เกษตรอัจฉริยะ
ข้าว..เป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญมากของจังหวัดสุรินทร์ และได้รับการยอมรับในเรื่องของความอร่อย หอม ยาว ขาว นุ่ม โดยเฉพาะสายพันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 และ ข้าว กข 15 จนได้รับการส่งเสริมให้มีการทำเกษตรอินทรีย์อย่างต่อเนื่อง และรวมกลุ่มวิสาหกิจชุมชนขนาดย่อม เพื่อแปรรูปข้าวบรรจุเป็นข้าวถุงจำหน่ายเชิงพาณิชย์ ขายตรงถึงผู้บริโภค เกษตรกรมีรายได้เพิ่มมากกว่าการจำหน่ายข้าวเปลือก ทั้งนี้ ข้าวเปลือกราคาโดยประมาณ กก.ละ 10 บาท เมื่อแปรรูปเป็นข้าวสารจะขายได้ กก.ละ 22 บาท หากมีการคัดแยกขนาดและเปอร์เซ็นต์ของข้าวจะขายได้ราคาสูงถึง กก.ละ 34 บาท เกษตรกรจะได้มีการคัดแยกก่อนแพ็คถุง แต่กระบวนการคัดแยกเมล็ดข้าวสารของเกษตรกรปัจจุบัน ยังไม่มีเครื่องมือเครื่องจักรที่มีประสิทธิภาพ ยังใช้กำลังคนในการคัดแยกข้าวโดยใช้กระด้งฝัดข้าว ตะแกรงร่อน จึงต้องการนวัตกรรมสำหรับใช้คัดแยกเมล็ดข้าวสารเพื่อให้ได้ข้าวสารที่มีคุณภาพ มีอำนาจในการกำหนดราคาจำหน่ายเชิงพาณิชย์ เครื่องคัดแยกเมล็ดข้าวสาร ผลงาน วิทยาลัยเทคนิคสุรินทธ์ คณะนักวิจัย วิทยาลัยเทคนิคสุรินทร์ ประกอบด้วย นายสนธยา สุนทรารักษ์ นายสันติ ครึ่งมี นาย กฤษฎา จิระโภคานน
ปัจจุบันปัญหาด้านการเกษตรทวีความรุนแรงและมีความซับซ้อนมากขึ้น โดยเฉพาะด้านการปลูกพืช ซึ่งเป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม ทำให้สภาพอากาศแปรปรวน กระทบกับวงจรการระบาดของโรคและแมลงศัตรูพืช ซึ่งส่งผลต่อการเพาะปลูกของเกษตรกรอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพื่อให้เกษตรกรมีอาชีพและรายได้ที่มั่นคง มีคุณภาพชีวิตที่ดีและพึ่งพาตัวเองได้อย่างยั่งยืน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกรมส่งเสริมการเกษตร จึงได้นำเทคโนโลยีและนวัตกรรม AI และ IoT มาใช้เพื่อพัฒนางานด้านการเกษตร เช่น การพัฒนาระบบรายงานการระบาดศัตรูพืชผ่านแอพพลิเคชั่น “DOAE Pest Forecast” ซึ่งจะเป็นระบบที่ช่วยในการสำรวจข้อมูลการระบาดศัตรูพืชให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องและรวดเร็ว สามารถประมวลผลและพยากรณ์การระบาดของศัตรูพืชล่วงหน้าได้อย่างแม่นยำ รวมทั้งสามารถวางแผนควบคุมการระบาดได้รวดเร็วและติดตามผลการดำเนินการได้อย่างใกล้ชิด ช่วยลดอัตราการสูญเสียของผลผลิตได้ ตอบสนองนโยบายเกษตรแม่นยำสูง (Precision Farming) หรือเกษตรอัจฉริยะ (Smart Agriculture) ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่ผ่านมา กรมส่งเสริมการเกษตร ได้ติดตั้งอุปกรณ์วัดสภาพอากาศร
นักวิจัยจากสถาบันเทคโนโลยีแห่งอินเดีย (IIT) พบว่า “ไม้โปร่งใส” มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมต่ำกว่าแก้วอย่างมีนัยสำคัญ และมีประสิทธิภาพสูงกว่าแก้วถึง 5 เท่า ซึ่งอาจช่วยลดต้นทุนด้านพลังงานได้ในอนาคต ตามผลการศึกษาที่เปิดเผยล่าสุด ตามรายงานของโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP) ระบุว่า ในแต่ละปีมีการผลิตพลาสติกมากกว่า 400 ล้านตัน โดยส่วนใหญ่เป็นพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง แม้หลายประเทศจะเริ่มมีความก้าวหน้าในการลดปริมาณขยะเหล่านี้ ด้วยการหันมาใช้ถุงกระดาษหรือหลอดกระดาษแทน แต่ก็ยังมีบางอุตสาหกรรมหรือการใช้งานที่ ยังจำเป็นต้องพึ่งพาคุณสมบัติเฉพาะของพลาสติกอยู่ ไม้โปร่งใส ที่นักวิทยาศาสตร์ได้นำมาทดสอบความแข็งแรงเทียบพลาสติกและแก้ว พบว่าไม้โปร่งใสมีคุณสมบัติแข็งกว่าพลาสติกถึง 3 เท่า และแข็งกว่าแก้วประมาณ 10 เท่า มีความเป็นฉนวนได้ดีกว่ากระจก สามารถช่วยให้อาคารกันความร้อนได้ ในอนาคตอาจถูกนำมาปรับใช้ในหลายอุตสาหกรรม “ไม้โปร่งแสง” (Transparent Wood) คือวัสดุทางเลือกที่สามารถนำมาใช้ทดแทนพลาสติกในบางประเภทได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งยังช่วยลดผลกระทบจากการใช้ผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากปิโตรเลียม นักวิทยา
ชาวนาปลื้ม โครงการ “1 อำเภอ 1 แปลงเกษตรอัจฉริยะ” ยกระดับข้าวไทยก้าวสู่ “เกษตรแม่นยำ” ลดต้นทุนการผลิตได้ 20% ประหยัดน้ำทำนาได้ 30% และได้ผลผลิตต่อไร่เพิ่มขึ้น 16.82 % ปัจจุบันประเทศไทยก้าวเข้าสู่ยุคสังคมสูงวัย เกษตรกรมีอายุมากขึ้น ประสบปัญหาขาดแคลนแรงงานเพิ่มมากขึ้น รวมทั้งปัญหาการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ ทำให้เกิดภัยธรรมชาติ การระบาดของโรคและแมลงศัตรูข้าวเพิ่มขึ้น เสี่ยงต่อการสูญเสียผลผลิต และมีต้นทุนการผลิตสูงขึ้น โครงการ 1 อำเภอ 1 แปลงเกษตรอัจฉริยะ เป็นหนึ่งในโครงการสำคัญของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่มีเป้าหมายส่งเสริมและพัฒนาระบบการปลูกข้าวด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ อาทิ การจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้ง (AWD), การปรับพื้นที่ด้วยเลเซอร์, การจัดการฟางและตอซัง, การใช้เซนเซอร์ตรวจวัดสภาพแวดล้อม รวมถึงแพลตฟอร์มข้อมูลดิจิทัล (Application ALLRice) ซึ่งเป็นระบบที่ปรึกษาชาวนาไทย พัฒนาโดย กรมการข้าว เพื่อสนับสนุนชาวนาให้สามารถวางแผนการผลิตข้าวได้ดียิ่งขึ้น ลดต้นทุนเพื่อเพิ่มผลผลิต และรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมไปพร้อมกัน ที่ผ่านมา มีพี่น้องชาวนาเข้าร่วมโครงการอย่างคับคั่ง สามารถยกระดับการผลิตข้าวไทย ให
FlexiFarm (เฟล็กซี่ฟาร์ม) นวัตกรรมการปลูกผักในตู้คอนเทนเนอร์ ทางเลือกใหม่สุดสมาร์ทของการทำฟาร์มในไทย ต้นแบบฟาร์มเคลื่อนที่ได้ โยกย้ายสะดวก ใช้พื้นที่น้อยแต่ได้ผลผลิตคุ้มค่า สร้างโมเดลการบริหารจัดการธุรกิจแบบสำเร็จรูปที่ยั่งยืน พร้อมเสริมสร้างคุณภาพชีวิตและอาหารการกินที่ดี ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์คนรักสุขภาพท่ามกลางสถานการณ์โลกในปัจจุบัน คุณยุทธพงษ์ เผ่าจินดา ผู้ก่อตั้ง FlexiFarm กล่าวว่า สถานการณ์ความเป็นอยู่ของเราในปัจจุบันมีความท้าทายมากขึ้นเรื่อยๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสงคราม สภาพเศรษฐกิจ ภัยธรรมชาติ โรคระบาด และมลภาวะที่ส่งผลกระทบต่อปัจจัย 4 โดยเฉพาะเรื่องของอาหารการกินซึ่งเป็นสิ่งที่เราให้ความสำคัญ ด้วยเหตุนี้ FlexiFarm จึงถือกำเนิดขึ้น ด้วยความมุ่งหวังที่จะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในยุคปัจจุบันให้ดีขึ้น ส่งเสริมความมั่นคงทางด้านอาหาร รับมือกับผลกระทบและทลายข้อจำกัดต่างๆ ให้ทุกคนสามารถเข้าถึงอาหารที่ดี มีคุณภาพ สะดวกสบาย และปลอดภัยได้ อีกทั้งยังเป็นโมเดลธุรกิจการปลูกผักที่ดีในอนาคต ภายใต้โซลูชัน “คอนเทนเนอร์ฟาร์ม” ซึ่งเป็นการปลูกผักในตู้คอนเทนเนอร์ โดยคำว่า “Flexi” ย่อมาจาก “Flexibility” ท
เกษตรยุคใหม่ ใช้ข้อมูลแทนการใช้เเรง ในวันที่เทคโนโลยีก้าวหน้าไปไกล อาชีพเกษตรก็ไม่จำเป็นต้องย่ำอยู่กับที่อีกต่อไป ณัฐวุฒิ จันทร์เรือง หรือ คุณณัฐ ชาวสวนรุ่นใหม่จากตำบลตรอกนอง อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี คือหนึ่งในเกษตรกรที่พิสูจน์ให้เห็นว่า เกษตรกรยุคใหม่ สามารถทำสวนให้มีประสิทธิภาพและยั่งยืนได้ ด้วยการนำ เทคโนโลยี IoT (Internet of Things) เข้ามาช่วยจัดการสวนผลไม้กว่า 50 ไร่ให้เป็นระบบ ลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต และสร้างรายได้มั่นคงในระยะยาว ก่อนจะกลับมาจับจอบเสียม คุณณัฐเคยทำงานเป็นวิศวกรเคมีในโรงงานอุตสาหกรรมมานานกว่า 10 ปี เขาเล่าว่า “เมื่อถึงจุดอิ่มตัวในงานประจำ และเห็นว่าพ่อแม่เริ่มมีอายุมากขึ้น จึงตัดสินใจกลับมาสานต่องานสวนของครอบครัว” แต่ไม่ใช่การกลับมาทำแบบเดิม เขาเลือกที่จะอัปเกรดสวนผลไม้ให้ทันยุค ด้วยแนวคิด ผสมผสานภูมิปัญญาเดิมกับเทคโนโลยีใหม่ เพื่อให้การทำเกษตรง่ายขึ้นแต่แม่นยำกว่าเดิม ใช้ IoT จัดการสวน ลดคน ลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต จุดเริ่มต้นคือผมอยากทำให้สวนบริหารง่ายขึ้น ไม่ต้องพึ่งแรงงานมาก แต่ได้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าเดิม คุณณัฐ เล่าว่า “ระบบที่เขาพัฒนาใช้เทคโนโลยี IoT เข้ามาเชื่อมต่อข้
GIS หรือ Geographic Information System คือ เทคโนโลยีที่ใช้คอมพิวเตอร์มาช่วยในการจัดเก็บ วิเคราะห์ และแสดงผลข้อมูลที่มีพิกัดบนแผนที่ ระบบนี้สามารถทำให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างข้อมูลตัวเลขกับพื้นที่จริง เช่น การกระจายของประชากร เส้นทางถนน พื้นที่น้ำท่วม หรือเขตการใช้ประโยชน์ที่ดิน ทำให้ GIS กลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการวางแผนและตัดสินใจในหลายสาขา GIS กับการเกษตรสมัยใหม่ และอนาคตเกษตรไทย ในภาคเกษตรกรรม GIS ถูกนำมาใช้เพื่อวิเคราะห์ความเหมาะสมของพื้นที่เพาะปลูก ไม่ว่าจะเป็นการดูสภาพดิน ปริมาณน้ำฝน หรือแสงแดดในแต่ละฤดูกาล ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้เกษตรกรสามารถเลือกชนิดพืชที่เหมาะสมกับพื้นที่ได้แม่นยำยิ่งขึ้น นอกจากนี้ GIS ยังช่วยติดตามการเปลี่ยนแปลงของผลผลิต และสามารถใช้ร่วมกับระบบดาวเทียมหรือเซ็นเซอร์ IoT เพื่อตรวจสอบสภาพแปลงแบบเรียลไทม์ ความก้าวหน้าของ GIS ช่วยให้เกษตรไทยก้าวไปสู่ “เกษตรอัจฉริยะ” อย่างแท้จริง เกษตรกรสามารถลดต้นทุนการผลิต วางแผนการใช้ทรัพยากรได้อย่างคุ้มค่า และรับมือกับปัญหาสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลงได้ดีกว่าเดิม หากมีการใช้ GIS ร่วมกับข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) และเทคโ
ภาคการเกษตรของไทยกำลังก้าวเข้าสู่ยุคใหม่ที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม ล่าสุดมีการคาดการณ์ว่าอุตสาหกรรม AgriTech ของไทยจะเติบโตอย่างต่อเนื่อง และมีมูลค่าสูงถึง 113.96 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ภายในปี 2572 สะท้อนถึงศักยภาพของประเทศไทยในการพัฒนาเกษตรสมัยใหม่ เพื่อตอบโจทย์ความต้องการในอนาคตทั้งในและต่างประเทศ เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2568 คณะผู้บริหารจาก AXONS (แอ๊กซอน) และ Amazon Web Services (AWS) ได้พาสื่อมวลชนร่วมไปถึงทางทีมงานเทคโนโลยีชาวบ้าน ได้มีโอกาสลงพื้นที่เยี่ยมชมแปลงข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่มีการนำแอปพลิเคชัน FarmOne ซึ่งพัฒนาบนระบบคลาวด์ของ AWS มาใช้จริงในภาคการเกษตร อุตสาหกรรมการเกษตรไทยกำลังก้าวสู่การเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ เมื่อเทคโนโลยีดิจิทัลถูกนำมาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและลดความเสี่ยงในภาคการเกษตร โดยบริษัท AXONS (แอ๊กซอน) ได้พัฒนาแพลตฟอร์มเกษตรอัจฉริยะบนระบบคลาวด์ของ Amazon Web Services (AWS) ซึ่งนับเป็นก้าวสำคัญในการยกระดับการบริหารจัดการฟาร์มและสร้างความยั่งยืนให้กับเกษตรกรไทย ภาคเกษตรกรรมไทยเผชิญโจทย์ใหญ่ ปรับตัวสู่ยุคเทคโนโลยีเพื่อความยั่งยืน คุณทิพมาศ อจลากุล หัวห
ในยุคที่โลกของเกษตรกรรมกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว “เกษตรอัจฉริยะ (Smart Farming)” ได้กลายเป็นคำสำคัญของการผลิตอาหารที่มีคุณภาพและยั่งยืน แนวคิดนี้คือการทำเกษตรสมัยใหม่โดยนำเทคโนโลยีและเครื่องจักรที่มีความแม่นยำสูงมาใช้ในกระบวนการผลิต ตั้งแต่การเตรียมแปลง การจัดการน้ำ การใส่ปุ๋ย ไปจนถึงการเก็บเกี่ยว โดยมีพื้นฐานจาก การเกษตรแม่นยำสูง (Precision Farming) ที่เน้นการทำงานให้เหมาะสมกับลักษณะเฉพาะของพื้นที่และความต้องการของพืชในแต่ละช่วงการเจริญเติบโต การใช้ข้อมูลด้านสภาพอากาศ เช่น ปริมาณน้ำฝน ความชื้น อุณหภูมิ หรือแม้แต่ความเร็วลม เข้ามาช่วยวิเคราะห์ก็ช่วยทำให้สามารถใช้ทรัพยากรได้อย่างคุ้มค่า ลดการสูญเสีย ลดต้นทุน และยังแก้ปัญหาขาดแคลนแรงงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ศูนย์วิจัยข้าวเชียงรายได้รับงบประมาณให้ดำเนินงาน โครงการ 1 อำเภอ 1 แปลงเกษตรอัจฉริยะ ภายใต้แผนงานยุทธศาสตร์การเกษตรสร้างมูลค่า โดยจัดทำแปลงต้นแบบสาธิตและเผยแพร่องค์ความรู้การผลิตข้าวด้วยเทคโนโลยีเกษตรอัจฉริยะ ครอบคลุมตั้งแต่การปรับระดับพื้นที่นาให้สม่ำเสมอด้วยเลเซอร์ การใช้เครื่องปักดำเพื่อลดการใช้แรงงานและเพิ่มความแม่นยำ การ
คุณนิรันดร์ สมพงษ์ หรือ คุณโอ๋ ประธานสหกรณ์การเกษตรในเขตปฏิรูปที่ดินปากช่อง (คทช.) จำกัด ในพื้นที่หมู่ที่ 15 ตำบลปากช่อง อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา คิดค้นและต่อยอดนวัตกรรม Smart Farm IOT นวัตกรรมเกษตรอัจฉริยะ นวัตกรรมที่สร้างขึ้นเพื่อจัดการระบบแปลงเกษตร ควบคุมและสั่งงานอัตโนมัติในระยะไกลด้วยโทรศัพท์มือถือเพียงเครื่องเดียว ต้นทุนต่ำ เกษตรกรรายย่อยสามารถเข้าถึงได้ ลดเวลา เพิ่มผลผลิต รายได้เพิ่มขึ้น เกษตรกรมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น จุดเริ่มต้นของการคิดค้นและพัฒนานวัตกรรมตัวนี้มาจากปัญหาทางการเกษตรในเรื่องของราคาผลผลิตตกต่ำ เพราะฉะนั้นการขายผลผลิตให้ได้ราคา ตลาดที่มีอยู่ไม่ได้เอื้อต่อการขายผลผลิตของเกษตรกรอยู่แล้ว สิ่งที่เกษตรกรสามารถทำได้คือ การลดต้นทุนในการผลิตให้น้อยลงที่สุด รวมถึงในปัจจุบันเทคโนโลยีต่างๆ มีการพัฒนาไปไกลในการแก้ไขปัญหาทางการเกษตรที่เกิดขึ้นได้จริงนั่นเอง ซึ่งปัญหาหลักในการแก้ไขในเรื่องแรกคือ การลดต้นทุน ลดเวลา เพิ่มผลผลิต และการเพิ่มศักยภาพในการเพาะปลูกพืชให้ดีขึ้นและใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ด้วยเหตุผลต่างๆ จึงนำมาสู่โจทย์การนำเทคโนโลยีมาปรับใช้การทำเกษตรกรรม คุ
