คุณโอภาส เกษตรสวนเพชร นับเป็นเกษตรกรมือทองที่เชี่ยวชาญด้านไม้ผล โดยเฉพาะการปลูกชมพู่ จนได้รับรางวัลเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ สาขาอาชีพทำสวน ประจำปี 2550 และรางวัลปราชญ์เกษตรผู้ทรงภูมิปัญญาและมีคุณูปการต่อภาคการเกษตรไทย เป็นเครื่องการันตีผลงาน
เดิมคุณโอภาสมีสวนชมพู่ที่ดำเนินสะดวก แต่รับภาระต้นทุนไม่ไหวจึงย้ายมาที่อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี เมื่อปี 2552 แล้วหันมาปลูกลำไยนอกฤดูแทน ระยะหลังจีนปลูกลำไยได้เองมากขึ้น มียอดสั่งซื้อน้อยลง คุณโอภาสจึงตัดสินใจโค่นต้นลำไยทิ้งและหันมาปลูกโกโก้ ในชื่อ “เกษตรสวนเพชร” เนื้อที่ 5 ไร่ ตั้งอยู่บ้านเลขที่ 81 หมู่ที่ 6 ตำบลท่าตะคร้อ อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี
สาเหตุที่คุณโอภาสตัดสินใจปลูก“โกโก้” เป็นพืชทางเลือกตัวใหม่เพราะลงทุนครั้งเดียวเก็บเกี่ยวผลผลิตได้นาน 60-70 ปี โกโก้ จัดอยู่ในกลุ่มผลไม้เพื่อสุขภาพ สามารถนำไปแปรรูปสร้างมูลค่าเพิ่มได้หลากหลายรูปแบบ นับเป็นสินค้าเกษตรที่มีศักยภาพทางการตลาด
โกโก้ เป็นพืชที่ปลูกดูแลง่าย ปลูกแบบพืชเชิงเดี่ยวหรือปลูกแซมในสวนเกษตรผสมผสานก็ได้ ต้นโกโก้ สามารถปลูกแบบพื้นราบได้ โดยให้น้ำในระบบสปริงเกลอร์ คุณโอภาสปลูกโกโก้แบบยกร่องเพราะบริเวณโดยรอบเป็นแปลงนาข้าว เวลาทำนามักมีปัญหาน้ำซึมเข้ามาท่วมพื้นที่สวน คุณโอภาสจึงตัดสินใจปรับพื้นที่เป็นการปลูกแบบยกร่องเพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วม
สวนแห่งนี้ปลูกต้นโกโก้ จำนวน 500 ต้น ในแปลงแบบยกร่องสูงเนื้อที่ 3 ไร่ 2 งาน คุณโอภาสดูแลใส่ใจการบริหารจัดการภายในสวนอย่างเต็มที่ทุกขั้นตอน ตั้งแต่การเตรียมแปลงปลูก การปรับปรุงดิน วิธีการปลูก ดูแล การป้องกันโรคและแมลงตามหลักการเกษตรอินทรีย์
“ที่ดินผืนนี้เดิมเป็นสวนลำไย หลังจากโค่นต้นลำไยทิ้ง ก็นำกิ่งใบลำไยมาวางคลุมดินเต็มพื้นที่ ทำให้วัชพืชไม่ขึ้นแล้ว เศษใบไม้ที่ผุพังย่อยสลายกลายเป็นปุ๋ยอินทรีย์ตามธรรมชาติ เนื้อดินร่วนซุย อุดมไปด้วยธาตุอาหาร สภาพเหมือนดินขี้ค้างคาวเลย เพียงแค่ขุดหลุมก็ปลูกต้นโกโก้ได้เลย ไม่จำเป็นต้องใส่ปุ๋ยรองก้นหลุม” คุณโอภาส กล่าว
“โกโก้เกษตรสวนเพชร” ของคุณโอภาส เป็นลูกไร่ของ บริษัท เค.ยู.เอ็น.โกโก้เน็ตเวิร์ก จำกัด จังหวัดกำแพงเพชร โดยคุณโอภาสซื้อกล้าพันธุ์โกโก้ชุมพร 1 จากบริษัทในราคาต้นละ 50 บาท นำมาปลูกในระยะห่างระหว่างต้น 3×3 เมตร 1 ไร่ ปลูกโกโก้ได้ 100 ต้น เพื่อให้ได้ผลผลิตที่ดี รดน้ำในแปลงปลูกให้ดินเปียกชุ่มตลอดเวลา ทุกๆ 2-3 วัน ทั้งนี้ ต้นโกโก้จะเริ่มให้ผลผลิตเมื่ออายุ 2 ปี หากดูแลดีจะเก็บผลผลิตทุกๆ 10-15 วัน ตลอดทั้งปี
“สวนโกโก้แห่งนี้ มีการดูแลจัดการแปลงที่ดี ทำให้ต้นโกโก้เติบโตสมบูรณ์ เริ่มให้ผลผลิตรุ่นแรก ตั้งแต่อายุ 1 ปี 6 เดือน สามารถเก็บผลผลิตได้ทุก 15 วัน โดยทางบริษัทแม่มีประกัน รับซื้อผลผลิตคืน โดยผลสดราคา 10 บาท ต่อกิโลกรัม เมล็ดแห้ง 150-200 บาท ต่อกิโลกรัม โดยปีแรกมีผลผลิตเฉลี่ยต้นละ 200 กิโลกรัม มีรายได้ 30,000-50,000 บาท เมื่อโกโก้มีอายุเพิ่มขึ้น ลำต้นใหญ่ขึ้น ก็จะให้ผลผลิตเพิ่มขึ้นทุกปี ในอนาคต คาดว่าจะมีรายได้จากการขายโกโก้ผลแห้งไม่ต่ำกว่า 100,000 บาท ต่อปี” คุณโอภาส กล่าว
ปัญหาโรคและแมลง
คุณโอภาส มีสูตรการทำยาป้องกันแมลงศัตรูพืชแนวเกษตรอินทรีย์ตามธรรมชาติมาใช้ดูแลจัดการปัญหาแมลงศัตรูพืช คือ เพลี้ยไฟและเพลี้ยแป้ง คุณโอภาสผสมสารกำจัดแมลงศัตรูพืช ตามสูตรภูมิปัญญาดั้งเดิม โดยใช้ยาสูบ 1 กิโลกรัม ผสมเหล้าขาว 50 ซีซี นำมาหมักรวมกันสัก 5 วัน ก็ใช้เป็นหัวเชื้อไปผสมน้ำเปล่า 20 ลิตร เติมน้ำยาล้างจาน 1 ช้อนโต๊ะ แล้วนำไปฉีดพ่นทั่วต้น รับรองได้ผลดีเกินร้อย คุณโอภาสบอกว่า ยากำจัดแมลงสูตรนี้ ดูแลป้องกันแมลงแบบครอบจักรวาล สามารถประยุกต์ใช้กับพืชผักผลไม้ได้นานาชนิด
ปลูกพืช เลี้ยงปลา เลี้ยงเป็ด
เป็นรายได้เสริมในสวนโกโก้
คุณโอภาส ใช้ประโยชน์พื้นที่ว่างในแปลงปลูกต้นโกโก้ได้อย่างคุ้มค่า โดยปลูกเผือกและพริกหอมไว้รอบสวน ซึ่งพืชทั้งสองชนิดไม่ต้องการแดดมาก สามารถเจริญเติบโตในพื้นที่ร่มรำไร สามารถเก็บผลผลิตออกขายเป็นรายได้เสริมได้ตลอดทั้งปี โดยพริกหอม สามารถเก็บผลผลิตออกขายได้หลายรุ่นต่อปี ในราคากิโลกรัมละ 200 บาท ส่วนเผือก ปลูก 6 เดือน ก็เก็บผลผลิตออกขายได้ในราคากิโลกรัมละ 30-40 บาท
นอกจากนี้ คุณโอภาส ยังเลี้ยงเป็ดไข่และเลี้ยงปลาในร่องสวนเพื่อเป็นแหล่งอาหารในครัวเรือนและเลี้ยงเพื่อจำหน่ายเป็นรายได้เสริม เช่น ปลาคัง ขายได้กิโลกรัมละ 200 บาท นอกจากนี้ ยังเลี้ยงปลากินพืช เช่น ตะเพียนขาว ตะเพียนแดง และปลาสร้อย เพราะต้องการให้ปลากินพืชกลุ่มนี้ กินแหนสาหร่ายในร่องสวนเป็นอาหาร ซึ่งช่วยให้น้ำใสสะอาดสำหรับรดน้ำในแปลงเพาะปลูกแล้ว ยังสามารถนำปลาไปขายสร้างรายได้อีกทางหนึ่ง
“ผมทำสวนโกโก้แบบเกษตรอินทรีย์ ในลักษณะเกษตรผสมผสาน ตามหลักการธรรมชาติพึ่งธรรมชาติ เน้นใช้วัตถุดิบในพื้นที่ให้มากที่สุด ปลูกทุกอย่างที่เรากิน กินทุกอย่างที่เราปลูกเพื่อลดต้นทุนค่าใช้จ่ายในครัวเรือน ซึ่งเป็นการพึ่งพาตัวเอง ตามหลักแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง ผมมองว่าโกโก้เป็นพืชทางเลือกที่น่าสนใจเพราะมีศักยภาพทางการตลาด โกโก้เป็นวัตถุดิบที่ต้องการใช้ในอุตสาหกรรมหลายประเภท แต่ไทยยังผลิตได้น้อย ต้องพึ่งพาการนำเข้าเป็นหลัก ที่สำคัญการปลูกดูแลไม่ยากสำหรับเกษตรกรมือใหม่และผู้สนใจทำเกษตรหลังเกษียณ” คุณโอภาส กล่าวในที่สุด…
สมาพันธ์ปศุสัตว์และเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย ผนึกพันธมิตร 4 สมาคมด้านปศุสัตว์ แจงเหตุผลต้องนำเข้าข้าวโพดสหรัฐฯ ช่วยลดต้นทุนภาคปศุสัตว์ ลด PM 2.5 ย้ำไม่กระทบเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดในประเทศ ส่วนประเด็น GMO มีมาตรฐานใช้ทั่วโลกกว่า 30 ปี ไม่กระทบสุขภาพ สมาพันธ์ปศุสัตว์และเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย พร้อมพันธมิตร 4 สมาคมในภาคอุตสาหกรรมปศุสัตว์และประมง ร่วมแถลงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากสหรัฐอเมริกา ภายใต้กรอบองค์การการค้าโลก (WTO) เพื่อสร้างความเข้าใจต่อสาธารณะ นายพรศิลป์ พัชรินทร์ตนะกุล นายกสมาคมผู้ผลิตอาหารสัตว์ไทย และเลขาธิการสมาพันธ์ปศุสัตว์และเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย กล่าวว่า การนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากสหรัฐอเมริกามีความจำเป็นด้วยเหตุผล 2 ประการ 1. เพื่อบรรเทาผลกระทบภาษีของสหรัฐฯ แม้ปัจจุบันศาลฎีกาสหรัฐฯ มีคำวินิจฉัยให้ยกเลิกมาตรการภาษีนำเข้าทั่วโลก แต่ยังเป็นภัยคุกคามอยู่เนื่องจากสหรัฐฯ ใช้อำนาจตามมาตรา 122 แห่งกฎหมายการค้าปี 1974 ประกาศจัดเก็บภาษีนำเข้าทั่วโลกในอัตรา 10% และเก็บสูงสุดได้ถึง 15% ไทยจึงมีความจำเป็นต้องเจรจาเปิดตลาดกับสหรัฐอเมริกาอย่างต่อเนื่อง 2. ภาคปศุสัตว์
ปัญหาปลาหมอคางดำ สร้างความปวดหัวให้แก่ชาวประมงอย่างมากเพราะเป็นสัตว์ต่างถิ่นที่ปรับตัวได้เก่ง สามารถอยู่ได้ในแหล่งน้ำทุกประเภท สามารถแพร่พันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว กำจัดเท่าไหร่ก็ไม่หมดไม่สิ้น ในรายการ เปลี่ยนมุมคิด สถานีโทรทัศน์รัฐสภา วันที่ 25 พฤษภาคม 2569 เวลา 20.15 น.คุณธวัช สุระบาล ประธานคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา กล่าวตอนหนึ่งว่า ปัญหาปลาหมอคางดำไม่ควร “หาคนผิด” เพราะมีหลายปัจจัยไม่รู้ว่ามาจากอะไร กรณีปัญหาการลักลอบนำเข้าสัตว์ต่างถิ่นรวมทั้งประเด็นความรับผิดชอบคงต้องรอฟังข้อเท็จจริงจากกระบวนการศาล ทุกวันนี้ หลายพื้นที่ประสบปัญหาเรื่องคุณภาพน้ำอยู่แล้ว จำเป็นต้องจัดการทั้งระบบนิเวศ ไม่ใช่มองแค่ปัญหาปัญหาหมอคางดำเพียงอย่างเดียว ปัญหาเฉพาะหน้าที่ต้องเร่งเดินหน้าจัดการก็คือ ช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ รวมทั้งควบคุมการแพร่ระบาด ลดประชากรปลา ผ่านโมเดล “จับ-ลด-ใช้ประโยชน์” พร้อมเปลี่ยนมุมมอง หมอคางดำ จากวายร้ายเป็นทรัพยากร ที่สามารถ นำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายทั้ง อาหารคน อาหารสัตว์ อาหารพืช ปลาป่น วัตถุดิบเลี้ยงปูขาว และสินค้าโอท็อป เพื่อสร้างห่วงโซ่เศรษฐกิจใหม่ให้ชุมชน
ปลาหมอ หนึ่งในปลาน้ำจืดที่คนไทยนิยมนำมาเลี้ยงบริโภค มีรูปร่างป้อม ลำตัวแบนข้าง ตาโต ปากกว้าง ขอบฝาปิดเหงือกหยักแข็ง เกล็ดใหญ่คลุมทั้งลำตัว เป็นปลาที่มีรสชาติ มัน เนื้อแน่น นุ่ม สามารถแปรรูปหรือประกอบอาหารได้หลายประเภท ทั้งย่าง แกง ต้มยำ ทอด ปัจจุบันยังถือเป็นปลาที่มีความต้องการในตลาดสูง นิยมบริโภคกันมากทั้งในประเทศ คุณศิววงศ์ นวลสุวรรณ นำปลาหมอมาเลี้ยงภายในสวนยางพารา โดยใช้วิธีเลี้ยงให้อยู่ภายในบ่อผ้าใบ ทำให้ไม่ต้องขุดบ่อใช้พื้นที่ในสวนยางพาราได้อย่างเต็มที่ สามารถจัดการในเรื่องของระบบต่างๆ ภายในบ่อได้เป็นอย่างดี ทำให้ปลาหมอโตดี เนื้อแน่นมีคุณภาพ แปรรูปได้หลายรูปแบบเป็นที่ต้องการของตลาด เกษตรกรสวนยาง เลี้ยงปลาเสริมรายได้ คุณศิววงศ์ เล่าให้ฟังว่า ในสมัยก่อนได้ทำสวนยางในที่ดินของตัวเอง เมื่อราคายางพาราตกต่ำจนไม่สามารถสร้างความมั่นคงให้ครอบครัวได้ จึงทำให้ต้องหาอาชีพเสริมเพื่อเพิ่มรายได้ ในตอนนั้นทางการยางแห่งประเทศไทย รัฐวิสาหกิจในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้มีการสนับสนุนให้ใช้พื้นที่ในสวนยางให้เกิดประโยชน์มากขึ้น จนเกิดเป็นโครงการเลี้ยงปลาหมอในบ่อผ้าใบ ทำให้เกิดความสนใจที่จะเลี้ยงปลา
“ถั่วแระญี่ปุ่น” คือถั่วเหลืองฝักสด เป็นพืชล้มลุก มีทรงพุ่ม ผลเป็นฝัก มีลักษณะทรงแบน ยาวรี โค้งงอเล็กน้อย มีขนอ่อนๆ ฝักมีสีเขียว ฝักจะนูนขึ้น มีเมล็ดโตเรียงกันอยู่ข้างใน เมล็ดไม่แก่ไม่อ่อนเกินไป เมล็ดสีเขียว มีรสชาติหวานมันกว่าเมล็ดใหญ่กว่า นุ่มกว่า มีถิ่นกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น ต่อมาได้มีปลูกกันมากในหลายประเทศทั่วโลก ญี่ปุ่น จีน และเกาหลี มีประวัติการบริโภคถั่วเหลืองในระยะฝักไม่อ่อนและไม่แก่เกินไป ชาวญี่ปุ่นนิยมรับประทานถั่วแระเป็นกับแกล้มเบียร์ หรืออาหารว่างเกือบทุกครัวเรือน จึงมีการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ถั่วเหลืองให้มีฝักและเมล็ดใหญ่กว่าถั่วเหลืองธรรมดา 2 เท่า เมล็ดนุ่ม รสชาติหวานมัน ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์สำหรับบริโภคฝักสดเพียงอย่างเดียว และมีความพยายามปลูกถั่วแระส่งตลาดตลอดทั้งปี ซึ่งความต้องการบริโภคถั่วแระญี่ปุ่น หรือถั่วเหลืองฝักสด (Vegetable Soybean) ของชาวญี่ปุ่น ประมาณปีละ 150,000 ตัน แต่สามารถผลิตภายในประเทศได้เพียง 100,000-110,000 ตัน จึงต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ถั่วแระญี่ปุ่นเป็นพืชโปรตีนสูง (ถั่วแระญี่ปุ่น มีโปรตีน 12.7% ถั่วฝักยาว มีโปรตีน 2.4%) รสชาติอร่อย สามารถนำไปประกอบอาหา
