อินทผลัม ไม้ผลทางเลือกใหม่ของเกษตรกรจังหวัดชัยนาท ผู้ที่ประสบวิกฤตเศรษฐกิจจากอาชีพการทำนา ทำให้มีหนี้สิน เป็นเงินนับล้านบาท แต่ก็ยังมีโชคเข้าข้างเมื่อเพื่อนมาเยี่ยมเยียนพร้อมกับนำอินทผลัมผลสดมาฝาก ครั้นกินดูแล้วทำให้ได้กลิ่นหอม รสชาติหวานนุ่มอร่อย เหมือนมีพลังให้ฮึดสู้ ในเวลาต่อมาจึงตัดสินใจหยุดทำนาแล้วเปลี่ยนมาปลูกและผลิตอินทผลัม กระทั่งประสบความสำเร็จให้มาลืมตาอ้าปาก มีรายได้เงินล้านเพื่อสู้กับวิถีนี้ต่อไป
คุณเฉลย ปิ่นทอง เกษตรอำเภอหนองมะโมง จังหวัดชัยนาท เล่าให้ฟังว่า วิถีเกษตรกรรมของเกษตรกรส่วนใหญ่คือ การใช้วิธีการปลูกและผลิตแบบเดิมๆ ขาดองค์ความรู้และการใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม ใช้ต้นทุนการผลิตสูง ไม่มีตลาดรองรับ ราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ ทำให้มีหนี้สินและส่งผลต่อรายได้ที่ไม่เพียงพอในการยังชีพ
การใช้เทคโนโลยีหรือนวัตกรรมที่เหมาะสมเป็นอีกทางเลือกที่จะทำให้เกษตรกรก้าวสู่ความสำเร็จได้ และการปลูกอินทผลัมก็เป็นหนึ่งในทางเลือกนั้น ถึงแม้อินทผลัมไม่ใช่พืชบ้านเรา เป็นพืชเขตเมืองร้อนทะเลทราย แต่ก็ปลูกได้ในบ้านเรา เพราะทนแล้งทนร้อนได้ดี มีอายุการเก็บเกี่ยวหรือให้ผลผลิตนานกว่า 70 ปีขึ้นไป ที่สำคัญเมื่อมีการปฏิบัติดูแลบำรุงรักษาดีเหมาะสมก็จะทำให้ได้ผลผลิตคุ้มค่าต่อการลงทุน โดยเฉพาะการปลูกและผลิตในระบบเกษตรดีที่เหมาะสม GAP ที่ส่งผลต่อการพัฒนาคุณภาพผลผลิตให้ได้มาตรฐาน และช่วงเวลานี้ตลาดผู้บริโภคผลอินทผลัมกำลังสดใสไปได้สวย ซึ่งก็เป็นเส้นทางให้นำไปสู่การมีรายได้เพื่อการยังชีพที่พอเพียงและมั่นคง
คุณลุงไพรัช วัฒนะเขตการณ์ หรือ คุณฮวน เกษตรกรผู้ปลูกอินทผลัม เล่าให้ฟังว่า แต่เดิมนั้นมีอาชีพทำนาและรับจ้างทำนา เมื่อกว่า 4 ปีที่ผ่านมาต้องประสบกับปัญหาสภาวะเศรษฐกิจแปรปรวนที่ทำให้ราคาข้าวตกต่ำ ขายข้าวได้ก็ไม่คุ้มกับต้นทุนการผลิต เป็นหนี้เป็นสินเงินล้านบาท จึงทำให้ต้องหาทางแก้ไขปัญหาดังกล่าว
เหมือนกับโชคช่วยฟ้าเป็นใจ เพื่อนที่คุ้นเคยกันมาเยี่ยมเยียนและได้นำอินทผลัมผลสดมาฝาก เมื่อทดลองกินปรากฏว่าได้ลิ้มรสชาติที่แปลกอร่อย จึงทำให้เกิดแนวคิดว่าน่าจะเป็นทางเลือกใหม่ในการแก้ไขปัญหาที่ผ่านมา เมื่อพูดคุยหารือกันในครอบครัวแล้ว ก็ได้ข้อสรุปว่าต้องเปลี่ยนจากการทำนามาปลูกและผลิตอินทผลัมดีกว่า
จึงเริ่มต้นปลูกอินทผลัม ด้วยการศึกษาเรียนรู้ ค้นหาข้อมูลจากแหล่งความรู้ทั้งจากสื่อต่างๆ รับฟังข้อเสนอแนะด้านวิชาการจากหน่วยงานภาครัฐ จากเอกชนหรือเกษตรกร แล้วนำมาสู่การปลูกและผลิตอินทผลัม ได้ลองผิดลองถูก แก้ไข ปรับปรุง และพัฒนาการผลิต กระทั่ง 3 ปีผ่านไป ก็มีผลผลิตให้เริ่มเก็บเกี่ยวและเป็นผลผลิตคุณภาพด้วย
วิธีการเตรียมแปลงปลูก เนื่องจากสภาพโดยรวมดินไม่มีความอุดมสมบูรณ์ จึงได้ซื้อดินมาถมบริเวณหน้าแปลง พร้อมกับปลูกปอเทืองแล้วไถกลบ 3 รอบ จากนั้นได้ซื้อปุ๋ยคอกแห้งมาหว่านให้ทั่วแปลง เป็นการเพิ่มอินทรียวัตถุในการปรับปรุงดินให้ได้คุณภาพเหมาะสมต่อการปลูกและผลิตอินทผลัม ปัจจุบัน ปลูกพันธุ์บาร์ฮี กว่า 200 ต้น พื้นที่ 30 ไร่ และมีต้นที่ให้เก็บเกี่ยวผลผลิตได้แล้วกว่า 40 ต้น
วิธีการปลูก ขุดหลุมปลูก กว้าง ยาว และลึก ประมาณด้านละ 1 เมตร นำปุ๋ยคอกแห้ง 2 กระสอบ แกลบดำ 1 ถุง ผสมกับดินบนแบ่งใส่รองก้นหลุม ระยะปลูกระหว่างต้นและแถว ห่างกันประมาณ 8×8 เมตร นำกิ่งพันธุ์อินทผลัมพันธุ์บาร์ฮี ที่มีอายุ 1 ปี สูงเกือบ 1 เมตร ลงปลูกเกลี่ยดินกลบให้น้ำแต่พอชุ่ม
การปฏิบัติดูแลบำรุงรักษา ทั้งการใส่ปุ๋ย ให้น้ำหรือการควบคุมและจัดการศัตรูพืช ได้จัดการดังนี้
การใส่ปุ๋ย บำรุงต้นให้เจริญเติบโตสมบูรณ์ จะไม่ใช้สารเคมีแต่เลือกใช้สิ่งที่ผลิตขึ้นมาเอง ทั้งฮอร์โมน ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยอินทรีย์ สารกำจัดแมลงหรือกำจัดเชื้อรา วัสดุที่ใช้ในการผลิตก็เป็นพืชสมุนไพรที่มีในท้องถิ่น จัดการผสมผสาน หมัก เมื่อนำไปใช้ทำให้ได้ผลดีและลดต้นทุนการผลิต ปลอดภัยทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภค
การให้น้ำ ต้นอินทผลัมแม้จะเป็นพืชทนแล้ง แต่ก็ต้องให้ได้รับน้ำที่พอเพียง ที่นี่ได้จัดการให้น้ำแบบสปริงเกลอร์ โดยเฉลี่ยจะให้น้ำ 2 วัน ต่อครั้ง แต่ละครั้งจะให้น้ำนาน 1 ชั่วโมง แต่ถ้าตรวจพบว่าดินแห้ง ใบเริ่มเหี่ยวเฉา ก็ได้จัดการเพิ่มน้ำให้ต้นอินทผลัมแต่พอชุ่ม เพื่อให้มีการเจริญเติบโตสมบูรณ์
เมื่อต้นอินทผลัมที่ปลูกเจริญเติบโตสมบูรณ์ได้ 3 ปี ก็จะเริ่มให้ผลผลิต ในเดือนกุมภาพันธ์ถึงเมษายนของทุกปีก็เริ่มออกดอก ผู้ปลูกจะช่วยผสมเกสร จากนั้นอีก 6-7 เดือน ก็จะเริ่มเก็บผลผลิตได้ ผลจะออกมาเป็นพวงหรือทะลายคล้ายหมาก ในช่วงปีแรกจะให้ผลผลิต 10-15 กิโลกรัม ต่อต้น แต่หลังจาก 5 ปีขึ้นไป ต้นเจริญเติบโตสมบูรณ์ จะให้ผลผลิต 80-100 กิโลกรัม ต่อต้น
ระยะติดผล ได้คลุมด้วยกระดาษทั้งทะลาย และระยะที่ผลเริ่มโต น้ำหนักเพิ่มมากขึ้น ได้ใช้เชือกมัดทะลายกับลำต้นเพื่อป้องกันการฉีกขาด เพราะช่วงนี้จะทำได้ง่ายกว่าทะลายขนาดใหญ่ ผลที่เริ่มสุกได้ใช้กระดาษสีน้ำตาลคลุมทั้งทะลายเพื่อป้องกันนกหรือค้างคาว และยังเป็นการช่วยให้สีของผลเหลืองหรือแดงสวยงาม ช่วยป้องกันรอยขีดข่วนจากลม หลังจากคลุมประมาณ 3 เดือน ก็ตัดเก็บผล
การเก็บเกี่ยว การพัฒนาของผลมี 4 ระยะ คือ ผลดิบ ผลสมบูรณ์เต็มที่ ผลแก่สุกและระยะผลแห้ง เจ้าของได้ตัดเก็บผลที่มีสีเหลืองเข้มหรือผลสุกสีน้ำตาล เก็บรักษาไว้ในตู้เย็นที่อุณหภูมิต่ำกว่า 8 องศาเซลเซียส จะเก็บได้นาน 1 ปี
การตลาด ได้เปิดขายผลผลิตอินทผลัมที่หน้าสวน ผลสดขาย 450-800 บาท ต่อกิโลกรัม ตามความสวยของพวงหรือทะลายที่เกิดจากการห่อเพื่อป้องกันน้ำและแมลง โดยเฉลี่ยจะมีรายได้ 40,000-45,000 บาท ต่อต้น ต่อปี
นอกจากนี้ ก็ได้แปรรูปทำเป็นเครื่องดื่มจากผลสดอินทผลัมและจากจั่นตัวผู้ ด้วยการนำมาบรรจุขวดขาย 50 บาท ต่อขวด รับรองว่าเป็นอินทรีย์ 100% ที่มีรสชาติหวานหอมอร่อย ซึ่งทำให้มีรายได้เพิ่มอีก 20,000-25,000 บาท
ผลอินทผลัม ช่วยทำให้ร่างกายแข็งแรง ปลอดภัยจากโรคภัยไข้เจ็บ ช่วยบำรุงกระดูกและฟันให้แข็งแรง ป้องกันโรคกระดูกพรุน หรือช่วยเพิ่มสมรรถนะทางเพศ สอบถามข้อมูลเพิ่มได้ที่ คุณลุงไพรัช (ฮวน) วัฒนะเขตการณ์ เลขที่ 82 หมู่ที่ 3 ตำบลวังตะเคียน อำเภอหนองมะโมง จังหวัดชัยนาท โทร. (081) 740-2714 หรือที่ คุณเฉลย ปิ่นทอง เกษตรอำเภอหนองมะโมง โทร. (089) 705-4440 ก็ได้ครับ
เกษตรผสมผสาน คือระบบการผลิตทางการเกษตรที่รวมเอาการปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ และการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ เข้าไว้ด้วยกันในพื้นที่เดียวกันหรือใกล้เคียงกัน โดยมีการจัดการระบบนิเวศอย่างเป็นธรรมชาติ เพื่อให้เกิดความสมดุลและยั่งยืน คุณสมพรชัย องอาจ เป็นคนที่ชอบทำเกษตรมาตั้งแต่สมัยเด็ก ไม่ว่าจะเห็นอะไรก็จะทำเรื่อยๆ แบบทีละเล็กละน้อย ต่อมาเมื่อเข้าสู่ชีวิตคู่จึงได้ย้ายไปอยู่ที่จังหวัดนครปฐมกับภรรยา ก็จะประกอบอาชีพเพาะเห็ด เลี้ยงกบ และตลาดจนการปลูกไม้ผลต่างๆ ไปด้วย คุณสมพรชัย เล่าว่า “ช่วงนั้นก็ไปอยู่ที่นครปฐมก่อน เราก็จะไปปลูกพวกไม้ผลต่างๆ เอาไว้ ต่อมาก็ผลิตกิ่งพันธุ์ขาย ไม่ว่าจะเป็นมะม่วง ม่อนเบอรี่ หน่อกล้วยทำหมด คราวนี้พอช่วงที่บึงกาฬเริ่มมีการปลูกยางพารามากขึ้น ก็เลยย้ายมาอยู่ที่บ้านเกิด ซึ่งบริเวณรอบบ้านมันจะมีพื้นที่อยู่ประมาณ 1 ไร่ เราก็คิดว่า ต้องหาอะไรมาทำให้เกิดประโยชน์ และสร้างเงินให้เราให้ได้ ก็ทำแบบผสมผสานไปเลยน่าจะดี” เนื่องจากพื้นที่บ้านของเขาไม่สามารถที่จะทำบ่อสำหรับเลี้ยงปลาได้ เขาจึงได้เลือกเลี้ยงกบแทน โดยนำกบที่อยากเลี้ยงมาออกแบบให้อยู่ในกระชังบก ที่การเลี้ยงไม่มีอะไรยุ่งยากเพียงแค่ใส
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา “จุลินทรีย์ พด.” ของกรมพัฒนาที่ดิน กลายเป็นตัวช่วยสำคัญของเกษตรกรไทยในการปรับปรุงดิน ลดต้นทุนการผลิต และเพิ่มประสิทธิภาพการทำเกษตรอย่างยั่งยืน หลายคนอาจเคยได้ยินชื่อ พด.1 พด.2 หรือ พด.7 ผ่านหูมาบ้าง แต่ยังไม่แน่ใจว่าจุลินทรีย์แต่ละชนิดแตกต่างกันอย่างไร และควรเลือกใช้แบบไหนให้เหมาะกับงานเกษตรของตนเอง ความจริงแล้ว จุลินทรีย์ พด. แต่ละสูตรถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อวัตถุประสงค์เฉพาะด้าน ตั้งแต่การผลิตปุ๋ยหมัก การทำน้ำหมักชีวภาพ การย่อยตอซังในนา ไปจนถึงการปรับปรุงคุณภาพดิน หากเลือกใช้ได้ถูกต้อง จะช่วยลดการใช้ปุ๋ยเคมี ลดต้นทุน และเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ให้กับแปลงปลูกได้อย่างมีประสิทธิภาพ หลายๆ คนอาจจะคุ้นตากันมาบ้าง แต่ก็มีอีกหลายคนที่อาจจะยังไม่รู้ วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านจะพาไปรู้จัก พด. คืออะไรกันนะ ต้องบอกก่อนว่า พด. คือ จุลินทรีย์ที่ผลิตโดยกรมพัฒนาที่ดิน มีหลายชนิดมาก โดยจะแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มด้วยกัน มีอะไรกันบ้างไปดูกันเลย ✨กลุ่มที่ 1 จุลินทรีย์ปรับปรุงบำรุงดิน เพิ่มธาตุอาหารและฮอร์โมนพืช – สารเร่งซุปเปอร์ พด.1 – สารเร่งซุปเปอร์ พด.2 – จุลินทรีย์ ซุปเปอร์ พด.9 – จุลินทรีย์สำหร
คุณเคยลองกินแมลงไหม? คำถามนี้ อาจจะฟังดูแปลกสำหรับคนไทยหลายๆ คน แต่ที่จริงแล้วการกินแมลงเป็นเรื่องปกติในหลายวัฒนธรรมทั่วโลก และปัจจุบันการบริโภคแมลงกำลังได้รับความสนใจมากขึ้นเรื่อยๆ ในฐานะแหล่งโปรตีนทางเลือกที่ยั่งยืน แมลงมีโปรตีนสูงเทียบเท่าหรือสูงกว่าเนื้อสัตว์ทั่วไป เช่น เนื้อวัวหรือเนื้อไก่ และยังมีไขมันต่ำกว่าเนื้อสัตว์ทั่วไป ส่วนทางด้านวิตามินและแร่ธาตุของแมลงนั้นอุดมไปด้วยวิตามินและแร่ธาตุที่จำเป็นต่อร่างกาย เช่น เหล็ก แคลเซียม และวิตามินบี 12 หากมองไปในเรื่องของความยั่งยืนการเพาะเลี้ยงแมลงใช้ทรัพยากรน้อยกว่าการเลี้ยงสัตว์ทั่วไป ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และเป็นทางเลือกที่ยั่งยืนต่อสิ่งแวดล้อม ในอนาคตการบริโภคแมลงจะกลายเป็นเรื่องปกติมากขึ้นเรื่อยๆ และมีการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากแมลงออกมาหลากหลายรูปแบบ เช่น ผลิตภัณฑ์โปรตีนจากแมลงสำหรับนักกีฬา อาหารว่างจากแมลง และส่วนผสมในอาหารแปรรูปต่างๆ ปัจจุบันแมลงไม่ใช่เพียงเป็นอาหารของคนเท่านั้น ในวงการของสัตว์เลี้ยงโดยเฉพาะสัตว์ Exotic แมลงถือเป็นอาหารและแหล่งโปรตีนชั้นดีด้วยเช่นกัน ซึ่งขณะนี้ตลาดสัตว์เลี้ยงในประเทศไทยกำลังขยายตัวมากขึ้นเช่นกัน
เมื่อถึงช่วงเปลี่ยนฤดูกาลทีไร โรคที่คนส่วนใหญ่มักจะประสบปัญหาเป็นประจำคือ “โรคหวัด” หลายคนนิยมไปซื้อวิตามินรับประทานเพื่อบำรุงร่างกายให้มีภูมิต้านทานโรคในช่วงเปลี่ยนฤดูกาลแบบนี้กันมากขึ้น วิตามินเม็ดรับประทานสะดวกก็จริง แต่สำหรับใครที่อาจมีงบประมาณไม่เพียงพอ หันมารับประทานผลไม้บางชนิด ก็สามารถช่วยต้านหวัดได้ไม่แพ้อาหารเสริม ผลไม้ที่ว่านี้ ได้แก่ มะข้ามป้อม (Star gooseberry) มะขามป้อม เป็นพืชที่อยู่ในตระกูลเดียวกับมะยม โดยทั่วไปแล้วจะเจริญเติบโตดีในเอเชียเขตร้อน เป็นพืชที่เหมาะสำหรับภูมิอากาศในประเทศไทย มีผลกลม เนื้อหนา สีเขียว รสชาติฝาด ขม เปรี้ยว และอมหวาน ซึ่งมะขามป้อมนั้นเป็นผลไม้ที่เลื่องชื่อในด้านการมีวิตามินซีสูงมาก จึงช่วยป้องกันโรคหวัดได้ดี มะขามป้อม อุดมไปด้วยวิตามินซี โดยมีข้อมูลจากกองโภชนาการ กรมอนามัย ระบุว่า ในมะขามป้อมสด 100 กรัม จะมีวิตามินซีอยู่ถึง 276 มิลลิกรัม หากนำผลมะขามป้อมไปคั้นน้ำ จะมีวิตามินซีสูงกว่าน้ำส้มคั้นถึง 20 เท่า มะขามป้อมดีต่อระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย ช่วยลดอาการเจ็บคอ ทำให้เสมหะละลาย แก้หวัด ช่วยลดไข้ เป็นยาโบราณที่มีการใช้มานานแล้ว โดยการนำมะขามป้อมไป
