ไม้ประดับ

เหนือสุดแดนสยาม ที่นึกได้ก็อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ที่มีด่านพรมแดนแม่สายเชื่อมต่อกับด่านพรมแดนท่าขี้เหล็ก แขวงท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน ประเทศเมียนมา และมีจุดเด่นที่ใครๆ หลายคนเมื่อขึ้นไปเที่ยวถึงจังหวัดเชียงราย ต้องแวะคือ ตลาดแม่สาย ภูมิประเทศและภูมิอากาศที่เหมาะสม ทำให้เกิดพืชชนิดหนึ่ง ซึ่งเกษตรกรในท้องถิ่นเชื่อว่า หากลงปลูกในดินแล้ว จะเจริญงอกงามได้ดีที่สุดคือ ที่บ้านสันทรายมูล หมู่ที่ 6 ตำบลโป่งผา อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เพียงแห่งเดียว แม้จะขยับไปปลูกหมู่บ้านถัดไป ผลผลิตและการเจริญงอกงามที่ได้ ก็ไม่สวยงามเท่าบ้านสันทรายมูลแห่งนี้ ภาษาพื้นถิ่น เรียกกันว่า ว่านเศรษฐี หรือ ว่านกวนอิม แต่เป็นที่รู้จักโดยทั่วไปในชื่อของ ไผ่กวนอิม ในพื้นที่บ้านสันทราย หมู่ที่ 6 ปลูกกันเป็นไม้ประดับเกือบทุกบ้าน บ้านละ 1-3 กอมานาน เสมือนเป็นไม้ในบ้านไปเสียแล้ว กระทั่งมีเกษตรกรหมู่บ้านใกล้เคียงมองเห็นความสวยของไผ่กวนอิม ตัดเอาไปส่งขายให้กับญาติที่ปากคลองตลาด ตลาดขายไม้ดอกไม้ประดับใหญ่ในกรุงเทพฯ ไผ่กวนอิมที่นี่ จึงเริ่มติดตลาด และเริ่มเป็นพืชที่สร้างเม็ดเงินให้กับชาวบ้านในพื้นที่ คุณณัชพล ตาวงค์ ประธานกลุ่ม

โกสน (Croton) เป็นพรรณไม้พุ่มยืนต้นที่มีขนาดแตกต่างกันไป ซึ่งบางต้นสามารถสูงได้ถึง 15 ฟุต หากปลูกเลี้ยงปล่อยให้สูงมากจนเกินไปจะสูงไม่งามตา โกสนเป็นพันธุ์ไม้ในเขตร้อนที่มีถิ่นกำเนิดในแถบมหาสมุทรแปซิฟิก ใบของโกสนมีด้วยกันหลากหลายสี เช่น เหลือง ส้ม ม่วง ขาว ชมพู คละปะปนอยู่ตามบนแผ่นใบ ซึ่งลักษณะของใบที่เกิดจะขึ้นอยู่กับการผสมของลูกผสมที่เกิดขึ้น ลักษณะใบจะแตกต่างกัน เช่น บางใบยาว ใบแฉก ใบกลม ใบขดเป็นเกลียว ใบป้อม ใบสองตอน หรือใบสั้น เป็นต้น โกสน เป็นพันธุ์ไม้ที่ผสมง่าย กลายพันธุ์ได้เร็ว ออกดอกเป็นพวงมีสีขาว ดอกออกติดกันเป็นพวงๆ ยาวประมาณ 6 นิ้ว ดอกมีลักษณะคล้ายดอกกระถิน คือเวลาที่ดอกบานเต็มที่จะเห็นเกสรตัวผู้เป็นเส้นฝอย จึงเป็นพรรณไม้ที่มีการผสมเกสรมากที่สุด ทำให้ผู้ปรับปรุงพันธุ์ต้องช่วยผสมเกสร เพื่อให้ได้มาซึ่งโกสนสายพันธุ์ใหม่ๆ เพื่อเป็นการตอบสนองต่อความต้องการของผู้ซื้อ นอกจากนี้ หากไม่ต้องการพัฒนาพันธุ์ก็จะเน้นการขยายพันธุ์แบบง่ายๆ คือ วิธีการตอนและปักชำ เพราะโกสนเจริญเติบโตได้ง่ายหากดูแลรักษาดีๆ คุณประชา บุญยกิตานนท์ อยู่บ้านเลขที่ 9/1 หมู่ที่ 1 ตำบลบางคูเวียง อำเภอบางกรวย จังหวัดนน

ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมานี่วงการไม้ประดับบ้านเราค่อนข้างคึกคัก โดยเฉพาะไม้ใบสวยๆ อย่าง อะโกลนีมา ที่มีสีสันสวยงามสะดุดตานั้น ได้มีการซื้อขายกันอย่างกว้างขวางในช่วงโควิด-19 ที่ผ่านมา ถึงแม้ว่าไม้ประดับอย่างอะโกลนีมา จะมีการปลูกและสร้างการทำตลาดมานานแล้วก็จริงในบ้านเรา แต่ความนิยมก็ยังมีให้เห็นจากผู้คนที่ชื่นชอบเฉพาะกลุ่ม และขยายเป็นวงกว้าง สามารถสร้างการทำตลาดได้ทั้งในและต่างประเทศ ทำรายได้ให้กับเกษตรกรไทยไม่น้อยทีเดียว คุณณัฐพล สภาพอัฐ ทำสวนอะโกลนีมา อยู่ที่ตำบลท่าดินแดง อำเภอผักไห่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ได้ทำการปลูกเลี้ยงอะโกลนีมา มากกว่า 5 ปี โดยมีการพัฒนาสายพันธุ์และสร้างการขยายพันธุ์จากพันธุ์แท้อยู่เสมอ จึงทำให้ไม้ที่เขาผลิตมีคุณภาพ และเป็นที่ต้องการของลูกค้ามาจนถึงปัจจุบัน นอกจากนี้ ยังสามารถส่งไม้ออกจำหน่ายยังตลาดต่างประเทศสร้างรายได้ให้กับเขาได้ไม่น้อยทีเดียว คุณณัฐพล เล่าว่า ผู้ที่เริ่มทำการปลูกอะโกลนีมาในช่วงแรกนั้น คือ คุณแม่ของเขา ต่อมาเมื่อได้เรียนรู้และศึกษาในไม้สายพันธุ์นี้อย่างต่อเนื่อง ทำให้เขาเริ่มหลงใหลและชอบที่อยากจะทำเป็นอาชีพในเวลาต่อมา เมื่อมีตลาดที่มั่นคงจึงค่

ไม้ขุดล้อมเป็นอีกหนึ่งอาชีพที่ปัจจุบันยังสามารถทำรายได้ เพราะปัจจุบันสังคมเมืองขยายพื้นที่ออกไปเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะในเรื่องของการสร้างบ้านจัดสรรที่ต้องการปลูกต้นไม้เพื่อมาประดับตกแต่ง จึงช่วยให้บ้านมีความร่มรื่นและร่มเย็น จึงนับว่าต้นไม้เป็นอีกหนึ่งสิ่งที่สำคัญจะขาดเสียไม่ได้ในการดำรงชีวิตของมนุษย์ นอกจากจะช่วยให้เกิดความร่มเงาและสดชื่นแก่ผู้ปลูกแล้ว ยังสร้างอากาศที่ดีให้แก่ผู้ปลูกอีกด้วย คุณมลเทียน ขาวจันทร์ อยู่บ้านเลขที่ 159/4 หมู่ที่ 2 ตำบลเขาพระ อำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี ได้ยึดอาชีพทำไม้ขุดล้อมเพื่อสร้างเป็นอาชีพเสริม จากนั้นพัฒนาการทำมาเรื่อยๆ จนสามารถสร้างเป็นอาชีพหลักและทำรายได้ให้กับเขาได้เป็นอย่างดีในเวลาต่อมา คุณมลเทียน บอกว่า เดิมมีอาชีพทำนา ต่อมาเมื่อผลผลิตทางการเกษตรไม่ดี ประมาณปี 2540 จึงได้หันมาทำไม้ขุดล้อมโดยเห็นคนในพื้นที่มีทำแล้วเกิดรายได้ จึงได้เรียนรู้และฝึกทำมาเรื่อยๆ จนเกิดความชำนาญ เหตุที่มาเลือกทำด้านนี้เพราะตนเองชื่นชอบการปลูกต้นไม้อยู่แล้ว เมื่อมาลงมือทำจริงจังจึงไม่ได้เกิดขั้นตอนอะไรยุ่งยากและสามารถทำได้อย่างชำนาญ ด้วยใจรักและอยากจะพัฒนาการทำไม้ข

ในช่วงสถานการณ์โควิดนี้ ไม้ประดับไม้ใบสีสันสวยงาม ค่อนข้างที่จะมีการทำตลาดจำหน่ายออนไลน์ได้เป็นอย่างดี บวกกับระบบการขนส่งที่มีมาตรฐาน ทำให้การขนส่งไม้ประดับทำได้ง่ายขึ้นและมีความปลอดภัย โดยที่ลูกค้าไม่ต้องเดินทางไปถึงสวนก็สามารถซื้อต้นไม้ที่ต้องการผ่านการไลฟ์สดจากเกษตากรโดยตรง พร้อมทั้งชมภาพต้นไม้ได้จากเพจเฟซบุ๊กที่เกษตรกรสร้างขึ้น ซึ่งมีการอัพเดทสินค้ากันแทบทุกวัน อาจกล่าวได้ว่าช่วงสถานการณ์โควิดเช่นนี้ ตลาดไม้ดอกไม้ประดับสามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรได้ดีทีเดียว คุณธเนศ กรอบทอง อยู่บ้านเลขที่ 43/1 หมู่ที่ 2 ตำบลท่าดินแดง อำเภอผักไห่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นอีกหนึ่งเกษตรกรที่มีใจรักในการปลูกอะโกลนีมาเพราะความชอบ ทำให้เมื่อหลายปีก่อนหน้าแม้ราคาของไม้จะตกลงไปจากกลไกลตลาดและความนิยม แต่เขาก็ยังไม่ย่อท้อ กลับพัฒนาสวนและปลูกมาเรื่อยๆ พร้อมกับทำงานอื่นเสริมไปด้วย เมื่อความนิยมและราคาไม้กลับมาอยู่ตัวมีการซื้อขายดีขึ้น ทำให้การตลาดค่อยๆ ไปได้ดี ส่งผลให้อะโกลนีมากลายเป็นไม้ประดับที่สร้างรายได้ให้กับครอบครัวของเขามาจนถึงวันนี้ คุณธเนศ เล่าให้ฟังว่า สมัยก่อนทำงานประจำอยู่ที่กรุงเทพมหานคร ด้ว

หมากแดง เป็นพรรณไม้ที่มีลักษณะเด่นตรงที่มีหน่อกาบใบ และก้านใบเป็นสีแดงทั้งหมด ซึ่งลักษณะของลำต้นเหมือนกับพวกปาล์มทั่วไปคือ เป็นข้อปล้อง เปลือกต้นสีน้ำตาลเรียบ มีกาบใบห่อลำต้นเป็นสีแดงสด ลำต้นสูงประมาณ 15 ฟุต ใบ เป็นใบรวม ก้านทางใบจะประกอบด้วยใบหลายใบ ทางใบมีความยาวประมาณ 3-4 ฟุต ส่วนใบย่อยเรียงยาวประมาณ 18 นิ้ว มีสีเขียว ซึ่งลักษณะของใบคล้ายกับปาล์มทั่วไป แต่มีสิ่งที่สวยสะดุดตากว่าปาล์มชนิดอื่นคือ ก้านใบและก้านทางใบเป็นสีแดงสด ดอกของหมากแดงออกเป็นช่ออยู่ตามข้อของต้นใต้กาบใบ มีความยาวประมาณ 1-2 ฟุต เมื่อดอกร่วงโรยจะติดผลที่มีขนาดเล็กเท่าเม็ดถั่วเขียวหรือใหญ่กว่าเล็กน้อย ผลเมื่อแก่แล้วจะเป็นสีดำ จึงนิยมนำเมล็ดมาเพาะเพื่อขยายพันธุ์ แต่หมากแดงสามารถขยายพันธุ์ด้วยการแยกหน่อมาทำการปักชำได้อีกด้วย หมากแดงเป็นพรรณไม้ที่ชอบอยู่ที่ร่มรำไร ไม่ชอบแสงแดดจัด เพราะถ้าถูกแดดตลอดทั้งวันจะทำให้สีแดงจางไป มองดูไม่สวยงาม และที่สำคัญควรปลูกหมากแดงในดินร่วนปนทราย เก็บความชื้นได้ดี เพราะหมากแดงต้องการน้ำมาก ไม่ชอบความแห้งแล้ง นาวาเอกประเภท มาอ่วม อยู่บ้านเลขที่ 11/2 หมู่ที่ 1 ตำบลบางกระสอบ อำเภอพระประแดง จัง

มะสัง เป็นไม้ยืนต้นแผ่กิ่งก้านจำนวนมาก ลำต้นและกิ่งก้านมีหนามแหลมยาว แข็ง ใบประกอบแบบขนนก แผ่นใบโค้งขึ้นด้านบนเล็กน้อย สีเขียวเข้ม เป็นมันวาว ตามผิวใบมีต่อมน้ำมัน ดอกออกเป็นช่อแยกแขนงที่ซอกใบ คล้ายดอกกระถิน เป็นปุยๆ มีสีขาว มีลักษณะผลทรงกลมสีเขียวคล้ายผลมะนาว ผิวเปลือกของผลมีลายเป็นคลื่น เปลือกแข็งและหนามาก ผลอ่อนเปลือกสีเขียว เมื่อแก่จัดสีน้ำตาล มีเมล็ดจำนวนมาก การนำมาใช้ประโยชน์หลักๆ แล้วจะนิยมมาทำเป็นไม้ประดับ โดยเฉพาะการดัดเข้ากับลวดเพื่อให้เกิดเป็นทรงต่างๆ ตามที่ต้องการ พร้อมทั้งนำมาจัดในสวนถาดหรือปลูกลงกระถาง สร้างเป็นไม้แคระหรือบอนไซก็เกิดความสวยงามไม่น้อยทีเดียว คุณประเสริฐ ศรีสุข อยู่บ้านเลขที่ 1 หมู่ที่ 6 ตำบลดงขี้เหล็ก อำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี ได้ปลูกต้นมะสังเป็นอาชีพมากว่า 30 ปี พร้อมทั้งพัฒนาการปลูกมาเรื่อยๆ โดยนำมาจัดเป็นไม้ในสวนถาดสร้างมูลค่าเพิ่มเกิดเป็นรายได้มากขึ้น ส่งผลให้เป็นอาชีพมาจนถึงทุกวันนี้ คุณประเสริฐ เล่าให้ฟังว่า สมัยก่อนนั้นยึดอาชีพทำสวนไผ่และไม้ผลสร้างรายได้ ต่อมาได้ปรับเปลี่ยนมาทำไม้ประดับเพื่อให้สอดรับกับความต้องการของตลาดคือ การปลูกต้นมะสัง เพราะตล

ชวนชม เป็นพรรณไม้ที่มีลำต้นบิดงอไปตามจังหวะ ลำต้นสูงประมาณ 3-6 ฟุต มีสีเขียว เป็นไม้ที่มีลำต้นอ่อนและอมน้ำ ลักษณะใบมีสีเขียว ใบจะแข็ง ผิวใบเป็นมัน ตรงเส้นกลางใบเดินด้วยเส้นสีเขียวเห็นได้ชัดเจน ใบมนรี ปลายใบมนโคนใบสอบ ใบจะแตกออกตามปลายของกิ่งก้าน ซึ่งดอกของชวนชมมีลักษณะเป็นรูปแตร ยาวประมาณ 5 เซนติเมตร ดอกมีสีชมพู มีกลีบดอกอยู่ 5 กลีบ ออกตรงบริเวณยอดของก้านต้น โดยชวนชมจัดเป็นพืชที่มีความทนต่อความแห้งแล้ง เพราะลำต้นอุ้มน้ำได้ดี ปลูกได้ในที่กลางแจ้ง ต้องการความชื้นปานกลาง ชอบดินร่วนซุย ไม่ว่าจะผ่านมากี่ปีในวงการของไม้ประดับบ้านเรา ชวนชม ยังเป็นไม้ที่ได้รับความนิยมอยู่เสมอ ในปัจจุบันมีผู้ที่สนใจนำมาปลูกสร้างเป็นรายได้เสริมควบคู่ไปกับงานประจำมากขึ้น อย่างเช่น คุณเอกลักษณ์ พุ่มอุไร หรือ คุณเอ  ได้ปลูกเลี้ยงชวนชมเพราะเกิดจากความชอบล้วนๆ จากนั้นเรียนรู้การผสมพันธุ์และการจัดทรงไม้เป็นแบบต่างๆ ทำให้เกิดความชำนาญและส่งไม้เข้าประกวดตามงาน จนทำให้มีลูกค้าซื้อขายสร้างรายได้มาจนถึงปัจจุบัน คุณเอ เล่าว่า เมื่อประมาณปี 2558 ได้รับชวนชมมาจากพี่ที่รู้จัก 5 ต้น ในช่วงแรกยังไม่ได้สนใจที่อยากจะทำเพื่อสร้างเป

สวาดร้อยสวาท เสริมพิศวาส เถาสวาดร้อยหนามเกี่ยว…สวาทวาย ชื่อวิทยาศาสตร์ Caesalpinia bonduc (L.) Roxb. ชื่อสามัญ Nucker nut, Grey knickers. ชื่อวงศ์ FABACEAE, LEGUMINOSEA ชื่ออื่นๆ หวาด ตามัด มะกาเลิง (ภาคใต้) บ่าขี้แฮด (เชียงใหม่) มะกาเล็ง (เงี้ยว-เชียงใหม่) ดามั้ด (สตูล-มลายู) ชื่อของหนู ถ้าหากเป็นความรู้สึกด้านอารมณ์แล้ว น่าจะมีความหมายเชิง “รัญจวน” มากกว่าอารมณ์อื่นๆ เพราะบอกความหมายด้านพฤติกรรมทั้งทางกายและทางใจ แม้จะเอ่ยคำที่เป็นคำ “พ้องเสียง” ก็ตาม หากออกเสียง “สะ-หวาด” ก็ให้ความรู้สึกได้ทันที ทั้งต้องการหรือไม่ต้องการ เช่น สายสวาท เริงสวาท ร้อยสวาท รสสวาท เสริมสวาท ร้อนสวาท  แต่ก็น่ากลัวอารมณ์ ตัดสวาท สวาทวาย ชื่อของหนูเป็นคำที่ปรากฏในวรรณกรรม วรรณคดี บทกลอน และบทเพลง รวมทั้งเรื่องราวความรัก ระหว่างชาย-หญิง หรือชายๆ หญิงๆ มากที่สุด กลายเป็นคำอมตะอาถรรพ์ ความพอใจเสน่หาพิสมัยจิตใจ และวิญญาณเชิงกามารมณ์  ดังที่ อาจารย์สมิทธิชัย สุกปลั่ง เขียนไว้ในคอลัมน์ พืชพื้นบ้าน (เทคโนโลยีชาวบ้าน ฉบับที่ 651 กรกฎาคม 2560) กล่าวไว้ว่า ทางวรรณคดีไทยมักจะกล่าวถึงสวาดในเชิงเสน่หาเมตตา พ้องกับค

สับปะรดสีเป็นไม้ดอกไม้ประดับที่กำลังเป็นที่นิยมเนื่องจากใบและดอกมีสีสันสวยงาม ต้องการความชื้นปานกลางและต้องการน้ำในปริมาณที่น้อย ชอบแสงแดด อีกทั้งยังทนต่อสภาพอากาศร้อนในประเทศไทย ปัจจุบัน มีการนำเข้าสับปะรดสีหลากหลายสายพันธุ์จากต่างประเทศ และเพาะขยายพันธุ์มากขึ้น จนสามารถส่งออกไปขายยังประเทศจีน สำหรับสถานการณ์ด้านการตลาดของสับปะรดสีทั้งในประเทศและต่างประเทศกำลังขยายตัว เนื่องจากมีความสวยงามและมีสีสันหลากหลายทั้งสีของใบและสีของดอก เลี้ยงง่าย มีโรคและแมลงรบกวนน้อย และที่สำคัญคือมีอายุในการใช้งานประดับตกแต่งสถานที่ได้เป็นระยะเวลายาวนานจึงได้รับความนิยมนำมาใช้ในการตกแต่งสวนทั้งภายในอาคารและนอกอาคาร สับปะรดสีจึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งสำหรับเกษตรกรในการปลูกเลี้ยงเป็นอาชีพเสริมเพื่อเพิ่มรายได้ให้กับครัวเรือน ศูนย์ขยายพันธุ์พืชที่ 9 จังหวัดสุพรรณบุรี ซึ่งอยู่ภายใต้กำกับดูแลของกองขยายพันธุ์พืช กรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เล็งเห็นโอกาสในการส่งเสริมเกษตรกรในพื้นที่จังหวัดสุพรรณบุรีให้ผลิตและขยายพันธุ์สับปะรดสีในเชิงการค้า โดยมุ่งเน้นไปยังเกษตรกรที่มีการปลูกไม้ดอกไม้ประดับเดิม เช่น กลุ่