ไม้ประดับ
หลายคนมักจะเข้าใจกันว่า อากาศในห้องที่มีเครื่องปรับอากาศนั้นมีความสะอาดและปลอดภัย แต่หลายคนคงยังไม่ทราบกันว่า ในห้องปรับอากาศที่แสนเย็นสบาย หรือห้องต่างๆ ที่ปิดทึบนั้นมีมลภาวะมากกว่าสิ่งแวดล้อมภายนอกหลายเท่า การปลูกต้นไม้ไว้ในห้อง หรือในอาคารถือเป็นวิธีหนึ่งที่สามารถช่วยทำให้สภาพอากาศในห้องดีขึ้นได้เพราะต้นไม้จะเป็นตัวช่วยดูดซับสารมลพิษและจุลินทรีย์ภายในห้องได้ ด้วยความหลากหลายของต้นไม้ที่มีคุณสมบัติสามารถช่วยปรับสภาพอากาศภายในห้องให้ดีขึ้น ทำให้ปัจจุบันมีหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนรวมถึงประชาชนทั่วไปนิยมนำมาปลูกประดับตกแต่งเพิ่มความสวยงามภายในสถานที่ทำงาน อาคารบ้านเรือน และสวนย่อมกันเป็นจำนวนมาก ปัจจุบัน ต้นไม้ที่สามารถนำมาปลูกประดับตกแต่งภายในห้องและตามอาคารสถานที่ต่างๆ ในบ้านเรานั้นมีทั้งขนาดเล็กและขนาดใหญ่สามารถหาชื้อได้ตามร้านจำหน่ายต้นไม้ทั่วๆ ไป ซึ่งต้นไม้แต่ละชนิดที่นำมาปลูกประดับตกแต่งนั้นจะมีความแตกต่างกันทั้งเรื่องของพรรณไม้ ขนาดของลำต้น สีสันของดอก ใบและที่สำคัญคือ การนำไปใช้งาน จั๋ง เป็นไม้ประดับชนิดหนึ่งที่สามารถนำมาปลูกประดับตกแต่งภายในและภายนอกอาคาร เพราะด้วยความสวยงาม ท
หลายๆ ครั้งที่ผมฝันถึงการใช้ชีวิตกลางแจ้ง ซึ่งผมคุ้นเคยเมื่อวัยเยาว์ ฝันถึงเพื่อนพ้อง ภูเขา ธารน้ำ หมู่ไม้และมวลดอกไม้ป่าที่คุ้นชิน วันคืนที่ผ่านล่วง ความรู้สึกโหยหาถึงอดีตที่ผ่านมา อาจเป็นเรื่องธรรมดาในช่วงปัจฉิมวัยของผู้คนบนโลกใบนี้ ที่ช่างจดจำเรื่องราวในอดีตได้แม่นยำนัก แต่มักจะลืมเลือนเรื่องที่เพิ่งเกิดขึ้นไปได้อย่างรวดเร็ว มันเหมือนกับที่วันหนึ่ง เราไปค้นเจอแผ่นซีดีเก่าๆ สักแผ่นสองแผ่น ซึ่งบันทึกภาพสับเพเหระของเราในวันคืนดังว่าเอาไว้ เมื่อนำไปเปิดออกดู แต่ละภาพในแต่ละแผ่น ก็จะเหมือนกับการย้อนคืนกลับไปสู่หลายสิ่งหลายอย่างที่เคยประทับใจ ที่เราเคยมีความสุข สนุกสนานไปกับมัน เพียงแค่นึกถึงภาพที่เคยนอนเล่นอยู่ภายใต้ร่มเงาของต้นไม้ใหญ่ในป่า ซึ่งเราเคยไปเที่ยวเล่น มองดูกลุ่มเฟินและกล้วยไม้อิงอาศัยหลากชนิด เกาะติดเติบโตอยู่บนคาคบ สูงต่ำไล่ระดับกันลงมา ระย้าย้อยของ ใบเฟินที่อ่อนไหวพลิกพลิ้ว คราสายลมแผ่วผ่าน สีสันและกลิ่นหอมของดอกกล้วยไม้ป่า ช่างสวยงามดั่งภาพในความฝันที่ไม่เคยมีอยู่จริง วันเวลาในอดีตก็กลับมาเต้นเร่าอยู่ในหัวใจของเราแล้วล่ะครับ สิ่งเหล่านี้ สิ่งเหล่านั้น บัดนี้ล้วนถูกแปรเปลี่
นับเป็นแหล่งปลูกสับปะรดสีที่ใหญ่สุดในประเทศ สำหรับสวนลงวุฒิ อ.ภูเรือ จ.เลย สถานที่แห่งนี้มีสัปปะรดสีมากกว่า 40 สายพันธุ์ โชว์ความสวยงามเรียงรายให้บรรดานักท่องเที่ยวเข้ามาเที่ยวชมและถ่ายรูปกลับไปเป็นที่ระลึก สายพันธุ์หลัก ได้แก่ สกุลกุซแมเนีย สกุลเอคเมีย สกุลนีโอเรเจลยา สกุลรีซี และสกุลทิลแลนด์เซีย แต่สกุลที่มีการผลิตและทำจำนวนมากสุด เห็นจะเป็น สกุล “กุซ แมเนีย” ซึ่งเป็นสับปะรดสีมีดอกทั้งหลาย “สวนลุงวุฒิ” เดิมสวนไม้ดอกไม้ประดับแห่งนี้จะไม่เปิดให้บุคคลภายนอกเข้าชมสวนแต่อย่างใด เนื่องจากเป็นความต้องการของเจ้าของสวน คือ ลุงวุฒิ เชยกลิ่นเทศ อดีตประธานกรรมการผู้จัดการ บริษัท บางกอกฟลาวเวอร์เซ็นเตอร์ จำกัด ได้รวบรวมปลูกเลี้ยงจนสวนของลุงวุฒิ กลายเป็นแหล่งรวบรวมพันธุ์ไม้ดอกไม้ประดับจากต่างประเทศหลากหลายชนิด ภายหลังท่านเสียชีวิตลง กิจการสวนทั้งหมดจึงตกทอดมายังรุ่นลูกโดย คุณรำไพ เชยกลิ่นเทศ หรือ “คุณหยุ่น” บ้านเลขที่ 166 ม.4 ถนนเลย-ด่านซ้าย บ้านหนองบง ต.หนองบัว อ.ภูเรือ จ.เลย 42160 โทรศัพท์ 08-1907-8318 มารับหน้าที่เป็นผู้สานดูแลต่อ และเริ่มเปิดสวนไม้ดอกไม้ประดับ และมีการประชาสัมพันธ์ให้เป็นที่ร
คุณณรงค์ สาลีรัตน์ อยู่บ้านเลขที่ 39/1 หมู่ที่ 6 ตำบลบางน้ำผึ้ง อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ เป็นอีกหนึ่งเกษตรกรที่มีความรู้เรื่องหมากผู้หมากเมียตัวระดับตัวยงเลยก็ว่าได้ เพราะพื้นที่ในย่านนี้อาจเรียกได้ว่าเป็นแหล่งกำเนิดไม้ประดับชนิดนี้ เพราะมีทั้งสายพันธุ์ดั้งเดิมและสายพันธุ์ที่พัฒนาขึ้นมาใหม่ รวมๆ แล้วมากกว่า 200 สายพันธุ์เลยทีเดียว คุณณรงค์ เล่าให้ฟังว่า เริ่มแรกเดิมทีในพื้นบริเวณในแถบนี้มีอาชีพทำสวน และที่สำคัญทำน้ำตาลมะพร้าวเป็นหลักเพราะมีสวนมะพร้าวเป็นจำนวนมาก ซึ่งจากการทำสวนของพ่อแม่ที่สืบทอดต่อกันมา จึงทำให้คุณณรงค์ได้รับวิทยาการความรู้การทำน้ำตาลมะพร้าวด้วยเช่นกัน “สมัยก่อนนี่ยอมรับเลยว่า ดิน ฟ้า อากาศ ดีมาก ไม่ว่าทำอะไรมันก็สำเร็จ น้ำในพื้นที่ก็ไม่เค็ม ไม่กร่อย เหมือนทุกวันนี้ หรือมีก็เดือนครึ่งเดือน การทำอะไรก็สะดวกไปหมด ไม่ว่าจะเรื่องเพาะปลูกก็ได้ผลผลิตที่ดี เป็นอาชีพที่ทำกันมานาน ซึ่งผมเองก็เห็นก็ได้ทำสวนส่วนที่บ้าน พอเราไปทำสวน จากที่เราสังเกตมาตั้งแต่เด็กในพื้นที่นอกจากสวนที่ทำแล้ว ชาวบ้านแถวนี้ก็จะมีไม้ประดับ 3 ชนิด เรียกว่าเห็นมาตั้งแต่ผมเกิด ก็จะมีโกสน หมากแดง แล
คุณอัญชลี อรุณ อยู่บ้านเลขที่ 75/1 ถนนโพธิ์ทอง ตำบลทางเกวียน อำเภอแกลง จังหวัดระยอง ก็เป็นอีกหนึ่งเกษตรกรที่ปลูกเลี้ยงไม้ประดับหลายชนิด ซึ่งเธอเองก็มีความสนใจในฮาโวเทียด้วยเช่นกัน คุณอัญชลี อรุณ ปลูกเลี้ยงไม้ประดับเป็นอาชีพ คุณอัญชลี เล่าให้ฟังว่า เมื่อเข้าสู่วัยทำงานได้เลือกปลูกเลี้ยงไม้ประดับเป็นอาชีพสร้างเงินให้กับตนเอง โดยเริ่มแรกปลูกไม้จำพวกเกลียวสวรรค์ ลิ้นมังกร ต่อมาได้มีการนำฮาโวเทียเข้ามาปลูกภายในสวน เพราะมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวซึ่งกำลังเป็นที่นิยมของตลาด ฮาโวเทียหลากหลายสายพันธุ์ “เรามองว่าไม้ตัวนี้น่าสนใจ เพราะเห็นได้จากคนที่เลี้ยงกระบองเพชร เริ่มมาสนใจไม้ตัวนี้กันมาก มักจะหาซื้อไปสะสม ซึ่งฮาโวเทียมีหลากหลายสายพันธุ์ คนที่ปลูกเลี้ยงก็สามารถเลือกได้หลายแบบ อย่างที่นิยมตอนนี้จะเป็นพันธุ์หยดน้ำ ค่อนข้างที่จะขายดีอยู่ เราก็เลยนำมาปลูกขยายพันธุ์ เพื่อให้คนที่ชื่นชอบได้สะสม” คุณอัญชลี เล่าถึงที่มา ไม้ส่วนใหญ่ นำเข้าจากต่างประเทศ คุณอัญชลี เล่าว่า ไม้ที่นำมาปลูกภายในสวนจะนำเข้าจากประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่หายากกว่าที่มีอยู่ในประเทศไทย โดยจะซื้อมาปลูกเลี้ยงให้มีความสมบูรณ์ จากน
ชื่อสามัญ ทะลอก ชื่อวิทยาศาสตร์ Vatica philastreana Pierre วงศ์ Dipterocapaceae ในปีนี้ถ้าจะว่าไปแล้ว เป็นปีทองสำหรับผู้เขียน เพราะได้เจอเรื่องมหัศจรรย์หลายๆ เรื่อง โดยเฉพาะเรื่องต้นไม้ที่ออกดอกออกผลกันยกใหญ่ ทั้งการได้พบเจอตะเคียนทองต้นใหญ่ยักษ์งอกเบี้ยใต้ต้นเป็นหมื่นๆ แสนๆ ต้น ซึ่งไม่เคยปรากฏมาก่อนในรอบหลายสิบปี ทั้งต้นกาจะหรือมะเกลือกาที่บ้านเมืองนนท์ ที่เพิ่งลงดินได้ 2 ปี กลับออกดอกเต็มต้น หรือจะเป็นเพราะปีนี้อากาศสุดจะวิปริต หรือเพราะเป็นธรรมดาของต้นไม้ที่จะรับรู้ว่าฝนจะตกเมื่อไร จึงได้ผลิตลูกหลานมาอย่างหนำใจ (ไว้โอกาสหน้าจะเขียนเรื่องต้นไม้ทำนายฝน…) ที่น่าอัศจรรย์ใจก็คือ ผู้เขียนมีโอกาสได้เจอ ต้นทะลอก ต้นยางใหญ่ยักษ์อายุเกินร้อยปี ทั้งๆ ที่วันที่ได้ต้นกล้าครั้งล่าสุดเมื่อ 2 ปีก่อน จากคุณหมอท่านหนึ่ง ซึ่งท่านนำมาจากมาเลเซีย แค่นั้นไม่พอท่านได้ใส่ข้อมูลไว้ในสมองผู้เขียนว่า ในเมืองไทยหาไม่ได้แล้วนะเจ้าคุณพี่ หรือจะพูดง่ายๆ ก็คือ ที่ไทยน่ะสูญพันธุ์ไปแล้ว และที่น่าอัศจรรย์ยิ่งกว่านั้นก็คือ ต้นทะลอกต้นนี้ออกลูกมาอย่างทะลักทะเลื่อเหมือนจะอวดโฉมให้เราได้เห็นเขาอย่างเต็มตาหลังจากหลบ
ธรรมรักษา หรือ อีกชื่อหนึ่งว่า เฮลิโคเนีย มีตำนานเล่ากันว่า เฮลิโคเนีย นั้นเป็นนามหนึ่งของภูเขา เฮลิคอน (Helicon) ตามเทพนิยายกรีก ซึ่งเป็นภูเขาที่สิงสถิตของเหล่าเทพธิดาผู้มีความสดสวยอยู่ทั้งสิ้น 9 องค์ ด้วยกัน เทพธิดาแต่ละนางที่อาศัยอยู่ในภูเขาเฮลิคอนนี้ นอกจากมีความสวยสง่าเป็นอมตะแล้ว ยังเป็นตัวแทนของศิลปะแขนงต่างๆ ด้วย เช่น เทพธิดาแห่งความรัก เทพธิดาแห่งเครื่องดนตรี กาพย์กลอนหรือเทพธิดาแห่งดาราศาสตร์ เปรียบเสมือนเฮลิโคเนียนั้นเป็นไม้ดอกที่มีความสวยงาม นิยมนำมาจัดในแจกันหรือหากอยู่ในกระถางก็ยังคงความสวยสดอยู่ตลอดตามคุณลักษณะของเทพธิดาทั้ง 9 นี้ เฮลิโคเนีย เมื่อนำเข้ามาปลูกในเมืองไทยมีการเปลี่ยนชื่อเป็น “ธรรมรักษา” เพื่อความเป็นสิริมงคล ทำให้เป็นที่นิยมปลูกเป็นไม้ประดับเสริมดวงกันมาก สำหรับคนโบราณเชื่อกันว่า หากปลูกธรรมรักษาไว้หน้าบ้านจะทำให้คนในบ้านไม่ประสบพบภัย ป้องกันภัยอันตรายจากสิ่งชั่วร้ายดั่งมีธรรมะคอยรักษาปกป้องคุ้มครอง ด้วยดอกของต้นธรรมรักษานั้นนิยมตัดไปปักแจกันบูชาพระ เนื่องจากชื่อ ธรรมรักษา ที่แสดงออกถึงการมีธรรมคอยปกป้องไม่ให้สิ่งชั่วร้ายเข้ามา แล้วยังแสดงออกถึงการเคารพบูชา
พ.จ.อ. พีรภัทร ปิ่นทอง ผู้เป็นเจ้าของสวนมิสเตอร์พี (Mr. P) ตั้งอยู่ เลขที่ 50/1 หมู่ที่ 10 ตำบลวังลึก อำเภอสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี ผู้หลงรักชวนชมแบบสุดหัวใจ เรียกได้ว่าเวลาที่เหลือทั้งหมดช่วงเสาร์อาทิตย์ จะต้องมาดูแลชวนชมที่เขาปลูก เนื่องจากวันธรรมดาเขาทำงานรับราชการ สังกัดกรมอิเล็กทรอนิกส์ อยู่ในพื้นที่กรมอู่ทหารเรือ ทำให้มีเวลาว่างแค่ 2 วัน ต่อสัปดาห์ เขาจึงเอาเวลาที่มีค่า แม้อาจดูน้อยนิด สำหรับหลายๆ คน แต่สำหรับพ.จ.อ. พีรภัทร แล้ว เป็นช่วงเวลาที่มีความสุขที่สุด เดิมก่อนที่จะมาเป็น สวน Mr. P พ.จ.อ. พีรภัทร ได้ทำการเกษตรอย่างอื่นมาก่อน ทำไร่ ทำสวนมะละกอ จนกระทั่งเลี้ยงปลานิล เมื่อทำมาเรื่อยๆ ไม่ค่อยประสบผลสำเร็จเท่าที่ควร จึงคิดว่าสิ่งที่เริ่มทั้งหมดอาจจะไม่ใช่คำตอบ เพราะยิ่งทำเหมือนยิ่งฝืนตัวตน บวกกับรายได้ก็ทรงตัว “สมัยก่อนทำมาหมด อาชีพเกษตรหลายอย่าง แต่ที่หันมาทำตัวนี้ เพราะว่าเราชอบไม้ตัวนี้ ก็ใช้เวลาเสาร์อาทิตย์ดูแล เพราะผมรับราชการ เป็นไม้ดูแลง่าย ไม่จำเป็นต้องดูแลอะไรมาก จุดเริ่มต้นผมเลี้ยงฮอลแลนด์ 2 ต้น พอเลี้ยงๆ ไปมันใหญ่สวย ก็เกิดความชอบ เลยไปค้นหาตามเว็บไซต์ เจอข้อมูลชวนช
การะเกด ชื่อวิทยาศาสตร์ Pandanus tectorius จัดอยู่ในวงศ์เตยทะเล (Panda naceae) ชื่อภาษาอังกฤษคือ Screw Pine เพราะรูปร่างใบวนเป็นเกลียว ชื่ออื่นๆ เรียก ลำเจียกหนู ปะหนัน ปะแนะ เตยเล Hala (ฮาวาย) Bacua (สเปน) และ Vacquois (ฝรั่งเศส) มีเขตกระจายพันธุ์แถบหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อน ไทย มาเลเซีย ออสเตรเลียตะวันออก และตามชายหาดหรือพื้นที่ใกล้ชายฝั่งทะเล ด้วยชอบขึ้นในที่ชื้นแฉะริมน้ำ ดินทรายชายทะเล ริมลำธาร ลำห้วย สำหรับเมืองไทย รู้จักคุ้นเคย การะเกด กันมาแต่โบราณ เห็นได้จากวรรณคดีไทยแทบทุกเรื่อง ตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนต้นลงมา เช่น ลิลิตพระลอ จนถึงกรุงรัตนโกสินทร์ ต่างมีบทชมสวนชมป่าบรรยายถึงต้นการะเกดกันทั้งสิ้น นอกจากนั้น ยังนิยมนำมาตั้งชื่ออีกด้วย ในหนังสืออักขราภิธานศรับท์ของหมอบรัดเล พ.ศ.2416 ก็มีบรรยายไว้ว่า “การะเกด : ดอกไม้สีเหลือง กลิ่นหอมดี ดูงาม ต้นเท่าด้ามพาย ใบเป็นหนาม ขึ้นอยู่ที่ดินเปียกริมน้ำ” แสดงว่าดอกการะเกดเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง และยังมีเพลงขับ “เจ้าการะเกด เจ้าขี่ม้าเทศ จะไปท้ายวัง ชักกริชออกแกว่ง ว่าจะแทงฝรั่ง เมียห้ามไม่ฟัง เจ้าการะเกดเอย” ในหนังสือบทกลอนกล
เกษตรกรรมเป็นอาชีพหลักของคนไทย ไม่ว่าจะนานอีกแค่ไหน คนไทยคงเลิกไม่ได้กับอาชีพนี้ จากแนวคิดการบริหารประเทศแนวใหม่ที่จะพาสังคมไทยไปในแนวทางเกษตร 4.0 ประเด็นหนึ่งที่เป็นคอนเซ็ปต์หลักของแนวทางนี้คือ การพัฒนาเกษตรด้วยองค์ความรู้และเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่เหมาะสม เพื่อสร้างนวัตกรรมเกษตรใหม่ๆ ให้มีความแตกต่างเหนือคนอื่น/คู่แข่ง ซึ่งจะสร้างมูลค่าเพิ่มได้มากขึ้นด้วย คุณวิชา โกมลกิจเกษตร แห่งสวนวิชาพันธุ์ไม้ ก้าวไปก่อนใครในมุมของเกษตร 4.0 ด้วยเป้าหมายและการพัฒนาที่ต่อเนื่องและจริงจัง โดยเฉพาะด้านการปรับปรุงพันธุ์ไม้ดอกไม้ประดับและไม้ผล ในหลายกลุ่ม จนได้พันธุ์ไม้ลูกผสมใหม่ๆ ที่มีลักษณะโดดเด่น สีสันและรูปทรงสวยงาม แตกต่างไปจากที่นิยมกันอยู่เดิมๆ นับเป็นนวัตกรรมใหม่ที่เห็นผลสำเร็จ สร้างการยอมรับ สร้างโอกาสและรายได้ และยังถ่ายทอดความรู้/ประสบการณ์ ให้กับผู้เข้ามาเยี่ยมชมสวน และผู้ที่สนใจที่มาศึกษา เรียนรู้ โดยไม่คิดมูลค่า และด้วยจิตใจที่พร้อมจะถ่ายทอดให้กับทุกคน นับเป็นบุคคลต้นแบบด้านการเกษตรที่ประสบความสำเร็จในอาชีพ/สังคม สมควรยกย่องให้เป็น Smart Farmer ตัวจริงไม่อิงภาพลวงตา ซึ่งในการมาเยี่ยมกันครั้งนี้ม
