พืชทำเงิน
หน้าฝนเป็นฤดูกาลที่เหมาะแก่การปลูกผักสวนครัว เพราะฝนตกชุก ทำให้ไม่ต้องรดน้ำบ่อย และผักหลายชนิดก็เจริญเติบโตได้ดีในสภาพอากาศแบบนี้ วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านจะมาแนะนำผัก 8 ชนิดที่ปลูกง่าย โตไว เหมาะสำหรับมือใหม่หัดปลูกในช่วงหน้าฝน 1. ผักบุ้งจีน เป็นผักอายุสั้นที่ปลูกง่าย และเจริญเติบโตได้ดีในช่วงฤดูฝน สามารถปลูกได้ทั้งในกระถางและแปลงปลูก • วิธีการปลูก : นำเมล็ดแช่น้ำอุ่นทิ้งไว้ 6-12 ชั่วโมง เพื่อให้เมล็ดงอกได้ดี หลังจากนั้นหว่านให้กระจายทั่วแปลง หรือในกระถางที่เตรียมไว้ โดยพยายามหว่านให้เมล็ดพันธุ์ห่างกันเล็กน้อย กลบเมล็ดด้วยดินร่วนหรือแกลบดำหนาประมาณ 0.5 เซนติเมตร คลุมด้วยฟาง รดน้ำเป็นฝอยละเอียดทั่วแปลง • การเตรียมดิน : ปลูกได้ในดินแทบทุกชนิด แต่ชอบดินร่วนหรือดินร่วนปนทราย ชอบพื้นที่ชื้นแฉะ ต้องการความชื้นในดินสูงมาก มีค่าความเป็นกรดเป็นด่าง 5.0-7.0 • การดูแล : ควรให้น้ำอย่างสม่ำเสมอ ควรคลุมดินเพื่อรักษาความชื้นของดินและลดการระเหยของน้ำ ไม่ควรใช้แกลบคลุมเพราะหลังการพรวนดินกลบโคนแกลบจะสลายตัวทำให้ผักบุ้งจีนชะงักการเจริญเติบโต • การเก็บเกี่ยว : ควรรดน้ำก่อนถอนต้นผักบุ้ง จะทำให้ถอนได้ง่าย เม
ในยุคที่โลกหมุนเร็วขึ้นทุกวัน ความท้าทายของเกษตรกรไม่ได้จำกัดแค่การเพาะปลูกหรือการจัดการดินและน้ำอีกต่อไป เกษตรกรยุคใหม่ต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงทั้งทางเทคโนโลยีและสภาพแวดล้อม ไม่ว่าจะเป็นผลกระทบจากภาวะโลกร้อน หรือแม้แต่ความต้องการอาหารที่เปลี่ยนแปลงตามพฤติกรรมของผู้บริโภค การปรับตัวให้เข้ากับโลกที่เปลี่ยนแปลงนี้ จึงเป็นสิ่งจำเป็นหากเกษตรกรจะอยู่รอดและเติบโตได้ในระยะยาว ปีนี้จัดหนัก! จัดเต็ม! สำหรับงาน SUSTAINABILITY EXPO 2024 (SX 2024) มหกรรมความยั่งยืนที่ใหญ่ที่สุดในภูมิภาคอาเซียน ที่จัดต่อเนื่องเป็นปีที่ 5 ภายใต้คอนเซ็ปต์ ‘พอเพียง ยั่งยืน เพื่อโลก’ (Sufficiency for Sustainability) ที่ยกขบวนเหล่ากูรูเฉพาะทางมาแบ่งปันความรู้ ที่หลายๆ คนอาจจะไม่รู้มาก่อน เรียกได้ว่ากลับบ้านแบบไม่มือเปล่า แถมได้ความรู้ ประสบการณ์ที่สามารถนำมาต่อยอดได้อีกด้วย อีกหนึ่งโซนที่พลาดไม่ได้เลย กับพื้นที่สนามชวนคิด (Gathering space) ในวันที่ 2 ตุลาคม 2567 ได้มีโอกาสเข้าไปแลกเปลี่ยนความคิดในหัวข้อ Smart Farmer “เกษตรกร” ยุคใหม่ ทันเทคโนโลยี เข้าใจโลก (เดือด) โดยมีผู้ร่วมเสวนาทั้ง 3 ท่าน จากทาง GISTDA
รสเปรี้ยวและกลิ่นหอมของน้ำมะนาวเป็นเสน่ห์ที่ผูกใจให้ผู้กินหลายคนชื่นชอบ มันได้ช่วยเติมแต่งเพิ่มรสชาติให้มีความอร่อยหลากหลายและยอดเยี่ยม ไม่ว่าจะนำไปปรุงรสในอาหารคาว เช่น การทำน้ำพริก ต้มยำ ลาบ น้ำตก หรือแม้แต่ส้มตำ อาหารจานโปรดของหลายๆ คน นอกจากนี้ มันยังถูกนำไปปรุงรสเป็นน้ำมะนาวผสมน้ำผึ้งหรือน้ำชามะนาว ทำเป็นเครื่องดื่มเย็นๆ เพิ่มความอร่อยและช่วยให้ชุ่มคอชื่นใจ การจะได้มะนาวมากินมาใช้ประโยชน์นั้นต้องไปซื้อหามาจากตลาด ถ้าเป็นมะนาวในฤดูราคาไม่แพงโดยจะมีวางขายให้ซื้อกันตั้งแต่ 0.50-2 บาทต่อผล แต่ถ้าเป็นมะนาวนอกฤดูผลผลิตมีน้อยราคาก็จะแพง มีวางขายให้ซื้อที่ 5-10 บาทต่อผล เมื่อมะนาวราคาแพงแล้วยังหาซื้อไม่ได้ก็เป็นอีกหนึ่งปัญหาของผู้กินด้วย แต่วันนี้ทางออกยังมีและเปิดกว้างให้กับท่านที่สนใจนำไปเป็นทางเลือก เพราะในฉบับนี้ผู้เขียนจะนำเรื่องราว มะนาวติดผลดก…ปลูกในโอ่งแบบพอเพียงหรือเชิงธุรกิจ วิธีไหนก็ดีของเกษตรกรที่ประสบความสำเร็จ มาบอกเล่าสู่กัน ลุงพิชิต จุ้ยสุขะ เล่าให้ฟังว่า มีพื้นที่ทำการเกษตร 8 ไร่ ได้เริ่มทำการเกษตรผสมผสานในราวปี 2530 โดยยึดแนวทางปฏิบัติแบบเศรษฐกิจพอเพียงคือ ปลูกพืชท
ขึ้นชื่อว่า “ผัก” มีมากหลายคนที่มักจะส่ายหน้า โดยเฉพาะเด็กๆ แต่ก็มีอีกมาก หรือจะมากกว่าด้วยซ้ำ ที่ยอมรับว่า มีความนิยมชมชอบผักเกือบทุกชนิด ไม่ว่าเป็นผักสีเขียว ผักสีขาว ผักสีม่วง เป็นผักกินใบ ผักกินหัว ผักกินฝัก ผักกินผล ผักกินเมล็ด ความนิยมชมชื่นนั้น มักเกิดจากสถานะพื้นฐานความเป็นอยู่ สภาพแวดล้อม ความจำเป็น และการศึกษาเป็นสำคัญ เด็กที่ได้รับการปลูกฝังให้กินผักตั้งแต่เล็ก โตขึ้นมักจะชอบกินผัก หนุ่มสาวที่ได้ศึกษาเรียนรู้ คุณค่าของผัก ก็เกิดการเปลี่ยนค่านิยม มาชื่นชมกินผัก เพื่อต้องการใช้คุณค่าของผัก มาสร้างความสวยงาม บำรุงผิวพรรณให้ดี มีเสน่ห์น่ารัก ส่วนคนมีอายุมาก มักกินผักเพื่อสุขภาพ ทั้งบำรุงกระดูก กล้ามเนื้อ สายตา โสตประสาทการรับฟัง บำรุงสมองที่อ่อนล้า เพิ่มสมรรถภาพทางเพศ หรือคงเป็นเพราะเคี้ยวบดกินได้ง่ายกว่าอย่างอื่นด้วยละกระมัง “ผักจี” เป็นผักชนิดหนึ่งที่ชาวชนบท นิยมใช้เป็นอาหารการกิน แพร่ความนิยมลุกลามถึงชาวเมือง อาจเป็นที่สงสัยกันอยู่บ้างว่า “ผักจี” ที่ผู้เขียนเรียกชื่อนี้ แบบพี่น้องชาวเหนือ ที่เรียกแตกต่างออกมาจาก “ผักชี” โดยที่ผักชี เขาเรียกว่า “หอมป้อม หรือ หอมน้อย” และสงสัยว
คุณเมธี และ คุณดวงกมล ยี่หวา เกษตรกรจังหวัดตราด เจ้าของ “ตราดบ้านผักฟาร์ม” บ้านเลขที่ 85/1 หมู่ที่ 6 ตำบลเนินทราย อำเภอเมืองตราด จังหวัดตราด มีอาชีพปลูก “ผักปลอดภัย” ในพื้นที่ 1 ไร่ สร้างรายได้หลักเลี้ยงครอบครัวได้มากว่า 20 ปี โดยการปลูกผักหลายๆ ชนิดเพื่อให้ได้ผลผลิตหมุนเวียนกันได้ตลอดปี มีมะเขือเทศเชอร์รี่เป็นไฮไลต์สร้างรายได้หลัก และเมล่อนเป็นตัวชูโรงตามมา และมีผักอื่นๆ ที่ปลูกสลับหมุนเวียนไป เช่น ผักคะน้า กวางตุ้ง ถั่วฝักยาว บวบ จัดจำหน่ายด้วยตัวเองในจังหวัดที่ตลาดเกษตรกรจังหวัดตราดเป็นประจำอาทิตย์ละ 2-3 วัน และส่งตามออร์เดอร์ตามบ้านในบริเวณใกล้เคียง และขายทางออนไลน์ใช้บริการขนส่งโดยมีลูกค้าทั้งในจังหวัดและต่างจังหวัด จากแตงร้านสู่นวัตกรรมโรงเรือน เพิ่มผลผลิต ปลูกผักปลอดภัย คุณเมธี เล่าว่า เดิมไม่คิดทำอาชีพเกษตรกรรมเพราะเห็นว่าไม่ใช่อาชีพที่สร้างรายได้ เลือกทำมัคคุเทศก์เป็นอาชีพแรกเพราะอยากเที่ยว ลงหุ้นกับเพื่อน 3 คนทำทัวร์ เข้าอบรมได้บัตรมัคคุเทศก์ เป็นไกด์นำเที่ยวจังหวัดชายฝั่งทะเล ตอนทำงานส่วนใหญ่รับผิดชอบอยู่บนฝั่ง จำเป็นต้องหาความรู้ ประสบการณ์เชิงลึกด้านเกษตรกรรมนำเสนอนักท่องเ
ดอกขจร หรือ ดอกสลิด ถือเป็นพืชทนแล้ง ชอบแสงแดดร้อยเปอร์เซ็นต์ ไม่ชอบที่แฉะน้ำท่วมขัง ชอบดินร่วน ระบายน้ำได้ดี ปลูกได้ทุกฤดู แต่จะแนะนำให้ปลูกช่วงปลายฝนต้นหนาว หลังจากปลูก 3 ถึง 4 เดือน เริ่มให้ดอก ดอกจะออกให้เก็บช่วงหน้าร้อนถึงหน้าฝน ก็คือถ้าเราปลูกช่วงปลายฝนต้นหนาว ระยะที่เราจะได้เก็บ จะประมาณปลายเดือนกุมภาพันธ์ยาวไปถึงเดือนตุลาคม การเตรียมดิน…เหมือนกับปลูกพืชทั่วไป ไถตากดินทิ้งไว้ 1 สัปดาห์ แล้วไถอีกครั้งจากนั้นขุดหลุมปลูกได้เลย หลุมขุดลึกแค่พอกลบกิ่งชำ 1 ไร่ ปลูกได้ 400 ต้น ระยะห่างระหว่างต้น 1.50 เมตร วิธีปลูก… ขจร เป็นพืชไม้เลื้อย ก่อนปลูกต้องทำค้างก่อน ค้างที่ทำแล้วได้ผลดีเรียกว่าค้างโต๊ะ ลักษณะเป็นรูปตัวยูคว่ำ มีไม้ด้านข้างยาวไปตลอดแนว และใช้ตาข่ายคลุมด้านบน ช่วยลดลมปะทะ ถ้าเป็นค้างแบบแนวตั้งเมื่อลมมาจะต้านลมเยอะ อาจทำให้ต้นล้มได้ ระบบน้ำ…เป็นระบบสปริงเกลอร์ ใน 2 สัปดาห์แรกเปิดน้ำรดทุกวัน ช่วยให้โตเร็ว รากเดินดี หลังจากนั้นสังเกตว่าใบเริ่มแตก ให้ลดน้ำลงเหลือ สัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง ตามสภาพอากาศ โรคแมลง…ส่วนใหญ่ที่เจอคือ เพลี้ยไฟ ขจรเป็นพืชที่ต้องดูแลทุกวัน ถ้าเดินเจอให้ตัดเอาไปทิ้ง
ดอกดาวเรือง เป็นไม้ดอกสีสวยสดใส ที่คุ้นตาคนไทยนั้น ความจริงเป็นไม้ดอกที่มาจากต่างแดน มีถิ่นกำเนิด ในประเทศเม็กซิโกและสหรัฐอเมริกา เป็นดอกไม้ที่ชาวเม็กซิกันและชาวอินเดียนแดงเผ่าแอสแต็คใช้บูชาเทพเจ้า ต่อมามีผู้นำเข้าไปปลูกในยุโรป เนื่องจากเป็นไม้ที่ปลูกง่ายโตเร็ว อีกทั้งดอกมีความสวยงาม จึงเป็นที่นิยมปลูกกันอย่างแพร่หลายในยุโรป ดาวเรืองเป็นดอกไม้หน้าแท่นบูชาพระแม่มารี และถือว่าเป็นดอกไม้ประจำตัวของพระแม่มารีด้วย มีตำนานเล่าว่า ดอกดาวเรืองดั้งเดิมมีเพียงสีเดียวคือ สีเหลือง จึงเรียกชื่อไม้ดอกชนิดนี้ว่า Mary’s gold ต่อมาจึงกลายไปเป็น Marigolds ส่วนภูมิภาคเอเชียนั้น ชาวโปรตุเกสนำมาเผยแพร่ที่ประเทศอินเดียก่อน เป็นดอกไม้มงคลที่ใช้บูชาพระวิษณุและพระลักษมี แล้วจึงแพร่หลายทั่วไป ปลูกดอกดาวเรืองตั้งแต่ยุคกรุงศรีอยุธยา สำหรับประเทศไทย สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ระบุว่า มีบันทึกทางประวัติศาสตร์ว่า ชาวฝรั่งเศสเป็นผู้นำเข้ามาปลูกเป็นครั้งแรกในกรุงศรีอยุธยา รัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช (พ.ศ. 2199-2231) ดอกดาวเรืองเจริญงอกงามได้ดีจนปลูกกันดาษดื่นในขณะนั้น เนื่องจากดาวเรืองสา
ตะไคร้ เป็นพืชล้มลุกที่เรียกได้ว่าไม่มีใครที่ไม่รู้จัก เพราะมีการนำมาเป็นเครื่องเทศ หรือส่วนผสมที่อยู่ในอาหารไทยหลายเมนู ไม่ว่าจะเป็นการทำต้มยำ การยำ หรือแกงเผ็ดต่างๆ ล้วนแล้วมีส่วนประกอบของตะไคร้เข้ามาช่วยทำให้อาหารมีรสสัมผัสและกลิ่นหอมมากขึ้น ซึ่งตะไคร้ถือว่าเป็นพืชที่ปลูกได้ง่ายและถือว่าเป็นพืชสมุนไพรประจำบ้านเลยก็ว่าได้ ด้วยความที่เป็นพืชที่ปลูกง่าย จึงทำให้ในบางฤดูกาลราคาจำหน่ายอาจไม่ได้สูงมากเหมือนพืชผักชนิดอื่นๆ จึงทำให้เกษตรกรมีการปรับตัวในเรื่องของการทำตลาดด้านอื่นที่มีรายได้มากกว่าเดิม แทนที่จะปลูกเพื่อจำหน่ายต้นเพียงอย่างเดียว คุณเสาวคนธ์ ภูมิผล เกษตรกรผู้ปลูกตะไคร้อยู่จังหวัดพิษณุโลก ได้มีการปรับเปลี่ยนจากการปลูกตะไคร้มาตัดเป็นใบส่งจำหน่ายแทนต้น เพราะตะไคร้ที่ตัดใบเมื่อนำมาตากแดดแล้วสามารถมาจำหน่ายเกิดรายได้ตลอดทั้งปี และด้วยความที่มีช่องทางการทำตลาดนี้เองจึงทำให้เธอแนะนำการปลูกกับญาติพี่น้อง จนทำให้มีกำลังผลิตที่ส่งตะไคร้ตัดใบเข้าโรงงานได้อย่างต่อเนื่องเป็นไปตามที่ลูกค้าต้องการ คุณเสาวคนธ์ เล่าให้ฟังว่า ปัจจุบันทำงานประจำอยู่ที่กรมชลประทาน โดยในช่วงว่างจากวันหยุดก็จะทำอาชี
แมลงศัตรูพืชในสวน มักเป็นปัญหากวนใจของเกษตรกรหลายๆ คน อย่างที่รู้กันดีว่า “ลูกเหม็น” มีประโยชน์สารพัด ช่วยไล่แมลงสาบ หนู ที่มากวนใจในบ้านได้แล้ว นอกจากนี้ ยังสามารถไล่แมลงศัตรูพืชให้กับชาวสวนได้อีกด้วย “ลูกเหม็น” เป็นสารประกอบโพลีไซคลิก อะโรมาติก ไฮโดรคาร์บอน ที่ผลิตได้จากกระบวนการกลั่นน้ำมันปิโตรเลียม มีสถานะเป็นของแข็งสีขาว มีกลิ่นฉุนเฉพาะ สามารถระเหิดได้ที่อุณหภูมิห้อง นิยมนำมาใช้ในการดับกลิ่นอับและป้องกันแมลงในบ้านเรือน ด้วยคุณสมบัติด้านกลิ่นเฉพาะของลูกเหม็นนี้ ได้มีเกษตรกรนำมาประยุกต์ ใช้ป้องกันแมลงศัตรูพืชแล้วได้ผลด้วย การไล่แมลงในสวนผลไม้นั้นไม่ยาก แค่เพียงใช้ลูกเหม็นเสียบปลายไม้ปักไว้ตามจุดต่างๆ ในสวน หรือห่อลูกเหม็นด้วยถุงพลาสติก เจาะรูแขวนไว้ตามจุดต่างๆ โดยเฉพาะในทรงพุ่ม หรือสารเคมีที่มีกลิ่นเหม็นมากๆ เจือจางในน้ำเปล่า 20-30 เท่า ใส่ขวดพลาสติกเจาะรูด้านข้าง ผูกเชือกที่คอขวด แขวนไว้ตามจุดต่างๆ ในสวน หรือแขวนไว้ใต้ทรงพุ่ม เมื่อแมลงได้กลิ่นลูกเหม็น หรือสารเคมีที่รุนแรงก็จะบินหนีไปเอง วิธีการทำง่ายมากๆ สามารถทำตามกันได้เลย แบบที่ 1 ใช้วิธีแขวนขวด สิ่งที่ต้องเตรียม – ลูกเหม็
นางอังคณา พุทธศรี ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 7 ชัยนาท (สศท.7) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า จังหวัดปทุมธานีเป็นแหล่งปลูกกล้วยหอมที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งของประเทศไทย และเป็นพืชเศรษฐกิจที่สร้างรายได้ให้จังหวัด ซึ่งปัจจุบันมีเกษตรกรผู้ปลูกกล้วยหอมทองทั้งจังหวัดที่ขึ้นทะเบียนกับกรมส่งเสริมการเกษตร รวม 712 ราย พื้นที่ปลูกรวม 11,098 ไร่ โดยกล้วยหอมทองของจังหวัดปทุมธานีมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว คือ ผลใหญ่ยาว เปลือกบาง ผิวนวล เนื้อเหนียวแน่น ผลดิบจะมีสีเขียวนวล เมื่อสุกจะมีสีทองนวล รสชาติหวานหอม จนได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) เมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2563 สินค้าเป็นที่ต้องการของตลาดทั้งในและต่างประเทศ สร้างอาชีพ สร้างรายได้งามให้แก่เกษตรกร จากการติดตามสถานการณ์การผลิตกล้วยหอมทองของกลุ่มแปลงใหญ่กล้วยหอมทองตำบลนพรัตน์ อำเภอหนองเสือ จังหวัดปทุมธานี พบว่า นับเป็นกลุ่มที่มีการวางแผนการผลิตและการตลาดอย่างเป็นระบบ ผลผลิตผ่านการรับรองมาตรฐาน GAP และเป็นการผลิตแบบอินทรีย์ ส่งผลให้ผลผลิตมีคุณภาพ มาตรฐาน ตรงกับความต้องการตลาด ซึ่งทางกลุ่มเริ่มดำเนินการ เมื่อปี 2558
