ปลาสลิดดอนกำยานเป็นสินค้าอร่อยที่มีชื่อเสียงมานานกว่า 80 ปี มีบันทึกของกรมประมงว่า อธิบดีประมงท่านหนึ่งติดใจรสชาติความอร่อยของปลาสลิดดอนกำยานจึงได้นำพันธุ์ปลาชนิดนี้ไปเผยแพร่ในพื้นที่อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ ทำให้เกิดการเลี้ยงปลาสลิดเชิงพาณิชย์ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
ที่มาของ “ ปลาสลิดดอนกำยาน ”
ที่มาของชื่อปลาสลิดดอนกำยาน มาจากชื่อคลองดอนกำยาน ที่ไหลผ่าน 8 อำเภอในจังหวัดสุพรรณบุรี ได้แก่ อำเภอเมือง ศรีประจันต์ สามชุก เดิมบางนางบวช ดอนเจดีย์ บางปลาม้า สองพี่น้อง และอู่ทอง โซนนี้ปลาสลิดชุกชุมมาก เนื่องจากเป็นพื้นที่ลุ่มต่ำ มักประสบปัญหาน้ำท่วมขังนาน ทำให้ต้นกำยานหรืออบเชยเถาที่ขึ้นอยู่ทั่วไป เกิดการเน่าเปื่อย เมื่อปลาสลิดมากินรากกำยาน ซึ่งเป็นส่วนที่หอม ทำให้ปลาสลิดดอนกำยาน มีรสชาติหอมอร่อย ถือเป็นอัตลักษณ์ที่โดดเด่นไม่เหมือนใคร จึงได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ลำดับที่ 2 ของจังหวัดสุพรรณบุรี ต่อจากแห้วสุพรรณ
“ ปลาสลิดดอนกำยาน เป็นสายพันธุ์โบราณมีลักษณะรูปร่างคล้ายใบไม้ ลำตัวแบนยาว มีลายริ้วสีดำ เนื้อปลาสีขาวอมชมพู ช่องท้องมีไขมันน้อย จุดกำเนิดพบที่ตำบลดอนกำยาน กินต้นกำยาน ( อบเชยเถาหรือ พญารากหอม) เป็นอาหาร เนื้อปลาสลิดหอม อร่อย เนื้อแน่นฟู ไม่เหม็นโคลน มีเสน่ห์ในเรื่องคุณค่าทางสมุนไพรและโภชนาการ บำรุงเรื่องเลือดลม โดยเฉพาะคุณผู้ชาย เขาบอกว่า ชูกำลังคุณผู้ชายค่ะ ” ครูทม หรือ คุณอริสา เยือกเย็น ประธานกลุ่มชุมชนประมงท้องถิ่น – บ้านดูธรรม สุพรรณบุรี อำเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี กล่าว
เลี้ยงปลากึ่งธรรมชาติ
ปัจจุบัน ชุมชนประมงท้องถิ่น – บ้านดูธรรม สุพรรณบุรี เป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องการผลิตแปรรูปปลาสลิดดอนกำยานแบบครบวงจร ที่ได้รับมาตรฐานการเลี้ยงและแปรรูปปลาจากกรมประมง
ชุมชนประมงแห่งนี้เน้นเลี้ยงปลาสลิดดอนกำยานกึ่งธรรมชาติ หลังจับปลาทุกครั้ง จะทำความสะอาดบ่อ ลอกโคลน ปรับค่า PH น้ำให้เป็นกลาง ปลูกบัว ปลูกผักบุ้ง ในบ่อปลา เพื่อให้ปลาใช้เป็นที่กำบัง ปลาจะกินแพรงตอนพืชที่อยู่ในแหล่งน้ำ
อาหารปลา
ที่นี่เน้นเลี้ยงปลาแบบต้นทุนต่ำ คือให้อาหารธรรมชาติเป็นหลัก ที่เรียกว่า หลักการกสิกรรมธรรมชาติหรือ “ แซนวิชปลา ” ซึ่งทำจากฟางข้าว ใส่ขี้วัว รำข้าว สลับกันไปเพื่อให้เกิดไรแดง เป็นอาหารของปลา เทคนิคนี้ช่วยให้ปลามีเนื้อหอมสะอาดไม่เหม็นโคลน เสริมด้วยอาหารเม็ดลอยสำหรับปลากินพืช ช่วงปลาเล็ก จะเน้นให้อาหารโปรตีนสูง ส่วนปลาโตจะเน้นกลุ่มอาหารโปรตีนต่ำ
บ่อปลาโดยทั่วไป จะเน้นเลี้ยงปลาเชิงพาณชิย์ ปล่อยปลาให้แน่นบ่อ บางแห่งปล่อยปลาเป็นแสนตัวอยู่ในบ่อเดียว แต่ชุมชนแห่งนี้ เลี้ยงปลาแค่ไร่ละ 8 พันตัว ตามคำแนะนำของสำนักงานประมงจังหวัดสุพรรณบุรี วิธีนี้จะทำให้ปลาเติบโตอย่างมีประสิทธิภาพ
การจับปลา
ปลาที่นี่กินอาหารเก่งก็จะโตไวตามมาตรฐานของกรมประมง โดยจะมีน้ำหนักเฉลี่ยตัวละ 100-150 กรัม จะใช้ระยะเวลาเลี้ยงปลา 1 ปีก็สามารถจับปลาขาย
ครูทมกล่าวว่า เราจับปลามาเป็นหัวเลย แช่น็อคเย็น ทำความสะอาดแล้ว จับปลาน็อคเย็นแล้วส่งเข้าโรงงานแปรรูป นอกจากนี้ทางกลุ่มฯ ยังรับซื้อปลาสลิดดอนกำยาน จากเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาในท้องถิ่นด้วย แต่ต้องเป็นปลาสดสะอาด จับขึ้นจากบ่อมาน็อคเย็น ไม่เกิน 6 ชั่วโมง ไม่มีคราบโคลน แช่น้ำแข็งส่งมาได้ที่บ้านดูธรรม อำเภอสองพี่น้อง รับซื้อในราคาประกัน กิโลกรัมละ 85 บาท ซึ่งราคาสูงกว่าล้งปลาทั่วไปที่ซื้อขายที่กิโลกรัมละ 50-60บาท
แปรรูปสร้างมูลค่าเพิ่มปลา
ทุกวันนี้ สินค้าขายดีอันดับหนึ่งคือ ปลาสลิดแดดเดียว เป็นปลาที่ตัดหัว ควักไส้แล้วก็ตากแดดสะอาดด้วยโดมพลังงานแสงอาทิตย์และแพคสูญญากาศแช่แข็งก่อนส่งขาย สินค้าขายดีอันดับสองคือ ผงโรยข้าวปลาสลิด ซึ่งเป็นการนำปลาสลิดตัวเล็ก เอามานึ่งและบดละเอียดก่อนนำไปคั่วด้วยภูมิปัญญาชาวบ้านจนได้ผงปลาสลิดที่อบแห้งที่มีรสชาติหอมอร่อย สินค้าใหม่ที่เพิ่งเปิดตัวคือ ปลาสลิด 3 รส ยอดขายดีมากเป็นเมนูอาหารพร้อมทานที่มีรสชาติจัดจ้านถูกใจผู้ซื้อ ทางกลุ่มฯ ขายสินค้าผ่านช่องทางตลาดออนไลน์และนำสินค้าไปออกบู๊ทจำหน่ายร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ และตลาดชุมชน ผู้สนใจสามารถศึกษาดูงานได้ โดยติดต่อล่วงหน้ากับครูทมได้ที่เบอร์โทร 082-203-3149
หลายปีที่ผ่านมา สำนักงานปศุสัตว์อำเภอศรีเชียงใหม่ จังหวัดหนองคาย ได้เข้ามาสนับสนุนองค์ความรู้เพื่อพัฒนาระบบการเลี้ยงไก่ไข่ของเกษตรกรรายย่อยในพื้นที่ จากเดิมที่เคยเน้นการเลี้ยงบนกรงตับ มาเป็นการเลี้ยงแม่ไก่อารมณ์ดี ที่ใช้ระบบการปล่อยอิสระ เน้นการใช้วัตถุดิบท้องถิ่นเป็นอาหารสัตว์ เพื่อลดต้นทุนในการเลี้ยง กลายเป็นรูปแบบการเลี้ยงที่ได้รับความสนใจจากเกษตรกรในพื้นที่เป็นอย่างมาก เพราะลดต้นทุนโรงเรือน มีพื้นที่ปล่อยลานแบบอิสระ แม่ไก่มีความสุข สามารถให้ไข่ได้ มาตรฐานและปลอดสารตกค้าง เกษตรกรมีไข่ไว้บริโภคในครัวเรือน เหลือบริโภคสามารถจำหน่ายในชุมชน เลี้ยงอย่างไร สูตรการเลี้ยงแม่ไก่อารมณ์ดีนั้น แนะนำให้เกษตรกรเลี้ยงในอัตรา เพศผู้ 1 ตัวต่อเพศเมีย 5 ตัว โดยเลี้ยงไก่ 5 ตัวต่อตารางเมตร รอบโรงเรือนมีพื้นที่ปล่อยลานแบบอิสระ 10-15 ตารางเมตรต่อตัว มีรั้วสามารถป้องกันศัตรูและสัตว์พาหะได้ แม่ไก่จะเริ่มให้ไข่ฟองแรก เมื่ออายุ 4 เดือน 6 วัน ดูแลสุขภาพสัตว์ แนะนำให้เกษตรกรทำวัคซีนป้องกันโรคระบาดที่สำคัญในไก่ไข่ และการถ่ายพยาธิ รวมทั้งหมั่นสังเกตอาการ สุขภาพของสัตว์ปีก เสริมวิตามิน เกลือแร่ การจัดการสิ่งแวดล้อม
(กาฬสินธุ์) 18 กรกฎาคม 2569 – บริษัท อีสท์ เวสท์ ซีด จำกัด ผู้ผลิตและจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ตราศรแดง และ บริษัท ยารา (ประเทศไทย) จำกัด ผู้นำด้านนวัตกรรมธาตุอาหารพืช เดินหน้าความร่วมมือเชิงกลยุทธ์ครั้งสำคัญ เพื่อบูรณาการองค์ความรู้ด้านการเกษตรระดับสากลส่งมอบสู่เกษตรกรไทย ภายใต้แนวคิด “ศรแดงคู่ยารา ผสานสองพลังคุณภาพ ยกระดับเกษตรกรรมไทย” โดยได้จัดงาน “ฟิลด์เดย์แตงโมพรีเมียม ยกระดับผลผลิตให้ยอดเยี่ยม” ณ จังหวัดกาฬสินธุ์ เพื่อเป็นพื้นที่นำร่องแสดงผลลัพธ์ความสำเร็จของการผนึกกำลังในครั้งนี้ นายสิปปกร ถาวรวันชัย ผู้จัดการฝ่ายขาย บริษัท ยารา (ประเทศไทย) จำกัด และ นายอิสระ วงศ์อินทร์ Head of Marketing บริษัท อีสท์ เวสท์ ซีด จำกัด นายอิสระ วงศ์อินทร์ Head of Marketing บริษัท อีสท์ เวสท์ ซีด จำกัด เปิดเผยว่า “อีสท์ เวสท์ ซีด มีจุดยืนที่ชัดเจนในการมุ่งเน้นวิจัยและพัฒนาเมล็ดพันธุ์ เพื่อให้ได้สุดยอดสายพันธุ์ที่ตอบโจทย์ตลาด อย่างไรก็ตามเมล็ดพันธุ์ชั้นเยี่ยมเปรียบเสมือนเครื่องยนต์สมรรถนะสูง ที่จะแสดงศักยภาพสูงสุดได้ก็ต่อเมื่อได้รับเชื้อเพลิงที่ถูกต้อง นั่นคือ องค์ความรู้เรื่องธาตุอาหาร เราจึงมองหาพันธมิตรที
ภาคการเกษตรไทยกำลังเผชิญความท้าทายครั้งสำคัญจากความผันผวนของสภาพภูมิอากาศ โดยเฉพาะวิกฤตการณ์ ซูเปอร์เอลนีโญ (Super El Niño) ปี 2569–2570 ที่คาดว่าจะส่งผลกระทบต่อเนื่อง ทั้งปัญหาฝนทิ้งช่วง ภัยแล้ง และปริมาณน้ำต้นทุนที่ลดลง ซึ่งอาจยืดเยื้อถึง 2 ปี กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จึงเร่งยกระดับศักยภาพ อาสาสมัครเกษตร (อกษ.) และ อาสาสมัครเกษตรหมู่บ้าน (อกม.) ให้เป็นกำลังสำคัญในการเชื่อมโยงข้อมูล ถ่ายทอดองค์ความรู้ และสนับสนุนการบริหารจัดการน้ำในระดับพื้นที่ เพื่อเสริมความพร้อมรับมือสถานการณ์และลดผลกระทบต่อเกษตรกร นางสาวนฤมล สงวนวงศ์ รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า การพัฒนาอาสาสมัครเกษตรในยุคปัจจุบันไม่ได้มุ่งเพียงการรับมือกับปัญหาเฉพาะหน้า แต่เป็นการยกระดับศักยภาพรอบด้าน เพื่อก้าวสู่การเป็น “เกษตรกรอัจฉริยะ” ผ่านการบูรณาการความร่วมมือกับสถาบันการศึกษาและภาคีเครือข่าย ให้มีทั้งองค์ความรู้ เครื่องมือดิจิทัล และทักษะด้านการบริหารจัดการน้ำที่ทันสมัย กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้ร่วมกับสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (องค์การมหาชน) และสถาบันวิจัยและให้คำปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ดำเนินโครงการพัฒนาศักยภาพอาสาส
อากาศที่ร้อนขึ้น ฝนที่ตกไม่ตรงฤดู และภัยแล้งที่ยาวนานกว่าเดิม ไม่ใช่เรื่องของการคาดเดาอีกต่อไป เพราะวันนี้โลกกำลังใช้ข้อมูลจากอวกาศมาช่วยมองเห็นสิ่งที่จะเกิดขึ้นล่วงหน้าหลายประเทศนำข้อมูลดาวเทียมมาวิเคราะห์สภาพภูมิอากาศเพื่อเตรียมรับมือ ขณะที่ประเทศไทยเองก็ใช้เทคโนโลยีเดียวกันในการเฝ้าระวังภัยแล้งและติดตามผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับภาคการเกษตร ก่อนที่ความเสียหายจะเกิดขึ้นจริงในแปลงของเกษตรกร หนึ่งในหน่วยงานที่ทำงานอยู่เบื้องหลังข้อมูลเหล่านี้ คือ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA โดย คุณวรนุช จันทร์สุริย์ นักภูมิสารสนเทศชำนาญการพิเศษ อธิบายว่า การติดตามปรากฏการณ์เอลนีโญของไทย ไม่ได้อาศัยเพียงการพยากรณ์อากาศเท่านั้น แต่ยังเชื่อมโยงข้อมูลจากหน่วยงานระดับโลกเข้ากับข้อมูลดาวเทียม เพื่อประเมินสถานการณ์และแจ้งเตือนให้ประชาชน โดยเฉพาะเกษตรกร เตรียมพร้อมรับมือได้ล่วงหน้า คุณวรนุช เล่าว่า GISTDA อ้างอิงข้อมูลจาก NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) หรือองค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นหน่วยงานที่หลายประเทศ รวม
