ส้มโอ

นายรพีภัทร์  จันทรศรีวงศ์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า ในปี 2567 กรมวิชาการเกษตร ได้คัดเลือกเกษตรกรดีเด่นในสาขาการผลิตพืช GAP เพื่อเป็นการยกย่อง ประกาศเกียรติคุณและเผยแพร่ผลงานให้สาธารณชนได้ทราบถึงแนวทางปฏิบัติ และยึดถือเป็นแบบอย่างทางด้านการเกษตรสำหรับการผลิตพืชตามมาตรฐาน GAP ให้เป็นแนวทางในการทำงานทางด้านการเกษตรของเกษตรกรไทย โดยในปี 2567 นี้ นายแล โพธิ์วัด เจ้าของแปลงผลิตส้มโอท่าข่อย หรือที่จะรู้จักกันในชื่อของ “สวนส้มโอลุงแล” ได้รับพิจารณาคัดเลือกให้เป็นเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ สาขาสาขาการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสำหรับพืช (GAP) สวนส้มโอของนายแลมีพื้นที่ 15 ไร่ ตั้งอยู่ที่ หมู่บ้านวังกระโดน ตำบลโพธิ์ประทับช้าง อำเภอโพธิ์ประทับช้าง จังหวัดพิจิตร เดิมทีนายแลเป็นชาวนา แต่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมพื้นที่ปลูกนาข้าวทุกปีจึงปรับเปลี่ยนนามาทำสวนแบบจริงจังโดยปลูกส้มโอในพื้นที่ 15 ไร่ ไร่ละ 35 ต้น มี 3 พันธุ์ คือ ขาวแตงกวา 10 ไร่ ท่าข่อย 2.5 ไร่ และทองดี 2.5 ไร่  โดยได้ศึกษาหาความรู้ในการทำสวนส้มโอด้วยตนเอง เรียนรู้จากเกษตรกรผู้ปลูกส้มโอในพื้นที่ใกล้เคียงในอำเภอโพธิ์ประทับช้าง จังหวัดพิจิตร และ

ลักษณะทางภูมิศาสตร์ของอำเภอลอง จังหวัดแพร่ เป็นแอ่งกระทะ มีแม่น้ำยมไหลผ่านกลาง มีลำน้ำสาขาไหลมารวมทั้งฝั่งตะวันออกและฝั่งตะวันตก มีที่ราบริมฝั่งแม่น้ำและลำน้ำสาขา กอปรกับสภาพอากาศโดยทั่วไปไม่ร้อนจัด เกษตรกรจึงปลูกไม้ผลกันมาก เช่น ส้มเขียวหวาน ส้มโอ เงาะ ลองกอง ลางสาด ทุเรียน ลำไย มะม่วง แก้วมังกร กล้วย เป็นต้น จังหวัดแพร่จึงกำหนดให้อำเภอลอง เป็นเมืองยุทธศาสตร์ด้านไม้ผล เฉพาะไม้ผลส้มโอ มีการเพาะปลูกกันมาไม่น้อยกว่า 50 ปี จนปัจจุบันได้มีการขยายพื้นที่ปลูกกันเป็นจำนวนมาก แต่ละแปลงมีเนื้อที่ไม่มาก ผลผลิตออกมาก็ต่างคนต่างขาย ขายกันเองในท้องถิ่น หรือมีพ่อค้า-แม่ค้าคนกลางเข้าไปรับซื้อ เมื่อได้รับการแนะนำส่งเสริมจากสำนักงานเกษตรจังหวัดแพร่ และสำนักงานเกษตรอำเภอลอง ให้เกษตรกรเข้าร่วมโครงการระบบเกษตรแบบแปลงใหญ่ และกำลังพัฒนาต่อไปสู่มาตรฐานการผลิตตามแนวทางการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี หรือ GAP : Good Agricultural Practices เพื่อพัฒนาส้มโอให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพและปลอดภัยตามมาตรฐานที่กำหนด พร้อมกับส่งเสริมให้ได้รับการจดทะเบียนเป็นสินค้าบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ หรือ GI : Geographical Indications การขยายพื้

ชัยนาท เป็นอีกหนึ่งจังหวัดที่สามารถทำการเกษตรได้หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นพืชไร่ เช่น อ้อย      นาข้าว รวมทั้งมีการทำสวนไม้ผลที่เป็นเศรษฐกิจสำคัญของจังหวัดอีกด้วยคือ ส้มโอพันธุ์ขาวแตงกวา ซึ่งมีลักษณะพิเศษคือ ผลกลม ผิวเรียบ เปลือกบาง รสหวานอมเปรี้ยวนิดๆ ไม่มีรสขม จึงทำให้ผลผลิตเป็นที่ต้องการของตลาด สามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรในจังหวัดชัยนาทไม่น้อยเลยทีเดียว คุณอำนวย คุ้มชนะ อยู่บ้านเลขที่ 6 หมู่ที่ 8 ตำบลหาดท่าเสา อำเภอเมือง จังหวัดชัยนาท เป็นเกษตรกรที่ปลูกส้มโอพันธุ์ขาวแตงกวามาหลายทศวรรษ หรือเรียกง่ายๆ ว่า เป็นผู้คร่ำหวอดในการปลูกส้มโอสายพันธุ์นี้ก็ว่าได้ ซึ่งที่สวนของเขาขายทั้งผลผลิตและกิ่งพันธุ์ที่สามารถสร้างรายได้ให้กับเขาได้เป็นอย่างดี ปลูกส้มโอขวาแตงกวา มากว่า 30 ปี คุณอำนวย เล่าให้ฟังว่า เริ่มปลูกสมโอ้มาตั้งแต่ปี 2529 โดยสมัยก่อนที่จะเริ่มมาทำสวนส้มโอได้ทำนามาก่อน ซึ่งเห็นจากราคาข้าวที่ขายได้ในแต่ละปียังไม่ได้ราคาดีเท่าที่ควร ได้เกิดแนวคิดที่อยากจะปรับเปลี่ยนทำเกษตรอย่างอื่น จึงได้เริ่มมาทำสวนในเวลาต่อมา โดยค่อยๆ ปรับจากพื้นที่นาบางส่วนมาแบ่งเป็นพื้นที่ทำสวนสลับกับปลูกพืชแซมอื่นๆ ต

เลขาธิการสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ เผยฝ่ายญี่ปุ่นแง้มข่าวดีเตรียมอนุญาตนำเข้าส้มโอไทยทุกสายพันธุ์ จากเดิมอนุญาตเพียงส้มโอทองดี คาดญี่ปุ่นไฟเขียวในปี 2567 พร้อมทั้งถกหน่วยงานญี่ปุ่นสานต่อโครงการความร่วมมือเชิงวิชาการ แลกเปลี่ยนข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ ร่วมยกระดับมาตรฐานและดันจุดแข็งสินค้าเกษตร เพิ่มมูลค่าจากการแสดงฉลากสารสำคัญที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพบนสินค้าเกษตร นายพิศาล พงศาพิชณ์ เลขาธิการสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกอช.) และคณะผู้แทนไทยจากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้ร่วมกันหารือกับเจ้าหน้าที่ระดับสูงจากกระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมง (MAFF) กระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการ (MHLW) ของญี่ปุ่น สำนักงานกิจการผู้บริโภค กระทรวงการต่างประเทศญี่ปุ่น (MOFA) และสถานเอกอัครราชทูตญี่ปุ่น ประจำประเทศไทย เพื่อผลักดันการเปิดตลาดส้มโอพันธุ์ขาวน้ำผึ้งและส้มโอพันธุ์ทับทิมสยาม ในการประชุมคณะอนุกรรมการพิเศษร่วมในความร่วมมือด้านความปลอดภัยอาหาร ภายใต้กรอบ JTEPA ครั้งที่ 13 ในการประชุมครั้งนี้ฝ่ายญี่ปุ่นได้เผยข่าวดีเตรียมอนุญาตนำเข้าส้มโอไทยทุกสายพันธุ์ เน

มีผู้ถามเข้ามาว่า ตนเองนัั้นปลูกมะพร้าวน้ำหอมไว้ 100 กว่าต้น กำลังให้ผลผลิต แต่น้ำมะพร้าวไม่หอม และมีรสเปรี้ยว พอปลูกส้มโอก็ไม่หวานอีก แต่กลับมีรสจืดชืด ควรใส่ปุ๋ยอะไรดี? อาจารย์ประเวศ แสงเพชร อดีตข้าราชการกรมวิชาการ ให้ความรู้ว่า มะพร้าวน้ำหอมพันธุ์แท้ ทดสอบได้ตั้งแต่ระยะต้นกล้า เมื่อเด็ดส่วนรากมาดมก็หอม แม้จะนำไปปลูกในแหล่งอื่นๆ ก็ยังคงความหอมอยู่ได้ แต่จะให้ผลดกหรือไม่ดกนั้นขึ้นอยู่กับ ระดับน้ำใต้ดินของแหล่งปลูก มะพร้าวน้ำหอมหรือมะพร้าวแกงจะติดผลดีต้องมีระดับน้ำใต้ดินลึกไม่เกิน 1 เมตร ระดับน้ำใต้ดินยิ่งลึกความสามารถในการติดผลก็จะต่ำลงเป็นลำดับเช่นกัน ดังนั้น พันธุ์มะพร้าวที่คุณซื้อมาปลูกน่าจะเกิดจากเหตุเดียวคือได้ต้นพันธุ์ที่ ไม่ใช่พันธุ์มะพร้าวน้ำหอมแท้มาปลูก อย่างไรก็ตาม การใช้ปุ๋ยอาจช่วยเพิ่มความหวานของน้ำมะพร้าวได้คือ การใส่ปุ๋ยสูตร 13-13-21 หรือ 14-14-21 สูตรใดสูตรหนึ่งตามที่จะหาได้สะดวก ในระยะติดผลหรือก่อนติดผลเล็กน้อย อัตราครึ่งกิโลกรัม หรือ 1 กิโลกรัม ขึ้นอยู่กับอายุของต้นไม้ ด้วยการหว่านรอบต้นและรดน้ำตามจึงจะได้ผลดี ปุ๋ยตัวท้ายสูงคือ 21 หมายถึง ปุ๋ย 100 กิโลกรัม จะมีโพแทสเซ

ส้มโอ ถือได้ว่าเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญอีกหนึ่งชนิดของจังหวัดพิจิตร ที่มีการส่งออกไปยังต่างประเทศ ทำให้มีรายได้สะพัดเข้าประเทศหลายร้อยล้านบาทต่อปี รวมถึงได้รับการตอบรับที่ดีจากต่างประเทศ ซึ่งถือว่าเป็นสัญญาณแนวโน้มที่ดีของเกษตรกรผู้ปลูกส้มโอในพื้นที่จังหวัดพิจิตร เมื่อพูดถึงส้มโอแห่งจังหวัดพิจิตร หลายๆ ท่านก็จะนึกถึงสวนส้มโอลุงแล ที่การปลูกส้มโอท่าข่อย ซึ่งเป็นสายพันธุ์ดั้งเดิมในพื้นที่ ได้รับมาตรฐาน GI แถมการันตีรางวัลระดับจังหวัดอีกไม่น้อย ทำให้เป็นที่รู้จักของกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกส้มโออย่างแพร่หลาย เพราะด้วยรสชาติที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวไม่เหมือนกับส้มโอสายพันธุ์อื่นที่มีในประเทศไทย ทั้งรสชาติหวานอมเปรี้ยว ผลทรงกลม ผิวเมื่อแก่ติดอมเหลืองนิดๆ เนื้อสีอมชมพู ไม่มีเมล็ด โดยทั่วไปจะมีผลผลิตออกสู่ท้องตลาดในช่วงเดือนตุลาคม-เมษายน เป็นสายพันธุ์ท้องถิ่นที่ถูกบันทึกอยู่ในคำขวัญ จังหวัดพิจิตร คือ เมืองชาละวัน แข่งขันเรือยาว ข้าวเจ้าอร่อย ส้มท่าข่อยรสเด็ด หลวงพ่อเพชรรวมใจ บึงสีไฟลือเลื่อง ยอดพระเครื่องหลวงพ่อเงิน หากใครได้ลิ้มลอง รับรองต้องติดใจ เทคโนโลยีชาวบ้านจะพาทุกท่านมาทำความรู้จักกับ คุณแล โพธ

เมื่อเร็วๆ นี้ กลุ่มเกษตรกรแบบแปลงใหญ่ (ส้มโอ) เมืองลอง ร่วมกับบริษัท โซตัส อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด จัดกิจกรรมถ่ายทอดความรู้ การป้องกันและกำจัดศัตรูพืชส้มโอ และการให้ธาตุอาหารที่จำเป็น กลุ่มเป้าหมาย 21 คน ที่ผ่านหลักสูตรการตัดแต่งกิ่งมาแล้ว โดยกิจกรรมมีขึ้นที่ สวนส้มโอนายอ้วน คำแบน ตำบลห้วยอ้อ อำเภอลอง จังหวัดแพร่

อําเภอสูงเนิน เป็นส่วนหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา ซึ่งเป็นดินแดนเก่าแก่ เป็นเมืองเก่าที่สร้างขึ้นในสมัยขอมเข้ามาเป็นใหญ่ในแผ่นดินที่ราบสูงแห่งนี้ โดยมีเมืองเก่าสองเมือง คือเมืองเสมา และเมืองโคราฆะปุระ ที่มาของคําว่า “สูงเนิน” เป็นชื่อเรียกตามลักษณะภูมิประเทศ ซึ่งเป็นที่ราบสูงสลับกับที่เนิน เดิมเรียกชื่อว่า “บ้านสองเนิน” เพราะมีเนินดินอยู่สองฟากฝั่งของบึงแห้ว (เป็นบึงใหญ่ที่มีน้ำตลอดปี) ต่อมาในภายหลังได้เรียกชื่อเพี้ยนมาเป็น “สูงเนิน” นับเป็นพื้นที่ที่เต็มไปด้วยประวัติศาสตร์มากมาย ดังคำขวัญที่ว่า “ถิ่นเดิมโคราช พระพุทธไสยาศน์ศิลา ธรรมจักรล้ำค่า ปราสาทหินโบราณ ส้มโอหวานรสดี ประเพณีกินเข่าค่ำ แดนธรรมวะภูแก้ว” ซึ่งพออ่านคำขวัญประจำอำเภอจนจบประโยคแล้ว หลายคนคงมีความสงสัยไม่น้อยว่า “ส้มโอหวานรสดี” มีความเกี่ยวข้องอย่างไรกับอำเภอสูงเนิน ฉบับนี้มีคำตอบ คุณวิหาร นอกตาจั่น หรือ พี่หาร เกษตรกรผู้ปลูกส้มโอ อยู่บ้านเลขที่ 39 หมู่ที่ 7 บ้านหนองเอื้อง ตำบลบุ่งขี้เหล็ก อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา จากอดีตเคยทำนา ปรับเปลี่ยนพื้นที่ทำเกษตรผสมผสาน พร้อมกับการปลูกส้มโอขาวน้ำผึ้งสร้างรายได้บนพื้นที่ 5 ไร่

“ส้มโอพันธุ์ทับทิมสยาม” ต้นกำเนิดสายพันธุ์จากภาคใต้ เปลือกบาง มีเนื้อสีแดงเข้มเหมือนสีทับทิม รสชาติหอมหวาน เนื้อนุ่มน่ารับประทาน ซึ่งส้มโอพันธุ์นี้แตกต่างจากส้มโอพันธุ์อื่นอย่างชัดเจน มีลักษณะประจำพันธุ์ที่โดดเด่น คือ เนื้อผลมีสีชมพูเข้มจนถึงแดงเหมือนสีทับทิม ผิวผลส้มโอและหลังใบมีขนอ่อนนุ่มปกคลุมคล้ายกำมะหยี่ มีความเฉพาะเจาะจงกับสภาพพื้นที่ จึงปลูกกันไม่แพร่หลาย ปัจจุบันพบว่าส้มโอพันธุ์นี้เป็นที่ต้องการของตลาดอย่างต่อเนื่อง และจำหน่ายได้ในราคาสูง และเป็นที่ต้องการของตลาดมากขึ้นทั้งในและต่างประเทศ จนไม่เพียงพอต่อความต้องการของผู้บริโภค คุณสุธาทิพธ์ อิ่มสำราญ อายุ 48 ปี และ คุณประดิษฐ อิ่มสำราญ อายุ 54 ปี อยู่บ้านเลขที่ 12/2 หมู่  ที่ 9 ตำบลพักทัน อำเภอบางระจัน จังหวัดสิงห์บุรี เจ้าของสวนชื่อ “ส้มโอทับทิมสยาม ตามรอยพ่อ”  ซึ่งปลูกต้นส้มโอพันธุ์ทับทิมสยาม จำนวน 16 ไร่ คุณสุธาทิพย์ ได้เล่าว่า เดิมตนทำงานอยู่ธนาคาร เพิ่งลาออกมาได้ประมาณ 8 เดือน เป็นคนจังหวัดนครศรีธรรมราช ส่วน คุณประดิษฐ ทำงานอยู่ที่การไฟฟ้านครหลวง และเป็นคนจังหวัดสิงห์บุรี และยังคงทำงานอยู่ ตนมีคุณพ่อเป็นเจ้าของสวนส้มโอพันธุ

นางอังคณา พุทธศรี ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 7 ชัยนาท (สศท.7) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่าในเดือนกันยายน จังหวัดชัยนาท มีกำหนดจัดงาน “วันส้มโอขาวแตงกวาชัยนาท ครั้งที่ 38” ประจำปี 2565 ระหว่างวันที่ 8-18 กันยายน 2565 ณ บริเวณหน้าศาลากลางจังหวัดชัยนาท ส้มโอขาวแตงกวาชัยนาท ถือเป็นไม้ผลท้องถิ่นที่สำคัญทางด้านเศรษฐกิจของจังหวัดชัยนาท มีรสชาติที่โดดเด่น มีเอกลักษณ์เฉพาะคือ เนื้อกุ้งใหญ่ รสหวานฉ่ำ เนื้อมีสีครีมสดเป็นเงาหรือสีขาวอมเหลือง จึงเป็นที่นิยมบริโภคของทั้งชาวไทยและต่างประเทศ อีกทั้งยังเป็นไม้ผลที่ปลูกง่าย โตไว ให้ผลผลิตดก เป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญที่มีการปลูกแพร่กระจายอยู่ในทุกอำเภอของจังหวัดชัยนาท จึงเหมาะที่จะเป็นหนึ่งพืชทางเลือกที่สร้างรายได้ให้แก่เกษตรกร ซึ่งส้มโอขาวแตงกวาชัยนาทได้รับการรับรองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (Geographical Indication: GI) กรมทรัพย์สินทางปัญญา เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2549 ด้านสถานการณ์การผลิตและการตลาดของส้มโอขาวแตงกวาชัยนาท ปี 2564 ข้อมูลจากสำนักงานเกษตรจังหวัดชัยนาท ปี 2564 มีพื้นที่เพาะปลูกส้มโอขาวแตงกวาชัยนาท รวม 2,394 ไร่ เกษตรกรผู้