ไหหมักดอง
ชีวิตเราชาวบ้าน การถนอมอาหารเป็นเรื่องสำคัญ พืช ผัก ผลไม้ และเนื้อสัตว์ เมื่อเราได้มาคราวละมากๆ เราต้องถนอมเอาไว้กินนานๆ ถ้าเป็นวิธีการทางสังคม อาจให้บ้านอื่นไป หลังแจกจ่ายไปแล้วไม่นาน บ้านไหนมีอะไรมาก บ้านนั้นก็จะนำมาให้เราตอบแทนเอง แต่ถ้าเป็นวิธีการรักษาอาหารไว้โดยไม่ให้เน่าเสีย เราชาวบ้านใช้วิธีหมักดอง การหมักดองแต่ละคราวขึ้นอยู่กับวัสดุที่ดอง เช่น ถ้าเราดองผักเสี้ยน เราชาวบ้านอาจใช้กะละมังใบเล็กๆ ก็ได้ ใส่ยอดผักเสี้ยนลงไป ข้าวสุกไปนิด เติมเกลือไปอีกหน่อย ปล่อยไว้ไม่นาน เราก็นำยอดผักเสี้ยนมาม้วนจิ้มพริกได้ ยิ่งถ้าดองเห็ดด้วยแล้ว พักเดียวเราก็นำมาต้มกินนกับข้าวสวยร้อนๆ ได้อย่างทันอกทันใจ พูดถึงเห็ด บรรดาเห็ดที่กินอร่อยที่สุดคงไม่พ้นเห็ดโคน แถวๆ สุพรรณบุรี กาญจนบุรี ช่วงฤดูกาลเห็ดโคนขึ้น เราชาวบ้านออกหากันอย่างสนุกสนาน สมัยผู้เขียนเด็กๆ ยังพอมีป่าให้เข้าไปหา พอเติบโตขึ้นป่าหายหมด เราชาวบ้านจึงต้องเข้าไปหาในไร่อ้อย หรือไม่ก็ตามจอมปลวกในทุ่งนาแทน เรื่องการหมักดอง ถ้าเป็นของที่ต้องใช้เวลานานๆ แถมยังต้องการเก็บไว้กินข้ามฤดูกาล เราชาวบ้านก็มี “ไหหมักดอง” ไว้รองรับ ไหหมักดองไม่ได้เหมือนกัน
