สินค้าเกษตรแปรรูป

กระเจี๊ยบแดง จากสิ่งที่เคยถูกจำกัดความว่าเป็น “วัชพืช” วันนี้ได้พิสูจน์ตัวเองในฐานะพืชเปี่ยมไปด้วยคุณประโยชน์มากมาย จากการลงมือลงแรงร่วมกันระหว่างเกษตรกรรุ่นใหม่และพี่ป้าน้าอาในชุมชน ที่ได้เปลี่ยนมุมมองต่อกระเจี๊ยบแดงจากวัชพืชไร้ราคา ให้กลายเป็นอีกหนึ่งพืชมูลค่าสูงที่มีอนาคตสดใส กลุ่มเกษตรกรในอำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี ได้ยกระดับ “กระเจี๊ยบแดงพันธุ์พื้นเมือง” พืชพื้นถิ่นที่เคยถูกมองข้ามให้กลายเป็นพืชมูลค่าสูงและวัตถุดิบหลักในการรังสรรค์เมนูอาหารคาว-หวานสุดสร้างสรรค์ ภายใต้การนำของชุมชนไร่สุขพ่วง พอต-อภิวรรษ สุขพ่วง ผู้ขับเคลื่อนชุมชนไร่สุขพ่วง เล่าถึงที่มาของการปลูกและแปรรูปกระเจี๊ยบแดงว่า กระเจี๊ยบแดงที่ชุมชนปลูกเป็นกระเจี๊ยบแดงพันธุ์พื้นเมืองที่ชาวจอมบึงปลูกและสืบทอดกันมา มีจุดเด่นที่รสชาติเปรี้ยวเป็นเอกลักษณ์ เหมาะสำหรับใช้ทดแทนมะนาวในการปรุงอาหารและทำเครื่องดื่ม นอกจากรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์แล้วในแง่ของการเพาะปลูก กระเจี๊ยบแดงเป็นพืชที่ปลูกง่าย สามารถปลูกแซมพืชอื่นได้เป็นอย่างดี ทนทานต่อสภาวะแห้งแล้ง ​ออกดอกปีละครั้งในช่วงปลายฝนต้นหนาว มีอายุสั้น สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้เร็วใช้เวลา

“ZENFRY” เฟรนช์ฟรายจากถั่วเขียวเจ้าแรกของโลก เปลี่ยนภาพถั่วเขียวแบบเดิมๆ ให้กลายเป็น Snack Hero ยอดขายเติบโตต่อเนื่อง เตรียมส่งออกยุโรป คุณอ๊บ-ทรรศิน อินทานนท์ เจ้าของ ZENFRY เฟรนช์ฟรายส์ถั่วเขียวเจ้าแรกของโลก เปิดแนวคิดและที่มาของไอเดียสุดเจ๋งพลิกโฉมถั่วเขียวแบบ้านๆ ให้กลายเป็น “ถั่ววิเศษ” คุณอ๊บเปิดบทสนทนากับ “เทคโนโลยีชาวบ้าน” และ “เส้นทางเศรษฐี” ด้วยท่าทีเป็นกันเอง พร้อมกับเล่าความเป็นมาที่กว่าจะเป็นแบรนด์เฟรนช์ฟรายถั่วเขียวเจ้าแรกของโลกว่า “ด้วยความที่ผมเรียนจบทางด้านเทคโนโลยีการเกษตร ทำให้มีความรู้ทั้งด้านวิทยาศาสตร์ และด้านการเกษตร พอเรียนจบมาตั้งใจว่าอยากจะนำเอาความรู้ที่เรียนมาต่อยอดแปรรูปสินค้าเกษตร แต่ตอนนั้นยังไม่มีเงินทุน จึงต้องไปทำงานเพื่อหาเงินทุนสักก้อนมาทำตามความฝัน และเก็บเกี่ยวประสบการณ์ที่ได้ทำเกี่ยวกับเรื่องอาหาร และผู้ช่วยการตลาด มาปรับใช้กับธุรกิจของตัวเอง โดยเริ่มต้นจากการซื้อที่ดินเล็กๆ มาทำโรงงานแปรรูปสินค้าเกษตร เริ่มจากการทำสับปะรดกวน เผือกกวน จนมาถึงช่วงโควิดก็ได้มีการเปลี่ยนแปลงและมีโอกาสใหม่เกิดขึ้น” ฟังดูแล้วเหมือนจะเป็นวิกฤตมากกว่าโอกาส แล้วคุณอ๊บเปลี่

คุณอรรถพล ไชยจักร อยู่บ้านเลขที่ 176 หมู่ที่ 10 ตำบลดอนอะราง อำเภอหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์ หนุ่มรุ่นใหม่ไฟแรง อดีตวิศวกรไฟฟ้า ผันตัวเป็นเกษตรกร ใช้เวลาศึกษา ล้มลุกคลุกคลาน ทดลองทำเกษตรมาหลายรูปแบบกว่าจะค้นพบรูปแบบที่ใช่ มาดูกันว่าเส้นทางในสายอาชีพการเกษตรของคุณอรรถพล จะผ่านอะไรมาบ้าง แล้วเขามีวิธีจัดการสวนอย่างไร ความรู้จากอาชีพเดิมวิศวกรไฟฟ้าจะเข้ามามีบทบาทช่วยในการจัดการสวน ลดต้นทุนได้อย่างไรบ้าง คุณอรรถพล ไชยจักร เล่าถึงจุดเริ่มต้นก่อนที่จะผันตัวเป็นเกษตรกรว่า เดิมตนมีภูมิลำเนาเป็นคนจังหวัดบุรีรัมย์โดยกำเนิด แต่พอตอนอายุ 10 ขวบ มีโอกาสได้เข้ามาศึกษาและใช้ชีวิตอยู่ที่กรุงเทพฯ ยาวจนถึงเรียนจบปริญญาตรี และได้ทำงานเป็นวิศวกรไฟฟ้าที่กรุงเทพฯ ต่ออีกนานหลายปี จนเมื่อ 8 ปีที่แล้ว ได้มีเวลาอยู่กับตัวเองมากขึ้น คิดทบทวนสิ่งที่ลูกคนหนึ่งควรจะทำคือ การได้กลับไปดูแลพ่อและแม่ที่ต่างจังหวัด จึงคิดอยากกลับมาหางานทำที่บ้านเกิด โดยเลือกที่จะเป็นเกษตรกรวันหยุดก่อน คือทำงานประจำควบคู่กับการบุกเบิกพื้นที่ทำสวนไปด้วย ถือเป็นสิ่งที่ท้าทายมากเพราะพื้นฐานครอบครัวไม่มีใครทำเกษตรมาก่อน คุณพ่อรับราชการครู คุณแ

กล้วย ผลไม้มากประโยชน์ กินเพิ่มพลังงานหรือกินเป็นยาก็ดี เพราะกล้วยน้ำว้าจะเป็นกล้วยที่ให้พลังงานมากที่สุด เมื่อเทียบกับกล้วยหอมและกล้วยไข่ หรือหากกินเป็นยา กล้วยน้ำว้าห่าม และสุกมีธาตุเหล็กในปริมาณสูง ช่วยสร้างเม็ดเลือดแดง ป้องกันโรคโลหิตจาง ช่วยให้ผิวพรรณดี มีเบต้าแคโรทีน ไนอะซิน และใยอาหาร ช่วยให้ระบบขับถ่ายคล่องขึ้น โดยกินวันละ 4-6 ลูก ส่วนกล้วยน้ำว้าดิบและห่ามมีสารแทนนิน เพคตินมีฤทธิ์ฝาดสมาน รักษาอาการท้องเสียที่ไม่รุนแรงได้ โดยกินครั้งละครึ่งผล หรือ 1 ผล อาการท้องเสียจะทุเลาลง นอกจากนี้ จากการศึกษาวิจัยยังพบว่า มีผลในการรักษาโรคกระเพาะได้อีกด้วย และนอกจากการกินเป็นยาแล้ว กล้วยน้ำว้ายังสามารถนำมาแปรรูปทำเมนูขนมหวานได้หลากหลาย รวมถึงการนำมาแปรรูปต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์กล้วยตาก กล้วยอบ กล้วยฉาบ และอื่นๆ อีกมากมาย ถือว่าเป็นไม้ผลเศรษฐกิจอีกหนึ่งชนิดที่ช่วยสร้างรายได้สู่ชุมชน และสร้างรายได้เข้าประเทศเป็นมูลค่าไม่น้อย คุณปกรณ์ วิเศษการ หรือ คุณเต้ย อาศัยอยู่ที่หมู่ที่ 2 ตำบลพลิ้ว อำเภอแหลมสิงห์ จังหวัดจันทบุรี อดีตวิศวกรโรงงาน ลาออกจากงานด้วยวัยเพียง 40 ปีต้นๆ เหตุผลก็เพราะว่าในช่วงอายุ 40

วิสาหกิจชุมชนกลุ่มปลูกผักปลอดภัยจากสารพิษตำบลบ้านหลวง อีกหนึ่งวิสาหกิจชุมชนตัวอย่าง    ที่ไม่รอให้ใครลิขิตชีวิต แต่พวกเขาเหล่านี้ขอลิขิตชีวิตตัวเอง ด้วยการไม่หยุดนิ่งที่จะพัฒนา จากวิสาหกิจชุมชนกลุ่มปลูกผักต่อยอดแปรรูปปลาเค็มขายสร้างรายได้เพิ่มอีกช่องทางหนึ่ง คุณประยุทธ ผดุงไพร ประธานวิสาหกิจชุมชนกลุ่มปลูกผักปลอดภัยจากสารพิษตำบลบ้านหลวง อยู่ที่ 46 หมู่ที่ 4 ตำบลบ้านหลวง อำเภอดอนพุด จังหวัดสระบุรี หัวเรือสำคัญในการขับเคลื่อนและพัฒนาให้วิสาหกิจชุมชนก้าวมาได้ไกลและมั่นคง ด้วยความคิดที่ไม่หยุดนิ่ง พยายามหารายได้เข้ามาเสริมให้กับสมาชิกกว่า 60 คน ให้มีรายได้เลี้ยงครอบครัวอย่างมั่นคงอยู่เสมอ คุณประยุทธ เล่าว่า วิสาหกิจชุมชนกลุ่มปลูกผักปลอดภัยจากสารพิษตำบลบ้านหลวง ได้จัดตั้งเมื่อ พ.ศ. 2553 เริ่มจากการปลูกกระเจี๊ยบเขียวเพื่อการส่งออกเป็นรายแรก และประสบความสำเร็จ จากนั้นจึงมีเกษตรกรสนใจเข้าร่วมกลุ่มปลูกกระเจี๊ยบเขียวเพิ่มขึ้น ต่อมาเริ่มมีการพัฒนาปลูกผักชนิดอื่นๆ เพื่อส่งขายในตลาดท้องถิ่นเพิ่มขึ้น ทั้งบวบเหลี่ยม บวบงู มะระจีน มะเขือยาว มะเขือเปราะ พริก ฟักทอง และอื่นๆ อีกมากมาย แต่ถึงแม้ทางกลุ่มจะ

มะพร้าวในประเทศไทยมีมากมายหลายสายพันธุ์ แต่พันธุ์ที่ได้รับความนิยมมากที่สุด 1 นั้นคงหนีไม่พ้น มะพร้าวทับสะแก ด้วยเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่โดดเด่น ลูกดก ลูกใหญ่ เนื้อหนา เปลือกบาง และที่สำคัญคือมีค่าความมันของกะทิที่สูงมาก ทำให้มะพร้าวทับสะแกได้รับการยอมรับและเป็นที่ต้องการของร้านเบเกอรี่ ร้านอาหารที่นำไปเป็นวัตถุดิบหลักสำคัญในการชูรสชาติอาหาร และด้วยเอกลักษณ์โดดเด่นที่กล่าวมานี้ กลายเป็นจุดเริ่มต้นของการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากมะพร้าวทับสะแกที่นอกเหนือจากการปลูกเพื่อจำหน่ายผลเพียงอย่างเดียว จนกลายเป็นงานสร้างอาชีพ สร้างรายได้ ให้กับเกษตรกรในพื้นที่มูลค่าไม่น้อย คุณลัษมา ขันธศิริ หรือ พี่ยุ้ย ประธานวิสาหกิจชุมชนหนองแกแปรรูป อยู่บ้านเลขที่ 69 หมู่ที่ 8 บ้านหนองแก ตำบลเกาะหลัก อำเภอเมือง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ประกอบธุรกิจทัวร์ ควบคู่งานเกษตรปลูกพืชผสมผสานบนพื้นที่ 30 ไร่ พร้อมกับการแปรรูปผลิตภัณฑ์เด่นจากมะพร้าว ที่เป็นของขึ้นชื่อของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ กลายเป็นสินค้าเด่นช่วยเกษตรกรในชุมชนฝ่าทุกวิกฤตมาได้ พี่ยุ้ยเล่าถึงจุดเริ่มต้นการเป็นเกษตรกร รวมถึงบทบาทการเป็นประธานวิสาหกิจชุมชนหนองแกแปรรูปให้ฟ

งานเกษตรกรรมถือเป็นวิถีชีวิตที่อยู่คู่กับคนลุ่มน้ำปากพนังมาช้านาน เนื่องด้วยมีแหล่งน้ำธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ เอื้ออำนวยต่อการทำประมง ชาวบ้านแถบบริเวณนี้ส่วนใหญ่จึงเลือกที่จะใช้ประโยชน์จากสิ่งที่มี สร้างเป็นอาชีพเลี้ยงครอบครัว แต่ถึงแม้จะมีองค์ประกอบที่ครบและเอื้ออำนวยเพียงใดก็ไม่อาจต้านทานกับอนาคตที่คาดการณ์ไม่ได้ อย่างเช่นโรคระบาดที่เกิดขึ้นในตอนนี้ส่งผลกระทบกับเศรษฐกิจเป็นวงกว้าง ตลาดปิด ผลผลิตทางการเกษตรล้นตลาด ด้วยเหตุนี้ชาวบ้านลุ่มน้ำปากพนังจึงต้องลุกมาปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตแบบเดิมๆ ให้รอดพ้นและก้าวผ่านวิกฤตครั้งนี้ไปให้ได้ คุณศิริพงษ์ ดินดำรงกุล ฝ่ายการตลาด ศ.ศุภณัฐฟาร์ม อยู่บ้านเลขที่ 18/1 หมู่ที่ 7 ตำบลบางศาลา อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช อดีตพนักงานประจำบริษัทไอทีชื่อดังที่กรุงเทพฯ พลิกชีวิตกลับมาเป็นเกษตรกรที่บ้านเกิดลุ่มแม่น้ำปากพนัง ด้วยเหตุผลที่มีความสนใจในงานเกษตรเป็นทุนเดิม ประจวบเหมาะกับหลายสิ่งที่ลงตัวจึงกลับมาเริ่มต้นชีวิตการเป็นเกษตรกรที่บ้านทันที ด้วยการเข้าไปช่วยโรงงานรับซื้อปลาสดของญาติ ทำอยู่ในฝ่ายการตลาดและอยากจะพัฒนาแปรรูปสินค้าจากปลาให้มีความหลากหลายและเพิ่

จันทบุรี จังหวัดที่มีสภาพภูมิประเทศอุดมสมบูรณ์ ประกอบไปด้วยป่าไม้ ภูเขา และแหล่งน้ำ จึงไม่แปลกที่จะเห็นประชากรส่วนใหญ่ในจังหวัดนิยมประกอบอาชีพเกษตรกรรมและประมงมากที่สุด และไม่เพียงแต่ความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติที่เอื้ออำนวยเพียงอย่างเดียว แต่เกษตรกรที่นี่ยังมีความสามารถในการจัดการสวนผลไม้ให้มีคุณภาพ ทำให้จังหวัดจันทบุรีกลายเป็นเมืองแห่งผลไม้ หากใครอยากรับประทานผลไม้ที่อร่อยที่สุดต้องมาที่จันทบุรี แต่เมื่อประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตร บางครั้งก็อาจทำให้เกิดวิกฤตสินค้าล้นตลาดขึ้นมา เพราะฉะนั้น การเกษตรต้องไม่เพียงแต่ปลูกได้ ขายเป็น แต่ต้องรู้จักวิธีการต่อยอดผลผลิตแปรรูปสร้างมูลค่าเพื่อหลุดพ้นปัญหาสินค้าล้นตลาดอีกด้วย คุณอรชร เพิ่มพวก หรือ พี่อร อยู่บ้านเลขที่ 31/1 หมู่ที่ 3 ตำบลรำพัน อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านท่าศาลา ผู้ริเริ่มการแปรรูปน้ำมังคุดจันทรส เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาผลผลิตราคาตกต่ำ จนทุกวันนี้เธอสามารถหลีกหนีจากปัญหาเหล่านี้ได้ด้วยการนำมังคุดที่สุกเกินไปไม่สามารถส่งออกเป็นผลสดได้ นำมาแปรรูปเป็นหลากหลายผลิตภัณฑ์จากมังคุด ไม่ว่าจะเป็น น้ำมังคุด 70 และ 1

“ไม่ว่าจะผ่านไปกี่ยุคกี่สมัย หรือผ่านไปกี่ร้อนกี่หนาว หากต้องเจอะเจอกับปัญหาอุปสรรคใดๆ ขอแค่ทุกคนมีสติ แล้วจะพบทางออกที่สดใส” คุณนิยา ศรียุหะ หรือ พี่นิ อยู่ที่ตำบลหนองแวง อำเภอเทพารักษ์ จังหวัดนครราชสีมา เกษตรกรสาวนักแปรรูป จับพืชผลทางการเกษตรทั้งที่ปลูกเองและของคนในชุมชนมาแปรรูปสร้างมูลค่า จากราคาหลัก 10 เป็นราคาหลัก 100 ด้วยคติประจำใจที่ว่า “ทำน้อย แต่ได้มาก” พี่นิ เล่าถึงจุดเริ่มต้นของการลงมือแปรรูปสินค้าการเกษตรว่า เกิดขึ้นเพราะผิดหวังจากพืชเชิงเดี่ยว ปลูกข้าวโพดแล้วขาดทุน รายได้ไม่ได้อย่างใจหวัง จึงตัดสินใจเลิกทำ และมาประจวบเหมาะกับที่คุณพ่อป่วยพอดี ตนเองจึงต้องกลับมาใช้ชีวิตที่บ้านอย่างเต็มตัวเพื่อดูแลคุณพ่อ และถึงเวลาที่ต้องกลับมานั่งคิดอีกครั้งว่าจะทำอะไรต่อไปให้มีรายได้ในขณะที่ต้องดูแลคุณพ่อไปด้วย และจุดเริ่มต้นก็เกิดจากที่พี่สาวปลูกกระเทียม แล้วมีการนำมาแปรรูปทำกระเทียมดอง ตนเองจึงได้ทดลองนำกระเทียมดองของพี่มาทดลองขายในออนไลน์ แล้วได้ผลตอบรับดี หลังจากนั้นจึงได้มีการเริ่มลงมือแปรรูปเอง แต่พอขายไปได้สักระยะตลาดของกระเทียมดองค่อนข้างมีกลุ่มลูกค้าเฉพาะ ตลาดไม่กว้างเท่าที่ควร จึ

ปลาร้า หรือปลาแดก เป็นอาหารท้องถิ่นที่สำคัญในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะในภาคอีสาน โดยแต่ละท้องถิ่นจะมีการทำปลาร้าเป็นเอกลักษณ์ของตนเอง ปัจจุบัน ปลาร้าได้พัฒนาขึ้นไปสู่ระดับสากลมากขึ้น มีการคิดค้นผลิตน้ำปลาร้าออกมาในหลายรูปแบบ ซึ่งล่าสุดมีเกษตรกรที่จังหวัด     มหาสารคามปิ๊งไอเดีย นำอินทผลัมที่เป็นวัตถุดิบหลักของที่สวนนำมาต่อยอดพัฒนาทำน้ำปลาร้าให้ต่างไปจากเดิม ด้วยการนำอินทผลัมไปผ่านกระบวนการแปรรูปเพื่อให้เป็นวัตถุดิบตั้งต้นในการนำมาทำเป็นส่วนผสมหลักในน้ำปลาร้า ช่วยสร้างคุณค่าของน้ำปลาร้าให้มีเอกลักษณ์และมีความโดดเด่นขึ้นได้ในแง่ของประโยชน์ที่ผู้บริโภคจะได้รับ ถือเป็นการเพิ่มทางเลือกให้กับผู้บริโภคมากขึ้น และสามารถหยิบจับมาทำอาหารได้หลากหลายเมนูมากขึ้น ไม่เพียงเฉพาะแค่ส้มตำเท่านั้น คุณมงคล สว่างอารมณ์ หรือ พี่หมี อยู่บ้านเลขที่ 75 หมู่ที่ 20 ตำบลเตา อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม หนึ่งในหุ้นส่วนของบริษัท เกษตรรักษ์ดิน จำกัด เล่าถึงที่มาของไอเดียการผลิตภัณฑ์น้ำปลาร้าอินทผลัมว่า เริ่มต้นจากที่ทางบริษัทของตนเองได้ส่งเสริมให้มีการปลูกอินทผลัมทั่วประเทศ และมีการรับซื้อผลผลิตของเกษต