นับเป็นเวลาเกือบครึ่งทศวรรษแล้วที่กลุ่ม iCulture หรือ “กลุ่มพันธกิจวัฒนธรรมสถานบริรักษ์ สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล” ได้ใช้ความรู้ความเชี่ยวชาญด้านภาษาและวัฒนธรรม ร่วมสร้างบูรณภาพทางสังคมให้คนทุกคนอยู่ร่วมกันอย่างสันติ เพื่อสืบสานพันธกิจของสถาบันฯ กลุ่ม iCulture ได้ออกตระเวณนำรถบ้านพิพิธภัณฑ์เคลื่อนที่ “วิวิธชาติพันธุ์” (Vivid Ethnicity) เพื่อสื่อความหมายสีสันสดใสของกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีหลากหลายในสังคมไทย
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ชิตชยางค์ ยมาภัย อาจารย์ประจำหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวัฒนธรรมศึกษาและหัวหน้าโครงการพันธกิจสัมพันธ์มหาวิทยาลัยมหิดลกับสังคม (Mahidol Social Engagement) และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. พธู คูศรีพิทักษ์ อาจารย์ประจำหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวัฒนธรรมศึกษา และประธานกลุ่ม iCulture สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย (RILCA) มหาวิทยาลัยมหิดล เปรียบเหมือน “พะตี่” และ “มื้อก่า” ประจำรถบ้านวิวิธชาติพันธุ์ของกลุ่ม iCulture ผู้คอยเชื้อเชิญให้ผู้มาเยือนห้องนั่งเล่นที่มีชีวิตชีวาแห่งนี้ได้” สวมหมวกแห่งมิตรภาพ” ชาว “อาข่า” ที่มีสีสันโดดเด่นสวยงาม ประกอบด้วยผ้าและโลหะ เพื่อถ่ายภาพประทับใจก่อนเปิดประตูกลับออกไปด้วยรอยยิ้มแห่งมิตรภาพ
เป็นเรื่องน่ายินดีที่เมื่อเร็วๆ นี้ ได้มีราชกิจจานุเบกษาประกาศเปลี่ยนชื่อ “หมู่บ้านอีก้อผาฮี้” ให้เป็น “หมู่บ้านผาฮี้” เพื่อลดและหลีกเลี่ยงการเหยียดกลุ่มชาติพันธุ์ ซึ่งนับเป็นการส่งสัญญาณแห่งสันติภาพ ที่กำลังเติบโตเบ่งบานในประเทศไทย
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ชิตชยางค์ กล่าวถึงรถบ้านวิวิธชาติพันธุ์ ของกลุ่ม iCulture ว่า เป็นเหมือน “ห้องนั่งเล่น” สำหรับนั่งคุย นั่งเล่นอย่างเป็นกันเอง มากกว่า “ห้องรับแขก” ที่จะต้องมานั่งตัวเกร็งหลังตรง ผู้ชมจะรู้สึกเหมือนอยู่บ้านตัวเอง บทสนทนาที่เกิดขึ้นในรถบ้านช่วยให้ทุกคนได้สัมผัสถึงเรื่องราวแห่งความประทับใจ ความน่าสนใจของผู้คนที่มีความคิดจิตใจ วิถีชีวิตแตกต่างกันไป
รถบ้านวิวิธชาติพันธุ์ ของกลุ่ม iCulture จึงเปรียบเหมือน “ทูตแห่งสันติภาพทางภาษาและวัฒนธรรม” ผู้ไปเยือน พร้อมทั้งรวบรวมเอาความประทับใจจาก “สัญลักษณ์แทนใจ” มาเป็นวัตถุจัดแสดงในรถบ้านซึ่งล้วนเป็นของที่ระลึกจากกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ ทั่วประเทศที่ได้เคยหยิบยื่นให้ด้วยน้ำใจ
ภายในรถบ้านตกแต่งด้วยโทนสีธรรมชาติ ให้ความรู้สึกถึงความเป็นบ้านที่อบอุ่น โดยมีทั้งโซฟา และเตาอบ นอกจากหมวกซึ่งเป็น “สัญลักษณ์แทนใจ” จากชาวไทยภูเขากลุ่มชาติพันธุ์อาข่าแล้ว ยังมีหนังสือที่บอกเล่าเรื่องราวด้วยตัวอักษรและภาพ พร้อมด้วยของเล่น และของที่ระลึกจากชาวไทยกลุ่มชาติพันธุ์อื่นๆ ที่น่าตื่นตาตื่นใจอีกมากมาย
แม้จะมีพื้นที่ค่อนข้างจำกัด แต่จากคำบอกเล่าของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. พธู คูศรีพิทักษ์ ผู้เป็นประธานกลุ่ม iCulture ทราบว่า รถทูตแห่งสันติภาพทางภาษาและวัฒนธรรมดังกล่าว เคยบรรจุได้ถึง 15 คน ไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่ จะเป็นเพศใด จากชาติใด ภาษาใด ก็สามารถขึ้นมานั่ง “ใช้ใจคุยกัน” ได้
เคล็ดลับของการเข้าถึงชาติพันธุ์กลุ่มต่างๆ ของ iCulture คือการใช้ “ใจสัมผัสใจ” ที่จะทำให้ทุกคนกลับออกไปด้วยความรู้สึกที่งดงามทุกครั้งที่ได้มาเยือน การันตีได้จากรางวัลที่ได้รับจากโครงการ 50 ความดี 50 ปีวันพระราชทานนาม131 ปี มหาวิทยาลัยมหิดล ประจำปี 2562 และจากคำบอกเล่าปากต่อปากของผู้มาเยือนที่ให้ความสนใจ ทั้งจากในประเทศ และต่างประเทศ ที่หลั่งไหลเข้ามาอย่างไม่ขาดสาย รวมทั้งได้เป็นแรงผลักดันให้ “สาขาวิชาพิพิธภัณฑ์ศึกษา” ที่เคยเป็นเพียงแขนงหนึ่งของหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิตสาขาวิชาวัฒนธรรมศึกษา ได้พัฒนาขึ้นเป็น “หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพิพิธภัณฑ์ศึกษา” ซึ่งจะเป็นหลักสูตรใหม่ของสถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชียมหาวิทยาลัยมหิดล คาดว่าจะสามารถเปิดรับนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษารุ่นแรกได้ภายในปีหน้า หรือ ปี พ.ศ.2566 นี้แล้ว
รถบ้านวิวิธชาติพันธุ์ ของกลุ่ม iCulture สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชียมหาวิทยาลัยมหิดล พร้อมมุมกาแฟที่ทำจากมือและหัวใจของเพื่อนๆ ชาวไทยกลุ่มชาติพันธุ์ ยังคงรอคอยต้อนรับทุกท่านให้ได้มาสัมผัสที่ สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชียมหาวิทยาลัยมหิดล ตำบลศาลายา จังหวัดนครปฐม ด้วยความอบอุ่นและมิตรภาพเสมอ
ผู้สนใจสามารถดูรายละเอียด และสอบถามได้ทาง inbox ของ Facebook: RILCA, Mahidol University ติดตามข่าวสารที่น่าสนใจจากมหาวิทยาลัยมหิดลได้ที่ www.mahidol.ac.th
ปัญหาปลาหมอคางดำ สร้างความปวดหัวให้แก่ชาวประมงอย่างมากเพราะเป็นสัตว์ต่างถิ่นที่ปรับตัวได้เก่ง สามารถอยู่ได้ในแหล่งน้ำทุกประเภท สามารถแพร่พันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว กำจัดเท่าไหร่ก็ไม่หมดไม่สิ้น ในรายการ เปลี่ยนมุมคิด สถานีโทรทัศน์รัฐสภา วันที่ 25 พฤษภาคม 2569 เวลา 20.15 น.คุณธวัช สุระบาล ประธานคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา กล่าวตอนหนึ่งว่า ปัญหาปลาหมอคางดำไม่ควร “หาคนผิด” เพราะมีหลายปัจจัยไม่รู้ว่ามาจากอะไร กรณีปัญหาการลักลอบนำเข้าสัตว์ต่างถิ่นรวมทั้งประเด็นความรับผิดชอบคงต้องรอฟังข้อเท็จจริงจากกระบวนการศาล ทุกวันนี้ หลายพื้นที่ประสบปัญหาเรื่องคุณภาพน้ำอยู่แล้ว จำเป็นต้องจัดการทั้งระบบนิเวศ ไม่ใช่มองแค่ปัญหาปัญหาหมอคางดำเพียงอย่างเดียว ปัญหาเฉพาะหน้าที่ต้องเร่งเดินหน้าจัดการก็คือ ช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ รวมทั้งควบคุมการแพร่ระบาด ลดประชากรปลา ผ่านโมเดล “จับ-ลด-ใช้ประโยชน์” พร้อมเปลี่ยนมุมมอง หมอคางดำ จากวายร้ายเป็นทรัพยากร ที่สามารถ นำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายทั้ง อาหารคน อาหารสัตว์ อาหารพืช ปลาป่น วัตถุดิบเลี้ยงปูขาว และสินค้าโอท็อป เพื่อสร้างห่วงโซ่เศรษฐกิจใหม่ให้ชุมชน
การเลี้ยงไก่นอกจากเรื่องของอาหารที่ต้องใส่ใจเป็นพิเศษแล้ว การป้องกันโรคต่างๆ โดยไม่ใช้ยาปฏิชีวนะเป็นอีกหนึ่งสิ่งที่ต้องใส่ใจ ซึ่งพืชสมุนไพรเป็นอีกหนึ่งตัวเลือกที่เกษตรกรในหลายพื้นที่นำมาผสมกับอาหารให้ไก่กิน เพราะนอกจากจะหาง่ายแล้ว ยังเป็นตัวช่วยแบบประหยัดต้นทุนให้กับเกษตรกร วันนี้จะพามารู้จักกับพืชสมุนไพร 5 ชนิด ที่นิยมนำมาผสมอาหารให้กับไก่ที่เลี้ยงกิน มีดังนี้ ฟ้าทะลายโจร เป็นสมุนไพรพื้นบ้านของไทยที่มีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลก ด้วยสรรพคุณทางยาที่หลากหลาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่มีการระบาดของโรคติดเชื้อต่างๆ เช่น โควิด-19 ทำให้ฟ้าทะลายโจรกลายเป็นสมุนไพรที่ได้รับความสนใจและถูกนำมาศึกษาอย่างแพร่หลาย ลักษณะของฟ้าทะลายโจร การนำฟ้าทะลายโจรมาใช้กับไก่นั้นเป็นที่นิยมในหมู่เกษตรกรและผู้เลี้ยงไก่ เนื่องจากมีสรรพคุณทางยาที่หลากหลายและสามารถช่วยป้องกันโรคในไก่ได้หลายชนิด สรรพคุณของฟ้าทะลายโจรเมื่อใช้กับไก่ ต้านเชื้อแบคทีเรียช่วยป้องกันและรักษาโรคที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย เช่น โรคท้องเสีย ต้านการอักเสบช่วยลดอาการอักเสบในระบบทางเดินอาหารและระบบหายใจ เสริมสร้างภูมิคุ้มกันช่วยให้ไก่แข็งแรงและต้า
สมาพันธ์ปศุสัตว์และเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย ผนึกพันธมิตร 4 สมาคมด้านปศุสัตว์ แจงเหตุผลต้องนำเข้าข้าวโพดสหรัฐฯ ช่วยลดต้นทุนภาคปศุสัตว์ ลด PM 2.5 ย้ำไม่กระทบเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดในประเทศ ส่วนประเด็น GMO มีมาตรฐานใช้ทั่วโลกกว่า 30 ปี ไม่กระทบสุขภาพ สมาพันธ์ปศุสัตว์และเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย พร้อมพันธมิตร 4 สมาคมในภาคอุตสาหกรรมปศุสัตว์และประมง ร่วมแถลงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากสหรัฐอเมริกา ภายใต้กรอบองค์การการค้าโลก (WTO) เพื่อสร้างความเข้าใจต่อสาธารณะ นายพรศิลป์ พัชรินทร์ตนะกุล นายกสมาคมผู้ผลิตอาหารสัตว์ไทย และเลขาธิการสมาพันธ์ปศุสัตว์และเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย กล่าวว่า การนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากสหรัฐอเมริกามีความจำเป็นด้วยเหตุผล 2 ประการ 1. เพื่อบรรเทาผลกระทบภาษีของสหรัฐฯ แม้ปัจจุบันศาลฎีกาสหรัฐฯ มีคำวินิจฉัยให้ยกเลิกมาตรการภาษีนำเข้าทั่วโลก แต่ยังเป็นภัยคุกคามอยู่เนื่องจากสหรัฐฯ ใช้อำนาจตามมาตรา 122 แห่งกฎหมายการค้าปี 1974 ประกาศจัดเก็บภาษีนำเข้าทั่วโลกในอัตรา 10% และเก็บสูงสุดได้ถึง 15% ไทยจึงมีความจำเป็นต้องเจรจาเปิดตลาดกับสหรัฐอเมริกาอย่างต่อเนื่อง 2. ภาคปศุสัตว์
“ถั่วแระญี่ปุ่น” คือถั่วเหลืองฝักสด เป็นพืชล้มลุก มีทรงพุ่ม ผลเป็นฝัก มีลักษณะทรงแบน ยาวรี โค้งงอเล็กน้อย มีขนอ่อนๆ ฝักมีสีเขียว ฝักจะนูนขึ้น มีเมล็ดโตเรียงกันอยู่ข้างใน เมล็ดไม่แก่ไม่อ่อนเกินไป เมล็ดสีเขียว มีรสชาติหวานมันกว่าเมล็ดใหญ่กว่า นุ่มกว่า มีถิ่นกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น ต่อมาได้มีปลูกกันมากในหลายประเทศทั่วโลก ญี่ปุ่น จีน และเกาหลี มีประวัติการบริโภคถั่วเหลืองในระยะฝักไม่อ่อนและไม่แก่เกินไป ชาวญี่ปุ่นนิยมรับประทานถั่วแระเป็นกับแกล้มเบียร์ หรืออาหารว่างเกือบทุกครัวเรือน จึงมีการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ถั่วเหลืองให้มีฝักและเมล็ดใหญ่กว่าถั่วเหลืองธรรมดา 2 เท่า เมล็ดนุ่ม รสชาติหวานมัน ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์สำหรับบริโภคฝักสดเพียงอย่างเดียว และมีความพยายามปลูกถั่วแระส่งตลาดตลอดทั้งปี ซึ่งความต้องการบริโภคถั่วแระญี่ปุ่น หรือถั่วเหลืองฝักสด (Vegetable Soybean) ของชาวญี่ปุ่น ประมาณปีละ 150,000 ตัน แต่สามารถผลิตภายในประเทศได้เพียง 100,000-110,000 ตัน จึงต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ถั่วแระญี่ปุ่นเป็นพืชโปรตีนสูง (ถั่วแระญี่ปุ่น มีโปรตีน 12.7% ถั่วฝักยาว มีโปรตีน 2.4%) รสชาติอร่อย สามารถนำไปประกอบอาหา
