โคเนื้อ

ปัจจุบันกระแสเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs) เป็นประเด็นที่ทั่วโลกให้ความสนใจ โดยเฉพาะประเด็นเรื่องลดขยะให้เป็นศูนย์ (Zero waste) กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จึงกำหนดนโยบายให้สอดคล้องกับการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยมุ่งเน้นนโยบายขับเคลื่อนภาคเกษตรด้วยโมเดลเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว (BCG Model) เป็นแนวทางที่บูรณาการเทคโนโลยีและนวัตกรรมชีวภาพเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและลดปริมาณของเหลือในภาคการเกษตรที่อาจก่อให้เกิดมลภาวะสิ่งแวดล้อม และช่วยลดการเผาเศษวัสดุทางการเกษตรที่เป็นสาเหตุสำคัญของปัญหาฝุ่นละออง PM 2.5 วิสาหกิจชุมชนเพียวพลัสฟาร์ม ฟาร์มโคพันธุ์ดี ปากน้ำโพ ตำบลพระนอน อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ เป็นวิสาหกิจชุมชนต้นแบบที่ขับเคลื่อนการดำเนินงานภายใต้ BCG Model โดยนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้ผลิตอาหารเลี้ยงโคเนื้อจากเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร เช่น เปลือกทุเรียน ฟางข้าว และเศษอ้อย ผ่านกระบวนการหมักจุลินทรีย์ด้วยเทคโนโลยีพลาสมาพลังงานต่ำ เพื่อลดต้นทุนการผลิตและรักษาสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ซึ่งวิสาหกิจฯ เริ่มดำเนินการเมื่อปี 2561 โดยมี นางวิยะ

โคเนื้อเป็นสัตว์เศรษฐกิจที่สามารถเลี้ยงเป็นทั้งอาชีพหลักและอาชีพเสริมได้อย่างเหมาะสม หลายครอบครัวนิยมเลี้ยงเพื่อสร้างรายได้ประจำปี และสามารถดูแลควบคู่ไปกับงานประจำได้ไม่ยุ่งยาก หากมีการจัดการฟาร์มที่ดี โดยเฉพาะการแบ่งพื้นที่ทำแปลงหญ้าอาหารสัตว์อย่างเป็นระบบ ซึ่งช่วยลดภาระและลดต้นทุนได้มาก การเลือกใช้สายพันธุ์ก็ขึ้นอยู่กับความต้องการของตลาดในแต่ละพื้นที่ จึงไม่มีสูตรตายตัวสำหรับผู้เลี้ยง เพราะแต่ละชุมชนก็มีเอกลักษณ์และรูปแบบการค้าขายที่แตกต่างกันไป คุณมิ้น-กชพรรณ กุกไชย ได้เริ่มเลี้ยงโคเนื้อลูกผสมชาโรเล่ย์เป็นอาชีพเสริม ภายในฟาร์มที่ตั้งอยู่ท่ามกลางหุบเขาในตำบลอวน อำเภอปัว จังหวัดน่าน เดิมทีครอบครัวทำเกษตรเชิงเดี่ยวมาตลอด แต่ราคาผลผลิตในช่วงหลายปีที่ผ่านมาค่อนข้างผันผวน ทำให้รายได้ไม่แน่นอน จึงเริ่มมองหาแนวทางสร้างรายได้เพิ่ม การเลี้ยงโคเนื้อจึงกลายเป็นคำตอบที่เหมาะสม โดยเฉพาะโคลูกผสมชาโรเล่ย์ที่ตลาดในพื้นที่มีความต้องการสูง พ่อค้ามักเข้ามารับซื้อถึงหน้าฟาร์ม ทำให้เป็นสายพันธุ์ที่เธอเลือกพัฒนาต่ออย่างจริงจัง พลิกเกมโคเนื้อด้วยโคลูกผสมชาโรเล่ย์ ลดต้นทุน-เพิ่มกำไรอย่างเห็นผล คุณมิ้น เล่าใ

เกษตรกรในจังหวัดชายแดนใต้ที่มีความพร้อม ได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการบริหารจัดการโรงเชือดชุมชน การแปรรูปเนื้อโคตามมาตรฐานฮาลาล และการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากเนื้อวัว จนสามารถดำเนินงานได้เองอย่างมีประสิทธิภาพ และให้มีกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรกรเลี้ยงโคเนื้อต้นแบบของจังหวัดปัตตานี จังหวัดยะลา และจังหวัดนราธิวาส การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากเนื้อโคอย่างน้อยจังหวัดละ 1 แห่ง เพื่อให้เกิดการขยายผลไปยังกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคเนื้อในพื้นที่อื่น เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์โคเนื้อแปรรูปที่มีคุณภาพ ให้สามารถแข่งขันในตลาดโคเนื้อแปรรูปได้ พันจ่าเอก ฮาฟิส อาลี หรือ คุณฟิส เจ้าหน้าที่ชุดส่งเสริมอาชีพและพัฒนาคุณภาพชีวิตจังหวัดชายแดนใต้ สำนักงานพัฒนาภาค 4 ส่วนหน้า หน่วยบัญชาการกองทัพไทย ได้เล็งเห็นความสำคัญของการเลี้ยงโคเนื้อเพื่อเป็นอาชีพเสริม คุณฟิสจึงพัฒนาการเลี้ยงโคเนื้อให้มีคุณภาพ พร้อมทั้งนำโคที่เลี้ยงมาทำการแปรรูปจำหน่ายเอง ทำให้ผลิตภัณฑ์ที่ได้สามารถทำการตลาดเพิ่มมูลค่าได้หลายเท่าตัว ชนิดที่ว่าดีกว่าจำหน่ายโคแบบยกตัวให้กับพ่อค้าที่มารับซื้อถึงหน้าฟาร์ม ส่งเสริมการเลี้ยงให้กับชาวบ้าน นำความรู้มาต่อยอดสร้างรายได้ คุณฟ

จากความเชื่อที่ว่า “เนื้อที่ดีต้องมาจากโคที่ดี” สู่การพัฒนา “โคดำลำตะคอง” วัวลูกผสม 3 สายพันธุ์ ที่ไม่เพียงทนร้อน ทนโรค โตไว แต่ยังให้เนื้อนุ่ม รสชาติดี ตอบโจทย์ผู้บริโภคที่ชอบมันแทรก เฮียสูง-อรรควัฒน์ วิริยะขจรเกียรติ เจ้าของ เอ็น.วี.เค.ฟาร์ม จ.นครราชสีมา ใช้สูตรอาหาร TMR โปรตีน 14% ผสมธัญพืชท้องถิ่น ขุนโคอย่างมีระบบ ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ จนได้โคหนุ่มวัย 24 เดือน น้ำหนัก 600-650 กิโลกรัม พร้อมให้เนื้อคุณภาพในราคาจับต้องได้ โคดำลำตะคอง คือผลจากความกล้าที่คิดนอกกรอบ เลี้ยงเอง ขุนเอง และกำหนดราคาขายเอง ไม่ต้องรอพ่อค้าคนกลาง กำไรก็เห็นชัด แปรรูปแล้วได้มากถึง 40-45% เฮียสูงฝากถึงเกษตรกรรุ่นใหม่ว่า ถ้าอยากอยู่รอด ต้องเริ่มที่การ “ปรับความคิด” ตลาดนำการผลิต เลือกสายพันธุ์โคให้ตรงใจคนกิน รู้จัก “คิด-ทำ-ขาย” ให้เป็น! อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่ N.V.K. ฟาร์ม ปั้นแบรนด์เนื้อโคพรีเมียม พัฒนาโคขุนให้เนื้อมีโอเมก้า 3-6-9

กลุ่มวิสาหกิจชุมชนโคเนื้อไทยเขาชัยสน ผลิตโคเนื้อปลอดภัย 100 เปอร์เซ็นต์ โดยแปรรูปเป็นเนื้อสเต๊ก ชาบู ไส้กรอก ลูกชิ้น อบแห้ง มุ่งเจาะตลาดฝั่งอันดามันเมืองท่องเที่ยวระดับโลก คุณจำเนียร เจียมสวัสดิ์ ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนโคเนื้อไทยเขาชัยสน อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง บอกว่า กลุ่มวิสาหกิจชุมชนโคเนื้อไทยเขาชัยสน ได้รวมตัวก่อตั้งขึ้นมาก็เพื่อรวบรวมบรรดาผู้เลี้ยงโคเนื้อพื้นเมืองรอบๆ ลุ่มน้ำทะเลสาบพัทลุงมาปรับปรุงพันธุ์ให้เป็นโคเนื้อประเภทลูกผสม จากการผสมพันธุ์กันกับโคสายพันธุ์อินเดีย สายพันธุ์ยุโรป แล้วก็เป็นโคเนื้อลูกผสมถึงสามสายใต้ “เป็นการพัฒนาเนื้อโคขุนเป็นอัตลักษณ์ของพัทลุง ให้มีความโดดเด่นที่สุด ที่จะเหมาะต่อการส่งออกแบรนด์ “Phatthalung Lake Beef” โดยชูจุดขายเนื้อโคขุนอัตลักษณ์แห่งลุ่มน้ำทะเลสาบพัทลุงที่สำคัญ” ส่วนอาหารที่ให้โคกินก็ไม่มีการใช้อาหารที่มีสารเร่งเนื้อแดง 100 เปอร์เซ็นต์ เป็นการเลี้ยงโคเนื้อปลอดภัย 100 เปอร์เซ็นต์ เลี้ยงแบบธรรมชาติพร้อมกับรักษาสิ่งแวดล้อม อีกทั้งจะไม่มีกลิ่นอีกด้วย ผู้เลี้ยงโคนั้นจะแบ่งสมาชิกออกเป็น 3 กลุ่ม โดยกลุ่มแรกก็เป็นประเภทเลี้ยงแม่โค กลุ่มที่สองจะ

ในยุคที่ภาคการเกษตรต้องเผชิญกับความท้าทายหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็น การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ต้นทุนที่สูงขึ้น ความผันผวนของตลาด รวมถึงการเข้ามาของเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ๆ ที่ทำให้เกษตรกรต้องปรับตัวอยู่ตลอดเวลา รัฐบาล โดย กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ตระหนักถึงความสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกร มุ่งขับเคลื่อนนโยบาย “ตลาดนำ นวัตกรรมเสริม เพิ่มรายได้” ตั้งเป้าให้เกษตรกรไทยมีรายได้เพิ่มขึ้น 3 เท่าใน 4 ปี การพัฒนาครอบคลุมตั้งแต่ต้นน้ำในภาคการผลิตไปจนถึงการแปรรูปและส่งออกสู่ตลาดโลก โดยจัดทำพื้นที่ต้นแบบในการพัฒนาคุณภาพชีวิตและอาชีพของเกษตรกรในจังหวัดชัยนาท ภายใต้ชื่อ “ชัยนาทโมเดล” เป้าหมายเบื้องต้นคือ การพัฒนาและส่งเสริมให้เกษตรกรจำนวนมากกว่า 100 ครอบครัว ได้มีอาชีพเลี้ยงโคเนื้อ โดยมุ่งให้องค์ความรู้ สนับสนุนแหล่งเงินทุน ใช้ปัจจัยการผลิตท้องถิ่น ยกระดับคุณภาพและมาตรฐานสินค้าเกษตร พร้อมหาช่องทางการตลาด เพื่อให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้น ลดความเสี่ยงด้านการผลิตและการตลาดจากการผลิตพืชเพียงอย่างเดียว ที่ผ่านมา สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกอช.) ในฐานะหน่วยงานหลักด้านมาตรฐานสินค้

สหกรณ์การเกษตรปทุมรัตต์ จ.ร้อยเอ็ดจับมือสหกรณ์การเกษตรหนองสูง จ.มุกดาหาร ส่งเสริมอาชีพเลี้ยงโคเนื้อสองสายพันธุ์เด่น”แองกัสและวากิว”เสริมรายได้สมาชิก นำร่องเกษตรกรต้นแบบ 10 ราย ก่อนขยายผลสู่สมาชิกรายอื่นต่อไป แม้ที่ผ่านมาโครงการส่งเสริมอาชีพเลี้ยงโคเพื่อเสริมรายได้สมาชิกของสหกรณ์การเกษตรปทุมรัตต์ จำกัด อ.ปทุมรัตต์ จ.ร้อยเอ็ด จะไม่ค่อยประสบความสำเร็จมากนัก เนื่องจากไม่มีตลาดรองรับชัดเจน ทำให้ถูกกดราคาจากพ่อค้าคนกลาง ส่งผลให้ต้องประสบปัญหากับการขาดทุนในหลายโครงการ ไม่ว่าจะเป็นโคพม่า โคนมตัวผู้และโคเป็นทุนทว่าล่าสุดสหกรณ์ฯก็ยังเดินหน้าส่งเสริมสมาชิกเลี้ยงโคเนื้อต่อไป หลังร่วมกับสหกรณ์การเกษตรหนองสูง จำกัด อ.หนองสูง จ.มุกดาหาร ที่มีประสบการณ์ส่งเสริมสมาชิกเลี้ยงโคเนื้อครบวงจร โดยเน้นใน 2 สายพันธุ์ได้แก่ แองกัสและวากิว จนเป็นที่ยอมรับของผู้บริโภคมาอย่างยาวนาน “ที่ผ่านมาเจ็บตัวมาเยอะ ทั้งโคพม่า โคนมตัวผู้และโคเป็นทุน ตอนนั้นสมาชิกเข้าร่วมโครงการเป็นร้อย รายจ่ายโครงการก็หลายสิบล้าน แต่ที่มาเริ่มใหม่กับโคขุนหนองสูง เพราะเราเคยมีประสบการณ์มาแล้วก็จะนำมาถอดเป็นบทเรียนไม่ให้เกิดซ้ำ ปัญหาหลักที่ผ่า

“ทรัพย์จำนงฟาร์ม” เป็นอาณาจักรฟาร์มโคเนื้อใหญ่ที่สุดของจังหวัดพะเยา เจ้าของฟาร์มชื่อ คุณจำนง มาคำ ชายผิวดำแดง รูปร่างเล็กสันทัด คนในวงการโคเนื้อระดับประเทศรู้จักกันในนาม “นายฮ้อยเมืองเหนือ” 30 ปีบนเส้นทางการค้าขายโคเนื้อ จากพ่อค้าระดับตำบลสู่การค้าขายโคเนื้อระหว่างประเทศ ที่ดินผืนเล็กบริเวณตำบลแม่ปืม อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา เติบโตเป็นอาณาจักรฟาร์มโคเนื้อครบวงจรบนผืนดินหลายร้อยไร่ ความคิด ความเห็น และทัศนะที่มีต่อวงการค้าโคเนื้อประเทศไทย จึงแหลมคม แม่นยำ ตรงต่อความเป็นจริง สายพันธุ์โคบาลพะเยา คุณจำนง เล่าว่า เกิดมาตระกูลของคนเลี้ยงโค ตอนอยู่โรงเรียนเห็นพ่อต้อนโคก็วิ่งออกจากโรงเรียนไปช่วยพ่อ เรียนจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 อ่านออกเขียนได้ พอทำบัญชีเป็น เติบโตเป็นหนุ่มก็เริ่มค้าขายโคเนื้อ ตอนเช้ามืดขับรถมอเตอร์ไซค์ฮอนด้าดรีมเดินทางจากพะเยาถึงตลาดนัดโคกระบืออำเภองาว จังหวัดลำปาง “ตอนนั้นซื้อโคเนื้อจำนวน 5 ตัว ได้กำไรตัวละ 1,000 บาท การซื้อโคเนื้อที่ตลาดนัดโคกระบือมีข้อดีเรื่องการเปรียบเทียบราคา คนซื้อโคเนื้อสามารถคำนวณผลกำไรได้ก่อนการลงทุน แต่การซื้อโคเนื้อที่บ้านเกษตรกรไม่มีตัวเปรียบเทียบ มอ

คุณอุทัย ตันกูล คือนักธุรกิจเจ้าของฟาร์มโคเนื้อ “คุณไทฟาร์ม” ธุรกิจเติบโตอย่างรวดเร็วด้วยการส่งออกโคเนื้อให้ประเทศจีน ส่วนตลาดภายในประเทศ เขาออกแบบโมเดลธุรกิจด้วยแนวคิดการขายตรง มีการประกันราคารับซื้อโคตัวละ 35,000-45,000 บาท มีแพ็กเกจสินค้า โคแม่พันธุ์ท้อง โคคู่แม่ลูก โคท้องคู่แม่ลูก จัดหาเงินทุนจากแหล่งทุน โดยธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) เปิดรับสมาชิกเพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยี ฉีดวัคซีน จัดอบรม เมื่อแม่พันธุ์โคออกลูกหรือหลานแล้วขายคืนสู่ฟาร์มจะมีเงินปันผล ขายลูกได้เงินปันผลร้อยละ 3 ของราคาขาย ขายหลานได้เงินปันผลร้อยละ 1 ของราคาขาย คุณอุทัย เล่าว่า เกษตรกรเลี้ยงโคเนื้ออยู่ได้ด้วยการรวมตัว พวกเราไม่ใช่ฟาร์มขนาดใหญ่ แต่เมื่อหลายฟาร์มรวมตัวกัน เราสามารถควบคุมราคาส่งออกหรือสามารถบริหารจัดการโคภายในประเทศได้ ปัจจุบัน มีสมาชิกจำนวนในเครือข่ายจำนวน 3,600 คน เป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนมีจำนวนกว่า 400 กลุ่ม โมเดลธุรกิจขายตรง ปรับใช้กับธุรกิจฟาร์มโคเนื้อ พื้นเพคุณอุทัยเป็นคนดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา พ่อกับแม่ประกอบอาชีพเลี้ยงโคซึ่งเป็นลูกค้าของ ธ.ก.ส. หน้าที่ของคุณอุทัยคือการเข้ารับการอบรมเร

การเลี้ยงสัตว์เป็นอาชีพเสริม ก็เป็นทางเลือกของใครหลายๆ คน สำหรับเกษตรกรหรือชาวบ้านที่มีพื้นที่เหลือเพียงพอสำหรับการเลี้ยงสัตว์ ไม่ว่าจะเป็นสัตว์เล็กหรือสัตว์ใหญ่ก็สามารถสร้างรายได้ในเวลาที่เหลือจากการทำอาชีพหลัก และวันนี้จะยกตัวอย่างการเลี้ยงโคเนื้อพื้นเมือง ของ คุณขวัญยืน ระดมกิจ เจ้าของโคเนื้อพื้นเมือง จำนวน 15 ตัว ที่บ้านเลขที่ 211 หมู่ที่ 2 ตำบลแพงพวย อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี ปัจจุบัน คุณขวัญยืน ทำงานอยู่สำนักงานปศุสัตว์อำเภอดำเนินสะดวก แต่เลี้ยงวัวเป็นอาชีพเสริม เริ่มต้นการเลี้ยงโคเนื้อ จุดเริ่มต้นในการเลี้ยงโคเนื้อของคุณขวัญยืนนั้น เริ่มจากปศุสัตว์ได้แจกแม่โคมาให้เลี้ยงคนละ 1 ตัว เลี้ยงไว้สักพัก แม่โคก็ผสมพันธุ์ออกลูกออกหลานมาให้คุณขวัญยืนได้เลี้ยงเพิ่ม…คุณขวัญยืน เล่าว่า โคไทยพื้นเมือง เป็นโคที่เลี้ยงง่าย แค่มีฟาง มีหญ้าให้กินก็อยู่ได้สบายๆ ไม่ต้องเลี้ยงอาหารก็ได้ เป็นการเลี้ยงสัตว์ที่ลงทุนน้อย ปัจจุบันเลี้ยงโคเนื้อพื้นเมืองมาได้ 5 ปีกว่าแล้ว วิธีการเลี้ยงและการดูแลรักษาโรค การเลี้ยงโคเนื้อ สำหรับบางคนที่เลี้ยงเป็นอาชีพหลัก ก็จะมีฟาร์มเลี้ยง มีพื้นที่ไว้สำหรับรองรับโคจำนว