แปรรูปสินค้าเกษตร

จากวิสัยทัศน์กรมส่งเสริมการเกษตร “เกษตรกรมีความเข้มแข็ง มีคุณภาพชีวิตที่ดี ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมและมีรายได้ที่มั่นคง” คณะกรรมการวิสาหกิจชุมชนแปรรูปผลผลิตถั่วลิสงบ้านป่านเทคโน หมู่ที่ 17 ตำบลดงสิงห์ อำเภอจังหาร จังหวัดร้อยเอ็ด เข้าเยี่ยมคารวะ ท่านเข้มแข็ง ยุติธรรมดำรง อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2562 ที่ผ่านมา ท่านเน้นย้ำเรื่องการประชาสัมพันธ์ ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ มี อย. วันเดือนปีหมดอายุ โดยเฉพาะนโยบาย “การตลาดนำการเกษตร” การสร้างความเข้มแข็งของภาคการเกษตรในระดับฐานรากด้วยการส่งเสริมการผลิตตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง และการพัฒนาเกษตรกรและองค์กรเกษตรกร กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรอำเภอจังหาร ประทับใจเป็นอย่างยิ่งและพร้อมนำไปปฏิบัติ เพื่อองค์กรเกษตรกรที่ทำงานกับกรมส่งเสริมการเกษตรมานานแสนนาน คุณประยงค์ ดินทราย เกษตรจังหวัดร้อยเอ็ด มอบหมายให้ คุณวัชรินทร์ เขจรวงศ์ เกษตรอำเภอจังหาร เดินหน้าพัฒนาวิสาหกิจชุมชนแปรรูปถั่วลิสงบ้านป่านเทคโน หมู่ที่ 17 ตำบลดงสิงห์ มี คุณประมวล พลพุทธา ประธานวิสาหกิจชุมชนแปรรูปถั่วลิสงฯ พร้อมคณะกรรมการฯ คุณพิสมัย ศรีบุญโรจน์ รองประธาน คุณสงบ มนตรีชน เหรัญญ

ทำไม ถึงเป็น น้ำผึ้งเกรดพรีเมี่ยม คุณชิตพงษ์ ทรงศิริ หนุ่มใหญ่วัย 65 ปี เล่าให้ฟังว่า กลุ่มผู้เลี้ยงผึ้งเชียงใหม่-ลำพูน ตั้งอยู่ที่บ้านทุ่งสะโตก อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ ปัจจุบัน มีสมาชิก 21 คน ประวัติส่วนตัวก่อนจะมาเริ่มเลี้ยงผึ้งนั้น ตนเองบ้านเดิมอยู่ที่สระบุรี เรียนจนจบระดับประถมศึกษา ต่อมาได้ย้ายไปเรียนที่โรงเรียนสามเสนวิทยาลัย เมื่อวัยหนุ่มประกอบอาชีพรับเหมาก่อสร้าง โดยเฉพาะการก่อสร้างโรงพยาบาลในจังหวัดสระบุรีและจังหวัดใกล้เคียงหลายแห่ง ต่อมาได้ย้ายมารับสร้างโรงพยาบาลในเขตจังหวัดนครสวรรค์ ต่อมาในปี 2540 ซึ่งเป็นปีที่เศรษฐกิจชะลอตัว จึงตัดสินใจเลิกอาชีพการรับเหมาก่อสร้าง ย้ายครอบครัวมาอยู่ที่อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งมีที่ดินที่เคยซื้อไว้ล่วงหน้า จำนวน 10 ไร่ และมีการปลูกต้นลำไยอยู่ก่อนแล้ว จึงเริ่มศึกษาว่าภายในสวนลำไยจะทำอะไรได้บ้าง จึงสรุปได้ว่าควรเลี้ยงผึ้ง ทั้งๆ ที่ไม่เคยมีความรู้ด้านการเกษตรมาก่อนเลย เห็นว่าการเลี้ยงผึ้งร่วมกับสวนลำไยนั้นมีความเป็นไปได้ เพื่อให้ผึ้งได้อาหารจากดอกลำไย อีกทั้งในระยะนั้นมีเกษตรกรเลี้ยงผึ้งกันหลายฟาร์ม น่าจะเป็นแหล่งศึกษาหาความรู้

“กาแฟ” เป็นพืชชนิดหนึ่งที่ทางราชการเข้าไปส่งเสริมให้ชาวบ้านดอยมูเซอปลูกทดแทนฝิ่น ตั้งแต่ ปี  2514 แต่ไม่ค่อยประสบความสำเร็จในช่วงแรก เนื่องจากขาดความรู้ ความเข้าใจในเรื่องกระบวนการปลูก การเก็บผลผลิต จนทำให้เกิดปัญหาด้านการตลาด และราคาตกต่ำ การปลูกกาแฟบนดอยมูเซอไม่เพียงส่งเสริมให้ชาวบ้านมีรายได้จากพืชอื่นแทนการปลูกฝิ่น แต่ต้องการให้พวกเขาช่วยกันปลูกพืชเพื่อรักษาและอนุรักษ์ผืนป่าต้นน้ำด้วย ดังนั้น หากชาวบ้านหมดหวังในเรื่องรายได้แล้วเลิกปลูกกาแฟหันไปปลูกพืชอายุสั้นแทน อาจส่งผลกระทบต่อผืนป่าต้นน้ำในระยะยาวด้วย คุณจักรพงษ์ มงคลคีรี หรือ คุณพงษ์ เป็นหนึ่งในชาวบ้านที่ตระหนักในเรื่องดังกล่าวอย่างดี จนทำให้เขาพยายามผลักดันให้ชาวบ้านจำนวนมากยังคงปลูกกาแฟต่อไป ด้วยการรับซื้อกาแฟสด พร้อมทั้งเร่งฟื้นฟูความรู้เกี่ยวกับการปลูกกาแฟให้มีคุณภาพ รวมถึงต่อยอดไปถึงการแปรรูปจนนำมาสู่การพัฒนาเป็นกาแฟออร์แกนิก ในชื่อ “กาแฟสดมูเซอ” เดิมคุณพงษ์มีโรงคั่วกาแฟอยู่ในพื้นที่ ซึ่งตั้งมานานกว่า 10 ปี ตลอดเวลาเขาพบว่าชาวบ้านปลูกกาแฟแบบขาดรูปแบบที่แน่นอน และขาดคุณภาพ จนมีอยู่ช่วงหนึ่งที่ไม่มีคนมารับซื้อกาแฟ เพราะในช่วงน

อะโวกาโด (Avocado) หรือ ลูกเนย หลายคนยังเข้าใจผิดคิดว่าเป็นผลไม้ที่ต้องนำเข้าจากต่างประเทศ แต่จริงๆ แล้วในไทยก็ปลูกได้ด้วยการเพาะเมล็ด ปลูกง่าย แทบจะไม่ต้องดูแลมาก ก็ปลูกขึ้น สามารถปลูกแซมในสวนผลไม้อื่นก็ได้ เพาะเมล็ด 3 – 4 ปี ให้ผลผลิตและเก็บเกี่ยวได้ และจะให้ผลผลิตมากขึ้น ต่อเมื่อ อะโวกาโดอายุ 5-6 ปีเกษตรกรภาคเหนือตอนบนและตอนล่างนิยมปลูกกันมาก โจ้ – ยุทธนาศักดิ์ แก้วคำ  เด็กหนุ่มอนาคตไกลวัยเพียง 25 ปี จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยแม่โจ้ วิทยาเขตแพร่ คณะสัตวศาสตร์และเทคโนโลยี ปัจจุบันสวมบทบาททั้งเกษตรกรและนักธุรกิจที่ประสบความสำเร็จจากการปลูกอะโวกาโด เพราะนอกจากจะขายผลสด ยังนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ความงามบำรุงผิวพรรณทั้งผิวหน้าและผิวกาย ภายใต้แบรนด์ “อะโวคาโด้ ไร่ยังคอย”ขยายตลาดด้วยตัวแทนจำหน่าย รวมถึงส่งออกต่างประเทศ สร้างรายได้ต่อเดือนหลักล้านบาทเลยทีเดียว โจ้ เผยกับเส้นทางออนไลน์ว่า หลังจากเรียนจบ ป.ตรี ไปเพาะพันธุ์ไก่ชนหายาก ซึ่งเป็นพันธุ์พื้นเมืองของ แม่ฮ่องสอน มีการขยายตลาดไปยังต่างประเทศ ส่งจีน ลาว มาเลเซีย และอินโดนีเซีย มีทั้งส่งตรงและส่งผ่านพ่อค้าคนกลาง ทว่าระยะหลังเศรษฐกิจเริ่มไม

นักวิจัย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ธัญบุรี ลงพื้นที่ช่วยวิสาหกิจชุมชนแปลงไผ่ใหญ่ จังหวัดปราจีนบุรี พัฒนาคุณภาพการผลิตหน่อไม้ดอง สู่อาหารปลอดภัย ลดปริมาณเกลือ ผ่านการฆ่าเชื้อ บรรจุแบบสุญญากาศ เพิ่มศักยภาพการขาย ทีมอาจารย์และนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ธัญบุรี ประกอบด้วย ดร.อารณี โชติโก ผศ.ดร.สมพงศ์ แสนเสนยา คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ผศ.ดร.ปาลิดา ตั้งอนุรัตน์ คณะเทคโนโลยีการเกษตร พร้อมด้วย อาจารย์ ดร.ปพนพัชร์ ภัทรฐิติวัสส์ คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ ร่วมกันบูรณาการข้ามศาสตร์วิจัย “การพัฒนาและยกระดับหน่อไม้ดองปี๊บสู่หน่อไม้ดองแบบบรรจุสุญญากาศ” โดยการพัฒนาและยกระดับหน่อไม้ดองปี๊บสู่หน่อไม้ดองแบบบรรจุสุญญากาศ แบ่งออกเป็น 4 ส่วน คือ การวิเคราะห์สารปนเปื้อนและสารเจือปนในหน่อไม้สดและผลิตภัณฑ์จากหน่อไม้ การใช้กล้าเชื้อแบคทีเรียกรดแลกติกเพื่อยกระดับคุณภาพการผลิตหน่อไม้ดอง การศึกษาอุณหภูมิและเวลาที่เหมาะสมในการฆ่าเชื้อด้วยความร้อนของผลิตภัณฑ์หน่อไม้ดอง และ 4 การประเมินและทำนายอายุการเก็บรักษาของผลิตภัณฑ์หน่อไม้ดองภายใต้สภาวะต่างๆ ดร.อารณี เปิดเผยว่า ปราจีนบุรีเป็นจังหวัด

บริเวณทุ่งนาท้ายเหมือง หมู่ 4 บ้านทองทั่ว ต.คลองนารายณ์ อ.เมือง จ.จันทบุรี ซึ่งเป็นที่นาหลังเก็บเกี่ยวของเกษตรกร นายวรรฤดี เรืองสวัสดิ์ หรือ พี่เปี๊ยก อายุ 45 ปี ชาว จ.สกลนคร ชีวิตผกผัน ดิ้นรนมารับจ้างทำงานเป็นลูกจ้างบริษัทรับเหมาก่อสร้างเอกชนยักษ์ใหญ่แห่งหนึ่ง ในจันทบุรี เมื่อ 27 ปีก่อน ได้ขอเช่าพื้นที่ท้องนาจำนวนกว่า 10 ไร่ ของเกษตรกรหลังเสร็จสิ้นฤดูเก็บเกี่ยวข้าว เพื่อทำการปลูกพืชไร่ตระกูลแตง ในช่วงหน้าแล้ง สร้างรายได้เสริมจากการศึกษาหาความรู้ด้วยตนเอง และจากแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 นำมาสู่ความสำเร็จ จนมีรายได้เพิ่มเป็นฐานรากให้แก่ครอบครัวเฉลี่ยประมาณปีละกว่า 3 แสนบาท ปัจจุบันผลผลิตของ พี่เปี๊ยก เป็นที่สนใจแก่ลูกค้าตลอดจนชาวบ้านในพื้นที่เป็นอย่างมาก พี่เปี๊ยก กล่าวว่า ย้อนกลับไปเมื่อประมาณ 6-7 ปีก่อน ได้ใช้เวลาที่ว่างจากการทำงานประจำ มาศึกษาข้อมูลการปลูกพืชไร่ตระกูลแตง และเริ่มลงมือเพาะปลูกโดยเฉพาะแตงโมพันธุ์กินรี ที่หาซื้อเมล็ดพันธุ์ได้ตามท้องตลาด และแคนตาลูป จนเวลาผ่านไปผลผลิตเป็นที่ต้องการของตลาด สามารถเก็บขายได้ราคาดีจนประสบความสำเร็จ แต่ผลไม้ทั้งสอง

มะม่วงเบามีแหล่งปลูกและเจริญเติบโตจำนวนมากทางภาคใต้ เรียกได้ว่าเป็นพืชอัตลักษณ์ เนื่องจากเป็นพืชประจำถิ่นที่มีอายุนานร่วมกว่าร้อยปี มีขนาดผลประมาณไข่ไก่ ผลดิบมีรสเปรี้ยว ชาวบ้านนิยมนำมาประกอบอาหารประเภทยำ หรือกินดิบได้ อีกทั้งยังได้รับความนิยมนำมาสร้างมูลค่าด้วยการแปรรูปได้หลากหลาย ไม่ว่าจะนำมากวน มะม่วงแผ่น แช่อิ่ม หรือปั่นเป็นน้ำดื่มให้ชื่นใจ “ป้าติ้วแมงโก้” เป็นแบรนด์ผลิตภัณฑ์จากมะม่วงเบาที่เกิดจากชาวบ้านรวมตัวกันตั้งเป็นกลุ่มแม่บ้านสทิงหม้อ จังหวัดสงขลา แล้วเก็บผลมะม่วงเบาที่ปลูกไว้ตามบ้านมาแปรรูปเป็นสินค้าต่างๆ ได้รับความนิยมจากผู้บริโภค ขายดีจนผลิตไม่ทัน ทำให้มีรายได้ถึงเดือนละกว่า 5 หมื่นบาท คุณอุไรวรรณ หอมจันทร์ หรือ ป้าติ้ว ไม่ได้เป็นเจ้าของ เพียงขอนำชื่อเล่นมาใช้ตั้งชื่อแบรนด์สินค้าให้ง่ายต่อการจดจำ แต่เป็นผู้นำกลุ่มแม่บ้านสทิงหม้อ ซึ่งมีที่ตั้งอยู่เลขที่ 147/4 หมู่ที่ 5 ตำบลสทิงหม้อ อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา นำมะม่วงเบามาสร้างมูลค่า ดึงรายได้เข้าชุมชน ป้าติ้ว เล่าว่า กิจกรรมอาชีพที่ทำอยู่ขณะนี้คือการนำมะม่วงเบาพันธุ์ลูกขาวและลูกเขียว รวมถึงพิมเสนมาแปรรูปเป็นสินค้าในรูปแบบต่า