อาหารไก่
ในอดีต เกษตรกรนิยมเลี้ยงไก่แบบปล่อยตามลานบ้าน หรือบริเวณสวนหลังบ้าน ทำเล้าไว้เพื่อให้เป็นที่นอนและวางไข่เท่านั้น มีรางอาหารไว้บริเวณเล้าที่พัก อาหารผสมมีเพียงรำข้าว ปลายข้าว ใบกระถินแห้ง และเปลือกหอย สำหรับไก่ไข่ เมื่อวิทยาการก้าวหน้าขึ้นจึงมีงานวิจัยทั้งในและต่างประเทศ เพื่อพัฒนาสูตรอาหารที่สามารถร่นระยะเวลาการเจริญเติบโตให้สั้นลง และมีอัตราการแลกเนื้อสูง โดยมีส่วนผสมของวัตถุดิบ 5 ชนิด ประกอบด้วย 1.แป้ง ได้จากรำข้าว ปลายข้าว ข้าวเปลือก ข้าวโพด และมันสำปะหลัง ซึ่งเป็นแหล่งให้พลังงานใช้ในการเดินหรือวิ่ง 2.โปรตีน ได้จากปลาป่น ปลาสด แมลง และสัตว์ขนาดเล็ก ใช้สร้าง ขน เล็บ เลือด เนื้อ และหนัง 3.ไขมัน ได้จากกากถั่วเหลือง กากมะพร้าว ไขสัตว์ และน้ำมันหมู ทำหน้าที่ให้ความอบอุ่นแก่ร่างกาย 4.วิตามิน ได้จากหญ้าสด ใบกระถิน และบางส่วนจากข้าวโพดและปลาป่น ปัจจุบัน มีการผลิตวิตามินออกมาหลากหลายชนิดวางจำหน่าย วิตามินทำให้สัตว์มีสุขภาพแข็งแรง สร้างภูมิคุ้มกันให้กับสัตว์เลี้ยง 5. น้ำ ช่วยลดอุณหภูมิในร่างกาย เป็นส่วนประกอบของเลือดของเหลว และเมือกต่างๆ เนื่องจากมีภาคเอกชนรายใหญ่หลายรายผลิตอาหารของทั้งสัตว์น
“กล้วยน้ำว้า” เลี้ยงปลา ตัวโต เนื้อหวาน ขายได้ราคา คุณพะเยาว์ และ คุณประมวล รุ่งทอง สองสามีภรรยา อยู่ที่จังหวัดชัยนาท เป็นเกษตรกรที่อาศัยอยู่บริเวณริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ทั้งสองเป็นเกษตรกรหัวไวใจสู้พร้อมที่จะเปิดรับความรู้ใหม่ๆ กล้าที่จะทดลองและรับแนวทางการส่งเสริมพัฒนาอาชีพที่เกี่ยวกับการเกษตร ปัจจุบันทั้งสองมีอาชีพเพาะเลี้ยงปลาในกระชังบริเวณริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา เจ้าของสูตรใช้กล้วยน้ำว้าเลี้ยงปลา “สำหรับอาหารที่ใช้เลี้ยงปลานั้นจะเป็นอาหารเม็ดทั่วๆ ไป โดยจะให้วันละ 3 เวลา (เช้า กลางวัน เย็น) บวกกับรำข้าวผสมกับกล้วยน้ำว้าสุกบด (เสริมเฉพาะปลานิล ส่วนปลากดหลวงจะหั่นเป็นชิ้นๆ ลักษณะกล้วยบวชชี) วันละ 1 เวลา ซึ่งเลือกในช่วงกลางวันเพราะช่วงนี้จะเป็นช่วงที่สะดวกที่สุดของผู้เพาะเลี้ยงที่จะมีเวลาเตรียมบดกล้วยในช่วงเช้า เช้า, กลางวัน, เย็น ตามความสะดวกของผู้เลี้ยง” คุณประมวล เล่าให้ฟังว่า จุดเริ่มต้นของการนำกล้วยน้ำว้ามาเลี้ยงปลานั้น มาจากการเพาะเลี้ยงปลาในช่วงนั้น มีต้นทุนในการผลิตสูงในเรื่องของอาหาร ทำให้ไม่คุ้มต่อผลตอบแทนที่ได้มาในแต่ละครั้ง ทุกฟาร์มเกิดปัญหาเดียวกันหมด ทำให้ตนเองต้องหาหนทาง
ชาวบ้านจังหวัดเชียงรายนิยมเลี้ยงไก่พื้นเมือง ไก่ไข่ และไก่เนื้อ เป็นอาชีพ จากข้อมูลของสำนักงานเกษตรจังหวัดเชียงรายระบุว่าในปี 2561 มีจำนวนไก่ทั้ง 3 ชนิด รวมประมาณ 3,243,952 ตัว มีปริมาณการผลิต 6,487,904 ตัน โดยแหล่งผลิตไก่สำคัญ ได้แก่ อำเภอพาน อำเภอแม่จัน อำเภอแม่สรวย และอำเภอเทิง คุณประยูร ณ สุนทร เจ้าของ “ประยูรฟาร์ม” ตั้งอยู่เลขที่ 304 หมู่ที่ 4 บ้านหนองผักจิก ตำบลทรายขาว อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย โทรศัพท์ (095) 696-1789, (096) 691-6222 เป็นฟาร์มเลี้ยงและชำแหละไก่ที่ได้มาตรฐานรับรองจากปศุสัตว์ ส่งขายตลาดในพื้นที่ภาคเหนือ รวมถึงตลาดเพื่อนบ้านต่างประเทศ ไก่ที่คุณประยูรเลี้ยง ได้แก่ ไก่ลูกผสมพื้นเมือง กับไก่ไข่ตัวผู้หรือไก่ชี เป็นพันธุ์ที่ชาวบ้านในพื้นที่นิยมนำไปปรุงอาหารบริโภคมานานเพราะเนื้อแน่น รสอร่อย สมัยก่อนคุณประยูรเพาะลูกไก่เอง แต่มองดูว่ายุ่งยากต้องใช้เวลาและแรงงาน จึงเปลี่ยนมาหาลูกไก่จากเครือข่ายจากศูนย์วิจัยพันธุ์สัตว์ที่พะเยาและเชียงใหม่ นำมาขุนเลี้ยงเอง ขณะเดียวกัน ยังสั่งเผื่อให้ผู้เลี้ยงเครือข่ายในกลุ่ม เพื่อเลี้ยงขุนแล้วรับซื้อคืนเพื่อจำหน่ายเป็นไก่เนื้อให้แก่ลูกค้าในพื้
