พันธุ์พืชคุณภาพดี เปรียบเสมือนรากฐานของผลผลิตทั้งหมด เพราะพันธุ์พืชดี นำไปสู่ต้นกล้าที่แข็งแรง ทนโรคทนแมลง ลดต้นทุนและให้ผลผลิตสูง คุ้มค่ากับการลงทุน ยิ่งในยุคภาวะโลกรวนแบบนี้ หากเลือกใช้พืชพันธุ์ดีที่ปรับตัวได้เก่งท่ามกลางภาวะการเปลี่ยนแปลงภาวะอากาศ ย่อมมีชัยไปกว่าครึ่ง
ศูนย์วิจัยและพัฒนาพืชผักเขตร้อน (TVRC) ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตรกำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ซึ่งมีบทบาทเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชพื้นบ้าน รวมทั้งพันธุ์พืชที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจ โดยตระหนักดีว่า การพัฒนาสายพันธุ์ คือ หัวใจสำคัญที่จะช่วยให้เกษตรกรไทย แข่งขันได้ในเวทีโลก จึงมุ่งมั่นศึกษาวิจัยพืชพันธุ์ดีสู่เกษตรกร ให้สามารถพึ่งพาตนเองได้ ในการผลิตอาหาร ปลูกซ้ำ ลดการพึ่งพาพันธุ์พืชจากภายนอก เพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหาร
ที่ผ่านมา ศูนย์วิจัยและพัฒนาพืชผักเขตร้อน ภาควิชาพืชสวนคณะเภษตร กำแพงแสน ประสบความสำเร็จในการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์จากฐานเชื่อพันธุกรรมจนได้ พืชผักพันธุ์ใหม่ที่ปรับตัวได้ในสภาวะโลกรวน และมีแหล่งสารต้านอนุมูลอิสระ โดยทะยอยเปิดตัวพืชผักพันธุ์แกร่งมาอย่างต่อเนื่อง เช่น พริกมันม่วง พริกเล็บแม่มด พริกขี้หนู Chili เป็นต้น
มะเขือเทศ พันธุ์ สีดาทิพย์ 7
มะเขือเทศสีดาเป็นหนึ่งในพืชเศรษฐกิจสำคัญของประเทศไทย แต่มักประสบปัญหาโรคใบหงิกเหลือง (TYLCV) และโรคใบเหี่ยว ซึ่งส่งผลกระทบต่อผลผลิต คุณภาพ และต้นทุนการผลิต เนื่องจากเป็นโรคพืชสำคัญที่ก่อความเสียหายต่อพื้นที่เพาะปลูกมะเขือเทศในประเทศไทย เกษตรกรต้องใช้สารเคมีป้องกันและกำจัดแมลงศัตรูพืชที่เป็นพาหะของโรค ทำให้มีต้นทุนการผลิตสูง
ด้วยเหตุนี้ ทางศูนย์วิจัยและพัฒนาพืชผักเขตร้อนจึงร่วมมือกับศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ( ไบโอเทค) ปรับปรุงพันธุ์มะเขือเทศสีดาให้ทนทานต่อโรคพืช ช่วยลดความเสี่ยงและต้นทุนด้านการจัดการโรค จนได้พันธุ์ใหม่ชื่อว่า “มะเขือเทศสีดาทิพย์ 7” ที่ทนต่อโรคพืชได้ดี ช่วยลดสารเคมีตกค้างในผลผลิตเป็นผลดีต่อผู้บริโภคและเกษตรกรผู้ปลูกมะเขือเทศ และลดการปล่อยคาร์บอนทางอ้อมจากกระบวนการผลิตมะเขือเทศ
คุณมฆวัน ศรีจันทร์ นักวิชาการศูนย์วิจัยและพัฒนาพืชผักเขตร้อน ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน กล่าวว่า “มะเขือเทศสีดาทิพย์ 7” เป็นพันธุ์ลูกผสมเปิด(op) พันธุ์เบา มีลักษณะการเจริญเติบโตแบบกึ่งเลื้อย ง่ายต่อการจัดการทรงพุ่ม เหมาะสมกับการปลูกในสภาพแปลง นอกจากมีจุดเด่นด้านต้านทานโรคพืชแล้ว ยังให้ผลผลิตเร็ว อายุการเก็บเกี่ยวครั้งแรกเพียง 94 วันหลังหยอดเมล็ด หรือ ภายใน 64 วันหลังย้ายปลูก มีน้ำหนักผลเฉลี่ย 30.27 กรัม ให้ผลผลิต 5.2 ตันต่อไร่
สีดาทิพย์ 7 เป็นมะเขือเทศส้มตำผลสีชมพู เปลือกผลหนาและแข็ง ทนทานต่อการขนส่ง มีอายุการเก็บรักษา (shelf life) ได้นานกว่า 7 วัน มีรสชาติเปรี้ยว และรสชาติมะเขือเทศเข้มข้น (TSS สูง) สามารถนำไปประกอบอาหารได้หลากหลาย เช่น ส้มตำ ยำ ต้มยำ หรือสลัด ฯลฯ จุดเด่นของสีดาทิพย์ 7 ที่มีเปลือกแข็ง สามารถเก็บรักษาได้นาน ช่วยลดการสูญเสียหลังการเก็บเกี่ยว จึงมีศักยภาพสูงสำหรับการผลิตเชิงการค้า การจำหน่ายสด และการขนส่งระยะไกล
มะเขือเทศพันธุ์แดงเชอรี่ 603
มะเขือเทศพันธุ์แดงเชอรี่ 603 เป็นพันธุ์ลูกผสมที่ได้รับการพัฒนาและยื่นคำขอขึ้นทะเบียนโดย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยคณะทำงานจากศูนย์วิจัยและพัฒนาพืชผักเขตร้อน ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตรกำแพงแสน การปรับปรุงพันธุ์ดำเนินการตั้งแต่ปี พ.ศ. 2563 ถึง พ.ศ. 2564 โดยใช้งบประมาณจากโครงการศูนย์วิจัยพืชผักแห่งเอเชีย (AVRDC) พันธุ์นี้ได้จากการผสมระหว่างมะเขือเทศเชอรี่พันธุ์ CHT267-9-1-1-6-1-4-7-1 (เป็นพันธุ์แม่ ลักษณะผลเล็ก รูปร่างค่อนข้างกลม ผลสุกสีแดง น้ำหนักผล 15-20 กรัม การเจริญเติบโตแบบเลื้อย) กับมะเขือเทศพันธุ์ สวีทเชอรี่ 154 (เป็นพันธุ์พ่อ ลักษณะผลรูปไข่ ผลสุกสีแดง น้ำหนักผล 6-12 กรัม การเจริญเติบโตแบบกึ่งเลื้อย) วัตถุประสงค์ของการพัฒนาคือเพื่อให้เป็นมะเขือเทศเชอรี่ลูกผสมพันธุ์ใหม่ที่มีการเจริญเติบโตแบบเลื้อย ติดผลดก และให้ผลผลิตสูง
คุณมฆวัน กล่าวว่า จุดเด่นของพันธุ์แดงเชอรี่ 603 คือ ให้ผลผลิตสูง เฉลี่ยอยู่ที่ 1.01 กิโลกรัมต่อต้น หรือประมาณ 4,040 กิโลกรัมต่อไร่ มีความหวานสูง โดยค่าอัตราส่วนปริมาณของแข็งทั้งหมดที่ละลายน้ำได้ต่อปริมาณกรดที่ไทเทรตได้ (TSS/TA) สูงถึง 10.89 ผลสุกมีสีแดง และมีน้ำหนักผลเฉลี่ย 10.93 กรัม มีความหนาเนื้อเฉลี่ย 3.32 มิลลิเมตร และมีความแน่นเนื้อเฉลี่ย 44.99 มิลลิเมตร ลักษณะลำต้นเป็นไม้เลื้อย เหมาะสำหรับการปลูกทั้งในแปลงเปิดและในโรงเรือนปิด
มะเขือเทศพันธุ์แดงเชอรี่ 608
มะเขือเทศพันธุ์แดงเชอรี่ 608 เป็นพันธุ์ลูกผสมที่พัฒนาโดย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยคณะทำงานจากศูนย์วิจัยและพัฒนาพืชผักเขตร้อน ซึ่งเป็นชุดเดียวกับที่ปรับปรุงพันธุ์ 603 การปรับปรุงพันธุ์นี้ดำเนินการในช่วงปี พ.ศ. 2563 ถึง พ.ศ. 2564 โดยใช้งบประมาณจากโครงการศูนย์วิจัยพืชผักแห่งเอเชีย (AVRDC) พันธุ์นี้เป็นผลมาจากการผสมระหว่างมะเขือเทศพันธุ์ เชอรี่ CHT267-13-1B-1-2-1-1-7 (พันธุ์แม่ ลักษณะผลเล็ก รูปร่างค่อนข้างกลม ผลสุกสีแดง น้ำหนักผล 15-20 กรัม การเจริญเติบโตแบบเลื้อย) กับมะเขือเทศพันธุ์ สวีทเชอรี่ 154 (พันธุ์พ่อ ลักษณะผลรูปไข่ ผลสุกสีแดง น้ำหนักผล 10-12 กรัม การเจริญเติบโตแบบกึ่งเลื้อย) วัตถุประสงค์คือเพื่อพัฒนาพันธุ์มะเขือเทศเชอรี่ลูกผสมพันธุ์ใหม่ที่มีการเจริญเติบโตแบบเลื้อย ติดผลดก และให้ผลผลิตสูง
คุณมฆวัน กล่าวว่า พันธุ์แดงเชอรี่ 608 มีความหวานที่สูงมาก โดยค่าอัตราส่วนปริมาณของแข็งทั้งหมดที่ละลายน้ำได้ต่อปริมาณกรดที่ไทเทรตได้ (TSS/TA) สูงถึง 11.02 มีความแน่นเนื้อที่วัดด้วยเครื่อง Firmness tester เฉลี่ย 45.57 มิลลิเมตร ซึ่งสูงกว่าพันธุ์ 603 ผลสุกมีสีแดง และมีน้ำหนักผลเฉลี่ย 12.00 กรัม มีความหนาเนื้อเฉลี่ย 3.28 มิลลิเมตร ให้ผลผลิตเฉลี่ย 0.94 กิโลกรัมต่อต้น หรือประมาณ 3,760 กิโลกรัมต่อไร่ ลักษณะลำต้นเป็นไม้เลื้อย เหมาะสำหรับการปลูกทั้งในแปลงเปิดและในโรงเรือนปิด
พริกพันธุ์เล็บแม่มด
พริกพันธุ์เล็บแม่มด ลักษณะผลของพริกชนิดนี้จะชี้ขึ้น มองไกลๆ จะเห็นเหมือนเล็บแม่มด และเป็นพริกที่เป็นพี่น้องกับพริกมันม่วง เพื่อให้มีความต้านทานกับโรคแอนแทรคโนส และเหมาะกับการนำไปปลูกเป็นผักสวนครัวริมรัวที่บ้าน เพราะมีความทนทาน ปลูกง่าย อายุยืนอยู่ได้ข้ามปี เก็บผลผลิตได้เรื่อยๆ เป็นผลงานปรับปรุงพันธุ์โดย ผศ. ดร.ชัชมาศ กาญจนอุดมการ หัวหน้าศูนย์วิจัยและพัฒนาพืชผักเขตร้อน ( TVRC ) ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
จุดเด่นของ พริกพันธุ์เล็บแม่มด คือ ต้านทานโรคแอนแทรคโนส มีรสเผ็ดจัดสามารถนำไปประกอบอาหาร หรือแปรรูปเป็นพริกแห้ง พริกป่น หรือพริกแกง ให้น้ำหนักเฉลี่ยต่อผล 4-5 กรัม สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ประมาณ 108 วันหลังหยอดเมล็ด ให้ผลผลิตเฉลี่ยประมาณ 600-700 กก. ต่อไร่
พริกไม่เผ็ด พริกพันธุ์ Chilli berry
ศูนย์วิจัยและพัฒนาพืชผักเขตร้อน ได้ทำการคัดเลือกเชื้อพันธุกรรมพริกขี้หนูสวนกว่า 3,000 ตัวอย่าง จนได้พริกพันธุ์ Chilli berry คือพริกขี้หนูสวนสายพันธุ์พิเศษที่ไม่เผ็ดทุกต้น มีระดับความเผ็ดเพียง 0–100 SHU ใกล้เคียงพริกหวาน แต่ยังคงกลิ่นและลักษณะเหมือนพริกขี้หนูสวนทั่วไป เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่ทานเผ็ดหรือแพ้ capsaicin Chilli berry สามารถบริโภคได้ในปริมาณมาก ทั้งมีวิตามินซีสูงใกล้เคียงมะนาว สามารถนำไปใช้ประดับตกแต่งจานอาหารและเครื่องดื่มทั้งแบบสดและอบแห้ง
พริกพันธุ์ Chilli berry มีผลขนาดเล็ก ประเภทพริกขี้หนูสวนหรือพริกขี้นก ผลอ่อนมีสีเขียว และผลสุกมีสีแดงสด มีกลิ่นหอมเป็นเอกลักษณ์ของพริกขี้หนูสวน แต่ไม่มีรสเผ็ด การปลูกไม่ซับซ้อน ต้องการสภาพแวดล้อมคล้ายพริกทั่วไป อายุการเก็บเกี่ยวประมาณ 120 วันหลังหยอดเมล็ด เหมาะสำหรับ รับประทานสดแกล้มอาหารประเภท ไส้กรอก สาคูไส้หมู ใช้ทำน้ำจิ้มซีฟู้ดหรือประกอบอาหารที่ต้องการระดับความเผ็ดน้อย ทำพริกแห้งที่ใช้สำหรับตกแต่งอาหารเพื่อความสวยงาม หรือใช้ปรุงอาหารสำหรับคนรับประทานเผ็ดไม่ได้
พริกมันม่วง ให้ผลผลิตสูง 1ตัน/ไร่
พริกมันม่วง เป็นพริกลูกผสม (F1) ที่มีความทนทานต่อโรคกุ้งแห้งหรือโรคแอนแทรคโนส ผลมีสีม่วงเข้มผิวมันเงา และเปลี่ยนเป็นสีแดงเมื่อสุก ปลายผลชี้ลง มีสารแอนโทไซยานินสูงและมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว น้ำหนักผลเฉลี่ย 9–10 กรัม เริ่มเก็บเกี่ยวได้ประมาณ 100 วันหลังหยอดเมล็ด ให้ผลผลิตเฉลี่ย 0.9–1 ตันต่อไร่ เหมาะสำหรับแปรรูป เช่น พริกย่าง พริกดอง พริกแห้ง พริกแกง และพริกกิมจิ อีกทั้งยังทนทานต่อสภาพแวดล้อมได้ดี
กระเจี๊ยบแดงกำแพงแสน
พืชเศรษฐกิจตัวใหม่ที่สู้ภัยแล้งได้ดีที่ ศูนย์วิจัยและพัฒนาพืชผักเขตร้อน ภาคภูมิใจคือ กระเจี๊ยบแดง ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจมูลค่าสูง เป็นที่ต้องการในอุตสาหกรรมอาหาร เครื่องดื่ม และเวชสำอาง ศูนย์วิจัยและพัฒนาพืชผักเขตร้อน ได้ทำการพัฒนาพันธุ์กระเจี๊ยบแดงกำแพงแสน โดยผสมพันธุ์ระหว่างพันธุ์กลีบยาวและพันธุ์ซูดานจนได้สายพันธุ์ที่คงตัว เช่น กลุ่มจัมโบ้และไจแอนท์ ซึ่งกระเจี๊ยบแดงกำแพงแสนพันธุ์ไจแอนท์มีขนาดกลีบดอกใหญ่และให้ผลผลิตสดสูงกว่า ประมาณ 1,500–2,000 กก./ไร่ และมีสารแอนโทไซยานินแตกต่างตามสี โดยกระเจี๊ยบแดงกำแพงแสนพันธุ์ไจแอนท์เพอร์เพิลมีปริมาณสูงสุด ซึ่งกระเจี๊ยบแดงสามารถเก็บเกี่ยวกลีบเลี้ยงได้หลังดอกร่วงประมาณ 30 วัน และใช้ประโยชน์ได้ทั้งแปรรูปเป็นเครื่องดื่ม แยม ไวน์ และผลิตภัณฑ์อื่น ๆ
ทั้งนี้ ผู้สนใจผลงานปรับปรุงพันธุ์พืชของ ศูนย์วิจัยและพัฒนาพืชผักเขตร้อน คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน สามารถติดตามข่าวสารได้ทาง FB : https:/www.facebook.com/tvrcku หรือสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ เบอร์โทร. 0-3428-1509 0-3435-1393
หลายคนอาจมองว่า ใบไม้ที่ร่วงอยู่ใต้ต้น หรือพืชที่ปลูกอยู่ริมรั้วบ้าน เป็นเพียงสิ่งธรรมดาที่ไม่มีมูลค่า แต่ในความเป็นจริงแล้ว พืชหลายชนิดที่อยู่ใกล้ตัว ไม่ว่าจะเป็นใบมะละกอ ใบมะม่วง ใบฝรั่ง ใบมะนาว ไปจนถึงไม้ดอกหลากหลายชนิดที่ปลูกไว้เพื่อความสวยงาม ล้วนเป็นวัตถุดิบสำคัญที่ตลาดสมุนไพรและอุตสาหกรรมสุขภาพยังมีความต้องการอย่างต่อเนื่อง เพราะในสายตาของผู้ที่เข้าใจตลาดสมุนไพรแล้ว “ใบไม้ทุกใบมีมูลค่า” เพียงแต่ต้องรู้ว่าจะนำไปต่อยอดอย่างไร วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านจะพาไปรู้จัก ‘อาชีพรับซื้อสมุนไพร’ กับ คุณนุช–ณิชาดา กิตติโชติธนกุล เจ้าของ “ณิชาดา บ้านสมุนไพร63” เป็นหนึ่งในธุรกิจที่หลายคนอาจไม่เคยรู้จัก แต่เบื้องหลังผลิตภัณฑ์สมุนไพร ชาชง หรือเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพจำนวนมาก ล้วนต้องอาศัยเครือข่ายผู้รวบรวมวัตถุดิบจากเกษตรกรรายย่อยทั่วประเทศ ก่อนส่งต่อเข้าสู่กระบวนการแปรรูป จุดเริ่มต้นของหลายธุรกิจที่ประสบความสำเร็จ มักไม่ได้เกิดจากความต้องการกำไรสูงสุด แต่เกิดจาก “ทางรอด” ของชีวิต เช่นเดียวกับเรื่องราวของธุรกิจสมุนไพรแห่งนี้ ที่เริ่มต้นจากวินาทีที่ชีวิตเกือบถึงทางตัน เมื่อ “สมุนไพร” คือโอกาสสุดท้าย คุ
จ.นครพนม ภายหลังมีฝนตกชุกต่อเนื่อง กลายเป็นฤดูกาลสำคัญของชาวบ้านดอนแดง หมู่ที่ 5 ต.บ้านเสียว อ.นาหว้า จ.นครพนม กว่า 200 ครัวเรือน ถือเป็นหมู่บ้านอาชีพแปลกที่เดียวในไทย ที่มีรายได้จากการล่าปลิงควายมาแปรรูปส่งขายให้นายทุน ส่งออกไปยังประเทศจีน สร้างรายได้มานานกว่า 20 ปี โดยช่วงฤดูฝนถือเป็นโอกาสทอง ชาวบ้านจะออกไปล่าปลิงควายตามแหล่งน้ำ ห้วย หนอง คลอง บึง ที่มีปลิงชุกชุม มาแปรรูปทำปลิงตากแห้งส่งขาย นายไพฑูรย์ ท้าวนาง นักล่าปลิง รวมถึงพ่อค้ารับซื้อปลิงควาย ชาวบ้านดอนแดง ต.บ้านเสียว อ.นาหว้า จ.นครพนม เปิดเผยว่า อาชีพล่าปลิงควายเป็นอาชีพที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษในหมู่บ้านมานานกว่า 10-20 ปี เนื่องจากเคยมีชาวบ้านไปรู้จักกับนายทุน รับซื้อปลิงส่งออกไปขายประเทศจีน จึงมาแนะนำชาวบ้านให้ทดลองทำ ออกไปล่าปลิงตามแหล่งน้ำมาขาย ทั้งตัวสด และแปรรูปปลิงตากแห้งขาย แล้วแต่ความถนัด จนสามารถสร้างรายได้จริง จึงสืบทอดเป็นอาชีพมาถึงปัจจุบัน จะมีการรับซื้อตลอดปี แต่ที่มีปลิงมากที่สุดคือช่วงฤดูฝน เป็นโอกาสทองออกล่าปลิง “ช่วงฤดูฝนเป็นโอกาสทองออกล่าปลิงหนองน้ำที่มีปลิงชุมจะเป็นหนองน้ำนิ่ง เช่น หนองหาร หนองบึง ที่มีผักตบหร
โดยทั่วไป วานิลลาถูกมองว่าเป็นพืชที่ให้ผลผลิตได้ดีในพื้นที่ที่มีอากาศค่อนข้างเย็นและมีความชื้นเหมาะสม เช่น พื้นที่สูงในภาคเหนือ หรือบางพื้นที่ของภาคอีสาน เนื่องจากการออกดอกของวานิลลามักได้รับอิทธิพลจากสภาพอากาศที่เย็นลงในบางช่วงของปี ทำให้หลายคนมองว่าพื้นที่ภาคใต้ไม่ใช่แหล่งปลูกวานิลลาที่เหมาะสม แต่ปัจจุบันนี้ได้เริ่มมีการปลูกวานิลลาเชิงพาณิชย์ในพื้นที่ภาคใต้แล้ว โดยเฉพาะที่จังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งมีอดีตข้าราชการวัยเกษียณเป็นผู้บุกเบิกทดลองปลูกมานานกว่า 3 ปี หลังศึกษาสายพันธุ์และปรับวิธีการจัดการแปลงให้สอดคล้องกับสภาพภูมิอากาศในพื้นที่ ปีนี้นับเป็นครั้งแรกที่สวนวานิลลาแห่งนี้จะเริ่มเก็บเกี่ยวผลผลิตเชิงการค้า โดยคาดการณ์ผลผลิตไว้ประมาณ 40 เปอร์เซ็นต์ สำหรับผลผลิตในรอบแรก ขณะเดียวกันเจ้าของสวนได้วางแผนด้านการตลาดล่วงหน้า ทั้งการหาช่องทางจำหน่ายและการต่อยอดช่องทางสร้างรายได้ที่หลากหลาย เพื่อรองรับผลผลิตที่กำลังจะออกสู่ตลาด สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของวานิลลาในฐานะพืชมูลค่าสูงที่สามารถปรับตัวเข้ากับพื้นที่ปลูกใหม่ๆ ได้ หากมีการบริหารจัดการที่เหมาะสม พี่ยา-ตรียา กลิ่นสุคนธ์ อดีตข้าราชการวัยเ
ปัจจุบัน จังหวัดนครราชสีมา อาศัยแหล่งน้ำจากเขื่อนใหญ่ 4 แห่ง เพื่อการอุปโภคบริโภค รักษาระบบนิเวศ และใช้ในภาคการเกษตร ประกอบด้วย เขื่อนลำตะคอง อำเภอสีคิ้ว เป็นแหล่งน้ำหลักของชุมชนเมืองโคราช รวมทั้งพื้นที่อำเภอปากช่อง สีคิ้ว และสูงเนิน เขื่อนลำพระเพลิง อำเภอปักธงชัย ที่เหลืออีก 2แห่งคือ เขื่อนมูลบนและเขื่อนลำแชะ ตั้งอยู่ใน อำเภอครบุรี ผลกระทบจากวิกฤตโลกรวน ทำให้สภาพภูมิอากาศแปรปรวน ฝนไม่ตกตามฤดูกาล ประกอบกับ เขื่อนลำตะคองอยู่ในพื้นที่ของเขตเงาฝน ส่งผลให้มีปริมาณน้ำต้นทุนไหลเข้าเขื่อนลดลงสวน ทางกับปริมาณความต้องการใช้น้ำของชาวโคราชที่มีแนวโน้มขยายตัวเพิ่มขึ้นทุกปี ที่ผ่านมาเทศบาลนครนครราชสีพยายามแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำโดยดึงปริมาณน้ำดิบ จากเขื่อนลำแชะ มาใช้ในการผลิตน้ำประปา ทำให้มีน้ำใช้สำหรับอุปโภคบริโภคอย่างเพียงพอ ถึงเวลาปรับปรุง “เขื่อนลำแชะ ” โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาลำแชะ ได้ก่อสร้างและส่งน้ำช่วยเหลือเกษตรกรมาตั้งแต่พ.ศ. 2542 จนถึงปัจจุบันเป็นระยะเวลาเกือบ 30 ปี เนื่องจากการใช้งานต่อเนื่องยาวนาน รวมทั้งผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการใช้ประโยชน์ที่ดินที่เปลี่ยนแป
