จากชีวิตที่เร่งรีบในลอสแอนเจลิส สู่ฟาร์มเล็กๆ ในรัฐเมน สหรัฐอเมริกา “เมลิสซา ชไนเดอร์” ไม่เคยคิดว่าจะกลายมาเป็นคนเลี้ยงแกะ แต่การเข้ามาดูแลฟาร์ม Casa Portal กลับทำให้ค้นพบว่า แกะไม่ได้มีหน้าที่แค่ให้เนื้อหรือขน หากยังเป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นฟูดินและระบบนิเวศได้อีกด้วย
จากคนเมือง สู่ชีวิตที่ใกล้ดินมากขึ้น
เมลิสซา ชไนเดอร์ เล่าว่า ย้ายจากลอสแอนเจลิสมาอยู่รัฐเมน โดยตั้งใจมองหาชีวิตที่ช้าลงและใกล้ชิดธรรมชาติมากขึ้น จึงเข้ามาดูแล Casa Portal ฟาร์มที่มีฝูงแกะพันธุ์ Navajo-Churro ซึ่งเป็นสายพันธุ์เก่าแก่ที่เกี่ยวข้องกับชาวดินี (Diné) ในพื้นที่ตะวันตกเฉียงใต้ของสหรัฐอเมริกา
เดิมทีเมลิสซาไม่ได้ตั้งใจจะเป็นคนเลี้ยงแกะ แต่เมื่อได้ใช้เวลาอยู่กับสัตว์และผืนดินมากขึ้น จึงเริ่มมองเห็นว่าการทำฟาร์มไม่จำเป็นต้องเน้นการผลิตให้ได้มากที่สุดเสมอไป แต่สามารถทำงานไปพร้อมกับธรรมชาติได้
ฟื้นดินด้วยการ “ปล่อยให้ธรรมชาติทำงาน”
ก่อนหน้านี้พื้นที่ของ Casa Portal เคยผ่านการทำไม้ ทำให้ดินเสื่อมโทรม ระบบธรรมชาติถูกรบกวน และมีต้นไม้เหลืออยู่น้อย
เจ้าของฟาร์มรุ่นก่อน จึงเริ่มฟื้นฟูพื้นที่ด้วยแนวทางเพอร์มาคัลเจอร์ (Permaculture) ดูแลดินอย่างระมัดระวัง และที่สำคัญคือ ปล่อยให้ผืนดินได้พัก
เมื่อเวลาผ่านไป ดินและระบบนิเวศก็ค่อยๆ ฟื้นตัวกลับมา
ฝูงแกะเองก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการนี้ โดยแกะอยู่บนพื้นที่แห่งนี้มานานกว่า 20 ปี เริ่มจากแกะตัวผู้เพียงตัวเดียว ก่อนพัฒนาฝูงอย่างต่อเนื่องและคัดเลือกสายพันธุ์อย่างระมัดระวัง
แกะไม่ได้แค่กินหญ้า แต่ช่วย “สร้างดิน”
หัวใจสำคัญของฟาร์มแห่งนี้คือ การมองพฤติกรรมตามธรรมชาติของแกะให้เป็นประโยชน์ต่อพื้นที่ เพราะแกะจะเดินหากินไปตามจุดต่างๆ เลือกกินพืช และเคลื่อนที่ไปตามสภาพพื้นที่ ฤดูกาล และสภาพอากาศ
การเคลื่อนที่เหล่านี้ช่วย กระจายธาตุอาหาร กดเมล็ดพันธุ์ลงดิน และพาเมล็ดพืชไปยังพื้นที่ต่างๆ ผ่านขนของแกะ
สิ่งที่ดูเหมือนเป็นเพียงพฤติกรรมธรรมดาของสัตว์ จึงกลายเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการฟื้นฟูดินและทุ่งหญ้า
Casa Portal เลี้ยงแกะโดยหมุนเวียนพื้นที่ในทุ่งหญ้า 3 แปลง เปิดโอกาสให้แกะเคลื่อนที่และเลือกพื้นที่หากิน
แนวทางนี้ช่วยกระจายธาตุอาหาร เพิ่มความหลากหลายของพืช และสนับสนุนการฟื้นตัวของดินในระยะยาว
จากเกษตรที่ “เอาออก” สู่เกษตรที่ “สร้างกลับคืน”
แนวคิดนี้สอดคล้องกับ เกษตรฟื้นฟู (Regenerative Agriculture) ซึ่งไม่ได้มองพื้นที่เกษตรเป็นเพียงสถานที่ผลิตอาหาร แต่เป็นระบบที่ดิน น้ำ พืช สัตว์ และคนต้องทำงานร่วมกัน
ที่ Casa Portal แกะไม่ได้ถูกแยกออกจากระบบ แต่เป็นส่วนหนึ่งของฟาร์ม ทั้งขนแกะ อาหาร วัสดุจากสัตว์ พืช และผึ้ง ล้วนเชื่อมโยงกัน
เมลิสซามองว่า เกษตรที่เน้นการดึงทรัพยากรออกจากพื้นที่คือการ “เอาออก” ขณะที่เกษตรฟื้นฟูคือการค่อยๆ สร้างระบบกลับคืนทีละชั้น
“Navajo-Churro” แกะสายพันธุ์เก่าที่ต้องช่วยกันรักษา
Navajo-Churro เป็นสายพันธุ์แกะเก่าแก่ที่มีความสำคัญต่อวัฒนธรรมของชาวดินี และเคยเผชิญช่วงเวลาที่จำนวนลดลงอย่างมากจนเกือบสูญพันธุ์
สำหรับเมลิสซา การดูแลฝูงแกะจึงมีความหมายมากกว่าการเลี้ยงสัตว์ เพราะเป็นการสานต่อความพยายามของคนรุ่นก่อนในการรักษาสายพันธุ์นี้ไว้
ฝูงแกะที่ Casa Portal มีประวัติการเลี้ยงต่อเนื่องมานานกว่า 20 ปี และยังคงใช้แนวทางคัดเลือกสายพันธุ์อย่างระมัดระวัง เพื่อรักษาลักษณะสำคัญของ Navajo-Churro เอาไว้
ข้อได้เปรียบของแกะสายพันธุ์เก่าคือ ความแข็งแรง ปรับตัวได้ดี และสามารถอยู่ในสภาพแวดล้อมที่หลากหลายโดยไม่ต้องพึ่งพาปัจจัยการผลิตมาก จึงเข้ากับแนวทางเกษตรฟื้นฟูที่พยายามทำงานร่วมกับธรรมชาติ มากกว่าการปรับธรรมชาติให้เข้ากับระบบการผลิต
เกษตรยุคใหม่ อาจต้อง
“สังเกต” มากกว่า “ควบคุม”
เมลิสซามองว่า การเลี้ยงแกะไม่ได้หมายถึงการควบคุมสัตว์ทุกอย่าง แต่คือการเรียนรู้ที่จะสังเกต สังเกตว่าแกะกำลังทำอะไร สภาพอากาศเป็นอย่างไร ดินเปลี่ยนไปอย่างไร และพืชในพื้นที่กำลังบอกอะไร
นี่เป็นแนวคิดที่สะท้อนการทำเกษตรแบบให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์ระหว่างคน สัตว์ และระบบนิเวศ มากกว่าการมองผลผลิตเพียงอย่างเดียว
มือใหม่ก็เริ่มได้ ถ้าพร้อมเรียนรู้
เมลิสซายอมรับว่า ตอนเริ่มต้นแทบไม่มีความรู้เรื่องการเลี้ยงแกะ จึงได้เรียนรู้จากคนที่มีประสบการณ์ ถามคำถาม ลงมือทำ และใช้เวลาอยู่กับฝูงแกะ เพื่อค่อยๆ เข้าใจว่าสิ่งไหนเหมาะกับฟาร์มของตัวเอง
ปัจจุบันความรู้บนอินเทอร์เน็ตและ YouTube ยังช่วยให้คนรุ่นใหม่เข้าถึงประสบการณ์ของเกษตรกรรายอื่นได้ง่ายขึ้น ตั้งแต่การสร้างรั้ว การดูแลสัตว์ ไปจนถึงการแก้ปัญหาในฟาร์ม
สำหรับฟาร์มขนาดเล็ก ข้อดีคือเจ้าของสามารถอยู่ใกล้สัตว์และผืนดิน เห็นความเปลี่ยนแปลงได้เร็ว และปรับวิธีดูแลได้ทันที
ที่สำคัญ ฟาร์มขนาดเล็กยังมีบทบาทต่อการรักษาสายพันธุ์เก่า เพราะแกะอย่าง Navajo-Churro ไม่ได้เหมาะกับระบบอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ การอยู่รอดของสายพันธุ์จึงต้องอาศัยฟาร์มเล็กๆ หลายแห่งช่วยกันดูแล
จากฟาร์ม สู่พื้นที่เรียนรู้
อนาคตของ Casa Portal ไม่ได้หยุดอยู่แค่การเลี้ยงแกะ แต่กำลังพัฒนาให้เป็นพื้นที่เรียนรู้และประสบการณ์ด้านเกษตรและธรรมชาติ เพราะฟาร์มกำลังปรับปรุงโรงนาให้เป็นพื้นที่สำหรับเวิร์กช็อปเกี่ยวกับเส้นใยและงานสร้างสรรค์ โดยนำขนแกะมาผ่านกระบวนการต่างๆ จนกลายเป็นสิ่งทอ
นอกจากนี้ยังขยายรูปแบบฟาร์มสเตย์ เปิดโอกาสให้ผู้มาเยือนได้เข้ามาสัมผัสชีวิตในฟาร์ม ทั้งทำงานกลางแจ้ง ทำงานด้วยมือ และกินอาหารจากวัตถุดิบที่มาจากพื้นที่
ฤดูกาลนี้ฟาร์มเตรียมผลิต เส้นด้ายและพรมจากขนแกะของฝูงตัวเอง พร้อมเปิดทุ่งหญ้าใหม่ เพื่อเพิ่มพื้นที่ให้แกะและเดินหน้าฟื้นฟูพื้นที่ทั้งหมด 100 เอเคอร์ต่อไป
เกษตรฟื้นฟู อาจเริ่มจากการ “อยู่กับธรรมชาติ”
เรื่องราวของ Casa Portal สะท้อนให้เห็นว่า การฟื้นฟูพื้นที่เกษตรอาจไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นด้วยเทคโนโลยีราคาแพงเสมอไป บางครั้งอาจเริ่มจากการเข้าใจธรรมชาติของพื้นที่ ใช้สัตว์ให้เหมาะกับระบบ และเรียนรู้จากสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในแปลง
จากคนเมืองที่ไม่เคยคิดจะเลี้ยงแกะ เมลิสซากลายเป็นคนที่ใช้ชีวิตอยู่ท่ามกลางฝูงแกะและผืนดิน พร้อมสานต่อสิ่งที่คนรุ่นก่อนเริ่มเอาไว้
เพราะสำหรับ Casa Portal การทำเกษตรไม่ใช่แค่การ “ผลิต” แต่คือการ ดูแล ฟื้นฟู และสร้างความสมบูรณ์ให้ผืนดินกลับคืนมาอีกครั้ง
ขอบคุณภาพและเนื้อเรื่องจาก : https://modernfarmer.com/
จังหวัดนครศรีธรรมราชมีเนื้อที่ปลูกมังคุดเป็นอันดับ 1 ของภาคใต้ เพราะมีภูมิอากาศเหมาะสมสำหรับปลูกมังคุดเป็นอย่างดี เนื่องจากมีความชื้นสูง และมีฝนตกชุกตลอดทั้งปี ซึ่งอำเภอชะอวดเป็นต้นแบบการผลิตมังคุดในฤดูและนอกฤดู โดยเน้นการรวมกลุ่มของเกษตรกรในพื้นที่ วางระบบการผลิต และการบริหารจัดการแปลงในแนวทางเดียวกัน เน้นการผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด สินค้าได้มาตรฐานการรับรอง GAP นำไปสู่การสร้างเสถียรภาพของราคาสินค้าเกษตรได้อย่างยั่งยืน ในพื้นที่อำเภอชะอวด เกษตรกรจะเก็บเกี่ยวมังคุดในฤดูช่วงเดือนมิถุนายน – ตุลาคม มังคุดนอกฤดูช่วงเดือนมกราคม – พฤษภาคม และช่วงเดือนพฤศจิกายน – ธันวาคม ซึ่งแปลงใหญ่และวิสาหกิจชุมชนมีการบริหารจัดการโดยการรวมกลุ่มขายมังคุดด้วยวิธีการประมูล ซึ่งราคาประมูลต้องมากกว่าราคาตลาดทั่วไป มังคุดในฤดูส่งจำหน่ายภายในประเทศ และส่งออกตลาดต่างประเทศ ส่วนใหญ่จะส่งไปยังประเทศจีนที่เป็นตลาดรับซื้อหลักโดยผ่านล้งเป็นผู้รวบรวมและคัดเกรดผลผลิต และมังคุดนอกฤดู ส่วนใหญ่จะส่งออกประเทศจีนเป็นหลัก 3 เทคโนโลยียกระดับสวนมังคุด รศ.ดร.กฤษณะเดช เจริญสุธาสินี มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ได้รับทุน
จากชีวิตที่เร่งรีบในลอสแอนเจลิส สู่ฟาร์มเล็กๆ ในรัฐเมน สหรัฐอเมริกา “เมลิสซา ชไนเดอร์” ไม่เคยคิดว่าจะกลายมาเป็นคนเลี้ยงแกะ แต่การเข้ามาดูแลฟาร์ม Casa Portal กลับทำให้ค้นพบว่า แกะไม่ได้มีหน้าที่แค่ให้เนื้อหรือขน หากยังเป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นฟูดินและระบบนิเวศได้อีกด้วย จากคนเมือง สู่ชีวิตที่ใกล้ดินมากขึ้น เมลิสซา ชไนเดอร์ เล่าว่า ย้ายจากลอสแอนเจลิสมาอยู่รัฐเมน โดยตั้งใจมองหาชีวิตที่ช้าลงและใกล้ชิดธรรมชาติมากขึ้น จึงเข้ามาดูแล Casa Portal ฟาร์มที่มีฝูงแกะพันธุ์ Navajo-Churro ซึ่งเป็นสายพันธุ์เก่าแก่ที่เกี่ยวข้องกับชาวดินี (Diné) ในพื้นที่ตะวันตกเฉียงใต้ของสหรัฐอเมริกา เดิมทีเมลิสซาไม่ได้ตั้งใจจะเป็นคนเลี้ยงแกะ แต่เมื่อได้ใช้เวลาอยู่กับสัตว์และผืนดินมากขึ้น จึงเริ่มมองเห็นว่าการทำฟาร์มไม่จำเป็นต้องเน้นการผลิตให้ได้มากที่สุดเสมอไป แต่สามารถทำงานไปพร้อมกับธรรมชาติได้ ฟื้นดินด้วยการ “ปล่อยให้ธรรมชาติทำงาน” ก่อนหน้านี้พื้นที่ของ Casa Portal เคยผ่านการทำไม้ ทำให้ดินเสื่อมโทรม ระบบธรรมชาติถูกรบกวน และมีต้นไม้เหลืออยู่น้อย เจ้าของฟาร์มรุ่นก่อน จึงเริ่มฟื้นฟูพื้นที่ด้วยแนวทางเพอร์มาคัลเจอร์ (Perma
คุณวุฒิพงศ์ อยู่สุข หรือ ชายน้อย อยู่บ้านเลขที่ 790 หมู่ที่ 2 ตำบลเขาท่าพระ อำเภอเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท อีกหนึ่งเกษตรกรรุ่นใหม่หันมาเพาะเห็ดฟางเป็นอาชีพเสริม หาเงินค่าขนมมาตั้งแต่สมัยเรียน ปวช.-ปวส. จนถึงปัจจุบันเรียนจบแล้วก็ยังไม่ทิ้งการเพาะเห็ด พร้อมทั้งทำควบคู่กับอาชีพค้าขายสร้างรายได้มาจุนเจือครอบครัวต่อเดือนไม่น้อย คุณชายน้อย เล่าถึงจุดเริ่มต้นการเพาะเห็ดฟางให้ฟังว่า ตนเองเริ่มเพาะเห็ดฟางมาตั้งแต่สมัยเรียน ปวช.-ปวส. เพื่อหารายได้ค่าขนมระหว่างเรียน ด้วยปัจจัยที่เห็ดฟางขายง่าย ราคาดี และสามารถหาวัตถุดิบในการเพาะได้ง่ายในท้องถิ่น จึงเป็นสาเหตุทำให้ตนเองยึดอาชีพการเพาะเห็ดฟางเป็นอาชีพเสริมมานานกว่า 7 ปี ควบคู่ไปกับอาชีพค้าขาย ทำได้สบายๆ “การเพาะเห็ดฟางในตะกร้านั้นค่อนข้างเป็นวิธีการที่เหมาะสำหรับทำเป็นอาชีพเสริมหรือเป็นเกษตรกรวันหยุดอยู่แล้ว ไม่ต้องใช้เงินลงทุนเยอะ ไม่ต้องใช้เวลาในการดูแลมากมาย ขอแค่เพียงมีเวลาช่วงเช้าและช่วงเย็น สัก 10-15 นาที ก็สามารถทำได้ ส่วนช่วงเวลาในการเพาะจนถึงเก็บดอกก็ใช้เวลาเพียง 10 วัน โดยที่ไม่ต้องรดน้ำใส่ปุ๋ย ก็สามารถสร้างรายได้หมุนเวียนมาใช้จ่ายในครอบค
เสาวรส เป็นผลไม้ที่มีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกาใต้ ผลอ่อนมีสีเขียว ผลสุกจะเปลี่ยนเป็นสีม่วง เหลืองหรือสีส้มขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ เดิมเสาวรสมีรสชาติเปรี้ยวนำ นิยมนำไปแปรรูปเป็นน้ำผลไม้ ไต้หวันนำเสาวรสสีเหลืองมาปรับปรุงพันธุ์ใหม่ เรียกว่า พันธุ์เสาวรสเหลืองน้ำผึ้งมีรสหวานนำเหมาะสำหรับทานผลสด เกษตรกรนำเข้าพันธุ์เสาวรสเหลืองน้ำผึ้งจากไต้หวัน เข้ามาปลูกในประเทศไทยตั้งแต่เมื่อ 3-4 ปีก่อน เสาวรสเหลืองน้ำผึ้ง ปลูกง่าย ให้ผลดก ขนาดผล 90-120 กรัม เปลือกไม่หนา เนื้อแน่น เมล็ดกรอบ รสหวานฉ่ำ 17–22 องศาบริกส์ กลิ่นหอมคล้ายน้ำผึ้ง ตลาดให้การตอบรับดีมากเพราะผลไม้เล็กๆ แต่คุณค่าไม่เล็ก มีวิตามินเอและเบต้าแคโรทีนสูง ช่วยบำรุงสายตา มีใยอาหารมาก ป้องกันท้องผูกและช่วยล้างสารพิษ มีวิตามินสูง ช่วยเสริมภูมิคุ้มกันร่างกาย มีสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยชะลอวัย บำรุงผิวพรรณ ช่วยให้นอนหลับสบาย ไร่เสาวรสเขาแผงม้า หากใครสนใจไม้ผลชนิดนี้ สามารถแวะไปเยี่ยมชมของจริง ได้ที่ไร่เสาวรสเขาแผงม้า มีป้ายสัญลักษณ์ ‘น้องกระทิงน้อย’ ติดอยู่ด้านหน้า ไร่แห่งนี้เดินทางสะดวก อยู่ใกล้กับจุดชมวิวกระทิงเขาแผงม้า อำเภอวังน้ำเขียว จังหวั
