ปศุสัตว์

การทำปศุสัตว์โดยเฉพาะการเลี้ยงโคเนื้อในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ถือเป็นอีกหนึ่งช่องทางการสร้างอาชีพที่ดี โดยเกษตรกรที่เข้ามาสู่ในวงการมีทั้งเป็นคนรุ่นใหม่และหลากหลายวัยมากขึ้น โดยบางท่านสานต่ออาชีพเดิมที่เป็นของครอบครัว มาทำการเลี้ยงและพัฒนาต่อยอดในแบบของตัวเอง หรือแม้แต่ผู้สนใจรายใหม่ที่ชื่นชอบโคเนื้อเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว เมื่อมีโอกาสก็ได้ศึกษาการเลี้ยงและเลือกสายพันธุ์ที่เหมาะสมกับตัวเอง มาเลี้ยงพร้อมทั้งพัฒนาสายพันธุ์อย่างต่อเนื่องทำให้เกิดรายได้เป็นอาชีพที่มั่นคง โดยที่ไม่ต้องทิ้งถิ่นฐานบ้านเกิดไปทำงานไกลบ้าน แต่สามารถทำอาชีพทางปศุสัตว์เกิดรายได้และดูแลครอบครัวไปได้พร้อมๆ กัน คุณนิอร ต๊ะนา หรือ คุณโบว์ อายุ 31 ปี เจ้าของ BT Bow Farm ตั้งอยู่ที่ ตำบลศรีบัวบาน อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน คนรุ่นใหม่ไฟแรงที่ได้สานต่ออาชีพเลี้ยงโคอเมริกันบราห์มันลูกผสมจากคุณแม่ โดยเธอได้ทำการเลี้ยงแบบประหยัดต้นทุน และมีแนวคิดที่จะต่อยอดพัฒนาสายพันธุ์ให้มีสายเลือดที่สูงขึ้นในอนาคต ซึ่งตลาดที่ส่งจำหน่ายอยู่ตอนนี้คือตลาดพัฒนาสายพันธุ์และตลาดโคเนื้อ คุณโบว์ เล่าว่า โคเนื้อลูกผสมอเมริกาบราห์มันที่เลี้ยงอยู่ทุกวันนี้

เป็ดพันธุ์อี้เหลียง เป็นเป็ดพันธุ์เนื้อของเมืองคุนหมิง มณฑลยูนนาน ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน เป็นเป็ดที่สามารถกินได้ทั้งเนื้อและไข่ มีลักษณะพิเศษคือ เลี้ยงง่าย ไข่ดก แข็งแรง โตไว และมีความต้านทานโรคสูง ใช้ระยะเวลาในการเลี้ยงไม่นานก็สามารถจำหน่ายได้ ทำให้ผู้เลี้ยงได้รับผลตอบแทนรวดเร็วในเวลาสั้นๆ ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน ได้น้อมเกล้าฯ ถวายลูกเป็ดอี้เหลียงอายุ 1 วัน จํานวน 65 ตัว (เพศผู้ 15 ตัว เพศเมีย 50 ตัว) เพื่อสนับสนุนกิจกรรมตามโครงการตามพระราชเสาวนีย์ฯ โครงการฟาร์มตัวอย่าง และโครงการพระราชดําริต่างๆ โดยลูกเป็ดดังกล่าวเดินทางมาถึงประเทศไทย เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2543 ซึ่งสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้มีพระราชเสาวนีย์ให้กรมปศุสัตว์นําไปเลี้ยงอนุบาลที่สถาบันวิจัยและพัฒนาสัตว์ปีก อําเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี (ชื่อเดิมในขณะนั้น ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อใหม่เป็นศูนย์วิจัยและบํารุงพันธุ์สัตว์กบินทร์บุรี) ซึ่งศูนย์วิจัยและบํารุงพันธุ์สัตว์กบินทร์บุรี ได้เลี้ยงขยายพันธุ์สนับสนุนโครงการตามพระราชดําริ โครงการฟาร์มตัวอย่าง และโครงการตามพระราชดําริอื่นๆ เรื่

ไก่พื้นเมือง เป็นไก่ที่เลี้ยงง่าย มีความต้านทานโรคสูง หากผู้ที่เลี้ยงได้ทำการศึกษาถึงอุปนิสัยและวิธีการเลี้ยงไก่พื้นเมืองให้ถ่องแท้ การเลี้ยงไก่พื้นเมืองก็จะไม่ใช่เรื่องยาก เพราะหาอาหารกินเองได้ โดยเฉพาะแมลง ไก่พื้นเมืองก็กินได้ จึงทำให้สามารถปล่อยเลี้ยงแบบธรรมชาติได้ ในเรื่องของการตลาดนั้นผู้บริโภคยังมีความต้องการ เพราะเนื้อไก่พื้นเมืองมีรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์เมื่อนำมาประกอบอาหารมีความอร่อย แต่เมื่อเทียบจำนวนผู้เลี้ยงเพื่อจำหน่ายแล้ว ยังถือว่ามีอยู่จำนวนน้อยและตลาดยังมีความต้องการ จึงทำให้ราคาจำหน่ายของไก่พื้นเมืองมีราคาที่ดีตามไปด้วย ผู้ใหญ่ณรงค์ กิ่งแก้ว อยู่บ้านเลขที่ 44 หมู่ที่ 14 ตำบลซับสนุ่น อำเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี เป็นเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่พื้นเมืองเป็นอาชีพเสริม โดยที่การเลี้ยงไม่ได้ลงทุนอะไรมาก จึงทำให้การจำหน่ายมีกำไรและสามารถมีรายได้ใช้จ่ายภายในครัวเรือนได้เป็นอย่างดี อาชีพหลักเลี้ยงโคนม เลี้ยงไก่พื้นเมืองเสริมรายได้ ผู้ใหญ่ณรงค์ เล่าให้ฟังว่า มีโอกาสได้มาอยู่ในจังหวัดสระบุรี เพราะเมื่อประมาณปี 2530 ทางรัฐบาลได้เปิดรับสมัครนักศึกษาที่จบทางด้านการเกษตร เข้าโครงการเกษตรกรก้

จากโจทย์ “ต้นทุนต่ำ ใช้งานง่าย” สู่การพัฒนาเป็นแอปพลิเคชั่น KomilO ระบบ IoT ฝีมือคนไทย โดยนักศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) แอปพลิเคชั่นที่ตรวจจับการเป็นสัดของโคนม ด้วยเซ็นเซอร์ที่มีความแม่นยำสูงกว่า 80 เปอร์เซ็นต์ รศ.ดร.ราชวดี ศิลาพันธ์ ภาควิชาวิศวกรรมอิเล็กทรอนิกส์และโทรคมนาคม คณะวิศวกรรมศาสตร์ และทีมนักศึกษา โปรเจ็กต์ KomilO ได้แก่ คุณมินธร พันธ์ถาวรวงศ์ นักศึกษาปริญญาเอก คุณตรีเทพ แซ่โง้ว นักศึกษาปริญญาเอก คุณกฤษกร ลาศรี ศิษย์เก่าระดับปริญญาตรี คุณกณวรรธณ์ ผึ่งผดุง ศิษย์เก่าระดับปริญญาตรี คุณฐิติกร วังแสน นักศึกษาปริญญาโท และ คุณวรวลัญช์ ตรีทิพยะนันท์ ศิษย์เก่าระดับปริญญาตรี คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) ได้ร่วมกันคิดค้นและพัฒนา แอปพลิเคชั่น KomilO เพื่อแก้ปัญหาการตรวจจับการเป็นสัตว์ของโคนม ให้มีประสิทธิภาพสูงสุดกับเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม ด้าน รศ.ดร.ราชวดี เล่าว่า จุดเริ่มต้นของแอปพลิเคชั่น KomilO และระบบวิเคราะห์การเป็นสัดของโคนมด้วยเทคโนโลยี IoT ถูกวิจัยและสร้างขึ้นเพื่อแก้ปัญหา “โคผสมติดยาก” ซึ่งเป็นหนึ่งในปัญหาของฟาร์มโคนม เน

คุณภิญโญ นัครมนตรี อยู่บ้านเลขที่ 100 หมู่ที่ 3 ตำบลหนองพลับ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เล่าให้ฟังว่า มีอาชีพเกี่ยวกับการเกษตรอยู่แล้ว คือ การปลูกผัก ผลไม้ ต่อมาจึงอยากให้ภายในบริเวณบ้านมีการทำเกษตรที่หลากหลาย เพื่อเป็นการกระจายความเสี่ยงในเรื่องของรายได้ เพื่อให้มีรายได้จากหลายๆ ทางเป็นตัวเลือกในการสร้างเงิน “เรามาคิดว่าถ้าปลูกพืชเพียงอย่างเดียว รายได้ที่มีบางครั้งอาจจะไม่แน่นอน เพราะพืชบางช่วงก็มีราคาขึ้นลง จึงได้ตัดสินใจนำการเลี้ยงสัตว์เข้ามาเสริม เพื่อให้รายได้มีมากขึ้นหลายทาง จึงได้ตัดสินใจเลี้ยงไก่ไข่ เพราะเป็นสัตว์ที่เลี้ยงง่าย สามารถกินเศษพืชผักที่เราคัดออกได้ และที่สำคัญยังสามารถปล่อยเลี้ยงตามธรรมชาติ ก็สามารถคุ้ยเขี่ยหากินเองได้อีกด้วย” คุณภิญโญ บอกถึงจุดประสงค์ของการเลี้ยง โดยไก่ไข่ที่นำมาเลี้ยงภายในพื้นที่บริเวณบ้าน คุณภิญโญ บอกว่า เป็นไก่ที่ได้รับจากสำนักงานปศุสัตว์จังหวัด และเขาได้หาซื้อบางส่วนเข้ามาเลี้ยงเองด้วย จากเริ่มแรกประมาณ 10 ตัว เลี้ยงไปเลี้ยงมาทำให้ตอนนี้มีไก่ไข่ที่เลี้ยงภายในบริเวณบ้านทั้งหมดถึง 200 ตัว ซึ่งเคล็ดลับการเลี้ยงไก่ไข่นั้นไม่มีขั้นตอนอะไรยุ่

ลพบุรี เป็นจังหวัดที่ไม่ใกล้และไม่ไกลกรุงเทพฯ ศูนย์กลางเมืองใหญ่เท่าไรนัก ระยะทางโดยประมาณถึงอำเภอที่อยู่ห่างไกลตัวเมืองไม่ถึง 200 กิโลเมตรดี มีความหลากหลายในวิถีและการดำรงชีวิต ผู้คนดั้งเดิมส่วนใหญ่เป็นเกษตรกร และอีกส่วนหนึ่งในเมืองเป็นข้าราชการ คุณจรูญโรจน์ สัตยารักษ์ ก็เป็นข้าราชการทหารนายหนึ่ง อาศัยอยู่ที่ตำบลโคกตูม อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี พร้อมกับ คุณภูริตา สัตยารักษ์ ภรรยา ทั้งคู่ไม่มีลูก ด้วยเหตุนี้จึงมีเวลาว่างจากอาชีพหลักพอสมควร “ไก่แจ้” ผุดเข้ามาในหูบ่อยครั้ง เมื่อคุณจรูญโรจน์และภรรยา อยากมีสัตว์เลี้ยงไว้ผ่อนคลายและแก้เหงายามว่างเว้นจากงานประจำ และตลาดออนไลน์เป็นตัวกระตุ้นให้คุณจรูญโรจน์เห็นว่า พื้นที่ของไก่แจ้บนตลาดออนไลน์กว้างมาก มีผู้คนจำนวนมากที่ให้ความสนใจ เลี้ยงเล่น และเพาะจำหน่ายเป็นฟาร์มใหญ่ คุณจรูญโรจน์ จึงเริ่มต้นด้วยการซื้อไก่แจ้สีขาวหางดำและสีเบญจรงค์ผ่านตลาดออนไลน์ พิจารณาจากความชอบที่แรกเห็น และยังไม่รู้จักรายละเอียดเกี่ยวกับไก่แจ้มากมายนัก อีกทั้งคิดเลี้ยงเพื่อเป็นเพื่อนผ่อนคลายยามเหงากับภรรยา หลังเริ่มเลี้ยงไปได้เพียง 2 สัปดาห์ เห็นมีการจัดประกวดไก่แจ้ ด้วยคว

สมัยผมยังเด็กๆ ราวสี่สิบกว่าปีก่อน อำเภอเล็กๆ อย่าง จอมบึง จังหวัดราชบุรี มีพ่อของเพื่อนผมคนหนึ่งเป็นพ่อค้าไก่ แทบจะรายเดียวในตลาด คือถ้าจะซื้อไก่ตลาดสดกิน ไม่ได้ไปขอเอาจากตามบ้านชาวบ้าน ไก่ก็ย่อมจะมาจากเล้าของเขานั่นเอง บ้านผมก็กินไก่นี้แหละครับ และก็จำได้ว่าไม่ได้รู้สึกว่ารสชาติมันด้อยอะไรนัก ปรุงแบบไหนก็มีกลิ่นไก่หอมดี เนื้อหนังก็อร่อยใช้ได้อยู่ แต่อุตสาหกรรมฟาร์มไก่เนื้อขนาดใหญ่ในเวลาต่อมา ก็ทำให้รส กลิ่น และสัมผัสต่างๆ ของเนื้อไก่ที่คนเคยกินค่อยๆ เริ่มเปลี่ยนไป จนทุกวันนี้ ไก่ที่คนซึ่งโตมาในช่วงยี่สิบปีที่ผ่านมารู้จัก ย่อมเป็นไก่อีกแบบหนึ่ง ต่างจากไก่ในเล้าพ่อเพื่อนที่ผมเคยกินสมัยเด็กๆ ค่อนข้างมาก เรื่องแบบนี้ ในทางรสนิยมการกิน ไม่มีอะไรผิดถูกแน่ครับ ดังที่มีนักวิชาการเคยศึกษาวิจัยอุปนิสัยการกินไก่เปรียบเทียบระหว่างยุค แล้วพบว่าเด็กสมัยนี้ชอบกินไก่ฟาร์มเนื้อนุ่มชุ่มมากกว่าไก่บ้านเนื้อแน่นหนึบ เหนียวแบบคนรุ่นก่อน บริบทแวดล้อมมากมายในแต่ละช่วงเวลาล้วนหล่อหลอมให้พฤติกรรมการกินของปู่ ย่า พ่อ แม่ ลูก กระทั่งรุ่นหลาน เหลน มีความแตกต่างแปลกเปลี่ยนไปเสมอ เงื่อนไขที่ถ้าหากจะอธิบายกันจริงจั