นวัตกรรมเกษตร

          ดร ดำรงค์ ศรีพระราม รักษาการแทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นประธานมอบรางวัลแก่ผู้ชนะการประกวดนวัตกรรมและเทคโนโลยีระบบเกษตร หัวข้อ “นวัตกรรมเกษตร สืบสานพระราชปณิธาน เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน” ภายในงานเกษตรแฟร์ ประจำปี 2569 เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2569 ณ ลานจอดรถ อาคารคณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ดังนี้           ประเภทบุคคลทั่วไป           รางวัลชนะเลิศ เงินรางวัล 10,000 บาท พร้อมถ้วยรางวัลพระราชทาน สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี และใบประกาศเกียรติคุณ           ไร่นา อีวี:รถไฟฟ้าอเนกประสงค์เพื่อการเกษตร เจ้าของผลงาน นางถวิดา มณีวรรณ์ นายพงศกร พลจันทร์ขจร นายณัฐธนาวุฒิ สุขดี และนายณชพล โพธิแท่น           รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 1 รับเงินรางวัล 8,000 บาท พร้อมถ้วยรางวัลและใบประกาศเกียรติคุณ           เครื่องนวัตกรรมลดความชื้นและเก็บรักษาข้าวเปลือก เจ้าของผลงาน รศ.ดร.วีรชัย ชัยวรพฤกษ์ รศ.ดร.สุดาทิพย์ แซ่ตั้น รศ.ดร.ด

ศาสตราจารย์ ดร.ศุภอรรจ ศิริกันทรมาศ ภาควิชาชีวเคมี คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หนึ่งใน RUN TOP 100 จากเครือข่ายพันธมิตรมหาวิทยาลัยเพื่อการวิจัย (RUN) เปิดเผยว่า ปัจจุบันเกษตรกรไทยต้องเผชิญกับภาวะผลไม้ล้นตลาด และปัญหาผลไม้ตกเกรด ที่มักถูกนำไปแปรรูปได้เพียงผลไม้กวนที่มีน้ำตาลสูง เพื่อแก้ปัญหาให้เกษตรกร ยกระดับสินค้าเกษตรอาหารมูลค่าสูง และเพิ่มมูลค่าผลไม้ตกเกรด ทีมวิจัยจึงพัฒนางานวิจัยขั้นสูงในการผลิตอาหารฟังก์ชันและส่วนประกอบอาหาร “Arto Sucrose-reduced Technology” การเปลี่ยนน้ำตาลในผลไม้เศรษฐกิจของไทยให้เป็นสารให้ความหวานที่มีประโยชน์ โดยสามารถลดน้ำตาลซูโครส (Sucrose) ได้ไม่ต่ำกว่า 65% และยังเป็นพรีไบโอติก (Prebiotic) ที่เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่ต้องการลดปริมาณน้ำตาล และตอบโจทย์เทรนด์สุขภาพอีกด้วย ศาสตราจารย์ ดร.ศุภอรรจ กล่าวว่า โครงการนี้ได้นำเทคโนโลยีการใช้เอนไซม์ (Enzyme) เปลี่ยนความหวานของน้ำตาลซูโครสในผลไม้รสหวาน เช่น ทุเรียน มะม่วง กล้วย และลำไย ให้เป็นพรีไบโอติกที่ยังคงคุณค่า กลิ่น รสชาติของผลไม้ไว้ได้ แต่ลดปริมาณน้ำตาลซูโครสลง เปลี่ยนเป็น “ฟรุคโตโอลิโกแซคคาไรด์” หรือ FOS ซึ่

ปัจจุบันประเทศไทยมีผลผลิตรังนกไม่ต่ำกว่า 200 ตันต่อปี จากการเก็บรังนกจากธรรมชาติและธุรกิจรังนกเลี้ยง หรือคอนโดนก คิดเป็นมูลค่าประมาณ 9,000 ล้านบาท เมื่อรวมกับอุตสาหกรรมเครื่องดื่มรังนกสำเร็จรูป มูลค่าตลาดรังนกไทยไม่ต่ำกว่า 10,000 ล้านบาท ซึ่งส่วนใหญ่ส่งออกไปยังประเทศจีนซึ่งเป็นตลาดรังนกสำคัญ เพราะคนจีนเชื่อในสรรพคุณรังนกว่าสามารถทำให้ร่างกายแข็งแรงได้ เมื่อ 10 กว่าปีก่อน เกิดเหตุการณ์สินค้ารังนกด้อยคุณภาพเล็ดลอดเข้าไปยังประเทศจีน รัฐบาลจีนจึงออกนโยบายตรวจสอบคุณภาพรังนกอย่างเข้มงวด ส่งผลกระทบไปหลายประเทศ รวมทั้งประเทศไทย ต้องคัดกรองมาตรฐานสินค้ารังนกนางแอ่นให้สูงขึ้น โดยกำหนดกฎเกณฑ์ในการวัดคุณภาพ 10 ข้อเกี่ยวข้องกับการตรวจสอบสุขลักษณะและโภชนาการเพื่อประเมินมูลค่าและป้องกันปัญหาการทุจริตสินค้า  เช่น การตรวจสอบประเภทรังนก พ่อค้ารับซื้อรังนกถ้ำในราคาสูงกว่ารังนกที่มาจากคอนโดนกหลายเท่าตัว เพราะมีปริมาณที่น้อยกว่าและมีวิธีการเก็บเกี่ยวที่ซับซ้อนยากกว่ารังนกที่มาอาคาร การกำหนดมาตรฐานของสีรังนก โดยรังนกสีเหลืองทอง มีราคาแพงที่สุด เกรดรองลงมาคือ รังนกสีแดง และรังนกสีขาว ที่สามารถพบเห็นได้ท

ผลกระทบจากภาวะโลกรวน ทำให้อุณหภูมิโลกสูงขึ้น ลมฟ้าอากาศและฤดูกาลเปลี่ยนแปลงไป ทำให้ปีนี้ผลไม้หลายชนิด เช่น ลิ้นจี่ มะม่วง ลำไย มะละกอ เงาะ มังคุดฯลฯ ออกมาพร้อมกันทำให้ผู้บริโภคมีทางเลือกในการรับประทานผลไม้อื่นๆ ประกอบกับปีนี้ มะม่วงออกลูกดกมากจนล้นตลาด ส่งผลให้ มะม่วงน้ำดอกไม้ ที่เคยขายได้ในราคาสูง ก็ปรับราคาลดลง บางแผงในตลาดไท ตั้งราคาขายถูกมาก เฉลี่ย กก.ละ 1-2 บาทเท่านั้น  ทำให้เกษตรกรต่างขาดทุนกันทั่วหน้า เพิ่มมูลค่าด้วยนวัตกรรม “ เจลลี่มะม่วงมหาชนก ”  ท่ามกลางวิกฤตผลไม้ล้นตลาด ราคาตกต่ำ  มะม่วงส่วนใหญ่แทบขายไม่ได้ราคา แต่ มะม่วงมหาชนกกลับรอดได้เพราะมีนวัตกรรม“ เจลลี่มะม่วงมหาชนก ”  หรือกัมมี่มะม่วง เป็นตัวช่วยยกระดับราคา “ ย้อนกลับไปเมื่อ 4-5ปีก่อน มะม่วงมหาชนกเป็นมะม่วงที่ไม่มีใครสนใจเลย ราคาต่ำมากแค่กก.ละ5-10 บาท แต่ราคาหน้าโรงงานในปีนี้ อยู่ที่ กก ละ 50 บาท เพราะมีนวัตกรรมสร้างมูลค่าเพิ่มมะม่วงในรูปแบบ “ เจลลี่มะม่วงมหาชนก ”  เราถ่ายทอดนวัตกรรมให้บริษัทคันนา จำกัด นำไปผลิตและจำหน่าย ปรากฎว่า สินค้าขายดีทั้งในไทยและต่างประเทศ จนต้องเพิ่มกำลังการผลิตอย่างต

ข้าว..เป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญมากของจังหวัดสุรินทร์ และได้รับการยอมรับในเรื่องของความอร่อย หอม ยาว ขาว นุ่ม โดยเฉพาะสายพันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 และ ข้าว กข 15 จนได้รับการส่งเสริมให้มีการทำเกษตรอินทรีย์อย่างต่อเนื่อง และรวมกลุ่มวิสาหกิจชุมชนขนาดย่อม เพื่อแปรรูปข้าวบรรจุเป็นข้าวถุงจำหน่ายเชิงพาณิชย์ ขายตรงถึงผู้บริโภค เกษตรกรมีรายได้เพิ่มมากกว่าการจำหน่ายข้าวเปลือก ทั้งนี้ ข้าวเปลือกราคาโดยประมาณ กก.ละ 10 บาท เมื่อแปรรูปเป็นข้าวสารจะขายได้ กก.ละ 22 บาท หากมีการคัดแยกขนาดและเปอร์เซ็นต์ของข้าวจะขายได้ราคาสูงถึง กก.ละ 34 บาท  เกษตรกรจะได้มีการคัดแยกก่อนแพ็คถุง แต่กระบวนการคัดแยกเมล็ดข้าวสารของเกษตรกรปัจจุบัน ยังไม่มีเครื่องมือเครื่องจักรที่มีประสิทธิภาพ ยังใช้กำลังคนในการคัดแยกข้าวโดยใช้กระด้งฝัดข้าว ตะแกรงร่อน จึงต้องการนวัตกรรมสำหรับใช้คัดแยกเมล็ดข้าวสารเพื่อให้ได้ข้าวสารที่มีคุณภาพ มีอำนาจในการกำหนดราคาจำหน่ายเชิงพาณิชย์ เครื่องคัดแยกเมล็ดข้าวสาร ผลงาน วิทยาลัยเทคนิคสุรินทธ์ คณะนักวิจัย วิทยาลัยเทคนิคสุรินทร์ ประกอบด้วย นายสนธยา สุนทรารักษ์ นายสันติ ครึ่งมี  นาย กฤษฎา จิระโภคานน

สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ร่วมกับหน่วยงานเครือข่ายในระบบวิจัยทั่วประเทศ จัดงาน “มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2568 (Thailand Research Expo 2025)“   ระหว่างวันที่ 16-20 มิถุนายน ณ โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ และบางกอกคอนเวนชันเซ็นเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ โดยมุ่งนำเสนอความก้าวหน้าของผลงานวิจัย นวัตกรรมและเทคโนโลยีที่เชื่อมโยงสู่การพัฒนาประเทศในทุกมิติ ภายใต้แนวคิด “Research for All : เชื่อมต่ออนาคตไทยด้วยวิจัยและนวัตกรรม” สำหรับเกษตรกรและผู้ที่ชื่นชอบอาชีพเกษตรห้ามพลาด นวัตกรรมเกษตรที่น่าทึ่งที่นำมาจัดแสดงในงานครั้งนี้ ได้แก่ 1.เครื่องกลั่นน้ำสมุนไพรและน้ำมันหอมระเหยจากขมิ้นชัน ผลงาน มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ภายใต้แนวคิด ”สุราษฎร์ธานีเมืองสมุนไพร ” ช่วยยกระดับอาชีพและรายได้ของเกษตรกรผู้ปลูกขมิ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านเขานาใน กลุ่มนางไพรเดิมขายขมิ้นได้กก.ละ 26-30 บาท หรือเฉลี่ย 30,000 บาท/ตัน หลังนำนวัตกรรมดังกล่าวไปใช้งาน สามารถเพิ่มรายได้มากกกว่า 1 แสนบาท จาก 3 ช่องทาง คือ ขายน้ำกลั่นขมิ้นชันมากกว่า 20,000

อาจารย์สุพิทย์ ขุนเพชร อดีตหัวหน้าสถานีวิจัยกาญจนบุรี ศูนย์วิจัยและบริการวิชาการ คณะเกษตร กำแพงแสน ผันตัวเองทำไร่ทำสวนหลังเกษียณด้วยความสุข ในชื่อสวน “KP FRAM” โดยปลูกฝรั่ง มะม่วง ปาล์มน้ำมันเป็นหลัก   อาจารย์สุพิทย์ดูแลบริหารจัดการแปลงเกษตรเนื้อที่ 30 ไร่ด้วยตัวเอง โดยอาศัยนวัตกรรมเป็นตัวช่วย สร้างรายได้หมุนเวียนตลอดทั้งปี ทำเกษตรหลังเกษียณแบบพอเพียง มีความสุข อาจารย์สุพิทย์บอกว่า  ทุกวันนี้ ผมทำเกษตร โดยใช้ชีวิตแบบพอเพียง ไม่ได้เน้นสร้างรายได้เป็นหลัก  ผมเริ่มทำสวนเกษตรก่อนเกษียณประมาณ 10 ปี บนเนื้อที่ 7 ไร่ อยู่ห่างจาก ตัวเมืองกาญจนบุรีประมาณ 4กม. ที่นี่เน้นทำเกษตรแบบผสมผสาน  ปลูกพืชใช้สอยกับพืชกินได้ ทุกสิ่งทุกอย่าง พอปลูกไปแล้วจริงๆ มันกลายเป็นป่าที่มีสัตว์ป่าเช่น พวกกระรอก กระแต ไก่ป่าเต็มไปหมด  พืชที่ปลูกกลายเป็นอาหารเลี้ยงสัตว์มากกว่าเลี้ยงคน พืชตัวแรกที่ปลูกคือ มะขามเปรี้ยวฝักใหญ่ โดยลงทุนซื้อพันธุ์มะขามเปรี้ยวถึงต้นละ 1 พันบาท พอเริ่มมีผลผลิตออกขาย ปรากฎว่า ขายได้ราคาถูกมากๆ แถมไม่มีคนซื้ออีกต่างหาก นับเป็นความล้มเหลวบทเรียนแรกในเส้นทางการทำเกษตรของอาจารย์สุพิทย์ ปาล์มน้ำมันป

เนื่องจาก “ข้าวฮางงอก” เป็นภูมิปัญญาชาวอีสานมาแต่ดั้งเดิม โดยเป็นข้าวที่เพาะงอกจากข้าวเปลือก มีสารอาหาร วิตามิน แร่ธาตุ ไฟเบอร์ และมีกลิ่นหอมจากเปลือกมาเคลือบที่เมล็ดข้าวเพิ่มขึ้น จึงทำให้ข้าวฮางมีสารอาหารมากและมีคุณค่าทางโภชนาการสูงช่วยให้สุขภาพแข็งแรงและสมดุล ช่วยเพิ่มภูมิต้านทาน ช่วยป้องกันเชื้อโรคหรือโรคที่ไม่ได้เกิดจากเชื้อโรคได้ดี เช่น ความดัน เบาหวาน ไขมันสูง โรคหัวใจ โรคอ้วน ไขข้ออักเสบ โรคไต โรคเกี่ยวกับประสาทและสมอง ความจำเสื่อม การแก่เกินวัย โรคมะเร็งชนิดต่างๆ ซึ่งเกิดจากการรับประทานอาหารที่ไม่ถูกต้อง หรือได้รับสารพิษ เช่น ยาฆ่าแมลง ยาฆ่าหญ้า ปุ๋ยเคมี สารเร่ง การเจริญเติบโต สารกันบูด สารสังเคราะห์ และอากาศที่เป็นพิษ กรรมวิธีการทำข้าวฮางงอก  เริ่มจากการนำเอาข้าวเปลือกมาแช่น้ำไว้ เพื่อกระตุ้นการงอกของข้าวเปลือก ทำให้เกิดการทำงานของสารเอนไซม์และสารอาหารต่างๆ เมื่อข้าวเปลือกเริ่มงอกจะผลิตสารอาหารชนิดหนึ่งขึ้นมา คือ สาร GABA (กาบา) ที่มีส่วนช่วยในเรื่องความจำ และเป็นสารอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย แล้วจึงนำข้าวเปลือกที่งอกแล้วไปนึ่ง เพื่อหยุดกระบวกการงอก ทำให้สารอาหารที่เพิ่

อโกลนีมา (Aglaonema ) สกุลของพืชไม้ประดับที่มีความสวยงามที่ใบ ได้ชื่อว่าเป็น “ราชาแห่งไม้ประดับ” เป็นลำดับพืชที่มีมากกว่า 100 ชนิด ปัจจุบันมีการปรับปรุงพันธุ์เพื่อให้สีสันสวยงาม นิยมเพาะเลี้ยงเพื่อความสวยงาม และจัดเป็นไม้มงคล มีการตั้งชื่อสายพันธุ์ภาษาไทยที่สื่อความหมายทางโชคลาภ เช่น กวักมหามงคล บัลลังก์ทับทิม บัลลังก์ทอง เพชรน้ำหนึ่ง ฯลฯ นอกจากความสวยงามแล้ว ยังเป็นไม้ฟอกอากาศได้ดี  สามารถดูดซับก๊าซฟอร์มาลดีไฮด์ ลดมลพิษภายในอาคาร นับเป็นไม้ประดับใบที่มีอนาคตไกล เพราะเป็นที่ต้องการของตลาดในประเทศและส่งออกอย่างต่อเนื่อง การขยายพันธุ์อโกลนีมา สามารถทำได้หลายวิธี เช่น การขยายพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ เช่น การตอน การแยกหน่อ การชำ และ การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ  ส่วนการขยายพันธุ์แบบอาศัยเพศ คือใช้เมล็ด ปกติเมล็ดของต้น อโกลนีมาที่ได้จากการผสมตัวเองจะมีลักษณะเหมือนต้นแม่ แต่ถ้ามีการผสมข้ามระหว่างสกุลสามารถสร้างลูกผสมใหม่ๆ เกิดขึ้น ปัจจุบันกลุ่มผู้ผลิตอโกลนีมานิยมขยายพันธุ์ด้วยการปักชำเป็นส่วนใหญ่  บางกรณีมีการขยายพันธุ์ด้วยการซื้อต้นกล้าขนาดเล็กที่เพิ่มจำนวนด้วยการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ เพื่อให้ได้ต้นไ

ขอแสดงความยินดีกับ ผลงาน “ปุ๋ยขี้วัวอัดแท่ง” ของวิทยาลัยการอาชีพรัตนประสิทธิ์วิทย์ ที่ได้รับรางวัลระดับชาติ 2 รางวัล ได้แก่ รางวัล I-NEW GEN AWART Popular Vote 2024 และ เหรียญเงิน ระดับอาชีวศึกษา จากเวทีประกวดสิ่งประดิษฐ์ในงาน “วันนักประดิษฐ์” กลุ่มการเกษตร ของสำนักงานวิจัยแห่งชาติ ประจำปี 2567 ปุ๋ยขี้วัวอัดแห่ง (Cow Manure Fertilizer Pellets) เป็นผลงานของกลุ่มนักศึกษาชั้นประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) วิทยาลัยการอาชีพรัตนประสิทธิ์วิทย์ ได้แก่ นางสาวรัชนีวรรณ พามา นางสาวนัฐชยา จรูญรัตนกาญจนา นายกีรติ วรรณชัย และอาจารย์ที่ปรึกษา นายภาคภูมิ ประทุมวัน ที่มาของแนวคิด เกิดจาก อำเภอฟากท่า จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นพื้นที่ที่ได้รับการสนับสนุนให้เลี้ยงโคเนื้อตามนโยบายของรัฐบาล เพื่อสร้างรายได้ เกษตรกรส่วนใหญ่มักจะทิ้งมูลวัวตามท้องนา จึงเกิดปัญหาการจัดเก็บมูลวัวที่ไม่ถูกสุขลักษณะ และไม่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ คณะผู้วิจัยจึงเกิดแนวคิดที่จะพัฒนามูลโคเนื้อมาใช้ประโยชน์ให้มากขึ้น เพราะปุ๋ยเคมีมีราคาสูงขึ้นทุกปี ทำให้เกษตรกรมีต้นทุนการผลิตสูงตามไปด้วย ทีมนักวิจัยจึงต้องการส่งเสริมให้เกษตรกรในพื้นที่หันกลับ