เทคนิคเกษตร
หอยแมลงภู่ จัดเป็นสัตว์น้ำ มีราคาถูก รับประทานง่าย มีคุณค่าทางโภชนาการสูง และมีการประยุกต์ใช้เปลือกหอยแมลงภู่ ความนิยมในการบริโภคหอยแมลงภู่และปริมาณผลผลิตหอยแมลงภู่เพิ่มขึ้น แสดงให้เห็นว่า หอยแมลงภู่ เป็นที่ต้องการของตลาด ซึ่งผลกระทบที่เกิดขึ้นจากปริมาณหอยแมลงภู่มีมากขึ้น คือ เปลือกหอยแมลงภู่ วิธีการกำจัดโดยนำซากเปลือกหอยมาเป็นส่วนผสมในการผลิตคอนกรีต ซึ่งเป็นอีกหนึ่งแนวทางที่ช่วยลดปริมาณขยะ กำจัดขยะอินทรีย์ ลดความต้องการพื้นที่ในการฝังกลบขยะและลดปัญหามลภาวะทางสิ่งแวดล้อม ครัวเรือนหรือชุมชนที่มีปริมาณเปลือกหอยเหลือทิ้งเป็นจำนวนมาก นำไปต่อยอดในการทำเป็นอาชีพเสริมให้กับแรงงานที่รับจ้างแกะหอยและยังเพิ่มมูลค่าให้กับเปลือกหอยอีกด้วย นางสาวรติกร สมิตไมตรี ผู้ประสานงานโครงการพัฒนาเกษตรปราดเปรื่อง (Smart Farmer) กิจกรรม : การยกระดับและพัฒนาศักยภาพเกษตรกรไทยสู่การเป็นเกษตรกรปราดเปรื่อง (Smart Farmer) ด้วยต้นแบบเทคโนโลยีการผลิตทางการเกษตรสมัยใหม่ พ.ศ. 2562 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เล่าว่า โครงการนี้มีที่มาจาก การที่เราเห็นปัญหาหนึ่งจากการทำประมงชายฝั่งทะเล ในพื้นที่ของอ่าวศรีราชา อำเภอศรีราชา จังหว
เนื่องจากครัวเรือน และองค์กรชุมชนต่างๆ ที่มีประชาชนอาศัยอยู่รวมกันจำนวนมาก เช่น โรงเรียน หอพัก อพาร์ตเมนต์ ฯลฯ มีปริมาณขยะอินทรีย์เกิดขึ้นเป็นจำนวนมากในแต่ละวัน จากลักษณะนิสัยและพฤติกรรมที่ยึดติดต่อความสะดวกสบายของผู้คนในปัจจุบัน ทำให้มีปริมาณขยะอินทรีย์เกิดขึ้นจากกิจกรรมต่างๆ มากมาย ทำให้เกิดปัญหาขยะล้นเมือง และปัญหามลพิษต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งทางด้านทัศนียภาพ กลิ่น และแมลงพาหะนำโรค รวมถึงปัญหาด้านการขาดแคลนพื้นที่กำจัดขยะและวิธีการจัดการที่ไม่เหมาะสม จึงทำให้ภาครัฐประสบปัญหา ทั้งด้านปริมาณและผลพวงของมลพิษสิ่งแวดล้อมจากขยะอินทรีย์ที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากปัญหาข้างต้น จึงให้เป็นที่มาของการคิดค้นประดิษฐ์ เครื่องหมักขยะอินทรีย์ขึ้น โดยมี ดร.ลักขณา เบ็ญจวรรณ์ นักวิจัยจากฝ่ายปฏิบัติการวิจัยและเรือนปลูกพืชทดลอง สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน เป็นเจ้าของผลงาน ดร.ลักขณา กล่าวว่า การคิดค้นเครื่องหมักขยะอินทรีย์ มุ่งเน้นที่การใช้ประโยชน์ได้สะดวกและจูงใจในการทำปุ๋ยหมัก เพื่อให้ประชาชนใช้ประโยชน์จากขยะอินทรีย์ให้เกิดมูลค่าสูงสุด อีกทั้งยังเป็นการกำจัดขยะอินทรีย์ ณ แห
ต้นจาก พืชตระกูลปาล์มที่เก่าแก่ ชอบขึ้นอยู่บริเวณริมแม่น้ำที่มีสภาพน้ำกร่อย เช่นเดียวกับริมฝั่งแม่น้ำตรัง เริ่มตั้งแต่ ตำบลย่านซื่อ ตำบลบางหมาก ตำบลคลองลุ ตำบลบางเป้า ตำบลบ่อน้ำร้อน ตำบลกันตังใต้ และตำบลวังวน เป็นพื้นที่ที่เหมาะสมในการเจริญเติบโตของต้นจาก มีพื้นที่นับหมื่นไร่ เป็นพืชอเนกประสงค์ สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลายส่วน นำมาประกอบอาหาร-เครื่องดื่ม สิ่งประดิษฐ์ เครื่องหัตถกรรม ภาชนะใช้สอย รวมทั้งช่วยรักษาระบบนิเวศและความหลากหลายทางชีวภาพ เดิมทีเกษตรกรปลูกจากเพื่อนำใบอ่อนจากมาผลิตใบจากแห้งสำหรับมวนบุหรี่ซึ่งเป็นที่ต้องการของตลาดสูง โดยเฉพาะทางภาคใต้ และจากภูมิปัญญาท้องถิ่นนั้นได้นำเศษส่วนที่เหลือมาทำเสวียนหม้อ (เครื่องจักสาน) ติหมาใบจาก (ใช้ตักน้ำ) เพื่อใช้ในครัวเรือน ปัจจุบันการปรับเปลี่ยนการใช้ชีวิตใส่ใจสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติ เช่น ใบจาก จึงมีความน่าสนใจ ทำให้เกิดแนวคิดในการขับเคลื่อนงานแบบมีส่วนร่วมในรูปแบบการส่งเสริมเกษตรตามระบบส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่เพื่อจะพัฒนาผลิตภัณฑ์จากต้นจาก ซึ่งแต่เดิมที่ใช้เพื่อมวนบุหรี่มาเป็นภาชนะทดแทนพลาสติกและพัฒนาการผลิตน้ำตาลจา
ชื่อสามัญ การบูร Camphor, Gum camphor ชื่อวิทยาศาสตร์ Cinnamomum camphora วงศ์ LAURACEAE ปีนี้อากาศบ้านเราแปรปรวนมากเป็นประวัติการณ์ ไม้น้อยใหญ่พากันแตกยอดอ่อนทั่วทั้งป่า ต้นการบูรที่บ้านผู้เขียนก็แตกยอดอ่อนสะพรั่งตาเหมือนไม้อื่นๆ เพราะฝุ่นละอองด้วยหรือไม่ ก็ไม่อาจจะคาดเดา การบูร อยู่ในสกุลอบเชย เนื้อไม้มีสีน้ำตาลปนแดง เมื่อนำมากลั่นแล้ว จะได้ “การบูร” ทุกส่วนมีกลิ่นหอม โดยเฉพาะที่ราก และโคนต้น ที่ผู้เขียนสนับสนุนการปลูกการบูรก็เพราะเล็งเห็นประโยชน์การสกัดน้ำมันหอมระเหย การสกัดสารการบูรมาใช้ในธุรกิจเสริมความงาม หรือสปา นอกจากการใช้ประโยชน์จากเนื้อไม้ หากพูดถึงของหอม น้อยคนที่จะไม่รู้จัก การบูร การบูรมักเป็นส่วนประกอบที่สำคัญสำหรับสมุนไพรที่ใช้ในการนวดประคบ นอกจากขมิ้นชัน ผิวมะกรูด ใบมะกรูด ตะไคร้บ้าน ใบมะขาม ใบส้มป่อย เกลือ และพิมเสน เรานำเข้าสารการบูร ซึ่งเป็นสารสังเคราะห์จากต่างประเทศ หากสามารถส่งเสริมให้มีการปลูกอย่างจริงจังก็จะสามารถสกัดหรือสังเคราะห์สารการบูรได้ใ
ค่าอาหารสัตว์ที่ผันแปรแล้วมีแนวโน้มปรับตัวขึ้นตลอดเวลาสร้างปัญหาเพิ่มต้นทุนการเลี้ยงสัตว์ให้แก่เกษตรกรอย่างไม่รู้จบ ความพยายามหาแนวทางเพื่อช่วยลดต้นทุนของชาวบ้านได้ถูกนำมาใช้หลายวิธีเพื่อบรรเทาความเดือดร้อน มุ่งหวังกำไรเพิ่ม ทั้งนี้ การนำกากมอลต์เบียร์มาใช้ในการเลี้ยงสัตว์ถือเป็นอีกหนึ่งทางเลือกเพื่อช่วยให้ผู้เลี้ยงสัตว์มีค่าใช้จ่ายลดลง กากมอลต์เบียร์คืออะไร มีส่วนช่วยลดต้นทุนค่าอาหารสัตว์ได้จริงหรือ?? กากมอลต์เบียร์เป็นผลพลอยได้จากอุตสาหกรรมเบียร์ เป็นส่วนที่เหลือจากการสกัดเพื่อนำแป้งและน้ำตาลส่วนใหญ่ออกจากข้าวมอลต์ โดยกระบวนการที่ทำให้ธัญพืชเริ่มงอกแล้วเติมน้ำย่อย (เอนไซม์) เพื่อไปย่อยแป้งเป็นน้ำตาล ซึ่งยังคงมีสารอาหารอย่างโปรตีนค่อนข้างสูง (ประมาณ 25 เปอร์เซ็นต์) ทำให้ได้รับความนิยมสนใจจากผู้เลี้ยงสัตว์เพื่อใช้เป็นแหล่งโปรตีนทดแทนวัตถุดิบอื่นในยามขาดแคลนหรือประสบปัญหาต้นทุน เพราะมีราคาถูกและมีเปอร์เซ็นต์โปรตีนเหลืออยู่ในระดับสูง ดังนั้น กากมอลต์เบียร์จึงมีความเหมาะสมในการนำไปใช้ในอาหารสัตว์ประเภทเคี้ยวเอื้อง โดยเฉพาะโคนมเนื่องจากพบว่ามีพลังงานและโปรตีนที่สูงและมีคุณสมบัติเป็นอาหารหย
ใครที่ชอบกินกับข้าวอีสาน จำพวกตำส้ม ป่น แจ่ว ลาบ ก้อย อ่อมเพี้ย ต้องรู้จัก “แกงเปอะ” แน่ๆ ใช่ไหมครับ ตามความเข้าใจของคนส่วนใหญ่ แกงเปอะ หมายถึงแกงหน่อไม้ใบย่านาง น้ำแกงสีเขียวเข้มๆ อาจใส่ข้าวเบือจนน้ำมีความข้นเล็กน้อย พริกแกง เป็นหอมแดง ตะไคร้ พริกโพนสดตำหยาบๆ ปรุงรสด้วยปลาร้า และใบผัก เช่น ชะอม แมงลัก ผักชีลาว ต้นหอม บางคนเรียก “แกงเปรอะ” ก็มี นิยามที่ใช้กันอย่างเป็นทางการ อย่างเช่น วิกิพีเดีย ก็เป็นแบบเดียวกัน คือบอกว่า “แกงเปอะ หรือ ต้มเปอะ เป็นชื่อที่คนไทยทางภาคกลางใช้เรียกแกงชนิดหนึ่งทางภาคอีสาน ซึ่งเป็นแกงที่น้ำแกงสีหม่นคล้ำ เพราะผสมน้ำใบย่านางลงในแกง ใส่ผักหลายชนิด ที่สำคัญคือหน่อไม้ ชาวอีสานเรียกแกงชนิดนี้ว่าแกงหน่อไม้ น้ำพริกแกง ประกอบด้วยพริกขี้หนูแห้ง ตะไคร้ กระชาย หอมแดง ใส่ข้าวเบือเพื่อช่วยให้น้ำแกงข้น ผักที่นิยมใส่นอกจากหน่อไม้ ได้แก่ ฟักทอง ผักแขยง ชะอม” สำหรับคนขี้สงสัย ถ้าตามไปหาความหมายในหนังสือตำรากับข้าวอีสานที่ตีพิมพ์เผยแพร่ไว้ก่อนหน้านี้ ก็จะพบว่า มีทั้งที่ระบุว่าแกงเปอะเป็นสำรับกับข้าวอีสานมาแต่ดั้งเดิม กับที่ปฏิเสธเสียงแข็งว่า อีสานไม่มีแกงเปอะ เพราะว่าแกงหน้าตา
หน้าฝนแบบนี้ คนเมืองคงจะไม่ชอบใจนัก เพราะทำให้รถติด เดินทางไปไหนมาไหนไม่สะดวก แต่สำหรับคนชนบทแล้ว หน้าฝนคือชีวิต คือความอุดมสมบูรณ์ มีกุ้ง หอย ปู ปลา เต็มท่า เต็มหนอง ผักพื้นถิ่นต่างแตกยอดชูช่อสดเขียว ทั้งหน่อไม้ เห็ดชนิดต่างๆ พร้อมให้เก็บไปปรุงเป็นอาหาร หล่อเลี้ยงชีวิตให้ดำเนินได้ต่อไป นอกจากพืชหลัก คือข้าวแล้ว หลายครัวเรือนยังต้องเตรียมที่เพื่อลงต้นกล้าของพืชผักชนิดต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น ถั่ว บวบ มะเขือ และพืชพรรณอื่น ตามที่ตัวเองมีเมล็ดพันธุ์ หน้าฝนในชนบทจึงเขียวขจีมีชีวิตชีวา แต่ยังมีพืชผักอีกหลายชนิดที่ขึ้นเองตามธรรมชาติ สามารถเก็บมาต้มยำทำกินได้โดยไม่ต้องลงแรงปลูกและซื้อหา เพียงแค่เป็นคนขยัน รู้จักกิน รู้จักใช้ประโยชน์จากพืชผักเหล่านั้น ลำเท็ง เด็ดยอดอ่อนมาทำแกงเลียงส้มระกำใส่ปลาทูนึ่ง หรือทำแกงเลียงใส่เมล็ดมะม่วงหิมพานต์ ใส่กุ้งแห้ง ขอบอกว่า ซดคล่องคอกว่าซุปเห็ด ซุปข้าวโพด ของฝรั่งมังค่า มากมายนัก ลำเท็ง หรือบางแห่งบางที่ เรียกว่า ลำเพ็ง เป็นเฟิร์นชนิดหนึ่ง ยอดอ่อนๆ จะมีสีส้มออกแดง ใบแก่จะมีสีเขียวเข้ม ลำต้นเป็นเถาวัลย์ ชอบเกาะตามต้นไม้ใหญ่ หรือพุ่มไม้อื่นๆ ยิ่งหน้าฝนแบบนี้ จะแตกยอด
พริกแกงเผ็ด เป็นเครื่องปรุงรสอาหารหรือนำไปเป็นส่วนประกอบการทำกับข้าวได้หลายเมนูหรือหลายรายการ เช่น นำไปผัดกะเพรา ผัดพริกแกง แกงส้ม หรือแกงพะแนง การทำพริกแกงเผ็ด จะทำเพื่อบริโภคในครัวเรือนก็ได้หรือทำในเชิงการค้าก็ดี สูตรการทำก็แตกต่างกันไป สำหรับกลุ่มสตรีบ้านหนองเดิ่น อำเภอหนองมะโมง สมาชิกได้พร้อมใจกันใช้เวลาว่างจากงานในไร่นาสวนหรืองานบ้าน นำวัตถุดิบที่มีในท้องถิ่นมาแปรรูปและถนอมอาหารด้วยการทำพริกแกงเผ็ด เสริมด้วยการทำขนมทองม้วนและไข่เค็มสมุนไพร เป็นผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญาไทยที่สร้างเสริมรายได้ให้ครอบครัวมีวิถีที่มั่นคง คุณเฉลย ปิ่นทอง เกษตรอำเภอหนองมะโมง เล่าให้ฟังว่า สภาพพื้นที่และสภาพแวดล้อมโดยทั่วไปในเขตอำเภอหนองมะโมงค่อนข้างแห้งแล้ง อยู่ไกลแม่น้ำเจ้าพระยา 80 กิโลเมตร ดินไม่มีความอุดมสมบูรณ์ วิถีเกษตรกรรมต้องอาศัยใช้น้ำฝนเป็นหลัก เมื่อเกษตรกรเสร็จจากการทำนาก็ว่างงานจึงมีรายได้น้อยไม่พอเพียงต่อการยังชีพเพื่อยกระดับรายได้ต่อการยังชีพ สำนักงานเกษตรอำเภอหนองมะโมง จึงส่งเสริมให้แม่บ้านหรือสตรีเกษตรกรรวมกลุ่มเพื่อจัดตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนหรือกลุ่มสตรีแม่บ้านเกษตรกร ที่สำนักงานเกษตรอำเภอ เพ
ชาวไทยใช้น้ำมันมะพร้าวในชีวิตประจำวันมานานแล้ว แต่ในสมัยก่อนเป็นแค่น้ำมะพร้าวจากการคั้นกะทิสดๆ แล้วนำไปเคี่ยว ทั้งที่มะพร้าวมีประโยชน์มากกว่านั้น เพราะสามารถนำมาทาผิว หรือใช้ประโยชน์ในเรื่องอื่นๆ ได้อีกมากมาย ดังนั้น ปัจจุบันจึงมีการเปลี่ยนรูปแบบในการนำมะพร้าวมาใช้ประโยชน์ที่มีมากมายมหาศาล เพราะน้ำมันมะพร้าวถือเป็นไขมันเชิงซ้อนที่แต่ก่อนคิดว่าเป็นอันตราย เนื่องจากโมเลกุลของน้ำมันมะพร้าวค่อนข้างสั้น ทำให้การเคลื่อนย้ายเวลาเข้าไปในร่างกาย จึงเดินทางเร็ว ส่งผลให้เกิดการย่อยสลายได้เร็ว ไม่เหมือนไขมันที่ไม่อิ่มตัวซึ่งมีโมเลกุลยาวมาก เมื่อโมเลกุลยาวโอกาสที่คาร์บอนจับตัวจึงง่ายมาก น้ำมันมะพร้าวเป็นน้ำมันที่สามารถบริโภคได้ เพราะมีประโยชน์ในการทำให้ระบบหล่อลื่นในลำไส้ทำงานได้ดีมาก ในช่วงเช้าและก่อนนอนหากสามารถรับประทานน้ำมันมะพร้าวได้สัก 1 ช้อนชา จะทำให้ระบบขับถ่ายทำงานได้ดีขึ้น กรรมวิธีทำน้ำมันมะพร้าวแบบสกัดเย็น ช่วยสร้างรายได้เสริมให้แก่เกษตรกรรายย่อยทั่วไป หากนำ มะพร้าว 6-7 ลูก มาแปรรูปจะได้น้ำมันมะพร้าว 1 ลิตร อุปกรณ์ที่ใช้ก็ไม่ยุ่งยากอะไร สามารถใช้สิ่งที่มีอยู่แล้ว นั่นคือ หม้อตุ๋น ขวดโหลแ
กลุ่มวิสาหกิจชุมชนศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงบ้านป่าไร่ จังหวัดปัตตานี มีการรวมกลุ่มผลิตลูกประคบสมุนไพร สะท้อนให้เห็นถึงภูมิปัญญาทางการแพทย์แผนไทยของบรรพบุรุษ โดยหมอพื้นบ้านหรือแพทย์แผนไทย นิยมนำสมุนไพรแบบสดและแบบแห้งมาเป็นส่วนประกอบที่สำคัญของลูกประคบสมุนไพร เป็นสมุนไพรที่มีสรรพคุณบำบัดอาการของโรคทางกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น ผิวหนัง สมุนไพรที่คลายอาการเกร็งของกล้ามเนื้อ ผศ. วสันต์ จีนธาดา อาจารย์ประจำสาขาวิศวกรรมเครื่องกล มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ศรีวิชัย ร่วมลงพื้นที่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงเพื่อแก้ปัญหาและให้สอดคล้องต่อความต้องการที่จะพัฒนาตัวผลิตภัณฑ์บ้านป่าไร่ จังหวัดปัตตานี เดิมใช้กรรมวิธีแบบภูมิปัญญาชาวบ้าน แบบตากแห้งด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ ซึ่งจะเกิดปัญหาในวันที่ไม่มีแสงแดดหรือวันที่มีฝนตก จะทำให้ไม่สามารถตากแห้งสมุนไพรได้ ส่งผลให้สมุนไพรมีความชื้นและเกิดเชื้อรา ทำให้ราคาตกต่ำ และไม่สามารถผลิตสินค้าให้เพียงพอต่อความต้องการ ได้แก้ปัญหาดังกล่าวด้วยการสร้างเครื่องอบแห้งที่สามารถอบแห้งสมุนไพรได้ทุกโอกาส เครื่องอบแห้งสมุนไพรด้วยฮีตเตอร์อินฟราเรดแบบหลอด มีขนา
