พืชทำเงิน
หลายคนมีความฝันอยากเป็นนายตัวเอง ที่ไม่ต้องทำงานประจำไปจนถึงวัยเกษียณ ไม่ต้องเป็นลูกจ้างใคร มีเวลาอิสระ หนึ่งในนั้นเขาประสบความสำเร็จจาก ‘ธุรกิจการเกษตร’ ที่ เริ่มต้นจากศูนย์ โดยอดีตเขาเป็นหนุ่มวิศวะที่กลับมาพลิกโฉมพื้นที่ 2 ไร่ของตัวเอง ด้วยแนวคิด ‘ผู้ประกอบการในการทำเกษตร’ ที่จะสร้างรายได้จากพื้นที่ตรงนี้ยังไงให้คุ้มค่าที่สุด คุณพันธ์-คำพันธ์ แก้วมา เจ้าของ สองไร่ สโลว์ไลฟ์ ฟาร์ม จุดเริ่มต้นมาจากอยากมีธุรกิจที่เป็นของตัวเอง คุณพันธ์มีความคิดแรกเริ่มว่า ตนเองมีที่ดินแต่เป็นต้นทุนพื้นฐาน แต่จะทำอย่างไงให้ก่อเกิดรายได้ จึงกลายเป็นจุดเริ่มต้นที่กลับไปพัฒนาที่ดินและผันตัวทำเกษตรตามแนวคิดเกษตรทฤษฎีใหม่ ที่มีการจัดสรรพื้นที่แบ่งเป็น 4 ส่วน โดยส่วนที่หนึ่งเป็นบ่อกักเก็บน้ำ 30 เปอร์เซ็นต์ ปลูกข้าว 30 เปอร์เซ็นต์ ปลูกพืชเลี้ยงสัตว์ 30 เปอร์เซ็นต์ และที่อยู่อาศัย 10 เปอร์เซ็นต์ ใน 1 พื้นที่ จุดเริ่มต้นของ “สองไร่ สโลว์ไลฟ์ ฟาร์ม” คุณพันธ์ เล่าว่า “ผมมองตัวผมเป็นผู้ประกอบการ โดยเอาแนวคิดของผู้ประกอบการมาใช้ ผมไม่ได้เป็นเกษตรกรแต่อาชีพที่ทำอิงมาจากเกษตรกร โดยผมคิดเหมือนคนญี่ปุ่นเวลาที่ทำเกษตร ป
โดยทั่วไป วานิลลาถูกมองว่าเป็นพืชที่ให้ผลผลิตได้ดีในพื้นที่ที่มีอากาศค่อนข้างเย็นและมีความชื้นเหมาะสม เช่น พื้นที่สูงในภาคเหนือ หรือบางพื้นที่ของภาคอีสาน เนื่องจากการออกดอกของวานิลลามักได้รับอิทธิพลจากสภาพอากาศที่เย็นลงในบางช่วงของปี ทำให้หลายคนมองว่าพื้นที่ภาคใต้ไม่ใช่แหล่งปลูกวานิลลาที่เหมาะสม แต่ปัจจุบันนี้ได้เริ่มมีการปลูกวานิลลาเชิงพาณิชย์ในพื้นที่ภาคใต้แล้ว โดยเฉพาะที่จังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งมีอดีตข้าราชการวัยเกษียณเป็นผู้บุกเบิกทดลองปลูกมานานกว่า 3 ปี หลังศึกษาสายพันธุ์และปรับวิธีการจัดการแปลงให้สอดคล้องกับสภาพภูมิอากาศในพื้นที่ ปีนี้นับเป็นครั้งแรกที่สวนวานิลลาแห่งนี้จะเริ่มเก็บเกี่ยวผลผลิตเชิงการค้า โดยคาดการณ์ผลผลิตไว้ประมาณ 40 เปอร์เซ็นต์ สำหรับผลผลิตในรอบแรก ขณะเดียวกันเจ้าของสวนได้วางแผนด้านการตลาดล่วงหน้า ทั้งการหาช่องทางจำหน่ายและการต่อยอดช่องทางสร้างรายได้ที่หลากหลาย เพื่อรองรับผลผลิตที่กำลังจะออกสู่ตลาด สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของวานิลลาในฐานะพืชมูลค่าสูงที่สามารถปรับตัวเข้ากับพื้นที่ปลูกใหม่ๆ ได้ หากมีการบริหารจัดการที่เหมาะสม พี่ยา-ตรียา กลิ่นสุคนธ์ อดีตข้าราชการวัยเ
โครงการพัฒนาน้ำบาดาลเพื่อการเกษตรแปลงใหญ่ พื้นที่ 500 ไร่ บ้านเขาหินตั้ง หมู่ที่ 2 ตำบลสมเด็จเจริญ อำเภอหนองปรือ จังหวัดกาญจนบุรี ภายใต้การสนับสนุนกรมทรัพยากรน้ำบาดาล กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) ทำให้ชีวิตชาวบ้านดีขึ้น มีรายได้ตลอดปี ส่งพืชสวนครัวทั้งพริกขี้หนูสวน ผักชี ขึ้นฉ่าย ไปตลาดไท ตลาดสี่มุมเมือง ตลาดราชบุรี นายสันติ ใจชื้น ชาวบ้านบ้านเขาหินตั้ง หมู่ที่ 2 กล่าวว่า ในพื้นที่บ้านเขาหินตั้ง หมู่ที่ 2 เดิมขาดแคลนน้ำมาก อาศัยแต่น้ำฝน แต่อย่างไรก็ตามในพื้นที่มีลักษณะเป็นหลุบเขาขนาบซ้ายขวา พอลมมาพัดเอาเมฆฝนไปตกที่อื่นหมด ทำให้ไม่ค่อยมีน้ำ แม้จะมีการทำฝนเทียม แต่ก็ไปตกในพื้นที่อื่น พอกรมทรัพยากรน้ำบาดาลมาทำโครงการ ในปี 2564 ทำให้ชาวบ้านมีความหวัง ที่สำคัญเมื่อมีน้ำ ชาวบ้านสามารถกำหนดได้ว่าเมื่อเพาะปลูกพืช จะได้รับผลตอบแทนในอัตราที่แน่นอน เพราะมีน้ำ ต่างจากเมื่อครั้งที่ยังไม่มีการทำโครงการ ชาวบ้านเมื่อไม่มีน้ำก็ขาดความมั่นใจในการทำการเกษตร ทำไปก็มีแต่หนี้ เมื่อมีโครงการขึ้นมาทำให้ชีวิตชาวบ้านดีขึ้นจากหน้ามือเป็นหลังมือและจะดียิ่งขึ้นไปอีก เพราะทำแล้วได้ตามที่คิด เพราะมีน้
เมื่อ “การไม่มีโรค” ไม่ใช่แค่ลาภอันประเสริฐ แต่กลายเป็นเป้าหมายหลักของการใช้ชีวิตในยุค Longevity Economy หรือเศรษฐกิจอายุยืนที่กำลังเติบโตอย่างก้าวกระโดดในปี 2026 นี้ ผู้บริโภคทั่วโลกไม่ได้มองหาเพียงแค่อาหารเพื่อประทังชีวิต แต่กำลังให้ความสำคัญกับ “ความมั่นคงทางอาหาร” (Food Security) ที่ควบคู่ไปกับคุณภาพที่ยั่งยืน หนึ่งในเทรนด์ที่น่าจับตาที่สุดคือการยกระดับ “อาหารให้เป็นยา” (Functional Food & Herb) ซึ่งไม่ใช่เพียงกระแสชั่วคราว แต่คือการตื่นตัวในระดับอุตสาหกรรมที่เปลี่ยนจาก “การรักษา” มาเป็นการ “ป้องกัน” ส่งผลให้สมุนไพรไทยกลายเป็นพืชเศรษฐกิจที่มีอนาคตไกล โดยเฉพาะในกลุ่มวิสาหกิจชุมชนที่สามารถปรับตัวเข้าสู่มาตรฐานสากล อาชีพการปลูกสมุนไพรในวันนี้จึงไม่ใช่แค่การทำเกษตรแบบดั้งเดิม แต่คือการสร้างรายได้ที่มั่นคงผ่านตลาดส่งออกที่ทรงอิทธิพลอย่าง จีนและไต้หวัน รวมถึงการตอบโจทย์ความต้องการของบริษัทเอกชนในประเทศที่เร่งพัฒนาผลิตภัณฑ์นวัตกรรมจากสมุนไพรไทยเพื่อรองรับสังคมสูงวัย ซึ่งถือเป็นโอกาสทองในการสร้างรายได้ที่ยั่งยืนให้กับกลุ่มเกษตร
จากพืชยอดฮิตของมาดากัสการ์ สู่พืชเศรษฐกิจใหม่ที่น่าจับตาในไทย ปัจจุบันการปลูกวานิลลาไม่ได้จำกัดอยู่แค่พื้นที่อากาศเย็นทางภาคเหนือเท่านั้น แต่เริ่มขยายวงกว้างไปทั้งภาคอีสาน ภาคใต้ และภาคกลาง ซึ่งพิสูจน์แล้วว่าสามารถให้ผลผลิตได้ดีไม่แพ้กัน ถือเป็นโอกาสทองของคนปลูก เพราะอุตสาหกรรมอาหารในประเทศยังต้องการวัตถุดิบตัวนี้อีกมาก อย่างไรก็ตาม สิ่งที่คนปลูกต้องเน้นย้ำคือ “คุณภาพ” เพราะในตลาดวานิลลา ผลผลิตที่ได้มาตรฐานเท่านั้นถึงจะไปต่อได้อย่างยั่งยืน คุณอ้อ-สาวิตตรี สระทองเทียน เจ้าของ The Vanilla House แห่งอำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม นักพัฒนาสูตรอาหารที่มองเห็นโอกาสการเติบโตของวานิลลาจากประสบการณ์ในสายงานที่คลุกคลีมานาน จึงตัดสินใจพลิกพื้นที่ข้างบ้านเพียง 1 งาน มาทดลองปลูกวานิลลาด้วยตัวเอง เพื่อศึกษาเรียนรู้ตั้งแต่วิธีการปลูกไปจนถึงการเก็บเกี่ยว โดยมีเป้าหมายในการนำผลผลิตมาต่อยอดใช้กับอาชีพนักพัฒนาสูตรอาหาร และพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์จากวานิลลาเพื่อสร้างรายได้ในอนาคต คุณอ้อเล่าว่า เส้นทางการปลูกวานิลลาของเธอ ไม่ได้เริ่มจากการทำเกษตรเป็นอาชีพหลัก แต่เกิดจากความตั้งใจเล็กๆ ที่อยากสร้างพื้นที่สีเขียวภายใ
เกือบ 40 ปี ที่คลุกคลีอยู่ในวงการมะพร้าวน้ำหอม คุณณรงค์ศักดิ์ ชื่นสุชน ผู้ก้าวจากเกษตรกรหนุ่มทำสวนมะพร้าว บุกเบิกตลาดค้าส่งมะพร้าวน้ำหอมด้วยตนเอง จนเติบโตรุกตลาดต่างประเทศด้วยแนวคิด ต้องการความยั่งยืนจากการทำการเกษตร ด้วยการก่อตั้งบริษัท แปรรูปสินค้า สร้างแบรนด์สินค้า และส่งออกด้วยตนเอง ครบทุกกระบวนการตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ จนปัจจุบัน คุณณรงค์ศักดิ์ มีพนักงานบริษัทอยู่ในความดูแลถึง 400 ชีวิต ตลาดมะพร้าวน้ำหอมที่ส่งออกยังต่างประเทศมีไม่น้อยกว่า 95 เปอร์เซ็นต์ของการผลิต ทั้งยังเป็นแหล่งรับซื้อมะพร้าวน้ำหอมจากลูกสวนที่อยู่ในพื้นที่จังหวัดราชบุรี ด้วยการรับซื้อมะพร้าวน้ำหอมจากเกษตรกรชาวสวนมะพร้าวตามราคาซื้อขายสินค้าเกษตรที่แท้จริง ความโดดเด่นของเกษตรกรรายนี้ เพราะความเป็นลูกชาวสวน จบการศึกษาเพียงมัธยมศึกษาปีที่ 6 และเติบโตคู่มากับการทำการเกษตรจริงๆ นับตั้งแต่ครั้งพ่อและแม่ที่เป็นชาวสวน มีพื้นที่เพียงเล็กน้อย ปลูกพืชผักผลไม้ไปตามฤดูกาล และมะพร้าวน้ำหอมก็เป็นผลไม้หนึ่งที่ปลูกมาตั้งแต่ยุคแรก ต่อเมื่อพืชอื่นมีความจำเป็นต้องพึ่งพาสารเคมี คุณณรงค์ศักดิ์จึงหยุดปลูกพืชเหล่านั้นเพื่อหลีกเลี่ยงการใ
Vietnam News สื่อทางการของเวียดนาม รายงานว่า แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนและเศรษฐกิจสีเขียว เป็นแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืนที่สุดในการยกระดับภูมิภาคตอนกลางและเขตที่ราบสูงตอนกลาง (Central Highlands) ของเวียดนาม ให้กลายเป็นขุมพลังทางเศรษฐกิจและศูนย์กลางเชิงยุทธศาสตร์ด้านการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพในช่วงปี ค.ศ. 2030–2045 เขตที่ราบสูงตอนกลาง เขตที่ราบสูงตอนกลาง (Central Highlands) เป็นหนึ่งในภูมิภาคสำคัญของประเทศเวียดนาม มีลักษณะภูมิประเทศเป็นที่ราบสูงภูเขาไฟ ประกอบด้วย 5 จังหวัดหลัก ได้แก่ จังหวัดกอนตูม (Kon Tum) จังหวัดซาลาย (Gia Lai) จังหวัดดั๊กลัก (Đắk Lắk) – มีเมืองสำคัญคือ บวนมาทูโอต จังหวัดดั๊กนง (Đắk Nông) และจังหวัดเลิมด่ง (Lâm Đồng) – มีเมืองท่องเที่ยวชื่อดังคือ ดาลัด (Da Lat) พื้นที่แห่งนี้ มีเนื้อที่ราว 54,548 ตารางกิโลเมตร ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของเทือกเขาอันนัม (Annamite Range) มีที่ราบสูงหลายแห่ง เช่น ที่ราบสูงลัมเวียน (Lâm Viên Plateau) ความสูงกว่า 1,500 เมตรจากระดับน้ำทะเล เป็นต้นน้ำของแม่น้ำสายสำคัญหลายสายที่เป็นสาขาของแม่น้ำโขง เช่น แม่น้ำเซซาน (Sesan)
หลายคนคงยังไม่รู้ว่าวานิลลาสามารถปลูกในประเทศไทยได้ เพราะวานิลลาเป็นไม้ร้อนชื้น โดยวานิลลาแปลงแรกๆ ที่ปลูกในไทยอยู่ที่ภาคเหนือ มีการนำเข้ามาปลูกในประเทศไทยโดยโครงการหลวง แต่ว่าเกษตรกรที่ปลูกและทำต่อมีน้อย สาเหตุส่วนหนึ่งเกิดจากวานิลลาเป็นพืชที่ปลูกแล้วไม่สามารถนำมาทำกินได้ หรือขายเป็นฝักสดได้เลย แต่ต้องมีกระบวนการบ่มเป็นฝักแห้งก่อนถึงจะขายได้ จึงยังไม่เป็นที่นิยมสำหรับการปลูกสร้างรายได้ มีเพียงกลุ่มเฉพาะอย่างเช่นในวงการเชฟ ร้านอาหาร ร้านเบเกอรี่ ที่จะเข้าถึง คุณพาพร โตอินทร์ หรือ คุณกวาง เจ้าของสวนแม่หม่อน อำเภอวังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา ถือว่าเป็นแปลงแรกๆ ที่ปลูกวานิลลาในพื้นที่อำเภอวังน้ำเขียว ที่ปลูกจนกระทั่งได้ผลผลิตเอง บ่มฝักเอง แปรรูปเอง จนสุดท้ายกลายเป็นไอศกรีมขาย มีที่นี่ที่เดียว คุณกวาง เล่าให้ฟังว่า ความตั้งใจแรกของสวนแม่หม่อน คือตั้งใจทำเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร ย้อนไปเมื่อประมาณ 10 ปีที่แล้ว สวนแห่งนี้เริ่มต้นจากการปลูกหม่อน หรือมัลเบอร์รี่ แล้วตั้งใจทำเป็นสวนสำหรับการท่องเที่ยวไปในตัว เพราะด้วยพื้นที่ของสวนตั้งอยู่ในอำเภอวังน้ำเขียว ที่เป็นสถานที่ยอดนิยมสำหรับนักท่อง
กรณีที่มีกระแสข่าวลือเกี่ยวกับการเข้าร่วมอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ (UPOV 1991) ว่า การเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกเองจะผิดกฎหมายนั้น ล่าสุดในวันนี้ (8 ตุลาคม 2569) เว็บไซต์กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ภายใต้การดูแลของสำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ประกาศอย่างเป็นทางการว่า กระแสข่าวดังกล่าวไม่เป็นความจริง โดยอ้างอิงข้อมูลจากกรมวิชาการเกษตรว่า เกษตรกรเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกเองโดยไม่ผิดกฎหมายแต่อย่างใด เนื่องจากเกษตรกรและประชาชนจำนวนมากเกิดความกังขาเกี่ยวกับการเข้าร่วมอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ (UPOV 1991) ว่าจะส่งผลกระทบต่อการเก็บเมล็ดพันธุ์ของเกษตรกร ดังนั้นกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จึงได้ประกาศชี้แจงข้อเท็จว่า การเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกเองผิดกฎหมายหรือไม่ บนเว็บไซต์กระทรวงเกษตรฯ ในวันนี้ โดยสำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ให้ข้อมูลว่า กรณีที่มีกระแสข่าวว่า การเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกเองผิดกฎหมายนั้น ไม่เป็นความจริง เกษตรกรยังคงมีสิทธิในการจัดเก็บเมล็ดพันธุ์ เพื่อเก็บไว้ปลูกต่อในฤดูกาลถัดไป เกษตรกรสามารถขายผลผลิต (Grain) ได้ตามปกติ รวมทั้งใช้ประโยชน์ส่วนตัว วิจัย และทดลองได้
จากพฤติกรรมความเปลี่ยนแปลงของผู้บริโภค ที่หันมาใส่ใจพิถีพิถันกับอาหารการกินมากขึ้น ส่งผลดีต่อภาคอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ผู้ประกอบการร้านอาหารไม่น้อย และยังส่งต่อการสร้างรายได้ สร้างอาชีพให้กับเกษตรกรรายย่อยได้มีช่องทางเพิ่มรายได้อีกช่องทางหนึ่ง สืบเนื่องจากพฤติกรรมของผู้บริโภคที่หันมาประณีตกับอาหารการกินมากขึ้น บางคนตามหาร้านอาหารที่รสชาติอร่อยใช้วัตถุดิบเกรดพรีเมียม บางคนชอบอาหารที่รสชาติและสีสันสวยงามน่ากิน เพื่อสร้างการอยากอาหาร รวมถึงการถ่ายรูปลงโซเชียล ทำให้เกิดอีกหนึ่งธุรกิจที่น่าสนใจ และสร้างรายได้ดีแบบเงียบๆ ในฉบับนี้ผู้เขียนขอยกให้กับธุรกิจการปลูกดอกไม้-ใบไม้กินได้ ที่ใช้พื้นที่ไม่ต้องมาก แต่ตอบโจทย์การสร้างรายได้ และทันกับยุคสมัยที่สุด จนสามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกร หรือเจ้าของธุรกิจหลักแสนต่อเดือนเลยทีเดียว คุณนัจนันท์ ศรีพัธยากร หรือ คุณอุ๋ง เจ้าของฟาร์มโรสแมรี่หาดใหญ่ ตั้งอยู่ที่ 20/7 ถนนกองทุนสงเคราะห์ ตำบลบ้านพรุ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา อดีตเจ้าหน้าที่การกีฬา ผันตัวเป็นเกษตรกร สร้างงาน สร้างเงินจากสิ่งที่รัก พร้อมกับการพัฒนาไม่หยุดนิ่ง นำไปสู่การสร้างรายได้จากการทำฟา
