ปลานิล

อ.พาน จ.เชียงราย เป็นแหล่งเลี้ยงปลานิลใหญ่ที่สุดใน ภาคเหนือ มีผลผลิตปีละกว่า 16,000 ตัน เลี้ยง 6 จังหวัดภาคเหนือ และประเทศเพื่อนบ้าน คือ เมียนมา และลาว มีเมนูเด็ดที่ทำจากปลานิล โดย เกรียงไกร ปัญโญกาศ “ข่าวสด-เชียงราย” พาไป “ร้านป้ามะลิ สิทธิวงษา” บ้านสันสลี ต.สันกลาง อ.พาน ตั้งอยู่ห่างจากโรงเรียนพานพิเศษวิทยา เพียง 1.5 กิโลเมตร เพื่อลิ้มรส “ไส้อั่วปลานิล” อาหารเหนือยอดนิยม ไส้อั่วตามปกติทั่วไปจะใช้เนื้อหมู แต่เจ้านี้ใช้เนื้อปลาแทน ซึ่งเหมาะสำหรับผู้ที่นิยมทานโปรตีนจากปลา เพื่อสุขภาพ แทนเนื้อชนิดอื่นๆ เป็นอย่างยิ่ง และยังได้รสชาติของไส้อั่วที่เอร็ดอร่อยไม่แพ้กัน ป้ามะลิเล่าถึงส่วนผสมว่า มีเนื้อปลานิลสดชั้นดีที่นำเฉพาะเนื้อออกมาแช่น้ำแข็ง เพื่อไม่ให้มีกลิ่นคาวและรักษาคุณภาพไม่ให้เน่าเสียง่ายเวลาปรุง จากนั้นตำส่วนผสม ขมิ้น ตะไคร้ หอมแดง ใบมะกูด ยอดผักชี ใบผักชีฝรั่ง พริกแห้ง ผสมกันพร้อมเนื้อปลาที่บดจนละเอียดแล้วจนลงตัว นำทั้งหมดยัดลงในไส้หมูยาวเช่นเดียวกับไส้อั่วทั่วไป โดยมีเคล็ดลับ คือก่อนยัดลงไส้ให้เติมไข่หรือมันหมูลงไปด้วยเล็กน้อยเพื่อเพิ่มรสชาติด้วย แล้วอบในเตาอบด้วยความร้อนสูงประมาณ

เมื่อวันที่ 24 ตุลาคม นายกษิดิศ พ่อค้าไทย อายุ 54 ปี เกษตรกรผู้เลี้ยงปลานิลกระชังในแม่น้ำโขง อำเภอท่าบ่อ จังหวัดหนองคาย ผู้เลี้ยงปลานิลพันธุ์พระราชทานจนมีรายได้ที่มั่นคง สร้างครอบครัวที่เข้มแข็ง ได้ซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่พระราชทานพันธุ์ปลานิลให้พสกนิกรได้เลี้ยง นายกษิดิศ กล่าวว่า ก่อนหน้านี้ปลูกใบยาสูบและมะเขือเทศขายมีรายได้ไม่มากนัก กระทั่งได้รับคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่ประมงชักชวนให้ลองเลี้ยงปลานิลกระชังในแม่น้ำโขง จึงศึกษาและเริ่มจาก 4 กระชัง ถึงปัจจุบันมีมากถึง 80 กระชัง ทำเงินได้วันละไม่ต่ำกว่าหมื่นบาท ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ปลานิลที่เลี้ยงในแม่น้ำโขงซึ่งเป็นน้ำไหล ทำให้ปลาเนื้อแน่น ไขมันน้อย ไม่มีกลิ่นโคลน เป็นที่นิยมของผู้บริโภค มีพ่อค้ามารับซื้อถึงหน้าฟาร์ม ในพื้นที่จังหวัดหนองคายมีเกษตรกรยึดอาชีพเลี้ยงปลานิลกระชังในแม่น้ำโขง 259 ราย รวมกว่า 10 ล้านตัว สร้างรายได้มากกว่าปีละ 1 พันล้านบาท   ขอบคุณข้อมูลจากหนังสือพิมพ์ข่าวสด

สงครามโลกครั้งที่ 2 ไทยได้รับผลกระทบระหว่างปี พ.ศ. 2484-2488 ส่งผลรุนแรงเกินคาดคิด ประชาชนบางส่วนต้องทิ้งที่อยู่อาศัย และที่ทำกินเพื่อหนีภัยสงคราม ที่ดินถูกทิ้งร้าง ข้าวปลาอาหารขาดแคลน นอกจากนี้กรุงเทพมหานคร ยังถูกซ้ำเติมจากน้ำท่วมใหญ่ในปี 2485 สร้างความเสียหายอย่างยิ่งต่อสถานที่ราชการ บ้านเรือน รวมถึงพื้นที่การเกษตรสำคัญของประเทศเสียหายอย่างหนัก วันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2489 หนึ่งปีถัดจากการสิ้นสุดสงครามโลก พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเสด็จขึ้นครองราชย์ในขณะที่ประชาชนอยู่ในภาวะทุกข์เข็ญ ประเทศไทยอยู่ในสภาพที่บอบซ้ำ อ่อนแอ ครั้นเมื่อทรงสำเร็จการศึกษาและเสด็จนิวัติประเทศไทยเป็นการถาวรในปลายปี 2494 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชและพระบรมวงศานุวงศ์ ต่างทรงงานนานัปการเพื่อบรรเทาความทุกข์ของประชาชนมาอย่างต่อเนื่องยาวนานโดยไม่ทรงย่อท้อ           การฟื้นฟูประเทศหลังสงครามโลกเป็นไปอย่างยากลำบาก การพัฒนาด้านต่างๆ ที่สำคัญ ต้องพึ่งพิงเงินกู้และเงินช่วยเหลือจากต่างประเทศเป็นจำนวนมาก เกษตรกรและประชาชนผู้ยากไร้ได้รับความยากลำบากเป็นอย่างยิ่ง การส่งออกข้าวมีส่วนช่วยได้ไม่นานนัก ก็ป

พระราชกรณียกิจที่นับว่าอำนวยประโยชน์ต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนชาวไทยทั่วทุกภูมิภาคในทุกวันนี้ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในด้านการประมงคือ พระราชกรณียกิจเกี่ยวกับการเพาะเลี้ยงปลานิล ซึ่งสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโต เมื่อครั้งทรงดำรงพระอิสริยยศมกุฎราชกุมารแห่งประเทศญี่ปุ่น ได้น้อมเกล้าฯ ถวายปลาทิโลเปีย นิโลติกา (Tilapia Nilatica) จำนวน 50 ตัว เมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2508 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ปล่อยลงเลี้ยงในบ่อบริเวณสวนจิตรลดา พระราชวังดุสิต และได้พระราชทานชื่อปลานี้ว่า “ปลานิล” และได้พระราชทานลูกปลานิล 10,000 ตัว ให้กรมประมง กรมประมงได้ดำเนินการขยายพันธุ์และได้แจกจ่ายให้แก่ราษฎรเพื่อนำไปเพาะเลี้ยงตามพระราชประสงค์ ซึ่งนับเป็นอีกหนึ่งอาชีพที่สำคัญสำหรับเกษตรกรไทยในปัจจุบัน และได้มีการพัฒนารูปแบบการเพาะเลี้ยงในรูปแบบฟาร์มที่ทันสมัยและถูกต้องตามหลักวิชาการ ตลอดถึงการบริหารจัดการกระบวนการผลิตและการตลาดตามรูปแบบสหกรณ์ที่ก่อเกิดความมั่นคงในอาชีพเป็นอย่างดีในทุกวันนี้ ด้วยมีการบริหารจัดการแบบรวมกลุ่ม มีการช่วยเหลือซึ่งกันและกันภายใต้การส่งเสริมและสนับสนุนจากกรมส่งเสริมสหกรณ์ กระทรวงเ

พระราชกรณียกิจที่นับว่าอำนวยประโยชน์ต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนชาวไทยทั่วทุกภูมิภาคในทุกวันนี้ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในด้านการประมงคือ พระราชกรณียกิจเกี่ยวกับการเพาะเลี้ยงปลานิล ซึ่งสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโต เมื่อครั้งทรงดำรงพระอิสริยยศมกุฎราชกุมารแห่งประเทศญี่ปุ่น ได้น้อมเกล้าฯ ถวายปลาทิโลเปีย นิโลติกา (Tilapia Nilatica) จำนวน 50 ตัว เมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2508 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ปล่อยลงเลี้ยงในบ่อบริเวณสวนจิตรลดา พระราชวังดุสิต และได้พระราชทานชื่อปลานี้ว่า “ปลานิล” และได้พระราชทานลูกปลานิล 10,000 ตัว ให้กรมประมง กรมประมงได้ดำเนินการขยายพันธุ์และได้แจกจ่ายให้แก่ราษฎรเพื่อนำไปเพาะเลี้ยงตามพระราชประสงค์ ซึ่งนับเป็นอีกหนึ่งอาชีพที่สำคัญสำหรับเกษตรกรไทยในปัจจุบัน และได้มีการพัฒนารูปแบบการเพาะเลี้ยงในรูปแบบฟาร์มที่ทันสมัยและถูกต้องตามหลักวิชาการ ตลอดถึงการบริหารจัดการกระบวนการผลิตและการตลาดตามรูปแบบสหกรณ์ที่ก่อเกิดความมั่นคงในอาชีพเป็นอย่างดีในทุกวันนี้ ด้วยมีการบริหารจัดการแบบรวมกลุ่ม มีการช่วยเหลือซึ่งกันและกันภายใต้การส่งเสริมและสนับสนุนจากกรมส่งเสริมสหกรณ์ กระทรวงเ

พื้นที่ภาคตะวันออกของประเทศไทย เป็นพื้นที่ที่จัดว่ามีความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติอยู่มากพอสมควร โดยเฉพาะระบบน้ำในการเกษตร ที่เหมาะสำหรับทำประมง เพราะใกล้แหล่งน้ำที่สำคัญทั้งน้ำจืดและน้ำเค็ม และบางพื้นที่ยังเหมาะสำหรับการเลี้ยงสัตว์น้ำบางชนิดที่เจริญเติบโตได้ดีในระบบน้ำกร่อยอีกด้วย เช่น เกษตรกรตำบลบางหัก อำเภอพานทอง จังหวัดชลบุรี เกือบทั้งตำบลประกอบอาชีพประมงเป็นอาชีพหลัก นอกเหนือจากนั้นเป็นการปลูกพืชไร่ พืชสวน และเลี้ยงสัตว์ การรวมกลุ่มเพื่อสร้างความเข้มแข็งให้กับเกษตรกรในชุมชน เป็นสิ่งที่เกษตรกรอาชีพประมงในพื้นที่ตำบลบางหัก อำเภอพานทอง จังหวัดชลบุรี หันมาให้ความสำคัญ และสิ่งนี้ช่วยสร้างความเข้มแข็งให้กลุ่ม ทั้งยังเป็นศูนย์กลางในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และแก้ปัญหาเมื่อเพื่อนสมาชิกประสบ เกษตรกรประมงกลุ่มนี้จึงเป็นกลุ่มที่มีอำนาจต่อรองการซื้อขายสัตว์น้ำ และลดการเกิดปัญหาในอาชีพ เม็ดเงินที่ได้จากการเกษตรจึงเป็นรายได้ที่สร้างความพึงพอใจเป็นอย่างดี ความโดดเด่นของเกษตรกรประมงกลุ่มนี้คือ การเลี้ยงปลานิลลดต้นทุน อีกทั้งปลานิลที่เลี้ยงเป็นปลาไซซ์ใหญ่ ราคาต่อกิโลกรัมสูง และไม่มีกลิ่นโคลนเหมือ

วันที่ 25 กรกฎาคม  นายสมิง อ้อยหวาน ประธานสหกรณ์ผู้เลี้ยงปลาบ้านต๊ำเมืองพะเยา จำกัด กล่าวว่า สหกรณ์ฯได้ก่อตั้งอย่างเป็นทางการเมื่อปี 2553 ปัจจุบันมีสมาชิก 140 ราย มีเงินหมุนเวียนในสกรณ์ฯ กว่า 100 ล้านบาท เนื่องจากราชการเห็นข้อเท็จจริงที่เกิดจากการรวมกลุ่มของเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาที่ได้ผลผลิตน่าพอใจ และเกิดการกระจายรายได้ทั้งในชุมชนอย่างเต็มที่ ทำให้ราชการโดยเฉพาะทางสหกรณ์จังหวัดพะเยา ให้การสนับสนุนทั้งความรู้และงบประมาณ กระบวนการบริหารสหกรณ์ฯ ได้จัดวางอย่างเป็นระบบ ดอกผลเกิดกับสมาชิกอย่างแท้จริง ปลานิลที่เลี้ยงส่งขายในจังหวัดพะเยาและต่างจังหวัด เช่น เชียงราย เชียงใหม่ ส่วนใหญ่ลูกค้าจะสั่งเกรด 1-2 ราคา กก.ละ 49-59 บาท ปธ.สหกรณ์ฯ กล่าวต่อว่า สมาชิกแต่ละรายจะเลี้ยงตั้งแต่ 1-2 บ่อขึ้นไป วิธีการเลี้ยงเน้นธรรมชาติและความปลอดภัยของผู้บริโภคเป็นสำคัญ โดยทางหน่วยงานเกษตรจะเข้ามาแนะนำเรื่องระบบที่มีมาตรฐานของ GAP จะได้ปลาตัวใหญ่ เนื้อแน่น น้ำหนักดี ที่สำคัญปลอดภัยไร้สารพิษ เพราะเลี้ยงในบ่อธรรมชาติ น้ำในบ่อปลาเมื่อถึงฤดูทำนาก็ปล่อยเข้าท้องนา ทำให้ข้าวได้รับธาตุอาหารอย่างดี มีหน่วยงานทั้งภาครัฐ เอกชน

ถนนสายหลักจากตัวจังหวัดพิษณุโลก มุ่งหน้าไปจังหวัดเพชรบูรณ์ที่ใกล้ที่สุด เห็นจะเป็นเส้นทางที่ผ่านอำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก ถนนสายที่มีกล้าไม้หลากหลายชนิดจำหน่ายจำนวนมาก เรียกได้ว่าเป็นแหล่งกล้าไม้ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ ลึกจากถนนสายกล้าไม้เข้าไปพอประมาณ บริเวณพื้นที่ หมู่ที่ 11 ตำบลท่าหมื่นราม อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก เป็นที่ตั้งของโรงเรียนขนาดกลางแห่งหนึ่ง ชื่อ โรงเรียนวัดท่าหมื่นราม มีนักเรียนระดับชั้นอนุบาลถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน 340 คน มีบุคลากรทางการศึกษา 16 คน ตั้งอยู่บนพื้นที่ 33 ไร่ อาจารย์วิษณุ สร้อยมี ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดท่าหมื่นราม ให้ข้อมูลเกี่ยวกับโรงเรียนว่า โรงเรียนวัดท่าหมื่นรามให้ความสำคัญกับกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงมาโดยตลอด ที่ผ่านมาได้จัดทำฐานการเรียนรู้ เพื่อให้เด็กนักเรียนได้มีพื้นฐานการเกษตรไว้ติดตัว สานต่อเป็นอาชีพในอนาคต โดยปรับเปลี่ยนตามสภาพปัจจุบัน เพื่อให้สอดคล้องความเป็นจริงและการนำไปใช้ให้มากที่สุด เช่น การทำฐานการเรียนรู้เรื่องน้ำส้มควันไม้ ปัจจุบัน ได้ปรับเปลี่ยนเป็นฐานการเรียนรู้เรื่องการเขี่ยก้อนเชื้อเห็ด เพื่อให้นักเรียนได้มีความรู้