ไก่ชน

ผู้เขียน  :  คัคน ญานะวงศ์ษา “ไก่พื้นเมือง” ในอดีตอาจถูกมองว่าเป็นเพียงกิจกรรมของชุมชนหรือความชื่นชอบส่วนบุคคล แต่ในวันนี้ ภาพนั้นได้เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง เมื่อคนรุ่นใหม่สามารถต่อยอดให้กลายเป็น “ธุรกิจเชิงเศรษฐกิจ” ที่สร้างรายได้หลักล้านต่อเดือน วันนี้ “เทคโนโลยีชาวบ้าน” จะพาไปรู้จักกับอีกหนึ่งตัวอย่างความสำเร็จของคนรุ่นใหม่ จักรภพ ภูวงศ์ หรือ คุณทีม เจ้าของภูวงศ์ฟาร์ม จังหวัดมหาสารคาม ฟาร์มไก่พื้นเมือง หรือภาษชาวบ้านเรียกกันว่า ไก่ชน คุณทีมที่เติบโตจากศูนย์ สู่การเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ที่มีลูกค้าทั้งในประเทศและต่างประเทศ คุณทีม เริ่มต้นเส้นทางชีวิตในฐานะนักกีฬา แต่เมื่ออาการบาดเจ็บทำให้ไม่สามารถไปต่อในสายนี้ได้ ความผิดหวังจึงกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในชีวิต เขาตัดสินใจกลับมาเรียนให้จบ พร้อมกับมองหาธุรกิจเล็กๆ ที่สามารถเริ่มต้นได้ด้วยตัวเอง โดยไม่ต้องพึ่งงานประจำ “ตอนนั้นแค่อยากทำอะไรสักอย่างให้สำเร็จก่อนเรียนจบ” จากการลองทำธุรกิจออนไลน์หลายอย่างแต่ยังไม่เป็นรูปเป็นร่าง ในที่สุด “ไก่พื้นเมือง” ซึ่งเป็นสิ่งที่คุ้นเคยตั้งแต่วัยเด็ก กลายมาเป็นโอกาสที่เขาเลือกจริงจังตอนนี้ในวัย 25 ปี

ในอดีตกีฬาชนไก่ เป็นกีฬาพื้นบ้านยอดฮิตของผู้ชาย ได้รับการส่งเสริม สนับสนุน ตามยุคสมัย ต่อเมื่อเวลาล่วงเลยมาถึงปัจจุบัน ไก่ชน และ สนามชนไก่ กลับกลายเป็นกีฬาในหมู่หรือเฉพาะกลุ่มผู้ที่ชื่นชอบกีฬาชนไก่เท่านั้น แม้ว่าสนามชนไก่จะมีทุกจังหวัดก็ตาม ปัจจุบัน สนามชนไก่ที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ คือ สนามกีฬาไก่ชนเทิดไท ตั้งอยู่ที่จังหวัดสมุทรปราการ เกมกีฬาชนิดนี้ ต้องขึ้นกับความชอบแต่ละบุคคล บางรายเพียงแค่ได้ชมชั้นเชิง และการออกลวดลายการชนไก่ ก็เท่ากับได้ผ่อนคลายสบายอารมณ์ แต่บางรายอาจมีการพนันขันต่อเข้ามาเกี่ยวข้อง ขึ้นกับความชอบและความสมัครใจ หากไก่ชนตัวใด ได้เข้าชิงชัยในสนามชนไก่ มีจำนวนไฟต์เป็นเครื่องการันตี มูลค่าราคาไก่ก็สูงขึ้นตามลำดับ ส.ตรัยเพชร ฟาร์ม เป็นแหล่งที่มาของไก่ชนที่มากไฟต์ และที่สำคัญในหลายไฟต์ที่ชน ลงในสนามไก่ชนที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ อย่างสนามกีฬาไก่ชนเทิดไท คุณจักริน รัตนารามิก หรือ คุณขิง ผู้ดูแล ส.ตรัยเพชร ฟารม์ มาตั้งแต่เริ่มแรก เล่าว่า เดิมทีธุรกิจของครอบครัวเป็นธุรกิจฟาร์มสุกร ทำให้ซึมซับการดูแลและการจัดการภายในฟาร์มมาโดยตลอดตั้งแต่วัยเด็ก เมื่อสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท ด้

ใจประสงค์สร้างกลางดงกะว่าทง…ใจขี้คร้านกลางบ้านกะว่าดง… เกษตรกรรุ่นใหม่หรือยังสมาร์ทฟาร์มเมอร์ เป็นคนหนุ่มสาวที่มีอายุ 17-45 ปี เป็นผู้ที่มีความรู้ในหลายๆ ด้าน หากช่วยให้คนเหล่านี้ประสบผลสำเร็จก็จะเป็นต้นแบบและขยายผลให้แก่เกษตรกรในชุมชนได้เป็นอย่างดี คุณวัชระ เพ็งปอพาน หรือ ครูโก้ อายุ 29 ปี อยู่บ้านเลขที่ 183 หมู่ที่ 2 บ้านโนนตาล ตำบลโนนเมือง อำเภอโนนสัง จังหวัดหนองบัวลำภู โทรศัพท์ 093-332-8944 เป็นครูอัตราจ้างของโรงเรียนบ้านห้วยบง หมู่ที่ 5 ตำบลโนนเมือง อำเภอโนนสัง จังหวัดหนองบัวลำภู และยังเป็นเกษตรกรรุ่นใหม่หนองบัวลำภูด้วย คุณวัชระ เล่าให้ฟังว่า จบการศึกษาระดับปริญญาตรี สาขาทัศนศิลป์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย ปัจจุบันอาชีพหลักก็คือครูอัตราจ้างของโรงเรียนบ้านห้วยบง หมู่ที่ 5 ตำบลโนนเมือง อำเภอโนนสัง เป็นจิตอาสาขออนุญาตสอนและสมัครเป็นเกษตรกรรุ่นใหม่ เนื่องจากเกษตรอำเภอชักชวนและเห็นว่าเป็นโอกาสดีที่จะได้ศึกษาเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ด้านการเกษตรและได้เครือข่ายเพื่อนเกษตรกรรุ่นใหม่ด้วยกัน   แรงบันดาลใจที่หันมาสนใจการเลี้ยงไก่ชน เริ่มจากครอบครัวประกอบอาชีพการเกษตรอยู่แล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่

ไก่ชนเป็นไก่พันธุ์พื้นเมือง ซึ่งเลี้ยงไว้เพื่อประกวด เพื่อความสวยงาม และเลี้ยงไว้เพื่อการบริโภคเป็นอาหาร ไก่ชนเป็นสัตว์เลี้ยงที่ผูกพันกับสังคมทุกชนชั้นมาแต่โบราณ ปัจจุบันมีการเลี้ยงไก่ชนเป็นอุตสาหกรรมการทำฟาร์มขนาดใหญ่ และมีการทำธุรกิจส่งออกด้วย คุณภาสกร จิระวัฒนผลิน หรือ ผู้ใหญ่ไก่ อยู่บ้านเลขที่ 86 หมู่ที่ 3 ตำบลบางแพ อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี ปัจจุบันดำรงตำแหน่งผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 3 ตำบลบางแพ อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี ผู้ใหญ่ไก่ เล่าว่า ตนเป็นผู้ใหญ่บ้านมาเป็นระยะเวลา 8 ปี แต่ด้วยความที่คลุกคลี อยู่ใกล้ชิดกับไก่มาตั้งแต่สมัยเด็ก และคนแถวบ้านส่วนใหญ่เลี้ยงไก่เป็นอาชีพ ทำให้ตนซึมซับ ผูกพัน จนเกิดเป็นความชอบอยากเลี้ยง ถือเป็นการสร้างรายได้เสริมให้กับตนเองและคนในชุมชน จึงตัดสินใจใช้เวลาว่างหลังจากงานประจำมาทำฟาร์มเลี้ยงไก่ ผู้ใหญ่ไก่ เริ่มทำฟาร์มจริงจังมาเป็นเวลา 2 ปี ที่นี่ไม่ได้เลี้ยงไก่พื้นเมืองแค่เอาไว้ประกวด แต่ยังเลี้ยงไว้เพื่อบริโภค และส่งออก เรียกได้ว่ากำลังไปได้สวย แต่ก็ต้องใช้เงินลงทุนเยอะเช่นกันถึงมาได้ไกลขนาดนี้ ตอนนี้การเลี้ยงไก่ถือว่าเป็นการสร้างรายได้ของชุมชน คนบางแพส่วนใ

ไก่ชน หรือไก่พื้นเมือง เป็นสัตว์ที่อาจเรียกได้ว่าอยู่คู่กับสังคมไทยมาอย่างช้านาน จะเห็นได้จากวรรณกรรมหรือเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ ซึ่งผู้คนในสังคมไทยสมัยนั้นก็จะมีการเลี้ยงไก่ชนหรือการละเล่นที่มีไก่ชนเข้ามาเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน จนทำให้ไก่ชนยังอยู่คือสังคมไทยมาจนถึงปัจจุบัน การเลี้ยงขึ้นอยู่กับผู้เลี้ยงว่าต้องการเลี้ยงไปในทิศทางไหน บางคนก็อาจจะเลี้ยงเพื่อไว้ประกอบอาหารภายในครัวเรือน หรืออาจจะเลี้ยงเป็นไก่สวยงามใช้สำหรับชนแข่งขันเป็นเกมกีฬาของชุมชน ก็ทำให้ไก่ชนเป็นสัตว์ที่ทำรายได้ให้กับเกษตรกรผู้เลี้ยงได้ไม่น้อย คุณน้ำ รพีภัทร นักแสดงหนุ่มที่หลายๆ คนรู้จักกันดี ก็มีความชื่นชอบในการเลี้ยงไก่ชนด้วยเช่นกัน คุณน้ำ มีความหลงใหลและชื่นชอบไก่ชนมาก จนถึงขนาดไปสร้างฟาร์มไก่ชนอยู่ที่ ตำบลบ้านพริก อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก โดยใช้เวลาที่ว่างจากงานการแสดงมาดูแลและพัฒนาสายพันธุ์ไก่ชนที่เขารัก จนเวลานี้การเลี้ยงไก่ชนเป็นอาชีพเสริมที่ทำแล้วมีความสุขในยามว่าง พร้อมทั้งให้ความเพลิดเพลินกับเขาได้เป็นอย่างดี ชอบเลี้ยงไก่ชน มาตั้งแต่เด็ก คุณน้ำ เล่าให้ฟังว่า เมื่อสมัยที่เขายังเป็นเด็กมีความชื่นชอบที่จ

คุณน้ำ รพีภัทร นักแสดงที่หลายๆ คนรู้จักกันดี มีความชื่นชอบในการเลี้ยงไก่ชน จนถึงขนาดไปสร้างฟาร์มไก่ชนอยู่ที่ ตำบลบ้านพริก อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก โดยใช้เวลาที่ว่างจากงานการแสดงมาดูแลและพัฒนาสายพันธุ์ไก่ชนที่เขารัก ในขั้นตอนของการเลี้ยงไก่ชนให้มีคุณภาพ คุณน้ำ บอกว่า จะแบ่งการเลี้ยงออกเป็น 3 ขั้นตอน โดยแต่ละขั้นตอนจะมีลูกน้องดูแลเฉพาะทาง โดยที่แต่ละคนจะมีหน้าที่เป็นของตนเอง จึงทำให้ไก่ชนที่ออกจากฟาร์มเป็นไก่ชนที่มีคุณภาพ เพราะผ่านการดูแลเป็นอย่างดีในทุกขั้นตอนของการเลี้ยง การคัดเลือกพ่อพันธุ์ที่นำมาผสมกับแม่พันธุ์นั้น คุณน้ำจะเลือกพ่อพันธุ์ที่ผ่านการชนมาแล้วและที่สำคัญอาจเป็นตัวเก่งที่ไปชนจนได้รับรางวัล มาผสมกับแม่พันธุ์ที่คิดว่ามีความแข็งแรงลักษณะทรงดี จากนั้นนำพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์มาอยู่รวมกันในพื้นที่ที่จัดเตรียมไว้ โดยพ่อพันธุ์ 1 ตัว สามารถผสมกับแม่พันธุ์ได้ 5-6 ตัว ต่อวัน “ฟาร์มผมก็จะเน้นให้ผสมกันแบบตามธรรมชาติ พอเราเห็นว่าผสมติดดีแล้ว ก็จะปล่อยให้แม่ไก่ออกไข่ จากนั้นก็จะปล่อยให้ฟักเองตามธรรมชาติ ใช้เวลาในการฟักประมาณ 21 วัน เมื่อได้ลูกไก่ออกมาแล้ว ก็ปล่อยให้แม่ไก่เลี้ยงลูกไก่เอง

ปัจจุบัน การเลี้ยง “ไก่ชน” นั้นยังเป็นที่นิยมในทุกภาคของประเทศไทย ส่วนใหญ่เลี้ยงไว้ตีและเลี้ยงไว้ขายไปในคราวเดียวกัน ถึงขนาดมีการเปิดเลี้ยงกันเป็นฟาร์มก็มี และที่เรียกกันว่า “ซุ้มไก่” ซึ่งส่วนใหญ่จะประสบผลสำเร็จจากการขายพันธุ์ลูกไก่หรือไก่แม่พันธุ์ พ่อพันธุ์ บางทีเจ้าของซุ้มไก่ หรือฟาร์มไก่บางรายขายแม้กระทั่งไข่ไก่ ของไก่ชนตัวเก่ง จนสามารถสร้างรายได้เดือนละ 50,000-100,000 บาท เลยทีเดียว นางสาวพรมนัส จุมปา อายุ 24 ปี บ้านเลขที่ 162 หมู่ 1 ต.แม่อิง อ.ภูกามยาว จ.พะเยา ซึ่งอดีตเป็นสาวพีอาร์ ประจำร้านฟิตเนสเซ็นเตอร์แห่งหนึ่งในจังหวัดพะเยา ได้หันหลังให้กับงานประชาสัมพันธ์ และผันชีวิตมาเลี้ยงไก่ชนสายพันธุ์พม่าจนได้ดี มีชื่อโด่งดังระดับประเทศ ขณะเดียวกันทำให้มีรายได้เลี้ยงครอบครัวเดือนละ 20,000-100,000 บาท นางสาวพรมนัส กล่าวว่า ตนเองนั้นเป็นคนบ้านท่าร้อง หมู่ที่ 1 ต.แม่อิง อ.ภูกามยาว ซึ่งเมื่อครั้งที่เป็นเด็กนั้น รอบหมู่บ้านของตนจะการเลี้ยงไก่ชนทุกครัวเรือน บ้านของตนก็เลี้ยงด้วย ตอนเช้าก่อนไปโรงเรียนพ่อของตนจะใช้ตนทำหน้าที่ให้ข้าวไก่ชนทุกวัน จนมีความคุ้นเคยการให้ข้าวไก่

อาชีพเกษตรกรรมเป็นอาชีพที่ต้องใช้ต้นทุนในการทำและใช้เวลามากในการรอผลผลิต ในแต่ละครั้งผลผลิตที่ได้ก็ให้กำไรน้อย บ้างก็ขาดทุน เกษตรกรหลายรายจึงจำเป็นต้องหาอาชีพเสริมเพื่อเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัว ไม่ว่าจะปลูกผักหรือเลี้ยงสัตว์ ในขณะที่รอผลผลิตจากการทำอาชีพหลัก อย่างชาวบ้าน ตำบลหนองน้ำแดง จังหวัดนครราชสีมา ก็ได้มีการหันมาเลี้ยงไก่ชนเป็นอาชีพเสริมจำนวนไม่น้อยเพราะค้าขายได้กำไรดี ตัวหนึ่งตกที่ 3,500-5,000 บาท ลุงฉลอง มุ่งพังกลาง ชายผู้มากด้วยรอยยิ้ม อยู่บ้านเลขที่ 58 หมู่ที่ 3 ตำบลหนองน้ำแดง อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ทำอาชีพเกษตรกรรมคือ ไร่มันสำปะหลัง โดยเมื่อ 5 ปีก่อน ได้เห็นชาวบ้านในละแวกนี้เลี้ยงไก่ชนแล้วได้เงิน จึงทำให้ลุงฉลองสนใจที่จะเลี้ยงไก่ชนเป็นอาชีพเสริม สร้างรายได้เพิ่ม ไก่ชนมีหลากหลายสายพันธุ์ทั่วประเทศ แต่พันธุ์ที่เลี้ยงหลักๆ ลุงฉลองได้ซื้อพ่อพันธุ์นี้มาจากอาจารย์ที่อยู่ทางภาคใต้ ลักษณะพิเศษ มีสีขาว มีเดือยที่แหลมคม มีความเร็วในการต่อสู้ มีเนื้อที่เหนียว ทนต่อการชนของคู่ต่อสู้ได้ดี เพราะมีคุณสมบัตินี้ลุงฉลองจึงเลือกนำมาเป็นพ่อพันธุ์ ที่ใช้ในการเพาะขาย ดูแลไก่ให้สุขภาพดี หล

คุณพลภัทร โรจนวีรเดช อยู่บ้านเลขที่ 58/2 หมู่ที่ 6 ตำบลวังน้ำเขียว อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม เกษตรกรวัย 18 ปี เป็นผู้ที่ชื่นชอบและสนใจการเลี้ยงไก่ชนมาตั้งแต่เด็ก เพราะได้เติบโตและพบเห็นการเลี้ยงไก่ชนจากญาติ จึงทำให้เขารู้สึกรักและหลงใหลจนคิดที่จะเลี้ยงอย่างจริงจังในยามว่างจากการเรียน จนสามารถทำเป็นเงินเก็บหลักหมื่นบาทต่อปีให้กับเขาได้เป็นอย่างดี คุณพลภัทร หนุ่มรุ่นใหม่ไฟแรง นิสิตสาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม เล่าให้ฟังว่า มีความสนใจในการเลี้ยงไก่ชนมาตั้งแต่สมัยยังเด็ก เพราะชอบติดตามลุงไปชนไก่ที่สนามอยู่บ่อยๆ เมื่อมีโอกาสจึงได้ทำการศึกษาและอยากที่จะเลี้ยงเป็นของตนเอง จึงได้เริ่มเลี้ยงอย่างจริงจังในช่วงอายุ 15 ปี “ตั้งแต่จำความได้ ผมก็เห็นลุงเขามีไก่ชนเลี้ยงอยู่ เลยทำให้ได้คลุกคลีมาตั้งแต่ยังเด็ก ช่วงนั้นก็จะคอยดูคอยตามลงไปทุกที่ อะไรที่เกี่ยวกับไก่ชนก็จะสนใจหมด เลยรู้สึกว่าชอบและมีความสุขมากในช่วงนั้น แต่ก็ยังไม่มีโอกาสที่จะเลี้ยงเต็มตัว เพราะวัยยังไม่พร้อม พอเริ่มอยู่มัธยมศึกษาตอนต้น มีความรับผิดชอบได้ ก็เลยค่อยๆ มีการเลี้ยงเองดูแลเอง จ

การดูแลไก่ชน จำนวน 300-400 ตัวต่อวัน ไม่ใช่เรื่องง่าย แต่สำหรับคนที่มีใจรัก และเรียกการเลี้ยงไก่ชนว่า อาชีพ ก็สามารถทำให้เป็นเรื่องง่าย โดยไม่ยาก คุณสมคิด จงภักดี หรือที่รู้จักทั่วไปในนามของ กำนันบู๊ กำนันตำบลหนองหมู อำเภอวิหารแดง จังหวัดสระบุรี มือเพาะไก่ชนเข้าสายเลือดตั้งแต่เด็ก จากที่คุณพ่อซึ่งเคยทำหน้าที่ผู้ใหญ่บ้าน ชอบไก่ชน เลี้ยงและเพาะไก่ชนไว้บริเวณบ้าน คุณสมคิดจึงซึมซับและช่วยคุณพ่อดูแลไก่ชนมาตั้งแต่อายุ 20 ปี โดยพื้นฐานครอบครัวทำนาปลูกข้าว ข้าวที่ได้จากการทำนาคุณสมคิดบอกว่า ตั้งแต่รุ่นคุณพ่อก็จะเก็บข้าวเปลือกไว้ 4 เกวียนต่อปี สำหรับเป็นอาหารไก่ ไข้หวัดนกเป็นโรคระบาดที่ทำให้การเลี้ยงไก่ชนของคุณพ่อกับคุณสมคิดต้องล้มเลิกไป แล้วเริ่มใหม่ถึง 2 ครั้ง 2 คราว ครั้งล่าสุด คุณสมคิดก่อตั้งขึ้นมาเองในชื่อของ “โลกิฟาร์ม” ตั้งแต่ปี 2561 คุณสมคิดตั้งเป้าหมายกับโลกิฟาร์มไว้ว่า อยากทำให้เป็นฟาร์มที่มีมาตรฐาน ไก่มีคุณภาพ และเป็นการพัฒนาสายพันธุ์ไก่ชนไปด้วยในตัว จึงเฟ้นหาสายพันธุ์เด่นของแต่ละภูมิภาคที่ว่าดี ทั้งพิษณุโลก มหาสารคาม ขอนแก่น นครปฐม พระนครศรีอยุธยา และอีกหลายจังหวัด เพื่อนำมาผสมแล้วค