โคเนื้อ

โคเนื้อ เป็นอีกหนึ่งสัตว์เลี้ยงที่นอกจากเลี้ยงเป็นอาชีพหลักได้แล้ว บางท่านยังเลี้ยงเป็นอาชีพเสริมสำหรับสร้างเป็นเงินเก็บรายปี และไม่เกิดความยุ่งยากที่จะทำควบคู่ไปกับการทำงานประจำ ซึ่งโคเนื้อหากเลี้ยงแบบมีการจัดการที่ดีแบ่งพื้นที่ชัดเจน โดยเฉพาะในเรื่องของหญ้าอาหารสัตว์ ก็จะช่วยให้ผู้เลี้ยงไม่เหนื่อยต่อการเลี้ยง ซึ่งการเลือกสายพันธุ์โคขึ้นอยู่กับผู้เลี้ยงว่าต้องการสายพันธุ์ใด จึงทำให้การเลือกสายพันธุ์ไม่ใช่เรื่องที่ตายตัว เพราะแต่ละพื้นที่มีความต้องการและทำตลาดที่แตกต่างกันไป   คุณกชพรรณ กุกไชย ได้นำโคเนื้อลูกผสมชาร์โรเล่ส์มาเลี้ยงเพื่อเป็นอาชีพเสริมรายได้ เพราะด้วยฟาร์มของเธอตั้งอยู่ที่ตำบลอวน อำเภอปัว จังหวัดน่าน ค่อนข้างเป็นพื้นที่สูงบนภูเขา และที่สำคัญครอบครัวของเธอทำการเกษตรเป็นพืชเชิงเดี่ยวมาก่อน ด้วยราคาผลผลิตที่ไม่แน่นอนในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้ จึงเกิดความสนใจที่อยากจะทำปศุสัตว์ในพื้นที่มาเสริมรายได้ ซึ่งโคลูกผสมชาโรเล่ส์เป็นสายพันธุ์ที่เธอเลือก เพราะในพื้นที่พ่อค้าเข้ามาติดต่อซื้อถึงฟาร์ม จึงเน้นเลี้ยงโคที่ตลาดมีความต้องการเป็นหลัก จากซื้อมาขายไป สู่เกษตรกรผู้เลี้ยงเต็มตัว คุ

เมื่อพูดถึงอาชีพเลี้ยงโค ทุกคนอาจจะเกิดคำถามในใจว่า “เลี้ยงวัวหรือ เลี้ยงทำไม เพื่ออะไร” โจทย์เหล่านี้มีคำตอบที่แน่ชัดว่าการเลี้ยงโคสามารถทำให้มีกินมีใช้เสมือนงานประจำตามห้างสรรพสินค้า…วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านอยากนำเสนอสิ่งดีๆ เกี่ยวกับเกษตรกรเลี้ยงโคที่สามารถสร้างรายได้ให้แก่ครอบครัว โดยเริ่มต้นจากการเลี้ยงโคเป็นอาชีพเสริมจนสุดท้ายต้องหันมาให้เวลาและพัฒนาจนเป็นอาชีพหลักในปัจจุบัน คุณชัยพร ดอกสี อยู่บ้านเลขที่ 15/1 ตำบลบางเตย อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี เล่าที่มาที่ไปว่า เริ่มจากการเป็นเกษตรกรทำสวนทำไร่ธรรมดา อยู่กับการเลี้ยงโคเลี้ยงควายตั้งแต่เด็ก ที่อยากมีรายได้จากอาชีพเสริม ซึ่งสาเหตุหลักมาจากการทำงานในโรงงานและมีรายได้ไม่เพียงพอต่อการเลี้ยงชีพ จึงคิดหาช่องทางต่างๆ เพื่อให้ได้มาซึ่งอาชีพที่สามารถสร้างความมั่นคง จนสุดท้ายมีอาชีพการเลี้ยงโค ที่เริ่มทำเป็นอาชีพเสริมจนกลายเป็นอาชีพหลักสามารถประคองชีวิตมาจนถึงทุกวันนี้ โดยที่ไม่ต้องหวังพึ่งรายได้จากอาชีพในโรงงานต่อไป  เลี้ยงเพื่อพัฒนาสายพันธุ์ สำหรับกระบวนการก่อนที่จะมาเริ่มทำอาชีพเลี้ยงโค คุณชัยพร เล่าว่า การเลี้ยงโคของตนเองนั้นก็มี

จังหวัดบึงกาฬ จัดได้ว่าเกษตรกรส่วนใหญ่มีการทำสวนยางพาราเป็นอาชีพที่สามารถเลี้ยงครอบครัวได้ดี แต่ถ้าราคายางตกต่ำการมีอาชีพเสริมสำรองไว้เพื่อทดแทนจากการทำสวนยางจึงเป็นสิ่งที่สำคัญ โดยการเลี้ยงปศุสัตว์เป็นอาชีพเสริมหลังกรีดยางก็สามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรได้ด้วยเช่นกัน จึงได้มีการส่งเสริมให้เลี้ยงสัตว์ที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นไก่งวงหรือโคเนื้อที่ตลาดยังมีความต้องการมากขึ้น คุณทองพูล สุรทัด อยู่บ้านเลขที่ 20 หมู่ที่ 4 ตำบลบึงกาฬ อำเภอเมืองบึงกาฬ จังหวัดบึงกาฬ เป็นเกษตรกรต้นแบบของพี่น้องเกษตรกรรายอื่นๆ ในจังหวัดบึงกาฬ ที่สามารถเลี้ยงโคเนื้อแบบประณีตคือเลี้ยงในจำนวนที่ไม่มาก ดูแลได้ทั่วถึง ทำให้โคที่เลี้ยงมีสุขภาพดีเป็นที่ต้องการของตลาด โดยมีพ่อค้ามาจับจองขอซื้อถึงบ้านกันเลยทีเดียว เห็นพื้นที่รอบบ้านว่าง จึงคิดทำปศุสัตว์ คุณทองพูล เล่าให้ฟังว่า เดิมมีอาชีพทำเกษตรกรรมอยู่แล้ว คือการปลูกข้าวโพดหวาน ต่อมาเห็นบริเวณรอบบ้านยังพอมีพื้นที่ว่างอยู่ จึงมองว่าน่าจะทำเกี่ยวกับเรื่องปศุสัตว์เพื่อสร้างรายได้ จึงตัดสินใจนำโคเนื้อมาเลี้ยงเพื่อใช้พื้นที่บริเวณบ้านให้เกิดประโยชน์สูงสุด ซึ่งการเลี้ยงจะเน้นใ

คุณทองเตียง บริบาล อยู่บ้านเลขที่ 33 หมู่ที่ 5 ตำบลส้มป่อย อำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ เป็นเกษตรกรผู้เลี้ยงโคอยู่ในจังหวัดศรีสะเกษ โดยเลี้ยงแบบครบวงจร คือ ทำการตลาดทั้งขายลูกพันธุ์และเลี้ยงเป็นโคขุนส่งขาย เรียกง่ายๆ ว่า เป็นงานที่สร้างเงินเลี้ยงครอบครัวได้เป็นอย่างดี คุณทองเตียง บริบาล และภรรยา คุณทองเตียง เล่าให้ฟังว่า เริ่มแรกเดิมทีมีอาชีพทางด้านการทำนา ตลอดจนปลูกหอมเพื่อเป็นอาชีพของครอบครัว แต่เนื่องจากสินค้าเกษตรจำพวกพืชไม่สามารถกำหนดในเรื่องของราคาได้ จึงได้มีแนวคิดที่จะปรับเปลี่ยนมองหาสิ่งใหม่ๆ สร้างรายได้ให้มีเพิ่มมากขึ้น “ช่วงนั้นประมาณปี 2520 ช่วงนั้นเราก็ปลูกพืชอยู่ และก็มีควายอยู่ด้วย 1 ตัว เราก็เลี้ยงดูแลเรื่อยๆ พอโตเราก็ขายเอาเงินที่ได้มาต่อยอดซื้อมาเลี้ยงใหม่อีก คราวนี้ประมาณปี 2530 เราก็เริ่มเปลี่ยนจากควายมาเลี้ยงโคแทน ก็จะเป็นพวกพันธุ์บราห์มัน พันธุ์พื้นเมือง ก็ถือว่าประสบผลสำเร็จดี ก็ค่อยๆ เปลี่ยนจากพื้นที่ปลูกพืชมาเลี้ยงโคมากขึ้น โดยปัจจุบันนี้จะเป็นลูกผสมที่มีสายพันธุ์ชาร์โรเล่ส์มากขึ้นเพื่อให้เกิดความเจ้าเนื้อ ส่งขายให้กับพ่อค้าเขียงเนื้อ” คุณทองเตียง เล่าถึงเหตุกา

ด.ต. เกียรติศักดิ์ เดชป้อง อยู่บ้านเลขที่ 9/1 หมู่ที่ 6 ตำบลวังน้ำเขียว อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม เป็นอีกหนึ่งบุคคลที่ใช้เวลาว่างช่วงเสาร์-อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ มาดูแลฟาร์มเลี้ยงโคอเมริกันบราห์มันที่เขารัก เรียกง่ายๆ ว่า เป็นอาชีพเสริมสร้างรายได้ให้กับเขาได้เป็นอย่างดี และที่สำคัญเขาบอกว่ามีความสุขที่ได้ทำในสิ่งที่รักเช่นกัน อาชีพประจำรับราชการ เลี้ยงโคเป็นอาชีพเสริม ด.ต. เกียรติศักดิ์ ชายผู้มากด้วยอัธยาศัย ยิ้มเก่ง เล่าให้ฟังว่า รับราชการเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจจราจรประจำสถานีตำรวจบางยี่ขัน ที่กรุงเทพมหานคร เมื่อรับราชการมาได้สักระยะหนึ่งจึงเกิดความคิดที่อยากจะมีรายได้ที่มากขึ้น จึงได้เกิดแนวความคิดที่จะประกอบอาชีพเสริมที่สามารถทำควบคู่ไปกับงานประจำได้ โดยมาเริ่มสำรวจที่ดินของเขาก่อนว่าสามารถจะทำอะไรได้บ้างในขณะนั้น “พอเราคิดที่อยากจะมีอาชีพเสริม เราก็ต้องมองว่า เราจะทำอะไรดี พอดีว่าที่บ้านมีที่ดินว่างอยู่ประมาณ 20 ไร่ ช่วงนั้นคิดหลายอย่างมากว่าจะทำอะไรดี ที่สามารถทำให้เรามีรายได้ที่เพิ่มพูนขึ้นมา ในที่ดินเราเอง เพราะคิดว่าถ้าปลูกพืชผักก็ไม่ดี เพราะน้ำสามารถท่วมได้ในช่วงที่ฝนตกหน

โคเนื้อพันธุ์กำแพงแสน เกิดจากการพัฒนาให้มีเลือด 3 สายพันธุ์ คือ พันธุ์บราห์มัน 25 เปอร์เซ็นต์ พันธุ์พื้นเมือง 25 เปอร์เซ็นต์ และพันธุ์ชาร์โรเล่ส์ 50 เปอร์เซ็นต์ ทำให้เป็นโคที่มีลักษณะเฉพาะตัว มีสีขาวครีมเหลืองทั้งตัวดูสง่างาม จึงถือว่าเป็นโคที่มีส่วนผสมผสานคุณสมบัติด้านดีของแต่ละสายพันธุ์เข้าด้วยกัน คือ สายพันธุ์บราห์มัน มีลักษณะเด่นที่โครงสร้างร่างสูงใหญ่ แข็งแรง พันธุ์พื้นเมืองมีลักษณะเด่น คุ้นเคยและทนต่อสภาพอากาศได้ดี และสายพันธุ์ชาร์โรเล่ส์ สร้างเนื้อได้มาก คุณภาพดี โตไวในสภาพการเลี้ยงเพื่อขุนเป็นโคเนื้อ จึงถือได้ว่าโคเนื้อพันธุ์กำแพงแสน เป็นโคที่มีการปรับปรุงพันธุ์ที่มีคุณสมบัติดีเลิศ มีความสมบูรณ์พันธุ์ ได้แก่ มีความทนต่อสภาพอากาศจึงเหมาะสมที่เลี้ยงในสภาพอากาศร้อนชื้นของประเทศไทย นอกจากนี้ โคยังเป็นสัดเร็ว ผสมติดง่าย ทำให้ได้ลูกโคทุกปีแม้วัวจะไม่ค่อยได้กินอาหารที่สมบูรณ์เท่าที่ควร ซึ่งการเลี้ยงสามารถปล่อยให้กินหญ้าตามทุ่งหญ้าทั่วไปได้เหมือนโคไร่ทุ่งทั่วไป แต่ถ้าต้องการส่งจำหน่ายเพื่อเป็นโคเนื้อที่มีเนื้อคุณภาพ การเลี้ยงต้องมีขั้นตอนมากขึ้นเป็นไปตามมาตรฐาน ดร.คณิต สุขรัตน์ ได้ศึกษ

มันเทศ (sweet potatoes) เป็นพืชหัวที่ปลูกกันมานานในประเทศไทยทั่วทุกภูมิภาค เป็นพืชที่สามารถปรับตัวเข้ากับสภาพอากาศได้ดี และสามารถปลูกได้ตลอดปี มีความต้องการน้ำมากในระยะแรกของการปลูกเท่านั้น แต่เมื่อตั้งตัวได้ ความต้องการน้ำจะลดลง เจริญเติบโตดี ทนทานต่อความแห้งแล้ง มีอายุเก็บเกี่ยว 3 เดือน สามารถให้ผลผลิตได้ตั้งแต่ 800-3,000 กิโลกรัม ต่อไร่ ขึ้นอยู่กับสภาพท้องที่ที่ปลูก อาจารย์สนทยา มูลศรีแก้ว หัวหน้าสาขาวิชาสัตวศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ เปิดเผยว่า ได้มีการสำรวจพื้นที่ตำบลทับน้ำ อำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พบว่าสามารถปลูกมันเทศได้ตลอดทั้งปีเนื่องจากมีคลองทับน้ำไหลผ่านซึ่งคลองนี้เชื่อมต่อกับแม่น้ำเจ้าพระยา โดยมีพื้นที่ปลูกมันเทศประมาณ 900 ไร่ มีผลผลิตเฉลี่ยต่อปีประมาณ 2,710,000 กิโลกรัม ซึ่งในปริมาณนี้มีผลผลิตที่เสียหายคัดทิ้งจากการโดนแมลงกัดทำลาย หัวเล็กไม่ได้ขนาด และมันมีลักษณะเป็นเสี้ยนรวมกันประมาณร้อยละ 4 หรือ 108,400 กิโลกรัม นอกจากนี้แล้ว การปลูกมันเทศยังมีผลพลอยได้คือเถามันเทศที่สามารถใช้เป็นอาหารสัตว์ได้ โดยพื้นที่เพาะปลูก 1 ไร่ จะได้เถามันเทศประมาณ 2,

ในเวลานี้ปฏิเสธไม่ได้ว่าอาชีพทางการเกษตรกำลังได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก ในกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่เห็นตามสื่อโซเชียลมีเดียต่างๆ โดยบางรายถึงกับทิ้งเงินเดือนสูงๆ เพื่อกลับมาอยู่บ้านเกิด ได้อยู่ใกล้ชิดกับคนที่รัก ได้อยู่กับครอบครัว จึงทำให้การทำสัมมาอาชีพในแต่ละวัน อบอวลไปด้วยความสุขโดยที่ทุกคนมีส่วนร่วมในการทำงานและสร้างรายได้ไปพร้อมกัน คุณวัชรีญา มณีรัตน์ อยู่บ้านเลขที่ 66 หมู่ที่ 6 ตำบลเสนางคนิคม อำเภอเสนางคนิคม จังหวัดอำนาจเจริญ เป็นเกษตรกรที่มีอายุเพียง 25 ปี โดยเธอได้หันหลังให้กับเมืองใหญ่ เพื่อมาทำการเลี้ยงปศุสัตว์ที่ควบคู่ไปกับการทำเกษตรผสมผสาน ทำให้เวลานี้เธอบอกว่ามีความสุขมาก ที่ได้เลือกเดินเส้นทางนี้ เพราะได้มีเวลาว่างดูแลครอบครัวและสามารถทำงานที่สร้างรายได้ไปพร้อมกันได้อีกด้วย อาชีพทางการเกษตร ก็สร้างเงินพร้อมความสุขได้ คุณวัชรีญา สาวผู้มากด้วยรอยยิ้ม เล่าให้ฟังว่า เมื่อได้เรียนจบการศึกษาระดับชั้นปริญญาตรี จึงได้หางานในบริษัทเอกชนทำได้สักระยะหนึ่ง ก็เริ่มรู้สึกว่าไม่ชอบงานทางด้านนี้ จึงได้ปรึกษากับทางครอบครัวว่าอยากจะกลับมาอยู่บ้าน เพื่อหางานอย่างอื่นทำเพื่อสร้างรายได้ โดยทำอาชีพทา

จากอดีตคนส่วนใหญ่จะมองว่าการเลี้ยงโคเนื้อจะต้องมีพื้นที่บริเวณบ้านกว้างขวางพอสมควร เพื่อให้การเลี้ยงสัตว์อยู่ในทุ่งหญ้า ให้สัตว์ได้เดินเล่น จึงทำให้คนส่วนใหญ่มองว่าการทำปศุสัตว์โดยเฉพาะการเลี้ยงโค เป็นเรื่องที่ไกลตัวสามารถทำได้ยาก จึงได้ไม่ให้ความสนใจกับการเลี้ยงโคมากนัก ซึ่งในปัจจุบันการเลี้ยงโคได้มีการปรับเปลี่ยนให้เข้ากับพื้นที่มากขึ้น เช่น ในบริเวณบ้านมีพื้นที่ไม่มากก็สามารถเลี้ยงให้ประสบผลสำเร็จได้หากมีการจัดการที่ดี และที่สำคัญสามารถเป็นอาชีพเสริมที่ช่วยสร้างรายได้ให้กับครอบครัวได้อีกด้วย คุณประดิษฐ์ พรมจันทึก อยู่บ้านเลขที่ 1 หมู่ที่ 1 ตำบลขนงพระ อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ได้ทำการเลี้ยงโคแบบใช้พื้นที่น้อยแต่สามารถสร้างรายได้หลักแสนต่อปี จึงนับว่าการเลี้ยงโคไม่ใช่เรื่องไกลตัวที่หลายๆ คนมองว่ายุ่งยากในการเลี้ยงอีกต่อไป ทำให้เวลานี้ทุกคนในชุมชนได้มาทำการเลี้ยงโคเป็นอาชีพเสริม ทำให้ทุกครัวเรือนมีรายได้และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอีกด้วย มีอาชีพรับจ้างทั่วไป คุณประดิษฐ์ เล่าให้ฟังว่า มีอาชีพรับจ้างทั่วไปอยู่ในหมู่บ้านซึ่งสมัยก่อนยังไม่ได้มีการนำโคเข้ามาเลี้ยง ต่อมาเมื่อเก็บเงินได้จ

โคเนื้อพันธุ์ “บลอนด์ดาคิแตน” (Blonde d’ Aquitaine)  สายพันธุ์ฝรั่งเศสที่มีขนาดใหญ่   ถูกพัฒนาสายพันธุ์ขึ้นมาจากโคเนื้อสามสายพันธุ์ดีของฝรั่งเศส ได้แก่ Blonde d’ Pyrénées, Quercy และ Garonnaise  มาตั้งแต่ปี 1962  จนกระทั่งประสบความสำเร็จ ได้โคเนื้อสายพันธุ์เด่นที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจ ที่มีคุณสมบัติเด่นให้เนื้อคุณภาพดี เนื้อมีความละเอียดและนุ่มมาก ทั้งมีไขมันน้อย จึงเป็นที่นิยมของผู้บริโภคเนื้อไขมันต่ำ ส่งผลให้เกษตรกรฝรั่งเศลนิยมเลี้ยงโคเนื้อพันธุ์ บลอนด์ดะคิแตน มากเป็นอันดับสาม รองจากโคเนื้อพันธุ์ชาร์ลโรลส์ (Charolais) และโคเนื้อพันธุ์ ลีมูซีน (Limousin) ปัจจุบัน  “บลอนด์ดาคิแตน” เป็นสายพันธุ์โคเนื้อที่กรมปศุสัตว์ได้นำเข้ามาเลี้ยงเพื่อผลิตน้ำเชื้อใช้ผสมเทียมให้กับเกษตรกร เนื่องจากโคเนื้อสายพันธุ์นี้ มีนิสัยเชื่อง เขามีลักษณะโค้งลง สีเหมือนเปลือกข้าวโพด จมูกสีชมพู กีบสีซีด โคเนื้อพันธุ์บลอนด์ดาคิแตน เป็นโคเนื้อที่มีขนาดลำตัวใหญ่และมียาว มีช่องอกและสะโพกใหญ่ มีกล้ามเนื้อเด่นชัด แม่โคมีความสูงเฉลี่ย ประมาณ 150 เซนติเมตร น้ำหนักระหว่าง 850-1,000 กิโลกรัม และมีกระดูกเชิงกรานกว้างทำให้ค