กรณีที่มีกระแสข่าวลือเกี่ยวกับการเข้าร่วมอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ (UPOV 1991) ว่า การเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกเองจะผิดกฎหมายนั้น ล่าสุดในวันนี้ ( 8 ตุลาคม 2569 ) เว็บไซต์กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ภายใต้การดูแลของสำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ประกาศอย่างเป็นทางการว่า กระแสข่าวดังกล่าวไม่เป็นความจริง โดยอ้างอิงข้อมูลจากกรมวิชาการเกษตรว่า เกษตรกรเก็บเมล็ดพันธุ์ ไว้ปลูกเองโดยไม่ผิดกฎหมายแต่อย่างใด
เนื่องจากเกษตรกรและประชาชนจำนวนมากเกิดความกังขาเกี่ยวกับการเข้าร่วมอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ (UPOV 1991) ว่าจะส่งผลกระทบต่อการเก็บเมล็ดพันธุ์ของเกษตรกร ดังนั้นกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จึงได้ประกาศชี้แจงข้อเท็จว่า การเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกเองผิดกฎหมายหรือไม่ บนเวปไซด์กระทรวงเกษตร ฯ ในวันนี้
โดยสำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ให้ข้อมูลว่า กรณีที่มีกระแสข่าวว่า การเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกเองผิดกฎหมายนั้น ไม่เป็นความจริง เกษตรกรยังคงมีสิทธิในการจัดเก็บเมล็ดพันธุ์ เพื่อเก็บไว้ปลูกต่อในฤดูกาลถัดไป เกษตรกรสามารถขายผลผลิต (Grain) ได้ตามปกติ รวมทั้งใช้ประโยชน์ส่วนตัว วิจัยและทดลองได้ตามปกติ
ส่วนขอบเขตการคุ้มครองพันธุ์พืช ( PVP) ในประเทศไทย อยู่ภายใต้ พระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ซึ่งดูแลโดย กรมวิชาการเกษตรนั้น กำหนดคุ้มครองเฉพาะ “ พันธุ์ใหม่ ” ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเท่านั้น ไม่รวมถึงพันธุ์พืชพื้นเมือง พันธุ์ดั้งเดิม และพันธุ์ท้องถิ่นแต่อย่างใด
ประเด็นการละเมิดกฎหมาย สิ่งที่ห้ามทำเด็ดขาดคือ ห้ามขยายพันธุ์และจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ของพันธุ์ที่มีการคุ้มครองสิทธิโดยไม่ได้รับอนุญาต
กล่าวโดยสรุป กรณีที่มีกระแสข่าวที่ว่า การเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกเอง มีความผิดนั้น “ ไม่เป็นความจริง” เกษตรกรมีสิทธิในการเลือกซื้อและเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ใช้เพาะปลูกได้ตามวิถีเดิม
จากพฤติกรรมความเปลี่ยนแปลงของผู้บริโภค ที่หันมาใส่ใจพิถีพิถันกับอาหารการกินมากขึ้น ส่งผลดีต่อภาคอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ผู้ประกอบการร้านอาหารไม่น้อย และยังส่งต่อการสร้างรายได้ สร้างอาชีพให้กับเกษตรกรรายย่อยได้มีช่องทางเพิ่มรายได้อีกช่องทางหนึ่ง สืบเนื่องจากพฤติกรรมของผู้บริโภคที่หันมาประณีตกับอาหารการกินมากขึ้น บางคนตามหาร้านอาหารที่รสชาติอร่อยใช้วัตถุดิบเกรดพรีเมียม บางคนชอบอาหารที่รสชาติและสีสันสวยงามน่ากิน เพื่อสร้างการอยากอาหาร รวมถึงการถ่ายรูปลงโซเชียล ทำให้เกิดอีกหนึ่งธุรกิจที่น่าสนใจ และสร้างรายได้ดีแบบเงียบๆ ในฉบับนี้ผู้เขียนขอยกให้กับธุรกิจการปลูกดอกไม้-ใบไม้กินได้ ที่ใช้พื้นที่ไม่ต้องมาก แต่ตอบโจทย์การสร้างรายได้ และทันกับยุคสมัยที่สุด จนสามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกร หรือเจ้าของธุรกิจหลักแสนต่อเดือนเลยทีเดียว คุณนัจนันท์ ศรีพัธยากร หรือ คุณอุ๋ง เจ้าของฟาร์มโรสแมรี่หาดใหญ่ ตั้งอยู่ที่ 20/7 ถนนกองทุนสงเคราะห์ ตำบลบ้านพรุ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา อดีตเจ้าหน้าที่การกีฬา ผันตัวเป็นเกษตรกร สร้างงาน สร้างเงินจากสิ่งที่รัก พร้อมกับการพัฒนาไม่หยุดนิ่ง นำไปสู่การสร้างรายได้จากการทำฟา
เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ได้เป็นประธานในพิธีส่งมอบ “7 นวัตกรรมไทยสู้ภัยน้ำท่วม” แบบครบวงจร ภายใต้การบริหารงานของ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และสถาบันอุดมศึกษาต่างๆ ครอบคลุมทุกมิติ ตั้งแต่การแจ้งเตือนภัยล่วงหน้า การกู้ชีพเร่งด่วน ไปจนถึงการฟื้นฟูเยียวยาหลังน้ำลด เพื่อช่วยเหลือและดูแลประชาชนผู้ประสบภัยน้ำท่วมไม่ต่ำกว่า 23,000–25,000 ครัวเรือนทั่วประเทศ ชุดยังชีพสำหรับแมวในภาวะน้ำท่วม สำหรับนวัตกรรมใหม่ที่เพิ่งเปิดตัวครั้งแรกในวันนี้คือ ชุดยังชีพสำหรับแมวในภาวะน้ำท่วม ใช้งานได้ 7-14 วัน มี 2 รูปแบบ คือ Gatti Bagและ Gatti Box น้ำหนักรวมเพียง 3-4 กิโลกรัม พกพาง่าย บรรจุภัณฑ์ย่อยสลายได้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย อาหารแมวสูตรโภชนาการสูง ทรายแมวรักษ์โลกผลิตจากมันสำปะหลัง น้ำดื่ม และคอกพับได้ จำนวน 1 พันชุด ซึ่งเป็นผลงานของทีมนักวิจัยจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ดร.ลัญจกร อมรกิจบำรุง ภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งเป็นหัวหน้า
สถานการณ์น้ำท่วมในหลายพื้นที่ ยังส่งผลกระทบต่อภาคการเกษตรอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะจังหวัดฉะเชิงเทราหรือแปดริ้ว ซึ่งถือเป็นพื้นที่เลี้ยงไก่ไข่สำคัญของประเทศ และครั้งนี้ต้องเผชิญกับน้ำท่วมขังนานกว่า 7 วัน ทำให้ฟาร์มไก่ไข่ขนาดใหญ่ได้รับความเสียหายอย่างหนัก ขณะที่ฟาร์มขนาดเล็กบางส่วนก็ได้รับผลกระทบเช่นกัน ความเสียหายไม่ได้หยุดอยู่แค่ตัวไก่ แต่ยังลุกลามไปถึงปริมาณไข่ที่ออกสู่ตลาด และรายได้ของเกษตรกรในช่วงที่ต้นทุนการผลิตยังอยู่ในระดับสูง คุณมาโนช ชูทับทิม นายกสมาคมผู้เลี้ยงไก่ไข่ กล่าวว่า จากข้อมูลที่ได้รับรายงานจากสำนักงานปศุสัตว์และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในจังหวัดฉะเชิงเทราพบว่า มีไก่ไข่ยืนกรงได้รับความเสียหายรวมกว่า 3 ล้านตัว และยังมีไก่ไข่รุ่นที่อยู่ระหว่างเตรียมเข้าสู่ช่วงให้ผลผลิต เสียหายอีกประมาณ 500,000-600,000 ตัว ส่งผลให้ปริมาณไข่ไก่ในพื้นที่ลดลงอย่างเห็นได้ชัด และต้องใช้เวลาในการฟื้นฟูฟาร์มและนำไก่รุ่นใหม่เข้ามาทดแทน “ความเสียหายที่เกิดขึ้นที่แปดริ้ว ทำให้ไข่หายไปวันละ 2 ล้านกว่าฟอง จากที่ผมสอบถามเกษตรกรที่เสียหาย เขาก็ต้องคิดว่าจะทำอย่างไร บางรายยังมีพ่อแม่พันธุ์อยู่ แต่บางรายหมดแล้
หนึ่งในปัญหาใหญ่ของเกษตรกรรมไทยที่ผ่านมา คือการที่ชาวสวนปลูกผักผลไม้โดยไม่มีข้อมูลความต้องการของตลาดล่วงหน้า ทำให้ผลผลิตออกมาพร้อมกันจนล้นตลาด เกษตรกรต้องเจอกับภาวะขาดทุน รวมถึงคุณภาพของผลผลิตที่ไม่สม่ำเสมอ สร้างผลกระทบเป็นลูกโซ่ ตั้งแต่ระดับฐานรากอย่างเกษตรกรที่ขาดความมั่นคงทางรายได้ ไปจนถึงผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมอาหาร การค้าปลีก และภาคการส่งออกที่ต้องเผชิญความเสี่ยงจากการขาดแคลนวัตถุดิบที่ได้มาตรฐาน ถึงเวลาแล้วที่ภาคเกษตรกรรมไทยจะถูกรีเฟรชใหม่ ด้วยฝีมือของคนรุ่นใหม่ที่นำเอาเทคโนโลยีล้ำสมัยอย่าง AI เข้ามาพัฒนา เปลี่ยนภาพการทำสวนที่ไม่มีใครอยากทำ ให้กลายเป็นธุรกิจสุดสมาร์ทที่รู้ล่วงหน้าว่าตลาดต้องการอะไร ทำให้เกษตรกรปลูกแล้วมีคนรับซื้อแน่นอน ธุรกิจได้ของดีสม่ำเสมอ สร้างความยั่งยืนให้กับเกษตรกร คุณม่วน-ตรอง หลงสมบูรณ์ CEO & Co-founder, PLOOK สตาร์ทอัพรุ่นใหม่ผู้ขับเคลื่อนวงการเกษตรด้วยแนวคิด Refresh & Reframe เพื่อชุบชีวิตและเปลี่ยนมุมมองต่อภาคเกษตรกรรมไทยให้มีความ ‘สมาร์ท’ และกลายเป็นอาชีพสร้างสรรค์ที่คนรุ่นใหม่ปรารถนา พร้อมตั้งเป้าหมายยิ่งใหญ่ในการพัฒนาเกษตรกรรมไทยสู่การเป็น
