ทุกวันนี้ คนไทยสร้างขยะอาหารมากกว่า 9.7 ล้านตันต่อปี หรือเฉลี่ยคนละ 146 กิโลกรัม ที่ส่วนใหญ่มาจากห่วงโซ่อุปทานอาหารและรูปแบบการบริโภค ปัญหาเหล่านี้ไม่ได้ส่งผลต่อความมั่นคงทางอาหารเพียงอย่างเดียว แต่ยังส่งผลต่อสิ่งแวดล้อมด้วย เพราะปัญหาขยะอาหารล้นเมือง ส่งผลให้เกิดก๊าซมีเทนซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญของภาวะโลกร้อนและสภาพอากาศแปรปรวน ที่ยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ถือเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการทำเกษตรของประเทศไทย
บริษัทสยามคูโบต้าคอร์ปอเรชั่น จำกัด ในฐานะผู้นำธุรกิจเครื่องจักรกลการเกษตรและนวัตกรรมการเกษตรที่อยู่เคียงข้างเกษตรกรและสังคมไทยกว่า 48 ปี คำนึงถึงการมีส่วนร่วมผลักดันการพัฒนาชุมชนและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน โดยมีเป้าหมายลดการปล่อยคาร์บอนกว่า 1,300 กิโลกรัมคาร์บอน มุ่งสู่เป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality) ปี 2573 และสุทธิเป็นศูนย์ Net Zero Emission ปี 2593
ที่ผ่านมา สยามคูโบต้าเดินหน้าสานต่อภารกิจดูแลสิ่งแวดล้อม ผ่านกิจกรรมต่างๆ อย่างต่อเนื่อง เช่น โครงการปลูกต้นไม้ 50,000 ต้นทั่วประเทศ ภายในปี 2571 ภายใต้แนวคิด “ปลูกรอด เปลี่ยนโลก” และร่วมกับ สสส. จัดโครงการลดขยะและแปรรูปเศษอาหาร ผ่านแคมเปญ “มื้อนี้หมดจาน” เพื่อลดปัญหา Food Waste โดยนำเศษอาหารไปแปรรูปเป็นปุ๋ยอินทรีย์หรือพลังงานชีวภาพ ฯลฯ
เปลี่ยนเศษอาหารเป็นแหล่งอาหารพืช
ที่คูโบต้าฟาร์ม อำเภอบ้านบึง จังหวัดชลบุรี สยามคูโบต้าจัดสรรพื้นที่ส่วนหนึ่ง สร้างอาคารการจัดการเศษอาหาร เพื่อนำเสนอแนวคิดการลดของเสียให้กลายเป็นแหล่งอาหารพืชโดยเฉพาะ เนื่องจาก “เศษอาหาร” เป็นเรื่องใหญ่กว่าที่คิด เพิ่มโอกาสการปล่อยก๊าซเรือนกระจก 8-10% หรือ 3.3 พันล้านบาทต่อปี คิดเป็น 30% ของอุตสาหกรรมผลิตอาหารทั่วโลก หรือ 1.3 พันล้านตันต่อปี กลายเป็นของเสียเหลือทิ้ง
ด้วยเหตุนี้ สยามคูโบต้าจึงเกิดแนวคิดลดของเสีย เพิ่มการหมุนเวียนของขยะและเกิดการใช้ซ้ำ เพื่อลดการสร้างมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่นำไปสู่ภาวะโลกรวน ที่ผ่านมา มีการทดลองใช้ประโยชน์จากเศษอาหารให้เกิดประโยชน์สูงสุด เพื่อปรับปรุงโครงสร้างดินและกระตุ้นการเจริญเติบโตของพืช ใน 3 แนวทาง คือ น้ำหมักชีวภาพ ปุ๋ยอินทรีย์จากเครื่องย่อยเศษอาหาร ปุ๋ยหมักและฉี่ไส้เดือน โดยนำปุ๋ยดังกล่าวมาใช้กับแปลงเกษตรทฤษฎีใหม่ 10 ไร่ เป็นระยะเวลา 1 ปี พบว่า สามารถลดปริมาณเศษอาหารและวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรได้มากถึง 1,337 กิโลกรัม โดยผลิตเป็นปุ๋ยได้ 843 กิโลกรัม และสร้างมูลค่ากว่า 72,000 บาทต่อไร่
น้ำหมักชีวภาพ ทำได้ไม่ยาก
น้ำหมักชีวภาพ คือ สารละลายที่ได้จากกระบวนการย่อยสลายขยะอินทรีย์ ไม่ว่าจะเป็นเศษอาหาร ผักหรือผลไม้โดยอาศัยเชื้อจุลินทรีย์เป็นตัวช่วยเร่งการย่อยสลายอินทรียวัตถุผ่านกระบวนการหมักในสภาพไร้ออกซิเจน ประโยชน์ของน้ำหมักชีวภาพใช้ฉีดพ่นบนแปลงเกษตร เพื่อเพิ่มฮอร์โมนพืชและกรดอินทรีย์จำเป็น ช่วยเร่งการเจริญเติบโตของพืชให้แข็งแรง ต้านทานแมลงศัตรูพืช ช่วยปรับสภาพความเป็นกรดด่างในดินและน้ำ ปรับดินให้ร่วนซุย ระบายอากาศได้ดีขึ้น ช่วยย่อยสลายอินทรียวัตถุในดินให้เป็นธาตุอาหารแก่พืช
การทำน้ำหมักชีวภาพ เริ่มจากเตรียมวัสดุอุปกรณ์ ได้แก่ ถังพลาสติกขนาด 50 ลิตร เศษอาหาร 40 กิโลกรัม กากน้ำตาล 10 ลิตร น้ำ 10 ลิตร สาร พด.2 (25 กรัม) จำนวน 1 ซอง ขั้นตอนการทำ ให้นำเศษอาหารหั่นเป็นชิ้นเล็กๆ ผสมกับกากน้ำตาลในถังหมัก 50 ลิตร เติมสาร พด. และน้ำ 10 ลิตร แล้วกวนให้เข้ากันนาน 5 นาที ปิดฝาไม่ต้องสนิท ตั้งไว้ในที่ร่ม
ระหว่างการหมักแนะให้กวน 1-2 ครั้งต่อวัน เป็นระยะเวลา 7 วัน เพื่อระบายก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และช่วยให้ส่วนผสมคลุกเคล้าได้ดี สังเกตการลดลงของฝ้าขาวบนผิวหน้าของวัสดุหมัก ฟองก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ กลิ่นแอลกอฮอล์ วัดค่าได้ pH 3-4 ก็พร้อมนำไปใช้งานได้ โดยเจือจางน้ำหมักชีวภาพในน้ำ อัตราส่วน 1:500 จนถึง 1:1,000 ผลลัพท์การผลิตน้ำหมักชีวภาพพบว่า สามารถลดต้นทุนค่าปุ๋ยได้ 48,400 บาทต่อปี
แปรูปขยะอาหารเป็นปุ๋ยอินทรีย์
การผลิตปุ๋ยอินทรีย์สามารถทำได้หลายรูปแบบ เช่น ใช้เครื่องย่อยเศษอาหารในอุตสาหกรรม ความจุ 0-25 กิโลกรัมต่อวัน หรือเครื่องย่อยเศษอาหารในครัวเรือน ความจุ 0-5 กิโลกรัมต่อวัน หรือทางเลือกประหยัดต้นทุนในการย่อยเศษอาหารด้วย “ถังหมักรักษ์โลก” ซึ่งข้อดีคือ ดินช่วยดูดซับกลิ่นและป้องกันการเกิดแมลงวัน สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กตามธรรมชาติ สามารถอยู่ในถังหมักรักษ์โลกได้อย่างอิสระ ธาตุอาหารที่เป็นของเหลวไหลลงสู่พื้นดินโดยรอบ ทำให้เกิดธาตุอาหารในดินเพิ่มขึ้นและซึมซับน้ำได้ดี กระบวนการย่อยสลายอาศัยการใช้ออกซิเจนและความร้อนจากแสงแดด ลดการเกิดก๊าซมีเทนในระบบ
ประโยชน์ที่ได้รับ ลดปริมาณของเสียจากอาหารสูงขึ้น 90% เพิ่มความสมบูรณ์ของโครงสร้างดิน และสารอาหารในดิน ทั้งกระตุ้นการเติบโตของราก และเพิ่มความแข็งแรงของโครงสร้างพืช
ปุ๋ยหมักมูลไส้เดือนดินและฉี่ไส้เดือนดิน
สยามคูโบต้า ได้ร่วมมือกับศูนย์วิจัยและพัฒนาเกษตรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ได้ทำการศึกษารูปแบบการจัดการเศษอาหารและเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรโดยใช้ “ไส้เดือน” เป็นตัวกลางในการย่อยสลายให้กลายเป็นปุ๋ยหมักมูลไส้เดือนดิน และฉี่ไส้เดือนดิน ซึ่งอุดมไปด้วยแร่ธาตุอาหารที่จำเป็นต่อดิน
การศึกษาวิจัยครั้งนี้ ทีมนักวิจัยได้ใช้ไส้เดือนดินสายพันธุ์ ขี้ตาแร่ ซึ่งมีลักษณะลำตัวสีแดง เลี้ยงได้ง่าย ทนทานต่อสภาพแวดล้อมในไทยได้ดี เหมาะกับการใช้กำจัดของเสียหลายชนิด โดยทดลองการเลี้ยงใน 3 รูปแบบ ซึ่งแต่ละอย่างมีข้อดีข้อเสียแตกต่างกัน ดังนี้
1. เลี้ยงในวงบ่อปูน ข้อดีคือ เหมาะกับพื้นที่จำกัด วงบ่อไม่สะสมความร้อน และแข็งแรงทนทาน แต่ข้อเสียคือ ผลผลิตน้อย บ่อเลี้ยงเต็มไว และเคลื่อนย้ายลำบาก
2. อ่างปูน ข้อดีคือ ให้ผลผลิตปุ๋ยได้มากที่สุด ข้อเสียคือ เสี่ยงโรคระบาด สร้างความเสียหายทั้งบ่อ และราคาวัสดุก่อสร้างค่อนข้างสูง
3. เลี้ยงแนวตั้ง ข้อดีคือ เหมาะสำหรับพื้นที่จำกัด เลี้ยงแยกได้ เคลื่อนย้ายได้ง่าย ควบคุมความชื้นได้ดี ข้อเสียคือ ผลผลิตได้น้อย บ่อเลี้ยงเต็มไว ไส้เดือนอยู่ไม่ได้ หากบ่อเลี้ยงมีอุณหภูมิสูงขึ้น และการซ้อนทับหลายชั้น ทำให้ดูแลยาก
ขั้นตอนการผลิตปุ๋ยหมักด้วยไส้เดือนดิน
- บรรจุเศษอาหารและปล่อยไส้เดือน ที่ความหนาแน่น 1-2 กิโลกรัมต่อตารางเมตร ลงไปในบ่อเลี้ยง โดยให้ขยะอินทรีย์ทุกสัปดาห์ สัปดาห์ละ 3 ครั้ง
- เพิ่มความชื้นให้ปุ๋ย ด้วยการรดน้ำทุกวันหรือวันเว้นวัน
- หลังจาก 60 วัน ไส้เดือนดินจะขยายพันธุ์และสามารถเก็บผลผลิตปุ๋ยเป็นปุ๋ยหมักมูลไส้เดือนดินและฉี่ไส้เดือนดิน
- การเลี้ยงไส้เดือนดินจะได้ผลผลิตที่ดี เมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมที่ดี เอื้อต่อการเลี้ยงไส้เดือนดิน โดยมีค่าความชื้น 70-90% อุณหภูมิ 18-25% ค่า pH 7-8
สำหรับผลผลิตจากไส้เดือนดิน มีทั้งหมด 2 รูปแบบคือ
ปุ๋ยหมักมูลไส้เดือนดิน ถือเป็นปุ๋ยปลอดสารเคมี 100% ช่วยบำรุงการเจริญเติบโตของต้นพืช ช่วยให้ดินมีความร่วนซุย ระบายน้ำและอากาศได้ดี เมื่อต้องการบำรุงแปลงปลูกพืช ใช้ปุ๋ยมูลไส้เดือนดิน 1 กิโลกรัมต่อพื้นที่ 1 ตารางเมตร ส่วนแปลงปลูกไม้ดอก ผัก พืชไร่ ควรใส่ 2 ครั้งต่อฤดูปลูก หรือใส่ก่อนระยะออกดอก 1 ครั้ง
ฉี่ไส้เดือนดิน ผสมน้ำเปล่า 1:20 เมื่อต้องการบำรุงพืชผัก ไม้ผล ไม้ดอก สนามหญ้า ให้แตกรากใหม่ และช่วยกระตุ้นการออกดอก นอกจากนี้ สามารถใช้บำบัดกลิ่นเหม็น ตามร่องน้ำหรือห้องน้ำ โดยราดฉี่ไส้เดือนดินเข้มข้นในบริเวณที่ต้องการ
ผลลัพท์การผลิตด้วยไส้เดือนดินในระยะเวลา 1 ปี สามารถลดปริมาณของเสีย ประเภทเศษผักได้ 360 กิโลกรัม ได้ปุ๋ยหมักอินทรีย์ 250 กิโลกรัม ลดต้นทุนค่าปุ๋ย 22,700 บาท
หากใครสนใจเรื่องการใช้ประโยชน์จากเศษอาหาร สู่อาหารพืช แวะเรียนรู้เพิ่มเติมได้ที่ “คูโบต้าฟาร์ม” แหล่งเรียนรู้เกษตรกรรมสมัยใหม่เติมเต็มทุกประสบการณ์ให้เกษตรกรรุ่นใหม่ผ่านการเรียนรู้เทคโนโลยี นวัตกรรมการปลูกข้าว พืชไร่ ไม้ผล การทำเกษตรทฤษฎีใหม่ เทคนิคการจัดการดิน น้ำ และปุ๋ยอย่างถูกหลักวิชาการ ควบคู่กับการใช้เครื่องจักรกลการเกษตรและเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างครบวงจรจากคูโบต้า ช่วยจุดประกายทุกไอเดียสู่ความสำเร็จที่ทำได้จริงสำหรับทุกคน
ความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่อง “คาร์บอนเครดิต” ในปัจจุบันยังมีความคลาดเคลื่อนอยู่มาก โดยเฉพาะในภาคการเกษตรและการปลูกป่า รายการ Climate Talk EP3 : “เรื่องจริง T-VER คาร์บอนเครดิต” โดย ดร.ปราณี หนูทองแก้ว ผู้จัดการสำนักรับรองคาร์บอนเครดิต องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ อบก. (TGO) ได้มาให้ข้อมูลและไขข้อข้องใจอย่างชัดเจนในทุกประเด็น ดังนี้ ดร.ปราณี หนูทองแก้ว ได้เริ่มต้นอธิบายถึงหัวใจสำคัญว่า “คาร์บอนเครดิต คือ รางวัลจากการที่เราทำโครงการหรือกิจกรรมที่ช่วยลด หรือกักเก็บก๊าซเรือนกระจก” ซึ่งการจะนับเป็นคาร์บอนเครดิตได้นั้น ผลการลดก๊าซเรือนกระจกจะต้องได้รับการรับรองจากเจ้าของมาตรฐานเสียก่อน ซึ่งสำหรับประเทศไทยมีมาตรฐานคาร์บอนเครดิตระดับประเทศเพียงมาตรฐานเดียว คือ “โครงการลดก๊าซเรือนกระจกภาคสมัครใจตามมาตรฐานของประเทศไทย” (Thailand Voluntary Emission Reduction Program) หรือ T-VER โดยมี อบก. (TGO) เป็นหน่วยงานเดียวที่เป็นเจ้าของกลไกการขึ้นทะเบียนและรับรองเครดิตในประเทศไทย แล้วหน่วยของคาร์บอนเครดิต คืออะไร สำหรับหน่วยของคาร์บอนเครดิตในระดับสากล ไม่ว่าจะเป็นมาตรฐานภายใต้ UNFCCC ,
ในยุคที่เกษตรกรเริ่มหันมาปลูกพืชแบบปลอดสารพิษมากขึ้น สมุนไพรพื้นบ้าน กลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยลดการใช้สารเคมี หนึ่งในสมุนไพรที่ได้รับความสนใจอย่างมาก คือ “หนอนตายหยาก” ซึ่งมีสรรพคุณโดดเด่นในการ ป้องกันและกำจัดศัตรูพืช โดยเฉพาะหนอนและแมลงต่างๆ ได้ผลดีแถมปลอดภัยกับคนและสิ่งแวดล้อม รู้จักกับ “หนอนตายหยาก” หนอนตายหยาก (ชื่อวิทยาศาสตร์: Derris elliptica) เป็นไม้เลื้อยที่พบได้ทั่วไปในป่าเบญจพรรณของไทย มีชื่อเรียกในแต่ละท้องถิ่นแตกต่างกัน เช่น “กำลังช้างเผือก”, “เครือเขาหนัง”, หรือ “บงตายหยาก” นิยมใช้รากและเถ้าเป็นส่วนผสมหลักในการทำยากำจัดแมลง จุดเด่นอยู่ที่สาร โรติโนน (Rotenone) ที่มีอยู่ในรากและเปลือกลำต้น ซึ่งเป็นสารธรรมชาติที่ออกฤทธิ์ในการทำลายระบบประสาทของแมลง ทำให้แมลงหยุดกิน หยุดเคลื่อนไหว และตายในที่สุด สรรพคุณในการป้องกันและกำจัดศัตรูพืช โดยไม่ทำอันตรายต่อพืชหรือผู้บริโภค จึงเหมาะกับเกษตรอินทรีย์หรือผู้ที่ต้องการลดการใช้สารเคมีในสวนของตน หนอนตายหยากสามารถใช้ไล่และฆ่าแมลงศัตรูพืชได้หลายชนิด เช่น วิธีการทำน้ำหมักสมุนไพรหนอนตายหยาก ส่วนผสม วิธีทำ วิธีใช้เจือจางน้ำหมัก 100 ซีซี ต่อน
กรุงเทพมหานคร เตรียมปรับปรุงอัตราการจัดเก็บภาษีใหม่ ที่ดินประเภทเกษตรกรรม กลุ่มปลูกกล้วย มะนาว มะพร้าว ใจกลางกรุงเทพฯ เตรียมจ่ายเพิ่ม หลังพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 ประกาศใช้มาร่วม 7 ปี โดยจะเสนอสภา กทม. ขอปรับเพิ่มอัตราละ 0.02% จากปัจจุบันเสียภาษีในอัตรา 0.01-0.1% จะเป็นในอัตรา 0.03-0.12% หรือจากล้านละ 100 บาท เป็นล้านละ 300 บาท ที่ดินเกษตรกรรมเป็นบุคคลธรรมดา มูลค่า 0-50 ล้านบาท จะได้รับยกเว้นภาษีมูลค่า 50-125 ล้านบาท จากเดิมเสียภาษีในอัตรา 0.01% เป็น 0.03%มูลค่า 125-150 ล้านบาท จากเดิมเสียภาษีในอัตรา 0.03% เป็น 0.05%มูลค่า 150-550 ล้านบาท จากเดิมเสียภาษีในอัตรา 0.05% เป็น 0.07%มูลค่า 550-1,050 ล้านบาท จากเดิมเสียภาษีในอัตรา 0.07% เป็น 0.09%มูลค่า 1,050 ล้านบาทขึ้นไป จากเดิมเสียภาษีในอัตรา 0.1% เป็น 0.12%… อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : https://www.khaosod.co.th/special-stories/news_10335411 ที่ดินเกษตรกรรมเป็นนิติบุคคล มูลค่า 0-75 ล้านบาท จากเดิมเสียภาษีในอัตรา 0.01% เป็น 0.03%มูลค่า 75-100 ล้านบาท จากเดิมเสียภาษีในอัตรา 0.03% เป็น 0.05%มูลค่า 100-500 ล้านบาท จากเดิมเ
อะโวคาโดเป็นไม้ผลพื้นเมืองของอเมริกาแถบร้อน ถูกนำเข้ามาปลูกในประเทศไทยครั้งแรกโดยกลุ่มมิชชันนารีชาวอเมริกันที่จังหวัดน่าน ก่อนจะได้รับการส่งเสริมอย่างเป็นทางการจากโครงการหลวงและกรมวิชาการเกษตร ในอดีต คนไทยยังไม่คุ้นเคยและไม่นิยมบริโภคอะโวคาโดมากนัก แต่ด้วยกระแสการดูแลสุขภาพและเทรนด์การชะลอวัย (Longevity) ที่มาแรงในช่วงไม่กี่ปีมานี้ ทำให้อะโวคาโดกลายเป็นผลไม้ที่ได้รับความนิยมอย่างสูงในกลุ่มคนรักสุขภาพ รวมไปถึงธุรกิจร้านอาหารและเครื่องดื่มต่างขานรับเทรนด์ ด้วยการสร้างสรรค์เมนูอะโวคาโดที่หลากหลาย ส่งผลให้พืชต่างแดนชนิดนี้ก้าวขึ้นมาเป็น “พืชทำเงินใหม่” ของเกษตรกรไทย ปัจจุบัน สวนเกษตรหลายแห่งในไทยได้ผ่านการลองผิดลองถูก จนสามารถปลูกและพัฒนาคุณภาพผลผลิตได้อย่างเชี่ยวชาญไม่แพ้ต่างชาติ แต่นอกเหนือจากการปลูกแบบมืออาชีพและการทำตลาดแล้ว การต่อยอดสู่ “ธุรกิจยั่งยืน” คือหัวใจสำคัญที่สุด ‘สวนเทพพนา’ ตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านไร่ อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ นับเป็นต้นแบบความสำเร็จของเกษตรกรไทย พาคนในชุมชนบ้านเทพพนาหลุดพ้นจากความยากจน จากจุดเริ่มต้นพื้นที่ปลูกเพียง 30 ไร่ ได้ขยายผลสร้างเครือข่ายแปลงใหญ่ในชุมช
