการเกษตรมาอย่างต่อเนื่อง รวมถึงประสิทธิภาพการพ่นสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืช ส่วนหนึ่งขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมที่ต้องคำนึงถึงหลายปัจจัย ได้แก่ ทิศทางและความเร็วลม อุณหภูมิ ความชื้นสัมพัทธ์ และโอกาสการเกิดฝนตกในขณะพ่นสาร ซึ่งปัจจัยต่างๆ ล้วนส่งผลโดยตรงต่อการตกค้างของละอองสารในพื้นที่เป้าหมายและการป้องกันกำจัดศัตรูพืชได้อย่างมีประสิทธิภาพ ก่อนพ่นสารเคมีฯ ควรใช้สารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชตามหลัก 3 ถูก เพื่อประสิทธิภาพสูงสุดในการควบคุมศัตรูพืช คือ 1. ถูกเวลา โดยพ่นในตอนเช้าหรือเย็นซึ่งมีอุณหภูมิต่ำและความชื้นสัมพัทธ์สูงกว่า 70% เพื่อให้พืชดูดซึมสารได้ดีที่สุด ควรตรวจสอบสภาพอากาศ และหลีกเลี่ยงการพ่นสารเมื่อมีแนวโน้มว่าฝนจะตกภายใน 1-4 ชั่วโมงข้างหน้า เพื่อป้องกันการชะล้างสารไปโดยไร้ประโยชน์ 2. ถูกชนิด หากจำเป็นต้องพ่นสารในฤดูฝนหรือช่วงที่ฝนตกบ่อย ควรเลือกสารประเภทดูดซึม (Systemic) ซึ่งพืชจะดูดซึมเข้าไปในเนื้อเยื่อได้ภายใน 1-4 ชั่วโมง ทำให้ป้องกันกำจัดศัตรูพืชได้ดีกว่าสารประเภทสัมผัสตาย ที่สารอาจถูกฝนชะล้างไปก่อนจะสัมผัสและ
