กรณีที่มีกระแสข่าวการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำจากแหล่งน้ำจืด น้ำกร่อย ลุกลามลงไปถึงเขตน้ำทะเลในหลายจังหวัด กลายเป็นประเด็นร้อนที่ถูกจับตามองในช่วงที่ผ่านมานั้น ดร.พรเทพ เนียมพิทักษ์ หัวหน้าสาขาวิชาประมง คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้วิเคราะห์ข้อมูลตามหลักวิชาการว่า กรณีพบปลาหมอคางดำในท้องทะเล คาดว่าเกิดจากมวลน้ำจืดพัดพาออกสู่ทะเลเสียมากกว่า เพราะโดยธรรมชาติแล้ว ปลาชนิดนี้ อาศัยและแพร่พันธุ์ได้ดีทั้งในน้ำจืด น้ำกร่อยในป่าชายเลน และปากแม่น้ำเป็นส่วนใหญ่
อย่างไรก็ตาม ต้องยอมรับ ปลาหมอคางดำปรับตัวเก่ง มีความสามารถพิเศษ ทนความเค็มได้สูงถึง 40 ppt ซึ่งสูงกว่าระดับน้ำทะเลปกติซึ่งมีค่าความเค็มโดยเฉลี่ยอยู่ที่ 33 -35 ppt ประกอบกับ ทะเลไทยเป็นพื้นที่ทะเลเปิด จึงมีโอกาสพบปลาหมอคางดำในชายฝั่งทะเลได้เช่นกัน ส่วนปลาหมอคางดำจะเคลื่อนย้ายไปหากินนอกชายฝั่งทะเลได้ไกลแค่ไหน ยังไม่มีงานวิจัยรองรับ ปลาหมอคางดำกินอาหารได้หลากหลาย ตั้งแต่แพลงก์ตอน พืชน้ำ ซากอินทรีย์ ไปจนถึงตัวอ่อนของสัตว์น้ำ ส่วนสาหร่ายทะเล หญ้าทะเล ปลาหมอคางดำจะกินหรือเปล่า ยังไม่มีรายงานวิจัยในเรื่องนี้
เมื่อถูกถามว่า ปลาหมอคางดำทนทานต่อภาวะออกซิเจนต่ำได้ดี แม้อยู่ได้ในแหล่งน้ำเสีย จะมีโอกาสช่วยฟื้นฟูทะเล กำจัดแพลงก์ตอนบลูมได้หรือไม่
“ กลัวว่าปลาหมอคางดำจะตายเสียก่อน เพราะปรากฏการณ์แพลงก์ตอนบลูมทำให้ปริมาณออกซิเจนในน้ำลดลงจนปลาหายใจไม่ได้ ปลาหมอคางดำน่าจะอยู่รอดยาก ขนาดปลาชายฝั่งเรายังไม่เหลือเลย ” ดร.พรเทพ กล่าว
กรณีที่ชาวประมงเรียกร้องให้ภาครัฐเร่งกำจัดปลาหมอคางดำออกจากระบบนิเวศนั้น ดร.พรเทพกล่าวว่า กรมประมงได้ดำเนินการกำจัดปลาหมอคางดำมาอย่างต่อเนื่อง พยายามจับให้ได้มากที่สุด แต่การกำจัดปลาหมอคางดำให้หมด 100% เป็นไปไม่ได้ ในทางปฏิบัติ เพราะปลาอยู่ในแหล่งน้ำธรรมชาติไม่สามารถกำจัดได้หมด แต่สามารถควบคุมประชากร จำกัดพื้นที่การระบาดเพื่อลดผลกระทบให้เหลือน้อยที่สุด
ด้านกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) ก็ไม่ได้นิ่งนอนใจกับกระแสข่าวการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำในทะเล นายปิ่นสักก์ สุรัสวดี อธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) ได้ติดตามสถานการณ์ต่อเนื่องโดยสั่งการให้สำรวจพื้นที่ชายฝั่ง 15 จังหวัดที่พบปลาหมอคางดำ พร้อมเฝ้าระวังบริเวณปากแม่น้ำ ป่าชายเลน และพื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอย่างต่อเนื่อง
อย่างไรก็ตาม ก่อนหน้านี้ มีรายงานข่าวว่า กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ได้สำรวจพบปลาหมอคางดำในทะเล ที่จังหวัดระยองและชลบุรี ในบริเวณชายหาดน้ำตื้นที่คลื่นลมไม่แรง ในช่วงที่มีน้ำจืดไหลลงสู่ทะเล ก่อนที่ปลาจะว่ายกลับเข้าไปยังพื้นที่น้ำกร่อยบริเวณปากแม่น้ำ ที่แหล่งน้ำปิดที่ปลอดภัยและมีศัตรูธรรมชาติน้อย
ส่วนสำนักงานประมงจังหวัดตราดเร่งกำจัดปลาหมอคางดำตามมาตรการของกรมประมงอย่างต่อเนื่อง โดยกิจกรรม ลงแขกลงคลองครั้งล่าสุด เมื่อวันที่ 9 ก.ค. 69 บริเวณคลองท่าน้ำ ต.แหลมกลัด อ.เมือง จ.ตราด ซึ่งเป็นจุดที่พบการแพร่ระบาด เจ้าหน้าที่กรมประมง และตัวแทนชาวบ้านกว่า 30 คนร่วมกันวางอวน ทอดแห และจับปลาหมอคางดำ เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ สามารถจับปลาหมอคางดำได้เพียง 3 กิโลกรัม ลดลงจากครั้งก่อนถึง 50% แสดงให้เห็นว่า ปริมาณปลาหมอคางดำในพื้นที่เริ่มลดลงอย่างชัดเจน หลังจากชาวบ้านช่วยจับปลาหมอคางดำอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม สำนักงานประมงจังหวัดตราดยังคงเดินหน้าบูรณาการความร่วมมือกับทุกภาคส่วนในการควบคุมและกำจัดปลาหมอคางดำ เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของสัตว์น้ำต่างถิ่น รักษาสมดุลของระบบนิเวศ และอนุรักษ์ทรัพยากรสัตว์น้ำของจังหวัดระยองให้มีความอุดมสมบูรณ์อย่างยั่งยืน
กรมส่งเสริมการเกษตรเดินหน้าส่งเสริมการรวมกลุ่มเกษตรกรผลิตกล้วยหอมทองคุณภาพ ภายใต้ระบบเกษตรแปลงใหญ่ โดยสนับสนุนการพัฒนาวิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตรกรทำสวนกล้วยตำบลถ้ำสิงห์ อำเภอเมืองชุมพร จังหวัดชุมพร เป็นต้นแบบการผลิตกล้วยหอมทองส่งออกที่มุ่งเน้นมาตรฐาน คุณภาพ และความยั่งยืน สามารถสร้างรายได้ที่มั่นคงให้สมาชิก พร้อมยกระดับสินค้าเกษตรไทยสู่ตลาดต่างประเทศ นางอัญชลี สุวจิตตานนท์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า วิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตรกรทำสวนกล้วยตำบลถ้ำสิงห์ ปัจจุบันมีสมาชิก 57 ราย พื้นที่ปลูกกล้วยหอมทองกว่า 450 ไร่ จำนวน 76 แปลง ส่วนใหญ่ปลูกแบบสวนผสมร่วมกับกาแฟ ปาล์มน้ำมัน มะพร้าว และทุเรียน เพื่อเพิ่มความหลากหลายของรายได้และรักษาสมดุลของระบบนิเวศ กลุ่มมุ่งผลิตกล้วยหอมทองคุณภาพเพื่อการส่งออกไปยังประเทศญี่ปุ่น โดยรับซื้อผลผลิตจากสมาชิกในราคาประมาณ 17 บาทต่อกิโลกรัม ปัจจุบันสามารถส่งออกเฉลี่ย 400 กล่องต่อสัปดาห์ หรือประมาณ 240 ตันต่อปี และตั้งเป้าเพิ่มเป็น 600 กล่องต่อสัปดาห์ในปี 2569 และ 1,000 กล่องต่อสัปดาห์ในปี 2570 เพื่อตอบสนองความต้องการของตลาดที่ยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น นอกจากนี้แปลงใหญ่กล้
ในยุคที่ต้นทุนการผลิตทางการเกษตรพุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง พลังงานกลายเป็นหนึ่งในต้นทุนสำคัญที่เกษตรกรต้องแบกรับ ไม่ว่าจะเป็นค่าไฟฟ้าในการสูบน้ำรดพืชภายในแปลง หรือจะเป็นการเปิดเครื่องปั๊มน้ำ และเมื่อเทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทมากขึ้น การใช้ระบบควบคุมอัตโนมัติต่างๆ ภายในสวน โซลาร์เซลล์หรือพลังงานแสงอาทิตย์จึงกลายเป็นทางเลือกใหม่ที่น่าจับตามอง เพราะนอกจากจะช่วยลดค่าใช้จ่ายอย่างไฟฟ้าได้แล้ว ยังเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอีกด้วย เกษตรกรหลายท่านจึงค่อยๆ เริ่มหันมาใช้แผงโซลาร์เซลล์ติดตั้งในพื้นที่สวน เพื่อผลิตไฟฟ้าใช้เองในช่วงกลางวัน ทั้งในระบบสูบน้ำอัตโนมัติ ระบบรดน้ำพืชแบบสปริงเกลอร์ ไปจนถึงการเปิดพัดลมหรือเครื่องพ่นหมอกในโรงเรือน การลงทุนติดตั้งอาจมีค่าใช้จ่ายในระยะแรก แต่ในระยะยาวช่วยประหยัดค่าไฟได้มาก และบางรายสามารถคืนทุนได้ภายใน 2-3 ปี หนึ่งในเกษตรกรรุ่นใหม่ที่เห็นโอกาสจากพลังงานทางเลือกคือ คุณต้อม-ภานุพงษ์ คำกวีปราชญ์ อดีตวิศวกรหนุ่มที่ตัดสินใจลาออกจากงานประจำ พลิกชีวิตสู่เส้นทางเกษตรกรรมด้วยการปลูกฝรั่งบนพื้นที่ 6 ไร่ โดยใช้โซลาร์เซลล์เป็นแหล่งพลังงานหลักในการบริหารจัดการสวน ตั้งแต่ระบบสูบน้ำ
การทำเกษตรให้ดี มีกำไร พิสูจน์แล้วว่าไม่จำเป็นต้องมีพื้นที่มาก ไม่ต้องมีเงินทุนมาก ก็สามารถประสบความสำเร็จได้เหมือนกัน เพียงก่อนทำต้องมีการวางแผนให้รัดกุม เลือกชนิดพืชให้เหมาะกับพื้นที่ และเงินทุนที่มี หรือถ้าอยากทำแล้วได้ผลเร็ว เกษตรกรต้องมีไหวพริบสักหน่อย พยายามหาพืชที่มีราคา หากเลือกพืชที่คนทั่วไปปลูกได้ราคาหลักสิบ ก็จะได้จับเงินหลักสิบ แต่ถ้าเลือกปลูกพืชที่ตลาดต้องการ มีคนทำน้อย ราคาต้นละเป็นพันบาทคุณก็ขายได้ คุณปฏิภาณ ฤทธิ์นอก (สิทธิ์) เกษตรกรสายชิล เลือกปลูกพืชที่ให้ผลตอบแทนสูง มีพื้นที่น้อยแต่รายได้มาก อยู่บ้านเลขที่ 49 หมู่ที่ 4 บ้านห้วยไผ่ ตำบลห้วยส้ม อำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย เล่าว่า เดิมทำงานเป็นโอเปอเรเตอร์อยู่ที่จังหวัดชลบุรีมาก่อน แต่มีใจรักธรรมชาติมาตั้งแต่เด็ก เห็นพ่อแม่ทำก็ซึมซับมาเรื่อยๆ คิดว่าสักวันจะต้องกลับบ้านมาสร้างสวนในฝันให้ได้ “ตอนทำงานประจำ คิดมาตลอดว่า ถ้าออกจากงานเพื่อไปทำเกษตร จะทำอย่างไรให้มีรายได้เดือนละสองสามหมื่น หลายเสียงพูดว่า จะต้องมีพื้นที่เยอะ มีเงินทุนมาก และต้องมีแหล่งน้ำที่สมบูรณ์นะถึงจะทำได้ แต่เราไม่มองแบบนั้นเราคิดนอกกรอบไปอีกว่า การทำเกษตรให
กรมส่งเสริมการเกษตร เดินหน้ายกระดับศักยภาพกาแฟโรบัสตาของจังหวัดชุมพร ซึ่งเป็นแหล่งผลิตกาแฟโรบัสตาที่สำคัญที่สุดของประเทศ ด้วยการผลักดันการจัดตั้ง ศูนย์กาแฟโรบัสตาคุณภาพแบบครบวงจร จังหวัดชุมพร เพื่อเป็นศูนย์กลางการถ่ายทอดองค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรมด้านการผลิตและแปรรูปกาแฟคุณภาพ พร้อมเชื่อมโยงตลาด สร้างมูลค่าเพิ่มให้ผลผลิต และยกระดับรายได้ของเกษตรกรอย่างยั่งยืน นางอัญชลี สุวจิตตานนท์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า จังหวัดชุมพรมีพื้นที่ปลูกกาแฟโรบัสตามากที่สุดของประเทศไทย ในปี 2568 มีพื้นที่ปลูกกว่า 34,114 ไร่ ครอบคลุม 8 อำเภอ อย่างไรก็ตาม พื้นที่ปลูกและผลผลิตมีแนวโน้มลดลงจากปีก่อน อันเป็นผลมาจากข้อจำกัดด้านองค์ความรู้ เทคโนโลยีการผลิตและแปรรูป การประเมินคุณภาพ รวมถึงการเข้าถึงตลาดกาแฟคุณภาพ ส่งผลให้เกษตรกรส่วนใหญ่ยังจำหน่ายผลผลิตในรูปแบบวัตถุดิบที่ไม่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มได้เต็มศักยภาพ กรมส่งเสริมการเกษตรจึงร่วมกับสำนักงานเกษตรจังหวัดชุมพร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ ภาคเอกชน ผู้เชี่ยวชาญด้านกาแฟ และเครือข่ายเกษตรกรในพื้นที่ พัฒนาศูนย์กาแฟโรบัสตาคุณภาพแบบครบวงจร เพื่อเ
